Sinh 12CB_Bai 19
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (90.59 KB, 3 trang )
Trần Thanh Hiệp
Bài 19 (CB) TẠO GIỐNG MỚI BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT
BIẾN VÀ CÔNG NGHỆ TÉ BÀO
I. Mục tiêu:
1. Kiến thức:
- Giải thích được quy trình tạo giống bằng phương pháp gây đột biến
- Nêu được một số thành tựu tạo giống thực vật bằng công nghệ tế bào
- Trình bày được kỹ thuật nhân bản vô tính ở động vật
2. Kỹ năng:
Hình thành kĩ năng tư duy logic, liên hệ thực tế
3. Thái độ:
Hình thành thái độ làm việc có khoa học, hứng thú học tập
II. Kiến thức trọng tâm:
Giải thích quy trình tạo giống bằng phương pháp gây đột biến
III. Phương pháp và phương tiện:
1. Phương pháp: diễn giảng, hỏi đáp
2. Phương tiện:
GV: Tranh ảnh giới thiệu về các thành tựu chọn giống động- thực vật liên quan đến bài học
HS: Như phần dặn dò tiết trước
IV. Tiến trình tiết dạy:
1. Ổn định lớp: 1’
2. KTBC: 5’
Thế nào là ưu thế lai?
Nêu phương pháp tạo giống lai cho ưu thế lai?
Tại sao ưu thế lai cao nhất ở F
1
và giảm dần ở đời sau?
3. Bài mới:
Nội dung Hoạt động giáo viên Hoạt động học sinh
I. Tạo giống bằng phương pháp
gây đột biến: 20’
1. Quy trình:
Quy trình tạo giống mới bằng
phương pháp gây đột biến bao
gồm các bước:
- Xử lý mẫu vật bằng tác nhân
đột biến
- Chọn lọc các thể đột biến có
kiểu hình mong muốn
- Tạo dòng thuần chủng
Phương pháp gây đột biến chủ
yếu thích hợp với những đối
tượng sinh vật nào?Tại sao?
Những cây lấy hạt thì có thể tạo
giống đa bội không?vì sao?
Đối với những loài động vật bậc
thấp thì có thế gây đột biến được
không?Ví dụ?
Tại sao đối với những loài động
vật bậc cao người ta thường
không dùng phương pháp gây đột
biến để tạo giống mới?
GV bổ sung hoàn chỉnh
Quy trình tạo giống mới bằng
phương pháp gây đột biến gồm
những bước nào?
Tác nhân gây đột biến?
Tại sao cần lựa chọn các tác nhân
đột biến thích hợp cũng như lựa
chọn liều lượng và thời gian xử lý
thích hợp?
GV bổ sung hoàn chỉnh
Tóm lại: Trong việc tạo giống khi
có đựơc các thể đột biến khác
nhau chúng ta phải tìm kiếm các
biện pháp sàng lọc thích hợp để
VSV sinh sản nhanh, nên chọn lọc
và nhân các thể đột biến dễ dàng
hơn
HS nghiên cứu sách trả lời
Đọc SGK và trả lời
Trần Thanh Hiệp
2. Một số thành tựu tạo giống ở
Việt Nam:
- Trên đối tượng vsv cũng như
đối với nhiều loài thực vật bằng
cách xử lý các tác nhân đột biến
khác nhau như tia phóng xạ hoặc
hoá chất, các nhà di truyền học
của VN đã tạo ra được nhiều
chủng vsv, giống cây trồng như
lúa, đậu tương…có nhiều đặc
điểm quý.
- Với việc sử dụng Cônsixin các
nhà khoa học VN đã tạo ra được
các giống cây dâu tằm tứ bội. Sau
đó lai nó với dạng lưỡng bội để
tạo ra dạng tam bội có năng suất
lá cao dùng cho ngành chăn nuôi
tằm.
II. Tạo giống bằng công nghệ tế
bào: 15’
1. Công nghệ tế bào thực vật:
- Nuôi cấy các mẫu mô (TB) thực
vật trong ống nghiệm, sau đó cho
chúng tái sinh thành các cây.
- Lai tế bào sinh dưỡng (Xôma)
hay dung hợp tế bào trần.
TB thực vật loại bỏ thành TB
TB trần dung hợp TB thành TB
lai
→
nuôi cấy, tái sinh thành cây
lai khác loài
- Nuôi cấy hạt phấn hoặc noãn
chưa thụ tinh trong ống nghiệm.
1 tế bào đơn bội
→
mô đơn bội
→
lưỡng bội hoá
→
cây lưỡng
bội hoàn chỉnh.
2. Công nghệ tế bào động vật:
a. Nhân bản vô tính ở động vật:
- Phương pháp nhân bản vô tính
cừu Dolly:
+ Lấy trứng của con cừu ra khỏi
cơ thể (Cừu cho trứng)
→
loại bỏ
nhân của tế bào trứng
+ Lấy nhân tb tách ra từ tb vú
của con cừu khác (cừu cho nhân
tb) và đưa nhân tế bào này vào tế
bào trứng đã bị loại nhân.
+ Nuôi trứng đã được cấy nhân
trong ống nghiệm cho phát triển
thành phôi rồi cấy phôi vào trong
chọn ra các thể đột biến mong
muốn. Đối với vsv các nhà khoa
học thường hay dùng môi trường
khuyết dưỡng về 1 chất nào đó để
phát hiện các thể đột biến.
Hãy nêu một số thành tựu tạo
giống ở VN mà em biết
GV cho học sinh sưu tầm về
giống cây trồng, vật nuôi…
Muốn tạo nhanh dòng cây trồng
thuần chủng về 1 đặc điểm nào đó
thì người ta có thể chọn biện pháp
nào?
Công nghệ này có lợi ích gì?
Làm thế nào để khắc phục đựơc
hiện tượng không tạo ra được con
lai khác loài giữa các loài thực
vật?
Công nghệ này có ý nghĩa gì?
GV treo hình vẽ 19 SGK
Quan sát hình và mô tả tóm tắt
quy trình nhân bản cừu Dolly?
GV bổ sung cho hoàn chỉnh
HS đọc SGK trả lời
Xem sgk trả lời
Xem sgk trả lời
Xem sgk trả lời
HS quan sát trả lời
Trần Thanh Hiệp
tử cung của con cừu khác để cho
phôi phát triển và sinh nở bình
thường. Cừu con sinh ra có kiểu
hình giống hệt kiểu hình của con
cừu cho nhân tế bào.
b. Cấy truyền phôi:
Bằng kĩ thuật chia cắt phôi động
vật thành nhiều phôi rồi cấy các
phôi này vào tử cung của các con
vật khác nhau, người ta cũng có
thể tạo ra được nhiều con vật có
kiểu gen giống nhau.
* Ý nghĩa: Nhân bản vô tính và
cấy truyền phôi là công nghệ mở
ra triển vọng nhân bản được
những cá thể động vật quý hiếm
dùng vào nhiều mục đích khác
nhau.
Thế nào là cấy truyền phôi?
Ý nghĩa của nhân bản vô tính và
cấy truyền phôi?
Xem SGK trả lời
V. Củng cố- dặn dò: 3’
Trả lời câu hỏi SGK
Câu hỏi trắc nghiệm
Xem bài trước
