----------

Sáng kiến kinh nghiệm
Một số kinh nghiệm nâng cao chất công tác chủ
nhiệm học sinh lớp 5

Người soạn: Nguyễn Thị Tuyết


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
NĂM HỌC : 2011 – 2012
Tên đề tài:
MỘT SỐ KINH NGHIỆM NÂNG CAO CÔNG TÁC CHỦ
NHIỆM HỌC SINH LỚP 5
(Phần quản lí học sinh)

PHẦN MỞ ĐẦU:
Từ năm 2008-2009 , Bộ GD&ĐT đã phát động phong trào thi
đua “ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” nhằm mục
tiêu: Huy động sức mạnh tổng hợp của các lực lượng trong và ngoài
nhà trường để xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện,
hiệu quả phù hợp với địa phương và đáp ứng nhu cầu xã hội, phát
huy tính chủ động, tích cực sáng tạo của HS trong học tập và các
hoạt động xã hội một cách phù hợp và hiệu quả… Cuộc vận động
này đã và đang được tất cả cán bộ, giáo viên trong ngành giáo dục
nói riêng và toàn xã hội nói chung đều đồng tình và hưởng ứng tích
cực.
PHẦN I: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG:
1. Lý do chọn đề tài :
Hưởng ứng phong trào vận động “ Xây dựng trường học thân
thiện, học sinh tích cực” của Bộ GD&ĐT đã phát động. Mỗi giáo viên

không chỉ không ngừng đổi mới nội dung và phương pháp dạy học
sao cho phù hợp với quá trình hội nhập và phát triển của đất nước
mà còn không ngừng đổi mới cách tổ chức, quản lí lớp học, nhất là
bậc Tiểu học để các em đến trường với tâm trạng thoải mái, vui tươi,
tạo không khí lớp học đầm ấm, nhẹ nhàng để tất cả học sinh không
phải “ sợ” đến trường mà các em luôn cảm nhận được
“ Mỗi ngày đến trường là một ngày vui”.


Xuất phát từ thực tế cũng như những gì tôi đã làm, tôi luôn tâm
niệm làm sao để dạy dỗ, giáo dục các em trở thành người hữu ích
cho xã hội, xứng đáng với hình ảnh đẹp mà xã hội cũng như đồng chí
Phạm Văn Đồng đã nói: “Nghề dạy học là nghề cao quý nhất trong
các nghề cao quý vì nó tạo ra những con người sáng tạo”. Để thực
hiện điều này, tôi quyết tâm làm tốt công tác chủ nhiệm. Vì vậy,
trong năm học 2011-2012, tôi mạnh dạn chọn đề tài “Một số kinh
nghiệm nâng cao công tác chủ nhiệm ở HS lớp 5” để nghiên cứu.
2. Mục đích nghiên cứu:
Đề tài này giúp tôi hiểu rõ hơn trách nhiệm, quyền hạn của
người giáo viên Tiểu học để trao đổi với đồng nghiệp những kinh
nghiệm về công tác quản lí lớp ở cấp Tiểu học - nhất là HS lớp 5. Từ
đó, nâng cao hiệu quả giảng dạy và chủ nhiệm lớp cho bản thân.
3. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu :
-Phạm vi nghiên cứu: đề tài này tập trung nghiên cứu về nhiệm
vụ quyền hạn của giáo viên chủ nghiệm lớp ở tiểu học.
-Đối tượng nghiên cứu: học sinh lớp 5 trường Tiểu học Lê Hồng
Phong – Thành phố Đông Hà – Tỉnh Quảng Trị.
4.Điểm mới trong kết quả nghiên cứu:
- Giúp người GV chủ nhiệm lớp có điều kiện gần gũi với HS, hiểu HS
hơn để từ đó giáo dục các em ngày càng tốt hơn.

- HS không còn tâm lí ngại gần gũi, ngại tiếp xúc với GV chủ nhiệm
lớp, tạo điều kiện để HS phát huy tối đa những khả năng vốn có của
mình trong học tập,cũng như trong mọi hoạt động của lớp, của
trường.
PHẦN II:
NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
I.NỘI DUNG CHÍNH:
1. Cơ sở lý luận :
Như chúng ta đã biết, bản chất của quá trình giáo dục là tổ
chức toàn bộ cuộc sống, học tập, hoạt động của học sinh, tạo điều
kiện thuận lợi để học sinh phát triển và bộc lộ hết khả năng của
mình.
Khác với các bậc học khác, người giáo viên chủ nhiệm ở tiểu
học là người trực tiếp vừa “dạy” vừa “dỗ” và đảm nhiệm hầu hết các
môn học, là người quản lý toàn diện một tập thể học sinh của một
lớp và có nhiều thời gian gắn bó, gần gũi với học sinh. Hơn nữa về
trình độ hiểu biết và vốn sống của học sinh tiểu học còn nhiều hạn


chế vì vậy các em rất cần có một người thường xuyên hướng dẫn,
giúp đỡ, chỉ bảo, dìu dắt. Do đó không thể phủ nhận vai trò của
người giáo viên chủ nhiệm.
Để thực hiện tốt vai trò của người giáo viên chủ nhiệm lớp, trước
tiên người giáo viên phải xác định đúng vị trí, nhiệm vụ, biết tổ chức
giáo dục, phải là người thực hiện tốt những nhiệm vụ của một thầy
cô giáo, phải nắm được đường lối quan điểm lí luận giáo dục đồng
thời người giáo viên chủ nhiệm phải tham gia các hoạt động chính trị
xã hội tốt hơn, phải rèn luyện ở mức cao hơn. Đó là tránh nhiệm,
nghĩa vụ và cũng là vinh dự vì học sinh.
Mỗi năm một lần được Ban Giám Hiệu phân công nhận lớp và lần

nào cũng vậy, tôi vừa mừng lại vừa lo. Mừng vì mình được cống hiến
một phần công sức phục vụ cho mái trường thân yêu của mình đó là
trường Tiểu học Lê Hồng Phong. Lo vì mỗi năm đối tượng học sinh
yếu, học sinh cá biệt lại có những tính cách khác nhau và làm thế
nào để các em cố gắng, nỗ lực hết mình, chăm ngoan hơn luôn là
những trăn trở khi nhận lớp.
Khác với những năm trước, năm học 2011-2012 này, tôi được
nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 5A, đây là lớp mà học sinh
phần lớn là ngoan và học tốt hơn so với 2 lớp còn lại trong khối. Thế
nhưng bên cạnh đó vẫn còn số học sinh là cá biệt (học yếu, nghịch
ngợm, …)Vấn đề đặt ra cho tôi bây giờ là từ thực trạng của lớp tôi
phải làm sao để chính các em ấy luôn cảm thấy ở tôi sự mới lạ,
không nhàm chán, hướng các em đến sự đam mê học tập và phấn
đấu rèn luyện đạo đức tốt hơn năm học trước.
2. Thực trạng của vấn đề:
Giáo viên Tiểu học không chỉ dạy đủ các môn học theo
quy định của Bộ GD&ĐT mà còn phải làm tốt công tác chủ nhiệm
lớp. Vì vậy, đòi hỏi người giáo viên Tiểu học không chỉ có trình độ
chuyên môn mà còn phải biết tổ chức quản lý học sinh trong các
hoạt động giáo dục, đó là việc rất nặng nề và cũng rất khó khăn đối
với giáo viên.
Học sinh lớp 5 là lứa tuổi đang bước vào tuổi dậy thì nên ngoài
những thay đổi về thể chất, các em cũng thay đổi về tâm lý tình
cảm, dễ bị tác động xấu bởi những vấn nạn của xã hội nếu các em
không được giáo dục tốt.
Sĩ số lớp tôi là 36 em, trong đó số học sinh nữ 17 em. Học sinh
trong lớp có hoàn cảnh khó khăn nên thiếu sự quan tâm sâu sát của


gia đình(em Minh) Học sinh chậm yếu, cá biệt (em Kỳ, em Tấn, Mạnh

Hiếu). Một số phụ huynh coi việc giáo dục trẻ lả bổn phận và trách
nhiệm của nhà trường mà đặc biệt là của giáo viên.
Một số học sinh học yếu nên có tâm lí chán học. Thường xuyên
trốn học đi chơi game:(Mạnh Hiếu, Minh Hiếu). Một số em có tính
hiếu động thường trêu ghẹo, nói chuyện, đùa giỡn trong giờ học (Chí
Lộc, Kỳ,..)
Từ thực tế trên,tôi tự hứa với lòng mình phải cố gắng thật nhiều
để làm tốt công tác chủ nhiệm và phải đặc biệt quan tâm, gần gũi
hơn với những học sinh này.
a. Thuận lợi :
- Ban giám hiệu luôn quan tâm đến chất lượng dạy và học.
- Các ban ngành, đoàn thể luôn tạo điều kiện giúp đỡ hỗ trợ nhiệt
tình về mọi mặt.
- Cơ sở vật chất của trường đảm bảo cho việc dạy và học.
- Ngay từ đầu năm học trường đã tổ chức được cuộc họp với phụ
huynh để chấn chỉnh nế nếp học tập của các em.
- Là giáo viên chủ nhiệm nhiều năm lớp 5.
- Đa số học sinh có hạnh kiểm tốt.
- Bản thân nhiệt tình trong công tác, hết lòng vì học sinh thân
yêu.
- Học sinh có đủ đồ dùng học tập.
b. Khó khăn :
- Phụ huynh chưa có sự quan tâm nhiều đến con em mình.
- Phụ huynh ít gặp gỡ giáo viên để trao đổi về việc học tập, sinh
hoạt của con em mình ở trường cũng như ở nhà.
- Trình độ tiếp thu của học sinh không đồng đều.
3. Biện pháp thực hiện:
Xuất phát từ tình hình thực tế nêu trên, tôi tự lên kế hoạch cụ thể
cho mình để từng bước thực hiện và đánh giá kết quả như sau:
3.1.Công tác tổ chức lớp :

Sau khi nhận lớp, như mọi năm, tôi thường gặp gỡ giáo viên chủ
nhiệm của năm học trước để nắm bắt về tình hình học sinh. Tôi nắm
lý lịch của học sinh ngay từ đầu năm (con ai? ở đâu? Số điện
thoại…).Tôi ghi chép cụ thể vào sổ riêng để tiện theo dõi và có cách
giải quyết riêng với từng em. Nếu có sai phạm thì việc xử phạt là bất


đắt dĩ và khi dùng biện pháp này phải khéo léo, vừa mềm mỏng vừa
kiên quyết, điều quan trọng là giúp em hiểu ra lỗi sai để sửa.
Công việc đầu tiên của tôi là củng cố nề nếp cho các em. Xếp lại
chỗ ngồi và họp bầu ban cán sự lớp, Việc xếp chỗ ngồi cũng là vấn
đề mà tôi phải cân nhắc, làm sao để lựa chọn bạn ngổi chung bàn
không gây mất trật tự, hỗ trợ nhau trong việc học và làm việc theo
nhóm thuận tiện, xếp chỗ dàn đều số học sinh giỏi khá, trung bình
giữa các tổ để tạo sự cân bằng trong thi đua và cùng nhau phấn đấu
tốt hơn. Tuy nhiên hàng tháng tôi cũng có sự thay đổi chỗ ngồi nếu
thấy tình hình thực tế chưa hợp lí. Còn việc bầu ban các sự lớp, tôi
để các em tự chọn, tôi chỉ tham gia sau khi đã có ý kiến của số đông
học sinh. Tiếp theo đó cùng cả lớp
thảo luận về nội quy của nhà trường và một số điều do lớp đặt ra để
các bạn cán sự lớp dễ theo dõi, kiểm tra giúp nhau cùng tiến bộ. Tất
cả các em đều được tham gia ý kiến, các em cùng nhau trao
đổi xem có điểm nào các em thấy khó thực hiện tôi sẽ giải thích và
giúp các em làm tốt hơn. Sau đó tiến hành phát động thi đua giữa
các tổ.
- Lớp tôi chia làm 3 tổ (mỗi tổ 12 em) Tôi phát cho lớp trưởng và
mỗi tổ trưởng một quyển vở để làm sổ ghi chép những công việc của
tổ khi cần thiết. Nhiệm vụ của tổ trưởng được tôi nêu rất cụ thể :
+ Lớp trưởng : Điều hành chung công việc của lớp, theo dõi thi đua
giữa các tổ, báo cáo với giáo viên chủ nhiệm khi có sự cố và là người

phối hợp chặt chẽ với giáo viên chủ nhiệm về tình hình hàng ngày
của lớp.
+ Tổ trưởng : Điều hành công việc chung, theo dõi, đôn đốc các hoạt
động hàng ngày của tổ về việc thực hiện nề nếp, nội quy, học tập,…
+ Tổ phó : Cùng với tổ trưởng điều hành công việc chung nhưng phụ
trách về việc thực hiện nội quy là chính..
+ Nhiệm vụ chung của tổ trưởng, tổ phó là truy bài 15 phút đầu giờ
kiểm tra tổ viên việc học ở nhà, việc thực hiện nội quy. Tôi đưa ra
những quy định cụ thể để các em cán sự lớp dễ theo dõi đảm bảo
tính công bằng. dĩ nhiên những quy định này cũng được các em
đồng ý thông qua trong cuộc họp lớp đầu năm.. Ví dụ : Học sinh đến
lớp phải học bài cũ, phải đeo khăn quàng đỏ, đi dép quai hậu, mặc
đồng phục quy định…nếu không thì phải có lí do chính đáng. Không
chấp nhận lí do bài khó không thể làm được, nếu vì quá khó phải suy
nghĩ, phải nhớ được một số dữ kiện chính của bài đó, nếu làm sai thì


15 phút đầu giờ có thể nhờ một số bạn khá giỏi trong lớp giảng cho
hiểu, nếu vẫn không hiểu có thể nhờ cô giảng lại.
3.2. Biện pháp cụ thể :
a. Đối với người giáo viên chủ nhiệm:
Giáo viên chủ nhiệm có trách nhiệm nắm vững tình hình học sinh
của lớp về mọi mặt, báo cáo cho hiệu trưởng và Ban giám hiệu theo
định kì hoặc đột xuất nếu có vấn đề gì cần giải quyết trong phạm vi
quyền hạn của mình phải giải quyết công bằng, khách quan quá trình
rèn luyện tu dưỡng của từng học sinh.
Cùng với giáo viên bộ môn, phối hợp với các lực lượng xã hội khác
tổ chức cho học sinh có điều kiện tham gia vào các hoạt động cộng
đồng địa phương và hoạt động xã hội. Thông qua đó mà phát huy
tác dụng của nhà trường trong xã hội, góp phần vào sự nghiệp đổi

mới, xây dựng quê hương đất nước theo mục tiêu của Đảng và nhà
nước trong từng giai đoạn.
Thực tế đã cho tôi thấy nếu muốn hiểu trò phải để chúng được
bày tỏ ý kiến, người giáo viên phải biết lắng nghe những ý kiến của
học sinh dù đó là những ý kiến chưa đúng. Phải tạo được một môi
trường thân thiện giữa thầy và trò thì học sinh mới có nhiều cơ hội và
mạnh dạn bày tỏ những suy nghĩ của mình. Biết nghe và chia sẻ với
học sinh. Chuyện tưởng đơn giản là thế nhưng để làm được việc đó,
nếu không có tấm lòng thực sự thương yêu trẻ thì không thể làm
được.
Nghiên cứu nắm vững đường lối quan điểm, lí luận giáo dục để
vận dụng vào công tác chủ nhiệm lớp. Đặc biệt cần nắm vững
phương pháp, nghệ thuật sư phạm.
Nghiên cứu đặc điểm gia đình và tâm sinh lí từng học sinh để hiểu
thêm những nguyên nhân, yếu tố tích cực hoặc tiêu cực tác động
đến các em để phân loại nhóm học sinh theo đặc điểm học lực, tính
cách, năng lực, hoàn cảnh,… Từ đó có giải pháp giáo dục thích hợp.
Để làm được điều dó, người giáo viên chủ nhiệm còn phải biết phân
tích được nguyên nhân của các hiện trạng, đặc điểm của từng học
sinh. Ví dụ: đều là học sinh yếu nhưng có em do trí tuệ chậm phát
triển, có em do hoàn cảnh, điều kiện, có em do phân tán tư tưởng
không tập trung,… Hay cùng một đối tượng học sinh chưa ngoan có
em ảnh hưởng của bên ngoài, có em do đua đòi,…
b. Đối với học sinh:


Tôi xem lại tình hình cụ thể của từng em ở năm học trước mà tôi
đã nắm sau đó tôi tiếp tục tìm hiểu tình hình gia đình cũng như
những thay đổi về cách suy nghĩ của các em đặc biệt là những em có
hoàn cảnh khó khăn hay học sinh cá biệt của năm nay và ghi cụ thể

từng em để tiện theo dõi. Tôi thường tâm sự với học sinh ngoài giờ
học, cô trò trao đổi gần gũi những vấn đề bình thường trong cuộc
sống để chúng có thể trò chuyện với tôi. Bởi vậy học sinh của tôi có
thể nói chuyện với tôi những gì chúng suy nghĩ. Đôi khi học sinh của
tôi bày tỏ những bức xúc của các em về một sự hiểu lầm của
bạn nào đó hay những vướng mắc về một vấn đề của trường, của
lớp và tôi là chỗ dựa tin cậy để giúp các em giải toả những vướng
mắc đó.
Tôi thẳng thắn nhận lỗi nếu tôi thấy mình làm gì chưa đúng dù đó
là lỗi nhỏ. Cuối mỗi tuần, tôi sinh hoạt lớp đều đặn theo lịch. Học
sinh được trao đổi về những ưu điểm và tồn tại trong tuần qua, điều
này rất quan trọng. Thường thì lớp tôi học sinh trao đổi rất sôi nổi,
nhận xét, phê bình một cách thẳng thắn. Tôi sẵn sàng viết những lời
khen hay những lời động viên vào một cuốn vở của em nếu trong
tuần đó học sinh có nhiều tiến bộ để em làm quà tặng bố mẹ. Điều
này học sinh tiểu học rất thích. Nếu trong tuần có học sinh bị phê
bình nhiều trong giờ sinh hoạt, tôi thường gặp riêng em để nghe em
nói vì sao em chưa cố gắng, sau đó tôi tìm cách nói lại cho lớp để em
không buồn và tìm cách giúp em cố gắng bằng bạn.
Trong lớp tôi, học sinh thường được các thầy cô khác đánh giá là
mạnh dạn phát biểu. Tôi còn nhớ khi mới nhận lớp, các em rất rụt rè
khi phát biểu ý kiến trong giờ học. Trong từng giờ học, tôi thường tổ
chức trò chơi để thu hút sự chú ý tham gia và không gây nhàm chán
cho các em. Tôi thường động viên và cộng điểm thi đua cho tổ nếu
tổ nào hăng hái phát biểu. Chưa bao giờ tôi trách phạt học sinh vì đã
phát biểu chưa đúng, thậm trí nếu có bạn nào cười vì những câu
phát biểu lạc đề thì tôi thẳng thắn nhắc nhở học sinh đó không nên
như vậy. Dần dần không khí lớp tôi khác hẳn, sôi nổi hẳn lên và
chính điều này cũng là động lực giúp tôi có nhiều hứng thú trong
giảng dạy.

Với học sinh yếu, tôi không yêu cầu cao về kiến thức mà mỗi
ngày tôi ra bài tập vừa sức để các em có thể làm. Những học sinh
này tôi luôn ra những câu hỏi dễ để các em trả lời trong các giờ học
và chính các bạn trong lớp cũng thường động viên những bạn này