BÀI TẬP QUẢN TRỊ HÀNH VI TỔ CHỨC
Tên chủ đề: Đánh giá tính cách của bản thân và đưa ra định hướng
cho các hành vi cư xử trong tương lai
I. Mở bài
Cổ nhân thường nói “Tính cách của con người được bộc lộ trung
thực nhất qua những sự đối xử tình cờ nhất.” Thật vậy, con người dù có
gian xảo, che dấu giỏi đến đâu thì cũng có lúc phải sống thật với bản
chất của mình. Và tính cách con người cũng ảnh hưởng đến số phận và
hành vi ứng xử của họ. Không phải tự nhiên mà chúng ta lại nghiên cứu
về hành vi ứng xử. Qua việc nghiên cứu này sẽ giúp các nhà lãnh đạo
hiểu rõ hơn về nhân viên, đối tác, và chúng ta hiểu rõ hơn về bản thân
mình, từ đó có những định hướng cho tương lai.
Có rất nhiều phương pháp đánh giá tính cách cá nhân và hành vi
cư xử của cá nhân. Trong bản báo cáo này, tôi sẽ sử dụng bản BIG 5
(Mười điểm ghi nhận tính cách cá nhân) và MBTI (Bảng tính cách cá
nhân) để khảo sát về tính cách của mình. Qua việc trả lời các câu trắc
nghiệm này tôi sẽ biết mình là ai, hành vi ứng xử của tôi như thế nào
trong các mối giao tiếp.
II. Phân tích
1. Tính cách cá nhân qua bản câu hỏi trắc nghiệm
Thứ nhất, kết quả của bản BIG 5 cho tôi thấy tôi là người đáng tin
cậy, tự chủ, trầm lặng, cảm thông, điềm tĩnh. Tôi không thích chỉ trích
nhưng tranh luận thì có. Vì đôi khi tranh luận sẽ giúp tôi hiểu thêm
nhiều vấn đề, và có những ý tưởng sáng tạo hơn. Tôi cũng là người


nguyên tắc và không dễ sẵn sàng trải nghiệm. Tôi cũng nhận thấy mình
không thiên nhiều về hướng ngoại lắm và đôi khi hơi bảo thủ.
Thứ hai, qua kết quả trắc nghiệm của bản MBTI, tôi thấy mình
thuộc nhóm tính cách ISTJ, nghĩa là tôi thuộc tuýt người hướng nội,
giác quan, lý trí và đánh giá. Điều đó được thể hiện ở những đặc điểm

sau:
- Trước bất kỳ một vấn đề gì, tôi đều suy xét, lập kế hoạch tỉ mỉ và cụ
thể trước rồi mới thực hiện.
- Tôi thường hướng suy nghĩ của mình vào các ý tưởng, các giả định sẽ
xảy ra rồi mới đến các sự kiện bên ngoài liên quan.
- Tôi không cảm thấy quá chán nản khi bị cắt các mối giao tiếp với bên
ngoài. Lúc đó tôi thường nghĩ ra các công việc khác để làm.
- Tôi thích các thông tin rành mạch, rõ ràng. Tôi không bao giờ đưa ra
kết luận cuối cùng khi các thông tin còn "mù mờ".
- Khi xử lý một vấn đề, tôi thường sử dụng các kinh nghiệm trong quá
khứ, kết hợp với phân tích hiện tại để đưa ra hướng giải quyết. Nhưng
khi giải quyết vấn đề tôi không quá cứng nhắc, mà biết mềm dẻo, linh
hoạt, đôi lúc cũng dựa vào trực giác và sự linh cảm.
- Tôi biết chấp nhận mâu thuẫn như một phần tự nhiên và bình thường
trong mối quan hệ của con người.
- Tôi thường tự động tìm kiếm thông tin và sự hợp lý trong một tình
huống cần giải quyết.
- Tôi luôn cố gắng làm việc tốt nhất và tránh stress.
- Tuy nhiên tôi cũng là người thích di chuyển, ham học hỏi và hoà đồng.
Tôi đồng ý với kết quả này. Nó cho biết nguồn năng lượng định
hướng tự nhiên nhất của tôi là hướng nội, các lĩnh hội hoặc hiểu biết của
tôi thiên về giác quan hơn là trực giác. Kết quả bài tập cũng cho biết tôi
hay dùng lý trí hay tình cảm để đánh giá sự việc cũng như xu hướng
hành xử của tôi với thế giới bên ngoài. Tôi thường sử dụng suy nghĩ và


cảm xúc để chứa thông tin, tổ chức các ý kiến, ra các quyết định và thu
xếp cuộc sống của mình.
2. Định hướng cho các hành vi cư xử
Nhờ bài tập trắc nghiệm này, bên cạnh những mặt tích cực cần

phát huy, tôi cũng đã nhận ra những khuyết điểm của mình mà cần phải
sửa đổi để định hướng cho các hành vi cư xử của mình trong tương lai.
- Một là, tôi là người không dễ sẵn sàng trải nghiệm và hơi bảo thủ.
Điều này đôi lúc gây bất lợi trong công việc của tôi. Trong quá trình tìm
tòi thêm các đầu công việc mới, tôi thường suy nghĩ rất kỹ càng, đưa ra
các điểm phù hợp và không phù hợp, so sánh rồi mới đến kết luận cuối
cùng. Cho nên nhiều lúc tôi bị bỏ lỡ thời cơ, nhường đầu công việc mới
cho các phòng ban khác. Victor Hugo đã từng nói "Thận trọng là đứa
con trưởng của sự không ngoan", nhưng đôi khi quá thận trọng thì cũng
không tốt. Chính vì vậy tôi cũng cần rút kinh nghiệm, có lúc cũng cần
mạo hiểm và quyết đoán nhanh hơn trong công việc.
- Hai là, bạn bè tôi thường nói tôi là người thiên về hướng nội, ít tâm sự,
hay giữ những chuyện buồn trong lòng. Tính cách này ảnh hưởng nhiều
đến giao tiếp của tôi. Tôi nghĩ trong tương lai tôi nên cởi mở với thế
giới bên ngoài nhiều hơn, thích ứng nhanh hơn với sự thay đổi. Như vậy
mọi người sẽ hiểu hơn về mình, và cũng dễ cảm thông hơn.
- Ba là, tôi hay tranh luận những quan điểm tôi cho là đúng, và luôn cố
gắng đưa ra những lý lẽ, dẫn chứng bảo vệ cho quan điểm của mình.
Điều này không phải là xấu, nhưng đôi lúc dễ làm cho tôi cố chấp, bảo
thủ. Nếu quan điểm của tôi chưa đúng, nhưng bên kia không đưa ra
được lý do thuyết phục được tôi, tôi vẫn bảo vệ quan điểm đó đến cùng.
Tôi thấy mình cần phải rút kinh nghiệm, nên lắng nghe ý kiến mọi
người xung quanh, không nên quá cứng nhắc, nguyên tắc. Như vậy sẽ
tạo ra tâm lý thoải mái và thực hiện công việc tốt hơn.


3. Phân tích, giải thích hành vi cư xử và ví dụ minh hoạ
Chính những tính cách này đã ảnh hưởng nhiều đến việc lựa chọn
công việc của tôi. Từ khi ra trường đến nay, tôi đã trải qua nhiều công
việc: nhân viên quản lý chất lượng, kế toán và bây giờ là nhân viên

ngân hàng. Tôi nhận thấy tất cả các công việc này đều phù hợp với tính
cách của tôi, như: cẩn thận, ngăn nắp, tự chủ, có trách nhiệm, luôn lập
kế hoạch cụ thể. Dù đứng trên cương vị và công việc gì, tôi luôn hoàn
thành kế hoạch được giao.
Công việc chính của tôi hiện nay là thu thập thông tin pháp lý,
báo cáo tài chính của các doanh nghiệp và giao dịch trực tuyến với các
hãng thông tin quốc tế. Điều này đòi hỏi tính chính xác và khách quan
của các thông tin cung cấp, vì nó ảnh hưởng đến sự ra quyết định của
các doanh nghiệp trong việc liên kết với các đối tác. Người xưa từng nói
"Lý trí có thể mách bảo ta điều phải tránh, còn con tim sẽ chỉ cho ta biết
điều phải làm". Con người thường sử dụng cả lý trí và cảm tính để hình
thành nên kết luận. Và tôi cũng vậy. Có những tình huống tôi giải quyết
theo lý trí nhưng có những lúc phải dựa vào cảm tính. Ví dụ, khi giao
việc cho các cá nhân trong phòng, tôi thường dựa vào khả năng, kinh
nghiệm của mọi người để phân công công việc cho phù hợp. Tính chất
công việc phòng tôi là kết hợp cả làm việc cá nhân lẫn làm việc theo
nhóm. Cho nên khi xử lý vấn đề tôi cũng cần phải để ý xem quyết định
của mình ảnh hưởng đến người khác thế nào. Nếu trong nhóm không
thống nhất, thì rất khó làm việc, ảnh hưởng đến hiệu quả công việc của
cả nhóm nói chung và cá nhân nói riêng. Vì vậy tôi cố gắng không để
lợi ích cá nhân lên trên lợi ích tập thể.
Và các sở thích, hoạt động yêu thích của tôi cũng thể hiện rõ tính
cách này. Nếu có thời gian rỗi, tôi thích ngồi nhà đọc sách, truyện lịch
sử, hay nghiên cứu các tài liệu liên quan đến lịch sử. Đây cũng là một


hình thức giải toả stress của tôi. Tôi cũng là người thích đi du lịch,
nhưng tôi thích đi với người thân hơn. Khi đi du lịch, tôi thường tìm
hiểu cụ thể các địa danh nơi đến, phác thảo trước kế hoạch đi. Điều này
lần nữa chứng minh cho nhận định nhóm tính cách của tôi là đúng.

III. Kết luận
Tóm lại, việc phân tích hành vi cư xử của các cá nhân là hữu ích
không chỉ với các tổ chức mà còn với từng cá nhân nói riêng. Khổng Tử
từng nói "Biết người, biết ta, trăm trận trăm thắng". Thật vậy, thông qua
việc phân tích này, ta sẽ hiểu rõ hơn về tích cách, hành vi giao tiếp của
mình, từ đó rút ra những định hướng trong tương lai cho phù hợp và
hoàn thiện hơn. Đối với tôi, sau khi trả lời các câu hỏi trắc nghiệm,
phần nào giúp tôi nhận ra rõ ràng hơn những ưu khuyết điểm, hành vi
cư xử của mình. Trong tương lai, tôi sẽ cố gắng phát huy các ưu điểm,
khắc phục các nhược điểm, và điểu chỉnh hành vi cư xử của mình cho
phù hợp hơn:
- Lắng nghe, tiếp thu ý kiến mọi người nhiều hơn.
- Mở rộng các mối quan hệ với thế giới bên ngoài, không bó hẹp mình
trong thế giới nội tâm nhiều quá.
- Sử dụng trí tưởng tượng và khám phá các triển vọng mới của bản thân.
- Thoải mái với sự không cụ thể, dữ liệu không thống nhất.
- Thường xuyên xem xét lại hành vi ứng xử của mình để rút ra kinh
nghiệm.
Tài liệu tham khảo:
1. Giáo trình quản trị hành vi tổ chức
2. Ca dao, tục ngữ Việt Nam.
3. www.petalia.org
4. www.economist.com


5. www.tintuconline.com.vn
6. www.personalitypathways.com/MBTI.intro.html
Hà nội, ngày 12 tháng 03 năm 2009
Người viết báo cáo


Đồng Thị Thanh Dung

BIG 5


Mười điểm ghi nhận tính cách cá nhân
Một số tính cách cá nhân (có thể đúng hoặc không đúng với bạn) được
liệt kê trong bảng dưới đây. Hãy đánh dấu vào các ô tương ứng bên
cạnh mỗi câu để thể hiện sự đồng ý hay không đồng ý của bạn với nó.
Bạn nên đánh dấu thể hiện sao cho các mức độ của mỗi tính cách phù
hợp nhất với mình ngay cả khi có một tính cách khác phù hợp hơn nó.
1 = Cực kỳ phản đối
2 = Rất phản đối
3 = Phản đối
4 = Trung lập
5 = Đồng ý
6 = Rất đồng ý
7 = Cực kỳ đồng ý
Tôi tự thấy mình
1. Hướng ngoại, nhiệt huyết
2. Chỉ trích, tranh luận
3. Đáng tin cậy, tự chủ
4. Lo lắng, dễ phiền muộn
5. Sẵn sang trải nghiệm, một
con người phóng khoáng
6. Kín đáo, trầm lặng
7. Cảm thông, nồng ấm
8. Thiếu ngăn nắp, bất cẩn
9. Điềm tĩnh, cảm xúc ổn định
10. Nguyên tắc, ít sáng tạo


1

2

3
X

4

5

6

X
X
X
X
X
X
X
X
X

7


MBTI
Tính cách cá nhân – Bản đánh giá học viên bắt đầu ở đây:
Q1. Nguồn năng lượng định hướng tự nhiên nhất của bạn là gì?

Mỗi con người đều có hai mặt. Một mặt hướng ra thế giới bên ngoài
của hành động, của sự nhiệt tình, con người, và sự vật. Một mặt khác
lại hướng vào thế giới bên trong của suy nghĩ, mối quan tâm, sáng
tạo và sự tưởng tượng.
Đây là hai mặt khác biệt nhưng không thể tách rời của bản chất con
người, hầu hết mọi người đều thiên về nguồn năng lượng của thế
giới bên trong hay bên ngoài một cách tự nhiên. Vì vậy một mặt nào
đó của họ, có thể là Hướng ngoại (E) hoặc Hướng nội (I), sẽ dẫn
dắt sự phát triển tính cách và đóng vai trò chủ đạo trong hành vi của
họ.
Tính cách hướng ngoại
•

Tính cách hướng nội

Hành động trước, suy nghĩ/

•

suy xét sau
•

•

•

Nghĩ/ suy xét trước, rồi mới
hành động

Cảm thấy chán nản khi bị cắt


•

Thường cần một khoảng "thời

mối giao tiếp với thế giới bên

gian riêng tư" để tái tạo năng

ngoài

lượng

Thường cởi mở và được khích

•

Được khích lệ từ bên trong,

lệ bởi con người hay sự việc

tâm hồn đôi khi như "đóng

của thế giới bên ngoài

lại" với thế giới bên ngoài

Tận hưởng sự đa dạng và thay
đổi trong mối quan hệ con


•

Thích các mối quan hệ và giao
tiếp một – một

người
Chọn điều phù hợp

Hướng ngoại (E)

Hướng nội (I)


nhất:

Q2. Cách lĩnh hội hoặc hiểu biết nào “tự động” hoặc tự nhiên?
Phần giácquan (S) của bộ não chúng ta cảm nhận hình ảnh, âm
thanh, mùi vị và tất cả các chi tiết cảm nhận được của HIỆN TẠI.
Nó phân loại, tổ chức, ghi nhận và lưu giữ các chi tiết của thực tại.
Nó dựa trên THỰC TẠI, giải quyết việc "là cái gì." Nó cung cấp
những chi tiết cụ thể của trí nhớ & và thu thập lại từ các sự kiện
trong QUÁ KHỨ. Phần Trực giác (N) của bộ não chúng ta tìm
kiếm sự hiểu biết, diễn giải và hình thành mô hình TỔNG QUÁT
của các thông tin đã được thu thập, và ghi nhận các mô hình và các
mối quan hệ này. Nó suy đoán dựa trên CÁC KHẢ NĂNG, bao
gồm cả việc xem xét và dự đoán TƯƠNG LAI. Nó là quá trình hình
tượng hóa và quan niệm. Trong khi cả hai sự lĩnh hội đều cần thiết
và được sử dụng bởi mọi người, mỗi người chúng ta vẫn vô thức sử
dụng một cách nhiều hơn cách kia.
Các đặc điểm giác quan

•

•

•

Tinh thần sống với Hiện

Các đặc điểm trực giác
•

Tinh thần sống với Tương

Tại, chú ý tới các cơ hội

Lai, chú ý tới các cơ hội

hiện tại

tương lai

Sử dụng các giác quan

•

Sử dụng trí tưởng tượng và

thông thường và tự động

tạo ra/ khám phá các triển


tìm kiếm các giải pháp

vọng mới là bản năng tự

mang tính thực tiễn

nhiên

Tính gợi nhớ giàu chi tiết

•

Tính gợi nhớ nhấn mạnh

về thông tin và các sự kiện

vào sự bố trí, ngữ cảnh, và

trong quá khứ

các mối liên kết


•

•

Ứng biến giỏi nhất từ các


•

Ứng biến giỏi nhất từ các

kinh nghiệm trong quá khứ

hiểu biết mang tính lý

Thích các thông tin rành

thuyết

mạch và rõ ràng; không

•

dữ liệu không thống nhất và với

thích phải đoán khi thông

việc đoán biết ý nghĩa của nó

tin "mù mờ"
Chọn điều phù hợp
nhất:

Thoải mái với sự không cụ thể,

Giác quan (S)


Trực giác (N)

Q3. Việc hình thành sự Phán xét và lựa chọn nào là tự nhiên
nhất? Phần Lý trí (T) của bộ não chúng ta phân tích thông tin một
cách TÁCH BẠCH, khách quan. Nó hoạt động dựa trên các nguyên
tắc đáng tin cậy, rút ra và hình thành kết luận một cách hệ thống. Nó
là bản chất luận lý của chúng ta. Phần Cảm tính (F) của bộ não
chúng ta rút ra kết luận một cách CẢM TÍNH và chút nào đó hành
xử mang tính thiếu công minh, dựa vào sự thích/ không thích, ảnh
hưởng tới những thứ khác, và tính nhân bản hay các giá trị thẩm mỹ.
Đó là bản chất cảm tính của chúng ta. Trong khi mọi người sử dụng
hai phương tiện này để hình thành nên kết luận, mỗi chúng ta đều có
xu hướng thiên lệch về một cách nào đó vậy nên khi chúng hướng ta
theo những hướng đối lập nhau – sẽ chỉ có một cách được lựa chọn.
Các đặc điểm suy nghĩ
•

Tự động tìm kiếm thông
tin và sự hợp lý trong

Các đặc điểm cảm tính
•

Tự động sử dụng các cảm
xúc cá nhân và ảnh hưởng


•

•


•

một tình huống cần

tới người khác trong một

quyết định

tình huống cần quyết định

Luôn phát hiện ra công

•

Nhạy cảm một cách tự nhiên

việc và nhiệm vụ cần

với nhu cầu và phản ứng của

phải hoàn thành.

con người.

Dễ dàng đưa ra các phân

•

Tìm kiếm sự đồng thuận và


tích giá trị và quan trọng

ý kiến tập thể một cách tự

Chấp nhận mâu thuẫn

nhiên

như một phần tự nhiên

•

Không thoải mái với mâu

và bình thường trong

thuẫn; có phản ứng tiêu cực

mối quan hệ của con

với sự không hòa hợp.

người
Chọn điều phù hợp
nhất:

Lý trí (T)

Cảm tính (F)


Q4. "Xu hướng hành xử của bạn" với thế giới bên ngoài thế
nào? Mọi người đều sử dụng cả hai quá trình đánh giá (suy nghĩ và
cảm xúc) và lĩnh hội (ghi nhận và cảm nhận) để chứa thông tin, tổ
chức các ý kiến, ra các quyết định, hành động và thu xếp cuộc sống
của mình. Tuy vật chỉ một trong số chúng (Đánh giá hoặc Lĩnh hội)
dường như dẫn dắt mối quan hệ của chúng ta với thế giới bên
ngoài . . . trong khi điều còn lại làm chủ nội tâm. Phong cách Đánh
giá (J) tiếp cận thế giới bên ngoài VỚI MỘT KẾ HOẠCH và mục
tiêu tổ chức lại những gì xung quanh, chuẩn bị kỹ càng, ra quyết
định và hướng tới sự chỉn chu, hoàn thành.
Phong cách Lĩnh hội (P) đón nhận thế giới bên ngoài NHƯ NÓ
VỐN CÓ và sau đó đón nhận và hòa hợp, mềm dẻo, kết thúc mở và


đón nhận các cơ hội mới và thay đổi kế hoạch.

Tính cách đánh giá
•

•

Tính cách lĩnh hội

Lập kế hoạch tỉ mỉ và cụ thể trước

•

khi hành động.


việc mà không cần lập kế

Tập trung vào hành động

hoạch; vừa làm vừa tính.

hướng công việc; hoàn thành

•

các phần quan trọng trước khi
tiến hành.
•

Thích đa nhiệm, đa dạng,
làm và chơi kết hợp

•

Thoải mái đón nhận áp lực

Làm việc tốt nhất và tránh

về thời hạn; làm việc tốt

stress khi cách xa thời hạn

nhất khi hạn chót tới gần.

cuối.

•

Thoải mái tiến hành công

•

Tránh sự ràng buộc gây ảnh
hưởng tới sự mềm dẻo, tự do và

Sử dụng các mục tiêu, thời

đa dạng.

hạn và chu trình chuẩn để
quản lý cuộc sống.
Chọn điều phù hợp
nhất:

Đánh giá (J)

Lĩnh hội (P)

Bốn chữ cái biểu hiện tính cách của bạn
I

S

T

J