Phòng Giáo dục và Đào tạo Thị xã Tam Điệp
TRờng Trung Học Cơ Sở Đông Sơn
TI
SNG TO V S DNG DNG DY HC TRONG GING DY
HO HC TRNG TRUNG HC C S


Ngời thực hiện: Cao Thị Thu
Đề tài: Sáng tạo và sử dụng đồ dùng dạy học trong giảng dạy hoá học ở trờng
trung học cơ sở
Tam Điệp, Tháng 4 năm 2008
Ngời thực hiện: Cao Thị Thu- Trờng THCS Đông Sơn 2
2
Đề tài: Sáng tạo và sử dụng đồ dùng dạy học trong giảng dạy hoá học ở trờng
trung học cơ sở
PHN I: M U
I/ Lí DO CHN TI:
1 - dựng dy hc l mt phng tin dy hc c bn v quan trng
giỳp hc sinh cú th hiu bi rừ hn, thu hỳt c hc sinh tham gia vo bi
ging, gõy hng thỳ v kớch thớch trớ tũ mũ ca hc sinh. c bit gi hc cú s
dng dựng dy hc phỏt trin c nng lc hnh ng ca hc sinh nh s
dng dựng dy hc phỏt trin c nng lc hnh ng ca hc sinh nh
quan sỏt, nhn xột, ỏnh giỏ v gii thớch c cỏc hin tng húa hc xy ra.
2- Thc t hin nay mt s trng trung hc c s (THCS) giỏo viờn
ngi lm thớ nghim, khụng t sỏng ch ra dựng 47 dy hc, trng THCS
cú cỏi gỡ thỡ s dng cỏi ú dn n ch l gi hc chay, gi hc truyn thng.
3 Do yờu cu i mi phng phỏp dy hc, giỏo viờn cn xõy dng
mụ hỡnh bi ging phự hp, giỳp hc sinh cú th c lp hc tp trờn c s
hng dn ca giỏo viờn. Vỡ th gi dy hc cú s dng dựng dy hc l ht
sc cn thit.
Vi lý do trờn chỳng tụi sỏng to mt s dựng dy hc giỏo dc trc

quan (mụ hinh cỏc phõn t, tranh v) cỏc bi thớ nghim thc hnh phc v
cho vic ging dy trng THCS.
II/ MC CH CA TI:
ti c nghiờn cu vi mc ớch: Sỏng to mt s dựng dy hc
c bn (mụ hỡnh cỏc phn t, tranh v) xõy dng cỏc bi thớ nghim phc v
cho sinh viờn hc hc phn phng phỏp dy hc Húa hc 3 trng THCS
v c bit vn dựng vo bi ging húa hc trng THCS.
III/ NHIM V CA TI:
Vi mc ớch trờn ti tp trung vo nghiờn cu:
1 Nghiờn cu chng trỡnh sỏch giỏo khoa húa hc trng THCS (lp
8 v lp 9).
2 Nghiờn cu ti liu hng dn thc hnh Húa vụ c. Húa hu c ca
trng THCS.
3 Sỏng to ra mt s dựng dy hc vo tng bi c th dy hc
Húa hc trng THCS.
IV/ PHNG PHP NGHIấN CU:
1- Nghiờn cu chng trỡnh SGK lp 8 v lp 9, thu thp tỡm hiu cỏc
ti liu tham kho cú liờn quan.
2 Trao i v tho lun thng nht vic sỏng to ra nhng mụ hỡnh,
tranh ve, xõy dng h thng cỏc bi ging cú thớ nghim Húa hc.
3 Tin hnh th nghim trong phũng thớ nghim, tỡm ra cỏc yu t m
bo cho thớ nghim n gin, d lm v thnh cụng.
Ngời thực hiện: Cao Thị Thu- Trờng THCS Đông Sơn 3
3
Đề tài: Sáng tạo và sử dụng đồ dùng dạy học trong giảng dạy hoá học ở trờng
trung học cơ sở
PHN II: NI DUNG HểA HC LP 8
XY DNG H THNG CC BI TH NGHIM GING DY TRấN
LP V CC BI THC HNH TRONG PHềNG TH NGHIM:
Thớ nghim 1: B lu hunh vo nc.

(Dy trong chng I. Bi 1: Cht)
a) Dng c, húa cht:
- Dng c: Cc thy tinh, a thy tinhy.
- Húa cht: Lu hunh, nc.
b) Tin hnh thớ nghim:
B mu lu hunh vo nc dựng a thy tinh quy, quan sỏt hin
tng thy lu hunh khụng tan trong H
2
O.
Thớ nghim 2: t lu hunh:
(Dy trong chng I. Bi 1: Cht)
a) Dng c, húa cht:
- Dng c: Mui st, ốn cn.
- Húa cht: Lu hunh.
b) Tin hnh thớ nghim:
t lu hunh trờn ngn ốn cn, lu hunh chỏy c cho ngn la
mu lam nht.
c) Phng trỡnh phn ng:
S + O
2

0
t

SO
2

Thớ nghim 3: Lu hunh núng chy 120
0
C.

(Dy trong chng I. Bi 1: Cht)
a) Dng c, húa cht:
- Dng c: Chộn s, ốn cn, nhit k.
- Húa cht: Lu hunh.
b) Tin hnh thớ nghim:
Ly mt ớt lu hunh cho vo chộn s un trờn ngn
la ốn cn n khi núng chy, dựng nhit k o nhit
núng chy thy nhit k ch 120
0
C.
Thớ nghim 4: Than húa hp vi Oxi:
(Dy trong chng I. Bi 3: S bin i cht)
a) Dng c, húa cht:
- Dng c: Eclen cha
khớ Oxi, muụi st, ốn cn.
- Húa cht: Oxi, than, nc
vụi trong.
b) Tin hnh thớ nghim:
t mu than trờn muụi st
ngoi khụng khớ sau ú a vo
eclen cha sn oxi, thy mu than bựng
Ngời thực hiện: Cao Thị Thu- Trờng THCS Đông Sơn 4
4
120
0
Hỡnh 1: Lu
hunh chỏy
120
0
c

Nc
vụi vn
c
Than
chỏy
Hỡnh 2: Than húa hp vi Oxi
Đề tài: Sáng tạo và sử dụng đồ dùng dạy học trong giảng dạy hoá học ở trờng
trung học cơ sở
chỏy cú tia la bn ra. Sau khi than chỏy ht, ngui nc vụi trong vo
eclen, nc vụi trong vn c.
c) Phng trỡnh phn ng:
C + O
2

0
t

CO
2
CO
2
+ Ca(OH)
2
CaCO
3
+ H
2
O
Thớ nghim 5: ng b phõn hy
(Dy trong chng I. Bi 1: S bin i ca cht)

a) Dng c, húa cht:
- Dng c: ng nghim, ốn cn.
- Húa cht: ng kớnh.
b) Tin hnh thớ nghim:
Cho mt ớt ng trng vo ng nghim nung
núng trờn ngn la ốn cn. ng núng chy ri
chuyn sang mu nõu en dn ng thi cú hi nc
thoỏt ra. Sau phn ng thy cú nhng git nc
ngng t trờn thnh ng v y ng nghim, cũn cht
rn mu en khụng tan trong nc ú l than.Thớ
nghim :
c) Phng trỡnh phn ng:
C
12
H
22
O
11
0
t


12C + 11H
2
O
Thớ nghim 6: St chỏy trong Oxi:
(Dy trong chng III. Bi 1: Oxi)
a) Dng c, húa cht:
- Dng c: Eclen hoc l, 1 ming bỡa, 1 mu que diờm.
- Húa cht: Oxi cha sn trong eclen dõy phanh xe p: 2 ữ 3 si, di

30 cm.
b) Tin hnh thớ nghim:
Ly si dõy thộp nh hoc dõy phanh xe p
di 30cm cun thnh lũ-xo. Cm 1 u cun
dõy vo ming bỡa, u kia kp cht khong u 1
que diờm hoc 1 mu than nh). t chỏy que
diờm hoc mu than ngoi khụng khớ ri t t a
vo bỡnh oxi. Que diờm chỏy mnh lm cho si
dõy thộp núng lờn v chỏy, nhng tia sỏng bn túe
ra nh phỏo hoa, ú l cỏc ht Fe
3
O
4
chỳng bỏm
vo thnh bỡnh lm cho thnh bỡnh cú mu nõu
sm.
c) Phng trỡnh phn ng:
3Fe + 2O
2

0
t

Fe
3
O
4
(nõu sm)
Chỳ ý:
- Trc khi lm thớ nghim nờn lu ý cho mt ớt cỏt di ỏy bỡnh.

Ngời thực hiện: Cao Thị Thu- Trờng THCS Đông Sơn 5
5
Hỡnh 3: ng b thy phõn
ng
Git
nc
Than
Đề tài: Sáng tạo và sử dụng đồ dùng dạy học trong giảng dạy hoá học ở trờng
trung học cơ sở
- Si dõy thộp khụng quỏ to, u dõy nh nhn, nu dõy b g phi co
sch trc khi t.
- Sau khi thớ nghim thy u nsowij dõy thộp b chy v to thnh cc
thộp nh hỡnh cu do sc cng b mt.
- Bỡnh ng oxi phi trong sut.
Thớ nghim 7: Lu hunh chỏy trong oxi:
(Dy trong chngIII. Bi 1: Oxi v bi thc hnh s 2 )
a) Dng c, húa cht:
- Dng c: Bỡnh cha khớ oxi, muụi st,
ốn cn.
- Húa cht: Oxi, lu hunh.
b) Tin hnh thớ nghim:
Ly mt ớt bt cha lu hunh cho vo muụi
st, em t trong khụng khớ, lu hunh chỏy vi
ngn la nh mu xanh nht. a lu hunh ang
chỏy vo bỡnh oxi nú chỏy mónh lit hn v to thnh
khúi trng.
c) Phng trỡnh phn ng:
S + O
2


0
t

SO
2
Mt phn: SO
2
+
1
2
O
2

0
t

SO
3
Thớ nghim 8: Pht pho chỏy trong oxi:
(Dy trong chngIII. Bi 1: Oxi v bi thc hnh s 2 )
a) Dng c, húa cht:
- Dng c: Muụi st xuyờn qua nỳt cao su. L phn ng, ốn cn.
- Húa cht: Oxi, Pht pho .
b) Tin hnh thớ nghim:
Ly mt mu P bng ht
xanh cho vo muụi st t chỏy ngoi
khụng khi sau ú a vo l cha sn khi
oxi, P chỏy mónh lit vi ngn la sỏng
chúi ng thi to khúi trng dy c bỏm
vo thnh bỡnh c dng bt tan trong

nc ú l Phtpho Pentoxit P
2
O
5
.
c) Phng trỡnh phn ng:
4P + 5O
2
0
t


2P
2
O
5
Thớ nghim 9 +12 + 13: iu ch oxi t KmnO
4
v thu khớ oxi bng
phng phỏp y nc v khụng khớ:
(Dy trong chngIII. Bi 1: Oxi v bi thc hnh s 2 )
Ngời thực hiện: Cao Thị Thu- Trờng THCS Đông Sơn 6
6
Hỡnh 5: Lu hunh
chỏy trong Oxi
Hènh 6 : Pht pho chỏy
trong Oxi
Đề tài: Sáng tạo và sử dụng đồ dùng dạy học trong giảng dạy hoá học ở trờng
trung học cơ sở
a) Dng c, húa cht:

- Dng c: ng nghim, eclen hoc l ng dn cong, nỳt cao su chu
thy tinh, giỏ st, ốn cn.
- Húa cht: KMnO
4
.

Hỡnh 7: iu ch v thu khớ Oxi
a) Bng cỏch y khụng khớ b) Bng cỏch y nc
b) Tin hnh thớ nghim:
Lp dng c nh hỡnh v.
Ly KmnO
4
cho vo ng nghim khụ un tht núng hn hp thu O
2
bng
cỏch ri khớ khoc ri nc ( y nc vo ng nghim, ỳp ngc trong
chu cha nc).
c) Phng trỡnh phn ng:
2KmnO
4

0
t

K
2
MnO
4
+ Mn)
2

+ O
2
Chỳ ý:
- Lp ng nghim phi dc v phớa ming ng phũng hn hp cht
rn m.
- Khi ngng thu khớ phi thỏo ng dn khớ trc khi tt ốn cn trỏnh
hin tng nc trn vo ng nghim gõy nt ng nghim.
Thớ nghim 10: Nhit phõn KClO
3
:
(Dy trong chngIII. Bi 4: iu ch Oxi )
a) Dng c, húa cht:
- Dng c: Ging thớ nghim 9.
- Húa cht: KClO
3
, MnO
2
.
b) Tin hnh thớ nghim:
(Tng t thớ nghim 9)
c) Phng trỡnh phn ng:
3KClO
3

0
2
t
MnO

3KCl + 2O

2

Chỳ ý:
Vỡ KClO
3
l cht gõy n nờn khụng nghin nhiu mt lỳc, khụng nghin
ln vi bt k mt cht no khỏc, l ng KClO
3
khụng bao gi c h nỳt
nht l khi cnh cỏc cht pht pho, cacbon, lu hunh.
Lng oxi thu c t KClO
3
nhiu gp 4 ln so vi t KMnO
4
nhng
Ngời thực hiện: Cao Thị Thu- Trờng THCS Đông Sơn 7
7
Đề tài: Sáng tạo và sử dụng đồ dùng dạy học trong giảng dạy hoá học ở trờng
trung học cơ sở
ngi ta hay dựng KMnO
4
vỡ KMnO
4
r hn v ớt nguy him hn.
Thớ nghim 14: Xỏc nh thnh phn ca khụng khớ:
(Dy trong chng III. Bi 5: Khụng khớ v s chỏy)
a) Dng c, húa cht:
- Dng c: ng thy tinh khụng ỏy c chia thnh 6 vch ngang
bng nhau, chu thy tinh, nỳt cao su, muụi st, ốn cn.
- Húa cht: Pht pho , nc.

b) Tin hnh thớ nghim:
- t ng thy tinh khụng ỏy
vo chu thy tinh. Trờn thnh ng
cú 6 vch bng nhau, rút nc vo
chu cho ti khi mc nc dõng ti
vch th nht.
- Ly mt ớt Pht pho cho vo muụi st ó xuyờn qua nỳt cao su, t
Pht pho ngoi khụng khớ sau ú a vo ng thy tinh y kớn ng thy tinh.
Nc trong ng dõn cao dn cho ti khi P tt kho ú O
2
ó phn ng ht vi P
to cho P
2
O
5
tan trong nc chim 1/5 th tớch khụng khớ.
c) Phng trỡnh phn ng:
5O
2
+ 4P
0
t

2P
2
O
5
P
2
O

5
+ 3H
2
O 2H
3
PO
4
Thớ nghim 15 + 16: iu ch Hirụ Hirụ chỏy trong khụng khớ:
(Dy trong chng IV. Bi 1: Hidrụ. Tớnh cht vt lý ca Hidrụ.
iu ch Hidrụ v chng IV. Bi 2: Tớnh cht húa hc ca Hidrụ v bi thc
hnh s 3)
a) Dng c, húa cht:
- Dng c: ng nghim, ng vut nhn, nỳt cao su, ốn cn.
- Húa cht: Viờn km, axit clohiric.
b) Tin hnh thớ nghim:
Rút mt ớt dung dch axit HCL v ng nghim cú
sn mt mnh km, cỏc bt khớ xut hin trờn b mt
mnh km ri thoỏt ra khi cht lng. Mnh km tan
dn. Khi chõm ngn la lờn u ng vut nhn, khớ
sinh ra chỏy vi ngn la mu xanh nht.
c) Phng trỡnh phn ng:
Zn + 2HCL ZnCl
2
+ H
2

H
2
+
1

2
O
2

0
t

H
2
O
Thớ nghim 17 + 18: Thu khớ H
2
bng cỏch y nc v khụng khớ:
(Dy trong chng IV. Bi 1: Hidrụ, tớnh cht vt lý ca Hidrụ.
iu ch Hidro v bi thc hnh s 3)
a) Dng c, húa cht:
- Dng c: L, phu, ng dn khớ ng nghim, chu thy tinh.
Ngời thực hiện: Cao Thị Thu- Trờng THCS Đông Sơn 8
8
H
2
Đề tài: Sáng tạo và sử dụng đồ dùng dạy học trong giảng dạy hoá học ở trờng
trung học cơ sở
- Húa cht: Viờn Zn, dung dch HCl.
b) Tin hnh thớ nghim:
Lp dng c nh hỡnh v.
Thu khớ H
2
bng cỏch ri
nc tng t nh oxi.

Thu khớ H
2
bng cỏch ri
nc khớ, chỳ ý phi ỳp ngc ng
nghim bi H
2
nh hn khong khớ.
c) Phng trỡnh phn ng:
n + 2HCl ZnCl
2
+ H
2

Thớ nghim 19: Hidro chỏy trong oxi to nc:
(Dy trong chng IV. Bi 2: Tớnh cht húa hc ca Hdro)
a) Dng c, húa cht:
- Dng c: L, cỏc dng c iu ch H
2
v O
2
.
- Húa cht: Zn, HCl, KMnO
4
b) Tin hnh thớ nghim:
O
2
iu ch c dn vo l thy tinh, t chỏy
H
2
ngoi khụng khớ sau ú a ngn la ang chỏy

vo l thy tinh cha oxi, H
2
chỏy mnh hn vi ngn
la xanh nht, trờn thnh bỡnh xut hin nhng git
nc.
c) Phng trỡnh phn ng:
H
2
+
1
2
O
2

0
t

H
2
O
Chỳ ý:
Nu trn O
2
v H
2
theo ỳng t l 1:2 s to hn hp n.
Thớ nghim 20: Hidro kh oxi ng (II):
(Dy trong chng IV. Bi 2: Tớnh cht húa hc ca Hdro)
a) Dng c, húa cht:
- Dng c: ng nghim, ng dn khớ, ốn cn, giỏ st.

- Húa cht: Zn, HCl, CuO bt.
b) Tin hnh thớ nghim:
Rút vo mt ng nghim 5ml
dung dch HCl. Ly nỳt cú ng dn khớ
y vo ng nghim. on cong ca
ng dn khớ ớt bt CuO (dn mng
cho d phn ng). Dựng ốn cn nung
núng CuO khong na phỳt. Sau ú m
nỳt nghiờng ming ng nghim th 1 ữ 2 viờn km. Hidro to ra s kh CuO
thnh Cu. Sau thi gian 2 ữ 3 phỳt s c kt qu. Ngng un, Cu ra giy
quan sỏt.
c) Phng trỡnh phn ng:
Ngời thực hiện: Cao Thị Thu- Trờng THCS Đông Sơn 9
9
Đề tài: Sáng tạo và sử dụng đồ dùng dạy học trong giảng dạy hoá học ở trờng
trung học cơ sở
Zn + 2HCl ZnCl
2
+ H
2

CuO
(en)
+ H
2
H
2
O + Cu
()
Thớ nghim 22: Natri tỏc dng vi H

2
O:
(Dy trong chng IV. Bi 4: Nc)
a) Dng c, húa cht:
- Dng c: Cc thy tinh, phu thy tinh, ốn cn.
- Húa cht: H
2
O, Na.
b) Tin hnh thớ nghim:
Rút nc vo cc, ct mt mu Na bng ht xanh lau sch du bng
giy lc, th vo cc nc. Ly phu thy tinh ỳp ngc lờn cc, sau mt thi
gian nht nh,dựng que úm chõm la t chng minh s cú mt ca
Hidro.
Natri phn ng vi H
2
O ta nhiu nhit, nú núng chy to git trũn
chuyn ng ca Hidro.
Natri phn ng vi H
2
O ta nhiu nhit, nú núng chy to git trũn
chuyn ng nhanh trờn mt nc.
c) Phng trỡnh phn ng:
Na + H
2
O

NaOH +
1
2
H

2
H
2
+
1
2
O
2

0
t

H
2
O
* Chỳ ý:
Khụng t Hidro ngay khi mi cho Natri vo nc vỡ Hidro mi sinh ra
to vi khụng khớ trong phu hn hp n.
Thớ nghim 23: Canxi oxit tỏc dng vi nc:
(Dy trong chng IV. Bi 4: Nc)
a) Dng c, húa cht:
- Dng c: Bỏt s.
- Húa cht: Canxi oxit, nc.
b) Tin hnh thớ nghim:
Ly vi cc canxi oxit th vo bỏt s. nc vo thy canxi oxit tan ra
thnh dng nhóo v cú hi nc bc lờn do phn ng ta nhit.
c) Phng trỡnh phn ng:
CaO + H
2
O Ca(OH)

2
Thớ nghim 24: Lm sch mui n:
(Dy trong bi thc hnh s 1 )
a) Dng c, húa cht:
- Dng c: Hai ng nghim, cp g, ốn cn, a thy tinh, giy lc,
phu thy tinh, giỏ .
- Húa cht: Mui n bn.
b) Tin hnh thớ nghim:
Ngời thực hiện: Cao Thị Thu- Trờng THCS Đông Sơn 10
10
Đề tài: Sáng tạo và sử dụng đồ dùng dạy học trong giảng dạy hoá học ở trờng
trung học cơ sở
- Ly 6ml nc vo ng nghim (1). B (2) gam mui bn vo. Lc cho
tan. Quan sỏt ng nghim (1).
- Rút cỏc cht ng nghim (1) theo a thy tinh vo phu cú giy lc.
Phn lng chy qua phu vo ng nghim (2). Quan sỏt trờn giy lc.
- un ng nghim (2) trờn ngn la ốn cn n khi nc bc hi ht.
Quan sỏt cht rn y ng nghim (2). So sỏnh nú vi mui n bn lỳc u.
Thớ nghim 25: iu ch Oxi (nhit phõn KMnO
4
):
(Dy trong chng IV. Bi 4: iu ch oxi v bi thc hnh s 2)
(Ging thớ nghim 12)
Thớ nghim 27: Th oxi bng que úm cú u than núng.
(Dy trong bi thc hnh s 2)
a) Dng c, húa cht:
- Dng c: Cỏc dng c iu ch v thu oxi.
- Húa cht: KMnO
4
; que úm.

b) Tin hnh thớ nghim:
Tin hnh iu ch oxi, thu oxi vo ng nghim, t que úm cú u
than hng trờn ming ng nghim ó cha y oxi, thy u than hng bựng
chỏy.
c) Phng trỡnh phn ng:
C + O
2

0
t

CO
2
Thớ nghim 28: Lu hunh chỏy trong oxi:
(Dy trong chng II. Bi 1: Oxi v bi thc hnh s 2)
(Ging nh thớ nghim 7).
Thớ nghim 29: Pht pho chỏy trong oxi:
(Dy trong chng III. Bi 1: oxi v bi thc hnh s 2)
(Ging nh thớ nghim 8).
Thớ nghim 30: iu ch Hidro:
(Dy trong chng IV. Bi 1: Hidro tớnh cht vt lý cu Hidro,
iu ch Hidro v bi thc hnh s 3)
(Ging thớ nghim 15).
Thớ nghim 31: Thu khsi Hidro bng cỏch y nc:
(Dy trong chng IV. Bi 1: Hidro tớnh cht vt lý cu Hidro,
iu ch Hidro v bi thc hnh s 3)
(Ging thớ nghim 18).
Thớ nghim 32: Dn khớ Hidro vo dung dch nc x phũng:
(Dy trong bi thc hnh s 3 )
a) Dng c, húa cht:

Ngời thực hiện: Cao Thị Thu- Trờng THCS Đông Sơn 11
11