ĐỘT BIẾN cấu TRÚC NST
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (484.79 KB, 3 trang )
ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NST
1 . Khái niệm
- Đột biến cấu trúc NST là những đột biến trong cấu trúc NST. Thực chất là sự sắp
xếp lại những khối gen trên và giữa các NST, do vậy có thể làm thay đổi hình dạng
và cấu trúc NST.
+ Nguyên nhân:- Tác động của các nhân tố gây đột biến.
- Rối loạn trao đổi chất nội bào.
- Rối loạn quá trình tự nhân đôi của NST, tiếp hợp trao đổi chéo
không bình thường.
+ Tác nhân:
- Vật lí: phóng xạ, các tia phóng xạ.
- Hóa học: chì, benzen, thủy ngân, thuốc trừ sâu,thuốc diệt cỏ.
- Sinh học: vi rút.
+ Cơ chế chung: Do các tác nhân gây đột biến ảnh hưởng đến quá trình tiếp hợp, trao
đổi chéo của các cromatit hoặc do tác nhân gây đột biến tác động trực tiếp lên NST làm
đứt gãy NST => Phá vỡ cấu trúc NST.
+ Vai trò:
- Đối với quá trình tiến hóa: cấu trúc lại hệ gen -> cách li sinh sản > hình thành loài mới.
- Đối với nghiên cứu di truyền học: xác định vị trí của gen trên NST
qua nghiên cứu mất đoạn.
- Đối với chọn giống: ứng dụng việc tổ hợp các gen trên NST để tạo
giống mới.
www.facebook.com/trungtamluyenthiuce
Copyright by UCE Corporation
Page | 1
2. Các dạng đột biến:
Các
dạng
Mất đoạn
Lặp đoạn
Khái
niệm
Là dạng đột
biến mất đi
một đoạn nào
đó của NST
Là dạng đột biến làm
cho một đoạn nào đó
của NST lặp đi lặp lại
một hay nhiều lần
Hậu
quả
Vai
trò
Đảo đoạn
Chuyển đoạn
Dạng đột biến
làm cho một
đoạn NST nào
đó đứt ra rồi
đảo ngược
180 độ và nối
lại
Giảm số
Tăng số lượng gen
Thay đổi trình
lượng gen
trên NST làm mất cân tự phân bố
trên NST, mất bằng gen trong hệ
các gen, tăng
cân bằng gen, gen không gây hậu
cường hoạt
gây chết hoặc quả nghiêm trọng.
động của gen,
giảm sức sống Tăng cường hoặc
một số có thể
đối với thể
giảm bớt mức biểu
bị giảm khả
đột biến
hiện tính trạng
năng sinh sản
Gây đột biến
mất đoạn để
loại bỏ khỏi
NST gen
không mong
muốn ở một
số giống cây
trồng
Ví dụ ở người mất
đoạn NST số
21 gây bệnh
ung thư máu,
mất đoạn nhỏ
NST số 5 gây
hội chứng
khóc như
tiếng mèo kêu
Tăng số lượng gen,
tăng sản phẩm của
gen, tạo điều kiện cho
đột biến gen tạo gen
mới trong quá trình
tiến hóa. Góp phần
tạo sự đa dạng giữa
các thứ, các nòi trong
cùng một loài.
Ở ruồi giấm lặp đoạn
Barr làm mắt lồi
thành mắt dẹt.
Ở đại mạch lặp đoạn
làm tăng hoạt tính
của enzim amilaza có
ý nghĩa trong công
nghiệp sản xuất bia.
www.facebook.com/trungtamluyenthiuce
Tạo nguồn
nguyên liệu
cho quá trình
tiến hóa
Là dạng đột biến
dẫn đến sự trao
đổi đoạn trong
một NST giữa
các NST không
tương đồng
Làm thay đổi
nhóm gen liên kết
chuyển đoạn lớn
có thể gây chết
hoặc làm mất khả
năng sinh sản.
Chuyển đoạn nhỏ
ít ảnh hưởng đến
sức sống
Có vai trò quan
trọng trong quá
trình hình thành
loài mới
Copyright by UCE Corporation
Page | 2
Page | 3
www.facebook.com/trungtamluyenthiuce
Copyright by UCE Corporation
