BỘ CÔNG THƯƠNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP.HCM
KHOA CÔNG NGHỆ ĐỘNG LỰC
THỰC HÀNH
MÔN HỌC: HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ ÔTÔ
GVHD :
Lớp HP :
SVTH :
TP.Hồ Chí Minh, tháng 06 năm 2015
[Type text]
Page 1
GVHD: LÝ VĂN TRUNG
Chương 1: DỤNG CỤ VÀ MỘT SỐ THIẾT BỊ CHUYÊN DÙNG
I.
Đồng hồ đo (VOM)
CÁCH SỬ DỤNG ĐỒNG HỒ ĐO ĐIỆN
Trong điện-điện tử, đồng hồ đo là dụng cụ không thể thiếu đối với người kỹ thuật
viên. Nó được sử dụng để đo điện áp, dòng điện, điện trở, điện dung, kiểm tra điốt (diode), tran-si-tơ (transistor)..v..v..người ta gọi dụng cụ này là đồng hồ vạn
năng (multimeter) có nơi gọi là VOM (đọc là Vê-ô-em).
Đồng hồ vạn năng thường gồm 2 loại: Loại hiển thị bằng kim và loại hiển thị bằng
số.
Mỗi loại đồng hồ có ưu và nhược điểm riêng, bài viết này nhằm mục đích hướng
dẫn sử dụng thiết bị hữu ích này và giúp các bạn phân biệt được ưu, khuyết điểm
của từng loại.
Đồng hồ vạn năng dạng hiển thị kim Đồng hồ vạn năng dạng hiển thị số(điện tử)
Đo thông
mạch:
Đồ án tốt nghiệp: Hệ thống điều hòa không khí ô tô
2
GVHD: LÝ VĂN TRUNG
Các bạn để thang đồng hồ đo VOM về vị trí đo ohm bấm chọn biểu tượng
âm thanh. Khi đo mạch nếu không bị đứt thì xuất hiện âm pip, khi hở mạch
không có âm thanh báo hiệu.
Đo điện trở:
-
Bật
đo
chân
trở
trong
trong
chuyển mạch về thang đo Ohm, sau đó đưa đầu 2 que
vào điện trở cần đo, chú ý không được chạm tay vào
linh kiện đồng hồ sẽ không chính xác khi đo cả nội
của tay người. Cũng không nên đo linh kiện
mạch bởi điện trở có thể là của linh kiện khác
mạch.
Đo tụ điện:
Bật chuyển mạch của đồng hồ VOM về thang đo tụ, chập
hai đầu của tụ để phóng hết điện tích trên hai bản cực của
Đưa hai que đo vào hai bản cực của tụ, đọc trị
số đo được trên màn hình.
Đo diot:
Đồ án tốt nghiệp: Hệ thống điều hòa không khí ô tô
3
tụ.
GVHD: LÝ VĂN TRUNG
-
Bật chuyển mạch về thang đo diode đưa 2 đầu que đo vào hai cực của diode, và
đổi đầu que đo:
Một chiều lên khoảng 0,6VDC, một chiều không lên ( đòng hồ hiện chữ OL) =>
diode tốt.
Đo đi do lại hai chiều đều không lên (đồng hồ hiện OL) => diode bị đứt, hỏng.
Đo đi đo lại hai chiều đều lên 0,0VDC => diode bị chập, hỏng.
Đo Volt:
Đồ án tốt nghiệp: Hệ thống điều hòa không khí ô tô
4
GVHD: LÝ VĂN TRUNG
-
-
Đo VAC: Bật chuyển mạch của đồng hồ về Volts AC có biểu tượng (AC có
dấu Ngã) Đưa 2 đầu que đo vào 2 điểm cần đo, đọc chỉ số hiển thị trên
LCD.
Đo VDC: Bật chuyển mạch của đồng hồ về VDC, đưa hai que đo: que đỏ,
dương vào cực dương; que đen âm vào cự âm. Đọc chỉ số trên LCD.
Nếu trước chỉ số có dấu (-) ta phải đảo lại đầu que đo.
Đo dòng (ampe):
II.
Đồng hồ đo áp suất
Đồ án tốt nghiệp: Hệ thống điều hòa không khí ô tô
5
GVHD: LÝ VĂN TRUNG
Máy hút chân không
III.
Máy hút chân không rotor – cánh gạt
Cấu trúc máy hút chân không rotor – cánh gạt.
Đồ án tốt nghiệp: Hệ thống điều hòa không khí ô tô
6
GVHD: LÝ VĂN TRUNG
1 – stato; 2 – thùng chứa dầu; 3 – cánh gạt; 4 – khoang công tác; 5 –
rotor; 6 – ống hút; 7 - ống xả; 8 – van xả.
Máy hút chân không stato – cánh gạt
Cấu trúc máy hút chân không stato – cánh gạt
1 – stato; 2 – rotor; 3 – vỏ máy; 4 – bánh lệch tâm; 5 – ống xả; 6 – van xả; 7 – cánh
gạt; 8 – ống hút; 9 – van vào; 10 – ổ bi.
Cách hút chân không
Lắp ráp bơm chân không, bộ đồng hồ vào hệ thống như hình vẽ:
Đồ án tốt nghiệp: Hệ thống điều hòa không khí ô tô
7
GVHD: LÝ VĂN TRUNG
Mở cả hai van cao áp và thấp áp rồi bật bơm chân không. Đồng hồ phía thấp áp độ
chân không phải đạt 750mmHg (nếu không đạt cần kiểm tra rò rỉ, khắc phục và hút
tiếp). Duy trì độ chân không 750mmHg và hút tiếp khoảng 10 phút.
Đóng cả hai van cao áp và thấp áp, tắt bơm, giữ nguyên trạng thái trong 5 phút để
kiểm tra rò rỉ.
Đồ án tốt nghiệp: Hệ thống điều hòa không khí ô tô
8
GVHD: LÝ VĂN TRUNG
Chương 2 : KHẢO SÁT HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ Ô TÔ
I. Khái quát về hệ thống điều hoà không khí ô tô
Hệ thống điều hòa không khí trên ô tô là một thiết bị được sử dụng để tạo không
gian khí hậu thoải mái cho người lái xe và khách ngồi trên ô tô. Hệ thống điều hòa không
khí là thuật ngữ chung dùng để chỉ những thiết bị đảm bảo không khí trong phòng ở nhiệt
độ và độ ẩm thích hợp. Khi nhiệt độ trong phòng cao, nhiệt được lấy đi để giảm nhiệt độ
(gọi là “sự làm lạnh”) và ngược lại khi nhiệt độ trong phòng thấp, nhiệt được cung cấp để
tăng nhiệt độ (gọi là “sưởi”). Mặt khác, hơi nước được thêm vào hay lấy đi khỏi không
khí để đảm bảo độ ẩm trong phòng ở mức thích hợp.
Chức năng của hệ thống điều hoà không khí là :
• Lọc sạch khối lượng không khí đưa vào ô tô.
• Tách chất ẩm không khí xuống độ ẩm phù hợp.
• Làm lạnh khối không khí và duy trì ở nhiệt độ thích hợp.
• Ngày nay, ngoài điều hoà không khí thông thường, trên ô tô còn ứng dụng công nghệ
Nano để diệt khuẩn và khử mùi. Là nhờ bạc có thể tạo ra bước sóng có khả năng diệt
khuẩn.
• Tăng hiệu quả khử bụi và tạo cảm giác dễ chịu, điều hoà không khí còn kết hợp thêm
công nghệ tao Ion âm, nó sẽ khuếch tán trong không khí và hút các hạt bụi (mang điện
tích dương) đến khi đủ nặng sẽ rơi xuống.
• Ngoài ra điều hoà không khí còn có chức năng sưởi ấm.
Đồ án tốt nghiệp: Hệ thống điều hòa không khí ô tô
9
GVHD: LÝ VĂN TRUNG
Hình 1.1 Hệ thống điều hòa trên ô tô
1.1 Sơ đồ nguyên lý nhiệt động và đồ thị
Quá trình 1-2 là quá trình nén đoạn nhiệt từ áp suất và nhiệt độ P o, To đến Pk, Tk qua
máy nén.
• Quá trình 2-3 là quá trình làm mát ngưng tụ đẳng áp tại thiết bị ngưng tụ (dàn nóng).
•
Đồ án tốt nghiệp: Hệ thống điều hòa không khí ô tô
10
GVHD: LÝ VĂN TRUNG
•
•
Quá trình 3-4 là quá trình tiết lưu đẳng Entanpy (tiết lưu).
Quá trình 4-1 là quá trình nhận nhiệt bay hơi đẳng áp, đẳng nhiệt ở thiết bị bay hơi
(dàn lạnh).
1.2 Sơ đồ thiết bị và nguyên lý hoạt động của hệ thống
Hình 1.3 Sơ đồ thiết bị hệ thống điều hòa ô tô
1.3 Môi chất lạnh và dầu bôi trơn
1.3.1 Môi chất lạnh
Môi chất lạnh còn gọi là tác nhân lạnh hay gas lạnh dung trong hệ thống điều hoà
không khí ô tô phải đạt được những yêu cầu sau:
• Dễ bay hơi, có điểm sôi thấp.
• Phải trộn lẫn, hoà tan được với dầu bôi trơn.
• Có tính hoá trơ, nghĩa là không làm hỏng các ống cao su, nhựa dẻo, không gây gỉ
cho kim loại.
• Không gây cháy nổ và độc hại.
• Hệ thống điện lạnh ô tô sử dụng hai loại môi chất phổ biến là R-12 và R-134a.
Hiện nay do R-12 phá huỷ tầng Ozon nên đã bị cấm.
Đồ án tốt nghiệp: Hệ thống điều hòa không khí ô tô
11
GVHD: LÝ VĂN TRUNG
1.3.2 Chú ý hệ thống sử dụng gas R-134a
Dầu dùng cho hệ thống điều hoà gas R-12 khác với dầu cho hệ thống sử dụng gas R134a. Thiết kế cấu tạo các chi tiết chỉ ứng với một loại gas nhất định và loại dầu tương
ứng, không thay thế cho loại khác.
• Đối với gas R-134a:
- Gas R-134a khác hoàn toàn gas R-12 và lượng nạp cũng khác nhau.
- Áp suất thấp của hệ thống sử dụng gas R-134a thấp hơn đối với hệ thống gas
R-12, nhưng áp suất cao lại cao hơn.
• Cẩn thận đối với gas R-134a. Phải kiếm soát quy trình triệt để tránh gây nguy
hiểm cho người và có thể gây mù mắt.
• Không bao giờ được trộn lẫn giữa gas R-134a và R-12.
Giới thiệu bảng đặc tính của R-12 và R-134a
Đặt tính kỹ thuật
R-134a
R-12
Trọng lượng phân tử
Điểm sôi
Nhiệt độ tới hạn
Áp suất tới hạn
Mật độ dung dịch bão hòa
Thể tích riêng
Nhiệt dung riêng ( dung
dịch bão hòa ở áp suất
không đổi)
Nhiệt dung riêng ( chất hơi
bão hòa ở áp suất không
đổi)
Nhiệt ẩm khi bay hơi
Tính cháy được
Chỉ số làm suy kiệt
ôzon(CFC12 = 1,0)
Chỉ số làm nóng trái đất
120,3
120,91
-26,80C
-29,790C
101,150C
4,065 mPa
(41,452 kgf/cm2)
1206,0 kg/cm3
111,800C
4,125 mPa
(42,063 kgf/cm2)
1310,9 kg/cm3
0,31009 m3/kg
0,27085 m3/kg
1,4287 kJ/kg.K
(0,03413 kcal/kgf.K)
0,9682kJ/kg.K
(0,2313 kcal/kgf.K)
0,8519 kJ/kg.K
(0,2075 kcal/kgf.K)
0,6116 kJ/kg.K
(0,1461 kcal/kgf.K)
216,5 kJ/kg
(51,72 kcal/kg)
không cháy
166,56 kJ/kg
(39,79 kcal/kg)
không cháy
0
1,1
0,24-0,29
2,8-3,4
1.3.3 Dầu cho máy nén dung gas R134a – ND OIL 8
Dầu cho gas R-134a là dầu tổng hợp (PAG) còn đối với gas R-12 là dầu mỏ.Lượng
dầu nạp nhu bảng thông số đặc trưng của hệ thống.
Đồ án tốt nghiệp: Hệ thống điều hòa không khí ô tô
12
GVHD: LÝ VĂN TRUNG
II. Yêu cầu và câu hỏi :
Hiểu rõ công dụng và nguyên lý của hệ thống điều hòa không khí ô tô.
Biết các loại gas dùng trong hệ thống điều hòa không khí.
Sinh viên nắm vững quy trình làm lạnh của hệ thống.
Câu hỏi:
1) Chức năng điều hòa không khí là gì ?
2) Mô tả quá trình nhiệt động của hệ thống.
3) Trình bày nguyên lý hoạt động của hệ thống (vòng tuần hoàn của gas).
4) Môi chất R-134a khác với R-12 ở điểm đặc trưng nào ?
5) Trình bày ưu nhược điểm của môi chat R-134a và R12.
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
Đồ án tốt nghiệp: Hệ thống điều hòa không khí ô tô
13
GVHD: LÝ VĂN TRUNG
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
Chương 3: CÁC THIẾT BỊ TRONG HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ
ÔTÔ
I. Giới thiệu chung :
Hệ thống điều hòa không ôtô là một hệ thống trong đó môi chất tuần hoàn khép kín,
được kết cấu với các bộ phận chính sau đây:
- Một máy nén (compressor)
- Bộ ngưng tụ còn gọi là dàn nóng (condenser)
- Bình chứa (lọc/hút ẩm môi chất) (receiver/dryer)
- Van giãn nở hay van tiết lưu (expansion valve)
- Bộ bay hơi còn gọi là dàn lạnh (evaporator)
Ngoài các bộ phận cơ bản trên còn có một quạt gió để tạo ra dòng khí và một bộ lọc
không khí để làm sạch không khí hút vào.
Ngoài ra còn có các thiết bị khác và các chức năng giúp tạo ra các chức năng hoàn
chỉnh cho hệ thống như tạo sương mù, tránh chết máy và bù không tải động cơ.
Đồ án tốt nghiệp: Hệ thống điều hòa không khí ô tô
14
GVHD: LÝ VĂN TRUNG
Hình 2.1 Các thiết bị chính trong hệ thống điều hòa ô tô
Tuy nhiên trong thực tế thường có hai dàn lạnh (dàn lạnh phía trước và sau). Các thiết
bị chính được bố trí trên xe như hình và kết hợp với các bộ phận khác như két giải nhiệt
nước.
Máy nén loại Piston
Nguyên lý hoạt động của máy nén piston – xylanh:
Hành trình hút : Piston đi xuống, thể tích tăng, áp suất giảm, Clape hút tự mở (lá
mỏng nằm ở phía dưới) hút môi chất vào xy-lanh máy nén qua van hút.
Hành trình nén: Piston chạy lên, Clape hút đóng kín (phía dưới), áp suất tăng cao
và tự nâng Clape đẩy thoát ra ngoài.
Đồ án tốt nghiệp: Hệ thống điều hòa không khí ô tô
15
GVHD: LÝ VĂN TRUNG
Hình 2.1: Nguyên lý hoạt động của máy nén kiểu piston
Các Clape hoạt động dựa trên nguyên tắc tự đóng mở do áp suất. Clape hút nằm phía
dưới, Clape đẩy nằm trên.
10
9
11
8
Cấu tạo
nén
nằm có
bơm thay đổi
12
1
7
1. Trục truyền
2. Trục phát động
3. Lò xo
4. Buồng áp suất
5. Phía dưới
6
5
4
3
2
7. Phía trên
8. Lỗ khoan tiết lưu
9. Van điều chỉnh
10. Đĩa cam
11.Thanh răng trượt
Đồ án tốt nghiệp: Hệ thống điều hòa không khí ô tô
16
Hình 2.2:
của máy
piston đặt
thể
tích
GVHD: LÝ VĂN TRUNG
6. Piston
12. Bu ly
Giới thiệu mặt cắt máy nén thiết kế piston đặt dọc trục. Loại piston tác động kép. Khi
khởi độngcông tắc Clutch từ hút chặt kéo trục máy nén quay theo, thong qua đĩa cam
nghiêng làm piston chuyển động qua lại thực hiện các chu trình hút nén luân chuyển môi
chất tuần hoàn trong hệ thống.
Thông thường máy nén là tích hợp nhiều máy nén trong một loại máy này thường
trang bị ba piston (sáu máy) và loại sáu piston nên năng suất của nó tương đương với loại
máy nén có mười hai xylanh đặt đứng thẳng hàng. Điều này giúp môi chất bơm liên tục
và đều hơn, kết cấu nhỏ gọn.
Bộ ngưng tụ (dàn nóng)
Nhiệm vụ: Giải nhiệt làm mát ga nóng.
1. Giàn nóng
2. Cửa vào
3. Khí nóng
4.Môi chất lạnh từ máy
nén đến
5. Cửa ra
6. Môi chất lạnh đi ra
giàn lạnh (bộ bốc hơi)
7. Không khí lạnh
8. Quạt giàn nóng
9. Ống dẫn chữ U
10. Cánh tản nhiệt
1
2
3
10
9
8
4
7
5
Hình 2.4: Cấu tạo và nguyên lý của
6
giàn nóng
Cấu tạo:
Bộ ngưng tụ được cấu tạo bằng một tấm kim loại dài uốn cong thành nhiều hình chữ
U nối tiếp nhau xuyên qua vô số cánh tỏa nhiệt mỏng , các cánh tỏa nhiệt bám chặt và
bám sát quanh ống kim loại. Kiểu thiết kế này làm cho bộ ngưng tụ có diện tích tỏa nhiệt
tối đa đông thời chiếm một khoảng không gian tối thiểu.
II. Thực hành :
1. Tháo máy nén :
a) Tháo ra :
(1) Xả gas điều hòa ra khỏi hệ thống
Đồ án tốt nghiệp: Hệ thống điều hòa không khí ô tô
17
GVHD: LÝ VĂN TRUNG
(2) Tháo ống dẫn gas vào của bộ làm mát No.1
(a) Tháo bulong và ngắt ống hút
(b) Tháo gioăng chữ O ra khỏi ống hút
Chú ý : Che kín các khoảng hở cho các chi tiết vừa tháo ra bằng băng dính để ngăn không
cho hơi nước và vật lọt vào.
(3) Ngắt ống xả gas điều hòa No.1
(a) Tháo bulong và ngắt ống xả
(b) Tháo gioăng chữ O ra khỏi ống nạp
Chú ý : Che kín các khoảng hở cho các chi tiết vừa tháo ra bằng băng dính để ngăn không
cho hơi nước và vật lọt vào.
(4) Tháo cụm máy nén điều hòa
(a) Ngắt giắc nối và tháo kẹp
(b) Tháo 4 bulong và máy nén
b) Tháo rời :
(1) Tháo giá bắt bộ làm mát
(a) Nhả kẹp cút nối
(b) Tháo vít và bắt giá bộ làm mát
(2) Tháo cụm ly hợp từ
(a) Kẹp máy nén điều hòa lên êtô
(b) Tháo bulong, moayơ ly hợp từ và các vòng đệm ly hợp từ
(c) Dùng kiềm tháo phanh hãm và rotor ly hợp từ
Chú ý : Không được làm hỏng nắp làm kín của vòng bi khi tháo phanh hãm.
(d) Tháo vít và tháo dây nối mass
(e) Dùng kiềm tháo phanh hãm và stator của ly hợp từ
c) Kiểm tra :
Kiểm tra cụm rờle ly hợp từ: kiểm tra rằng moayơ ly hợp từ và rotor ly hợp từ
khóa lại khi nối dây dương ắc quy với cực 1 (MG+) trên ly hợp từ và dây âm nối
với mass. Nếu sự hoạt động không như tiêu chuẩn, hãy thay thế cụm ly hợp từ.
2. Tháo giàn nóng :
a) Tháo ra :
(1) Xả gas điều hòa ra khỏi hệ thống
(2) Tháo nắp ba đờ xốc trước
(3) Tháo nắp che bộ làm mát No.1
(4) Ngắt ống xả gas điều hòa No.1
(a) Tháo bulong và ngắt ống xả gas ra khỏi cụm giàn nóng điều hòa
(b) Tháo gioăng chữ O ra khỏi ống nạp
Đồ án tốt nghiệp: Hệ thống điều hòa không khí ô tô
18
GVHD: LÝ VĂN TRUNG
Chú ý : Che kín các khoảng hở cho các chi tiết vừa tháo ra bằng băng dính để ngăn không
cho hơi nước và vật lọt vào.
(5) Tháo ống gas lỏng
(a) Tháo bulong và ngắt ống dẫn gas lỏng ra khỏi giàn nóng điều hòa
(b) Tháo gioăng chữ O ra khỏi ống ra lỏng
Chú ý : Che kín các khoảng hở cho các chi tiết vừa tháo ra bằng băng dính để ngăn không
cho hơi nước và vật lọt vào.
(6) Tháo giàn nóng
(a) Nhả khớp 2 vấu hãm để tháo giàn nóng ra khỏi xe
Chú ý: Không đươc làm hỏng giàn nóng hoặc két nước khi tháo giàn nóng
b) Tháo rời :
(1) Tháo bình chứa (sấy khô) của bộ làm mát
(a) Dùng chìa vặn lục giác 14mm, tháo nắp ra khỏi bộ điều khiển
(b) Dùng kìm, tháo bộ hút ẩm điều hòa.
3. Tháo bộ quạt gió :
a) Tháo ra :
(1) Ngắt cáp âm ra khỏi ắc quy
(2) Xả gas điều hòa ra khỏi hệ thống
(3) Xả nước làm mát
(4) Tháo ống hút gas điều hòa
(5) Tháo ống gas lỏng
(6) Tháo ống nước ra khỏi bộ sưởi ấm (từ bộ sưởi ấm)
(7) Tháo ống nước vào của bộ sưởi ấm (ống cao su)
(8) Tháo bảng điều khiển điều hòa
(9) Tháo cáp điều khiển cánh trộn khí
(10) Tháo cáp điều khiển cánh sấy kính
(11) Tháo cáp điều khiển cánh dẫn khí vào
(12) Tháo ống dẫn khí từ bộ sưởi ấm đến cửa ra
(13) Tháo cụm ống dẫn khí của bộ sưởi
(14) Tháo bộ quạt
(a) Tháo 3 vít và cụm quạt gió
b) Tháo rời :
(1) Tháo ống dẫn khí No.1
(a) Nhả khớp 2 vấu và tháo ống dẫn khí
(2) Tháo cáp điều khiển cánh dẫn khí vào
(a) Nhả khớp 3 vấu hãm và tháo cáp điều khiển cánh dẫn khí vào
(3) Tháo motor quạt gió
Đồ án tốt nghiệp: Hệ thống điều hòa không khí ô tô
19
GVHD: LÝ VĂN TRUNG
(a) Tháo 3 vít và motor quạt
(4) Tháo điện trở quạt gió
(a) Tháo 2 vít và điện trở quạt
(5) Tháo hộp lọc gió
III. Yêu cầu và câu hỏi:
Nắm được quy trình tháo các bộ phận của hệ thống điều hòa từ trên xe xuống.
Tháo rời các chi tiết của các thiết bị chính trong hệ thống điều hòa.
Câu hỏi :
1) Trình bày các hư hỏng thường gặp trong các thiết bị của hệ thống điều hòa.
2) Nêu cách kiểm tra các thiết bị trong hệ thống điều hòa.
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
Đồ án tốt nghiệp: Hệ thống điều hòa không khí ô tô
20
GVHD: LÝ VĂN TRUNG
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
Chương 4: HỆ THỐNG ĐIỆN ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ Ô TÔ
I. Giới thiệu chung :
Điều hòa không khí thông thường luôn hoạt động tại một nhiệt độ khí thổi vào và tốc
độ thổi khí do lái xe định trước. Tuy nhiên, những yếu tố như sự tỏa nhiệt của mặt trời,
nhiệt độ động cơ, nhiệt từ ống xả, nhiệt do hành khách thải ra…sẽ ảnh hưởng đến nhiệt
độ trong xe theo thời gian.
Vì vậy, với hệ thống điều hòa loại này cần phải điều chỉnh lại nhiệt độ, tốc độ thổi
khí, hay cả hai khi cần thiết.
Hệ thống điều hòa không khí tự động đã được phát triển để loại bỏ các thao tác điều
chỉnh không thuận tiện này.
Hệ thống điều hòa không khí tự động phát hiện nhiệt độ bên trong xe và nhiệt độ môi
trường, bức xạ mặt trời…từ đó điều chỉnh nhiệt độ khí thổi cũng như tốc độ quạt một
cách tự động theo nhiệt độ đặt trước một cách tự động theo nhiệt độ đặt trước bởi người
lái, do vậy duy trì nhiệt độ trong xe tại nhiệt độ đặt trước.
Đồ án tốt nghiệp: Hệ thống điều hòa không khí ô tô
21
GVHD: LÝ VĂN TRUNG
Ngày nay, một số kiểu xe cũng bao gồm cả các chức năng điều khiển khác: điều khiển
khí vào, chế độ thổi khí, điều khiển máy nén bên cạnh điều khiển nhiệt độ và tốc độ thổi
khí.
II. Thực hành :
1. Hệ thống điện trên hệ thống điều hòa không khí trên mô hình.
2. Các chế độ hoạt động trên hệ thống điều hòa không khí ô tô thực tế
Rờ le chính
Quạt
Công tắc quạt
Công tắc IG
Rờ le đóng ly hợp
Máy nén
Van cầm
chừng
Áp suất kép Nguồn
Cảm biến
Thermistor
Điều khiển
động cơ
Đo tốc độ
động cơ
Hình 3.16: Các chế độ hoạt động trên hệ thống điều hòa không khí ô tô thực tế
Chế độ chạy bình thường : Công tắc IG đóng, công tắc quạt đóng. Khuếch đại công
suất nguồn thông qua công tắc áp suất kép. Công tắc A/C đóng, bộ khuếch đại công
suất nhận tín hiệu thông qua Thermostat. Nếu nhiệt độ cao, bộ khuếch đại công suất
gởi tín hiệu qua Engine ECU mở van ISCV cấp xăng để chạy chế độ cầm chừng (750
rpm).
Chế độ chạy chống đóng đá : Máy lạnh đang hoạt động bình thường. Khi nhiệt độ dàn
lạnh đạt 30C hoặc thấp hơn. Thì từ tín hiệu Thermostat gửi về A/C Amplier ngắt relay
MgC relay ngắt ly hợp, máy nén ngừng.
Chế độ chạy khi có sự cố : Máy nén đang hoạt động bình thường. Khi có sự cố áp suất
thấp hoặc cao cũng như sự cố nhiệt độ, thì công tắc áp suất ngắt, A/C Amplier ngắt
relay MgC relay ngắt ly hợp, máy nén ngừng.
Đồ án tốt nghiệp: Hệ thống điều hòa không khí ô tô
22
GVHD: LÝ VĂN TRUNG
Khi máy nén ngừng do quá tải : Vì lý do nào đó máy nén ngừng do quá tải, tín hiệu
nhận về đo tốc độ máy nén sẽ khác biệt so với tốc độ động cơ gửi về từ cảm biến đo
tốc độ động cơ (IG Coil) thì A/C Amplier nhận tín hiệu và ngắt relay MgC, máy nén
ngừng.
3. Điều khiển quạt điện
Hình 3.14: Điều khiển quạt điện
- Chức năng
Quạt điện làm mát giàn nóng khi điều hoà ô tô hoạt động để tăng khả năng làm lạnh.
- Nguyên lý hoạt động
Ở các xe làm mát két nước bằng quạt điện, sự kết hợp hai quạt cho két nước và giàn
nóng điều khiển khả năng làm lạnh ở ba cấp (dừng xe, tốc độ thấp, tốc độ cao). Khi điều
hoà không khí ô tô hoạt động, việc kết nối các công tắc của hai quạt nối tiếp (tốc độ thấp)
hoặc song song (tốc độ cao) tuỳ thuộc vào áp suất của môi chất và nhiệt độ nước làm
mát. Khi áp suất môi chất (của hệ thống điều hòa không khí ô tô) cao hoặc nhiệt độ nước
làm mát cao, thì hai quạt điện được kết nối song song và quay ở tốc độ cao. Khi áp suất
môi chất thấp hoặc nhiệt độ nước làm mát thấp, thì hai quạt được mắc nối tiếp.
4. Điều khiển điều hoà kép (Hệ thống điều hòa không khí ô tô phía sau)
Đồ án tốt nghiệp: Hệ thống điều hòa không khí ô tô
23
GVHD: LÝ VĂN TRUNG
Hình 3.10: Điều khiển điều hoà kép
- Chức năng
Điều hoà kép và chu trình làm lạnh với máy lạnh phía sau có các giàn lạnh và các van
giãn nở ở phía trước và phía sau. Điều này giúp cho việc tuần hoàn môi chất có thể được
thực hiện bằng một máy nén.
Để điều khiển hai mạch môi chất cần hải bố trí thêm các van điện từ.
- Nguyên lý hoạt động
Khi bật công tắc điều hoà không khí ô tô trước, dòng điện đi qua van điện từ trước và
van này mở trong khi đó dòng điện không đi qua van điện từ phía sau nên nó vẫn đóng do
đó môi chất chỉ tuần hoàn trong mạch phía trước.
Khi công tắc điều hoà không khí ô tô phía sau được bật, dòng điện đi qua cả van điện
từ phía trước, phía sau và cả hai van điện từ này cùng mở. Do vậy môi chất tuần hoàn
trong cả hai mạch trước và sau.
GỢI Ý: Ở một số mẫu xe dòng điện chỉ qua van điện từ phía sau khi công tắc điều hoà
phía sau được bật.
Đồ án tốt nghiệp: Hệ thống điều hòa không khí ô tô
24
GVHD: LÝ VĂN TRUNG
III. Yêu cầu :
Sinh viên cần nắm vững sơ đồ hệ thống điện.
Lắp đặt hệ thống mạch điện mô hình.
Câu hỏi :
1) Đo kiểm tra các chân thiết bị quạt, công tắc số, biến trở, thermostat.
2) Đấu động cơ điện 3 pha.
3) Đấu mạch theo sơ đồ đi dây-đấu mạch hoàn chỉnh.
4) Phân tích và mô tả hoạt động các sơ đồ thực tế.
5) Tiêu thụ điện của quạt ở các chế độ khác nhau như thế nào?
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
Đồ án tốt nghiệp: Hệ thống điều hòa không khí ô tô
25