A- MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong suốt chiều dài lịch sử cách mạng Việt Nam, Đoàn Thanh niên luôn
luôn là lực lượng xung kích đi đầu trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, bảo vệ
Tổ quốc và xây dựng đất nước. Được Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ
Chí Minh sáng lập, lãnh đạo. Hơn 80 năm qua, Đoàn Thanh niên Cộng sản
(TNCS) Hồ Chí Minh đã không ngừng rèn luyện, cống hiến và trưởng thành,
xứng đáng là đội dự bị tin cậy của Đảng Cộng sản Việt Nam. Đoàn TNCS Hồ
Chí Minh và các thế hệ thanh niên Việt Nam đã vượt qua mọi khó khăn, thử
thách, không ngại hy sinh, gian khổ lập nên biết bao chiến công xuất sắc, viết
nên những trang sử vẻ vang, tô đẹp truyền thống hào hùng của dân tộc Việt
Nam. Trong công cuộc đổi mới, Đảng và Nhà nước luôn đặt niềm tin ở thanh
niên, Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá VII
khẳng định: Sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, đất nước bước vào thế
kỷ 21 có vị trí xứng đáng trong cộng đồng thế giới hay không, phần lớn tuỳ
thuộc vào lực lượng thanh niên.
Cùng với tuổi trẻ cả nước những năm qua, các thế hệ thanh niên thành phố
Bắc Giang đã không ngừng phấn đấu vươn lên đi đầu trong sự nghiệp xây dựng và
bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Dưới sự lãnh đạo của các cấp uỷ Đảng,
chính quyền và sự phối hợp của Mặt trận tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội và
Đoàn cấp trên, hoạt động của Đoàn Thanh niên thành phố Bắc Giang đã có những
bước đi vững chắc. Thông qua các chương trình hành động và các phong trào thiết
thực, các cấp bộ Đoàn trong toàn thành phố đã huy động đông đảo thanh, thiếu
niên, xung kích, tình nguyện tham gia có hiệu quả các nhiệm vụ chính trị, kinh tế,
xã hội tại địa phương, đơn vị, góp phần xây dựng Thành phố ngày càng giàu đẹp,
văn minh, khẳng định được tiềm năng to lớn và sức mạnh của tuổi trẻ trong tiến
trình thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.
Bên cạnh những thuận lợi nói trên, công tác đoàn và phong trào thanh niên
ở thành phố Bắc Giang cũng gặp nhiều khó khăn thách thức. Đặc biệt là việc tập
1

hợp, giáo dục thanh niên nhất là thanh niên đường phố. Mặt khác trình độ học
vấn, việc làm, tay nghề của thanh niên chưa thật sự đáp ứng được yêu cầu của
thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Một bộ phận thanh
niên thiếu ý chí khắc phục khó khăn. Những biểu hiện của lối sống thực dụng
trong xã hội đã tác động không nhỏ đến đến tư tưởng, đạo đức và lối sống của
thanh niên. Tỷ lệ thanh niên do thiếu rèn luyện, vi phạm pháp luật và mắc tệ nạn
xã hội có chiều hướng tăng (bình quân hàng năm có gần 200 đối tượng bị cơ
quan pháp luật truy tố, trong đó vị thành niên chiếm 12,5%). Một bộ phận thanh
niên thiếu việc làm hoặc việc làm không ổn định. Công tác cán bộ Đoàn cơ sở
gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là ở các thôn, khu phố, việc di biến động thường
xuyên, tìm nguồn nhân sự thay thế khó khăn nên chất lượng cán bộ Chi đoàn
thôn khu phố thấp (Nhiều chi đoàn trong 1 năm phải kiện toàn 5-6 lần Bí thư).
Chế độ chính sách dành cho cán bộ Đoàn, Đội cơ sở và bí thư chi đoàn thôn, tổ
dân phố còn thấp; kỹ năng nghiệp vụ của cán bộ làm công tác thanh niên cơ sở
còn hạn chế. Chính vì vậy, vấn đề nâng cao chất lượng hoạt động của Đoàn Thanh
niên Cộng sản Hồ Chí Minh là yêu cầu có tính lý luận và ý nghĩa thực tiễn sâu sắc.
Để đạt được mục đích và yêu cầu trên, trong phạm vi giới hạn của đề tài tốt
nghiệp Trung cấp lý luận chính trị, là một cán bộ trẻ hiện đang công tác tại
Thành ủy Bắc Giang, bản thân tôi có nhiều trăn trở và băn khoăn trước thực
trạng và những khó khăn của Công tác Đoàn và phong trào thanh niên hiện nay.
Đặc biệt sau khi được nghiên cứu học tập tiếp thu những kiến thức lý luận của
chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh tại Trường chính trị tỉnh Bắc Giang
tôi chọn đề tài: “Nâng cao chất lượng hoạt động của Đoàn TNCS Hồ Chí
Minh thành phố Bắc Giang giai đoạn hiện nay” làm đề tài tốt nghiệp Trung cấp
lý luận chính trị của mình.
2. Mục đích của đề tài
Vận dụng các quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí
Minh và của Đảng Cộng sản Việt Nam để phân tích thực trạng hoạt động của
2



Đoàn thanh niên từ đó đưa ra phương hướng, giải pháp giúp cho các cấp bộ
Đoàn trong Thành phố tham khảo, vận dụng, nâng cao chất lượng hoạt động
trong giai đoạn hiện nay.
3. Đối tượng, phạm vi và giwois hạn nghiên cứu tiểu luận:
3.1. Đối tượng
Thứ nhất, làm rõ quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí
Minh và của Đảng Cộng sản Việt Nam về thanh niên và tổ chức Đoàn Thanh niên.
Thứ hai, phân tích, đánh giá thực trạng chất lượng hoạt động của Đoàn Thanh
niên thành phố Bắc Giang những năm gần đây.
Thứ ba, nghiên cứu, đề xuất phương hướng và giải pháp cơ bản nhằm
nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Đoàn Thanh niên thành phố Bắc
Giang thời gian tới.
3.2. Phạm vi và giới hạn
Nâng cao chất lượng công tác Đoàn là vấn đề mang tính lý luận và ý nghĩa
thực tiễn sâu sắc, đặt ra yêu cầu lớn đối với mỗi cán bộ, đoàn viên và tổ chức
Đoàn các cấp. Song trong khuôn khổ phạm vi của đề tài tốt nghiệp Trung cấp lý
luận Chính trị và do thời gian có hạn, nên đề tài chỉ tập trung nghiên cứu thực
trạng công tác Đoàn và phong trào Thanh niên thành phố Bắc Giang giai đoạn từ
năm 2010 đến nay.
4. Phương pháp nghiên cứu
Đề tài đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu cơ bản sau: Phương pháp
điều tra xã hội học; khảo sát thực tiễn tại cơ sở, thu thập thông tin; nghiên cứu,
tổng kết thực tiễn hoạt động công tác Đoàn Thanh niên; nghiên cứu qua tài liệu,
sách, báo, các báo cáo chuyên đề về công tác Thanh niên; phương pháp thống kê
để xử lý các số liệu thu được từ khảo sát thực tiễn; phương pháp phân tích, tổng
hợp, so sánh khái quát các tài liệu lý luận và thực tiễn liên quan.
5. Kết cấu của tiểu luận
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục,

tiểu luận gồm 3 chương:
3


Chương I: Cơ sở lý luận và thực tiễn của vấn đề nghiên cứu
Chương II: Thực trạng hoạt động của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh thành phố
Bắc Giang trong những năm qua.
Chương III: Phương hướng và nhiệm vụ, giải pháp để đổi mới tổ chức và
hoạt động của Đoàn TNCSHCM Thành phố Bắc Giang đáp ứng yêu cầu thời kỳ
mới

4


B- NỘI DUNG
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ
NGHIÊN CỨU
1. Chủ nghĩa Mác- Lênin về thanh niên và công tác thanh niên
Trong lịch sử phát triển của xã hội loài người, Thanh niên luôn giữ vai trò
quan trọng trong việc kế thừa và phát triển những thành tựu của các thế hệ đi
trước. Thanh niên là lớp người trẻ tuổi của một dân tộc, một bộ phận to lớn được
hình thành từ các lầng lớp dân cư. Trong xã hội có giai cấp, thanh niên bao giờ
cũng gắn liền với sự phát triển của giai cấp. Tuy nhiên, thanh niên không đứng
thành một giai cấp riêng biệt mà nó luôn gắn liền với một giai cấp nhất định và
trở thành động lực thúc đẩy sự phát triển của giai cấp đó. Giai cấp vô sản ở mỗi
quốc gia, dân tộc muốn khẳng định được vị trí và vai trò của mình thì phải thu
hút, giáo dục, sử dụng thanh niên theo lý tưởng cộng sản để học trở thành một
lực lượng thực sự của giai cấp công nhân. Ngay từ năm 1884, khi nghiên cứu về
thanh niên, thế hệ đầu tiên đang lớn lên của giai cấp vô sản, Mác đã nêu những
luận điểm về thanh niên: "Những người công nhân tiên tiến nhất hoàn toàn hiểu

rằng tương lai của giai cấp công nhân, tương lai của toàn nhân loại hoàn toàn
phụ thuộc vào việc giáo dục thế hệ trẻ công nhân đang lớn lên" 1.
Luận điểm trên của C.Mác cho thấy rằng cuộc đấu tranh cách mạng của giai
cấp vô sản, tùy thuộc vào sự giáo dục, bồi dưỡng, giác ngộ những tư tưởng tiến bộ
của loài người đối với thanh niên. Điều đó khẳng định tiềm năng hùng hậu của thanh
niên, lực lượng có khả năng tiến hành cuộc cách mạng làm thay đổi chế độ xã hội.
Khi nghiên cứu về xã hội và quy luật phát triển của xã hội Ph.Ănggen hết sức coi
trọng lực lượng giai cấp công nhân trẻ tuổi. Người nói “Những lực lượng mới sẽ tạo
ra sức bật mới cho giai cấp công nhân” 2.
Tiếp tục tư tưởng của chủ nghĩa Mác và Ăngghen, V.I Lênin đặc biệt đánh
giá cao vai trò cách mạng của thanh niên công nhân, Lênin khẳng định: "Chúng
C. Mác và Ph Ănghen: Bàn về Thanh niên, Nxb Thanh niên, H., 1982, tr 118.
C. Mác và Ph Ănghen: Về thanh niên, NXB. Cận vệ 1972, Tr.10.

1
2

5


ta không giây phút nào được nghi ngờ về khả năng hoàn thành xuất sắc nhiệm
vụ cách mạng của thế hệ trẻ, mà các thế hệ trước chưa kịp hoàn thành… các thế
hệ tương lai sẽ tiếp tục cuộc đấu tranh để giải phóng nhân loại dưới ngọn cờ
chiến đấu của chủ nghĩa cộng sản khoa học" 2. V.I. Lênin cho rằng, thanh niên
có thể dời non, lấp biển, là động lực chủ yếu của cách mạng. Người nói: "Ai nắm
được thanh niên, người đó sẽ làm chủ thế giới và theo một nghĩa nào đó, có thể nói
rằng xã hội cộng sản chủ nghĩa chính là thanh niên 4, và Lênin có nhấn mạnh:
"Thanh niên là nguồn sinh lực chiến đấu của cách mạng" 5.
Năng lực tiềm tàng của thanh niên sẽ được trở thành hiện thực chỉ có thể
thông qua các phong trào cách mạng. Các nhà kinh điển không chỉ coi trọng

việc thu hút thanh niên vào phong trào cách mạng mà hết sức coi trọng việc định
hướng đúng đắn cho thanh niên sẽ phát huy được khả năng, sức mạnh của mình
trong các phong trào cách mạng. V.I. Lênin chỉ rõ “Chúng ta phải chuẩn bị
thanh niên như thế nào để họ biết xây dựng đến cùng và hoàn thành triệt để cái
sự nghiệp mà chúng ta đã bắt đầu” 6.
Các nhà kinh điển đánh giá cao vai trò của thanh niên trong việc xây dựng
xã hội mới, đồng thời còn chỉ ra những khuyết điểm của các thế hệ đi trước và
thế hệ đi sau trong cuộc chuyển giao, kế thừa các thế hệ. V.I. Lênin đã từng phê
phán gay gắt những đảng viên không đánh giá đúng mức vai trò của lực lượng
trẻ cách mạng, những đảng viên có thái độ coi thường thanh niên, chế giễu sự
ngây thơ, kinh nghiệm của thanh niên. V.I. Lênin nhấn mạnh “Cần phải có thái
độ độ lượng đối với thế hệ trẻ, đồng thời luôn nhắc nhở, cần phải đòi hỏi ở
thanh niên nhiều hơn nữa, cần phải phê phán một cách có nguyên tắc những
khuyết điểm của họ đối với cách mạng ngay từ thuở thiếu thời và không bao giờ
nịnh hót thanh niên”7.

V.I. Lênin: Toàn tập, Nxb Tiến bộ, M., 1984, tập 4, tr. 195.
V.I. Lênin: Toàn tập, Nxb Tiến bộ, M., 1984, tập 4, tr. 354.
5
V.I. Lênin: Bàn về Thanh niên, Nxb Thanh niên, H., 1981, tr 67.
6, 7
V.I. Lênin: Bàn về Thanh niên, H. 1981, Tr 231.
23
4

5

6



Vấn đề kế thừa giữa các thế hệ được coi là bộ phận hữu cơ trong chính
sách con người của Đảng, là một phương hướng giáo dục quan trọng của tổ chức
Đoàn và các tổ chức xã hội trong việc giáo dục thế hệ trẻ. Các thế hệ trước có
trách nhiệm truyền lại cho thế hệ sau những kinh nghiệm của mình. V.I. Lênin
đã kết hợp cuộc đấu tranh nhằm xây dựng, phát triển và củng cố Đảng kiểu mới
với cuộc đấu tranh tích cực để nắm lấy thanh niên, trong đó Người coi thế hệ trẻ
là đội hậu bị thường trực và là người kế tục sự nghiệp của Đảng. LêNin luôn đấu
tranh chống lại sự đánh giá không đầy đủ vai trò của thanh niên trong xã hội,
chống lại mưu đồ ve vãn có tính chất cơ hội đối với thanh niên, chống lại sự lợi
dụng và tình trạng thiếu kinh nghiệm của thanh niên nhằm thực hiện mục đích
phản động.
Cách mạng tháng Mười Nga đã tạo ra một bước ngoặt vĩ đại trọng lịch sử
nhân loại, đồng thời cũng tạo tiền đề quan trọng cho việc thành lập tổ chức Đoàn
TNCS. Từ trước cách mạng tháng Mười V.I. Lênin đã đưa ra những quan điểm
về Đoàn TNCS. Trong Đại hội VI của Đảng Bonsevich - Đại hội chuẩn bị khởi
nghĩa vũ trang - họp từ cuối tháng 7 đến đầu tháng 8 năm 1917, trong khi giải
quyết những vấn đề nóng hổi nhất về chiến lược và chiến thuật cách mạng, Đảng
cũng đã thảo luận vấn đề tổ chức thanh niên và chủ trương thành lập một Đoàn
thanh niên vô sản xã hội chủ nghĩa thống nhất Nga, về vấn đề này V.I. Lênin
đưa ra quan điểm “Chúng ta phải tuyệt đối ủng hộ tính độc lập về phương diện
tổ chức của Hội Liên hiệp thanh niên, vì nếu không có một sự độc lập hoàn toàn
thì thanh niên không thể tự rèn luyện mình để đưa Chủ nghĩa xã hội tiến lên
được” 8. Sau cách mạng tháng Mười, ngày 18 tháng 10 năm 1918, Đoàn TNCS
Nga được thành lập, đánh dấu sự ra đời của một tổ chức thanh niên kiểu mới
trong lịch sử. Về hoạt động và nhiệm vụ của Đoàn TNCS, Lênin nói:
Đoàn TNCS chỉ xứng đáng với danh hiệu của nó là đoàn của thế hệ
cộng sản trẻ tuổi, nếu gắn liền từng bước học tập, giáo dục và rèn
luyện của mình với việc tham gia đấu tranh chung của tất cả những
7



người lao động chống lại bọn bóc lột và phải làm thế nào để Đoàn
TNCS gắn liền việc rèn luyện, học tập và giáo dục của mình với lao
động của công nhân và nông dân, không tự giam mình trong các
trường học và không tự hạn chế mình ở việc đọc sách báo và tài liệu
cộng sản. Chỉ khi nào cùng lao động với công nhân và nông dân,
người ta mới trở lên một người cộng sản chân chính được. Phải làm
cho mọi người thấy rằng mỗi một đoàn viên của Đoàn TNCS đều là
người có học thức đồng thời cũng biết lao động 9
Như vậy, những luận điểm của Chủ nghĩa Mác - Lê nin đã khẳng định vai
trò to lớn của thanh niên đối với sự nghiệp cách mạng của giai cấp vô sản và sự
phát triển của xã hội.
2. Tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh niên và công tác thanh niên
Kế thừa những tư tưởng quý báu của chủ nghĩa Mác - Lênin về vai trò, vị
trí của thanh niên đối với cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh - Người sáng lập và
lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam luôn đánh giá cao bản chất anh hùng, khả
năng cách mạng của thế hệ trẻ Việt Nam và đặt công tác thanh niên đúng vị trí
chiến lược trong toàn bộ sự nghiệp cách mạng của Đảng. Nếu như các nhà kinh
điển của chủ nghĩa Mác - Lênin luôn gắn vấn đề thanh niên với phong trào công
nhân và Đảng tiên phong thì Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn gắn vấn đề thanh niên
với vấn đề dân tộc. Người đã nêu lên quan điểm nổi tiếng: Muốn hồi sinh dân
tộc trước hết phải hồi sinh thanh niên.
Khi Đông Dương bị thực dân Pháp đô hộ, trong "Bản án chế độ thực dân
Pháp" Người cho rằng, muốn cứu Đông Dương trước hết phải cứu thanh niên.
Người thiết tha kêu gọi: "Hỡi Đông Dương đáng thương hại! Người sẽ chết mất
nếu đám thanh niên già cỗi của người không sớm hồi sinh”10 . Người đã giành
nhiều thời gian, dồn tâm lực để gieo mầm cách mạng, không ngừng tuyên truyền
giáo dục cho đội ngũ thanh niên những tư tưởng cách mạng và coi thanh niên là
một lực lượng hùng hậu trong việc tham gia đấu tranh cách mạng giành độc lập
dân tộc, xây dựng chủ nghĩa xã hội. Để tiến tới thành lập Đảng Cộng sản Việt

8


Nam, năm 1925 Người đã tổ chức ra "Hội Việt Nam cách mạng thanh niên".
Trên cơ sở tổ chức này, Người đã truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin vào phong
trào công nhân, xây dựng và phát triển lực lượng trong nước. Người sáng lập tờ
báo cách mạng đầu tiên mang tên "Thanh niên" đó là những tầm nhìn chiến lược
cho cách mạng Việt Nam; đồng thời Người luôn gắn thanh niên với vận mệnh
của dân tộc: "Thanh niên là một bộ phận quan trọng của dân tộc. Dân tộc bị nô
lệ thì thanh niên cũng bị nô lệ. Dân tộc được giải phóng, thanh niên mới được
tự do. Vì vậy thanh niên phải hăng hái tham gia cuộc đấu tranh của dân tộc,
phải phụng sự tổ quốc, phụng sự nhân dân làm cho dân giàu, nước mạnh, tức là
để làm tròn nhiệm vụ người chủ của nước nhà”

11

. Chủ tịch Hồ Chí Minh nhiều

3

lần nhấn mạnh rằng: Thanh niên tiêu biểu cho sự phát triển tương lai của đất nước,
là người chủ tương lai của nước nhà. Trong thư gửi thanh niên và nhi đồng toàn
quốc nhân dịp Tết Nguyên đán năm 1946, Người viết: "Một năm khởi đầu từ mùa
xuân, một đời khởi đầu từ tuổi trẻ. Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội…". Trong suốt
cuộc đời hoạt động của mình, Người luôn quan tâm đến lớp trẻ của dân tộc và có
niềm tin sâu sắc vào khả năng cách mạng của thanh niên Việt Nam.
Trên cơ sở nhìn nhận và đánh giá một cách toàn diện vai trò, khả năng
cách mạng của thanh niên, Hồ Chí Minh đã nêu lên tư tưởng chiến lược về
"trồng người", về đào tạo, bồi dưỡng thanh niên thành lớp người có đức, có tài,
kế tục sự nghiệp cách mạng của Đảng một cách trung thành, xuất sắc. Trong Di

chúc để lại cho muôn đời sau, Người đã viết: Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho
đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết.
Một tư tưởng quan trọng của Hồ Chí Minh là kết hợp quá trình giáo
dục với quá trình tự giáo dục, Bác dạy: Nhiệm vụ của thanh niên là phải tự
hỏi mình đã làm gì cho nước nhà? Mình phải làm thế nào để ích lợi nước
nhà nhiều hơn? Mình đã vì lợi ích nước nhà mà hy sinh phấn đấu chừng
nào?. Từ thực tiễn cuộc sống, Hồ Chí Minh hiểu rõ nguyện vọng tha thiết
của số đông thanh niên là muốn phấn đấu vươn lên thành người tốt, Người
310
11

Hồ Chí Minh: Gửi Thanh niên, Nxb Sự thật, H., 1980, tr. 56.
Hồ Chí Minh: Về giáo dục Thanh niên, Nxb Thanh niên, H., 1980, tr. 129.

9


luôn nhắc nhở và chỉ rõ trách nhiệm của Đảng và xã hội đối với việc đào tạo
giáo dục thế hệ trẻ, để họ có đủ sức kế tục sự nghiệp cách mạng. Trong Di
chúc, Bác viết: "Đoàn viên và thanh niên ta nói chung là tốt, mọi việc đều hăng hái
xung phong, không ngại khó khăn, có chí tiến thủ. Đảng cần phải chăm lo giáo dục
đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ thành những người kế thừa xây dựng CNXH
vừa "Hồng" vừa "Chuyên"12

4

Là nhà tổ chức thiên tài, là người sáng lập, rèn luyện tổ chức Đoàn và mặt
trận đoàn kết thanh niên, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi cách mạng là sự nghiệp
của quần chúng, của nhiều thế hệ nối tiếp nhau. Từ thực tiễn cách mạng thế giới và
cách mạng Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tổng kết thành hệ thống lý luận và

đưa ra những luận điểm hết sức quan trọng về xây dựng, củng cố tổ chức Đoàn và
mở rộng mặt trận đoàn kết, tập hợp thanh niên.
Năm 1956, huấn thị tại Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ II, Bác Hồ dạy:
"Đoàn là cánh tay đắc lực của Đảng để thực hiện những chủ trương và chính
sách cách mạng" 13. Cũng tại Đại hội này, Bác Hồ kính yêu đã đặt ra yêu cầu
cao về việc củng cố tổ chức Đoàn và đoàn kết rộng rãi thanh niên. Người nhấn
mạnh: "…Phải củng cố tổ chức của Đoàn. Phải đoàn kết nội bộ thật chặt chẽ, và
phải đoàn kết rộng rãi với các tầng lớp thanh niên"14.
Bác coi củng cố tổ chức Đoàn là điều kiện quan trọng hàng đầu, để mở
rộng mặt trận đoàn kết các tầng lớp thanh niên. Tuy nhiên, muốn củng cố Đoàn
thì trước hết phải "đoàn kết nội bộ chặt chẽ", nghĩa là phải tiến hành tự phê bình
và phê bình để thống nhất ý chí và hành động trong nội bộ Đoàn, làm cho tổ
chức Đoàn phải thực sự là tổ chức của những thanh niên tiên tiến, có đạo đức, có
lý tưởng và phấn đấu kiên cường vì lý tưởng đó.
Bên cạnh đó, Bác cũng chỉ rõ: "Đoàn thanh niên lao động phải là cánh tay
đắc lực của Đảng trong việc tổ chức và giáo dục thế hệ thanh niên và nhi đồng
thành những chiến sĩ tuyệt đối trung thành với sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã
ĐCSVN: Di chúc Chủ Tịch Hồ Chí Minh, Nxb Sự thật, H., 1989, tr. 36.
Hồ Chí Minh: Về giáo dục Thanh niên, Nxb Thanh niên, H., 1980, tr. 160.
14
Hồ Chí Minh: Về giáo dục Thanh niên, Nxb Thanh niên, H., 1980, tr. 162.
15
Hồ Chí Minh: Về giáo dục Thanh niên, Nxb Thanh niên, H., 1980, tr. 165.
412
13

10


hội và chủ nghĩa cộng sản "15. Đây là chức năng hết sức quan trọng của Đoàn

với tư cách là một tổ chức quần chúng gần Đảng, nhất là trong Điều lệ của Đảng
từ trước đến nay đều đã ghi rõ.
Đoàn kết, tập hợp thanh niên là một mặt công tác rất lớn, một nhiệm vụ rất
quan trọng của Đoàn mà Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn căn dặn phải thực hiện cho
tốt. Bác chỉ ra rằng, muốn xây dựng và phát triển Đoàn thành một lực lượng
vững chắc, trước hết phải đoàn kết, tập hợp rộng rãi các tầng lớp thanh niên,
tránh cô độc, hẹp hòi. Người chỉ rõ: Thanh niên là người tiếp sức cách mạng cho
thế hệ thanh niên đi trước, đồng thời phụ trách giáo dục thế hệ thanh niên tương
lai, vì lẽ đó thanh niên phải được Đoàn tập hợp lại. Luận điểm quan trọng của
Bác là cần đưa thanh niên vào các loại hình tổ chức thích hợp để ai cũng được
giáo dục, rèn luyện, trưởng thành. Bác yêu cầu tổ chức Đoàn các cấp: "…phải
nghiên cứu tìm ra những hình thức và phương pháp thích hợp để đoàn kết và tổ
chức thanh niên một cách rộng rãi và vững chắc"16. Việc tìm tòi và ứng dụng có
5

hiệu quả những hình thức, phương pháp thích hợp để thu hút, tập hợp các tầng lớp
thanh niên là một quá trình nghiên cứu khoa học đòi hỏi tinh thần sáng tạo cũng
như sự kiên trì, đặc biệt là đi sâu, đi sát cùng thanh niên, hiểu được tâm tư, nguyện
vọng của họ đồng thời đúc rút những kinh nghiệm một cách nghiêm túc.
3. Quan điểm của Đảng ta về thanh niên và công tác thanh niên
Đảng ta luôn đánh giá đúng vai trò, vị trí của thanh niên trong công cuộc
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư của Ban Chấp hành
Trung ương Đảng (Khoá VII) về công tác thanh niên trong thời kỳ mới đã nhấn
mạnh: "Thanh niên là lực lượng xung kích trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc. Sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, đất nước bước vào thế kỷ
21 có xứng đáng trong cộng đồng thế giới hay không phần lớn tuỳ thuộc vào lực
lượng thanh niên, vào việc bồi dưỡng, rèn luyện thế hệ thanh niên. Công tác
thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc, là một trong những nhân tố quyết
định sự thành bại của cách mạng"; và "Xây dựng Đoàn TNCS Hồ Chí Minh vững
516


Hồ Chí Minh: Về giáo dục Thanh niên, Nxb Thanh niên, H., 1980, tr. 166.

11


mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức, thực sự là đội hậu bị của Đảng. Củng cố
tổ chức và đổi mới phương thức hoạt động của Đoàn, nhất là Đoàn cơ sở"17.
6

Đây là một chủ trương quan trọng có tính quyết định, làm chuyển biến mạnh
mẽ tình hình thanh niên, công tác đoàn và phong trào thanh niên. Các cấp ủy đảng
đã lãnh đạo hệ thống chính trị thực hiện tốt công tác thanh niên và chăm lo xây
dựng Đoàn. Nhà nước đã ban hành Luật Thanh niên, Chiến lược phát triển thanh
niên và nhiều chính sách về công tác thanh niên, tạo điều kiện, cơ hội cho thanh
niên rèn luyện cống hiến trưởng thành. Công tác đoàn và phong trào thanh niên
từng bước phát triển, mặt trận đoàn kết, tập hợp thanh niên được mở rộng, số thanh
niên trở thành đoàn viên, đảng viên ngày càng tăng. Vai trò của Mặt trận Tổ quốc,
các đoàn thể, gia đình, nhà trường và xã hội đối với thanh niên, công tác thanh niên
đã có chuyển biến tích cực.
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng đã khẳng định: "Tăng
cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh ở
mọi cấp, mọi ngành, coi trọng hơn nữa việc giáo dục, rèn luyện thế hệ trẻ về
chính trị, tư tưởng văn hoá, nghề nghiệp, đạo đức, lối sống. Quan tâm đào tạo
nghề và giải quyết việc làm, đáp ứng nhu cầu học tập, lao động sáng tạo, hoạt
động văn hoá, nghệ thuật, thể thao và giải trí lành mạnh cho thanh, thiếu niên.
Tạo điều kiện cho Đoàn Thanh niên thực hiện tốt trách nhiệm đối với Đội thiếu
niên Tiền phong Hồ Chí Minh. Tạo môi trường xã hội lành mạnh, ngăn ngừa
các tệ nạn xã hội và văn hoá phẩm độc hại. Chăm lo giáo dục, đào tạo thế hệ
trẻ là trách nhiệm của Đảng, Nhà nước, các tổ chức trong hệ thống chính trị,

của gia đình, nhà trường và của toàn xã hội"18.
7

Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng tiếp tục nêu rõ:
"Đối với thế hệ trẻ, chăm lo giáo dục, bồi dưỡng đào tạo phát triển toàn diện về
chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống, văn hoá, sức khoẻ, nghề nghiệp, giải quyết
việc làm, phát triển tài năng và sức sáng tạo, phát huy vai trò xung kích trong sự
6 17
718

ĐCSVN: Nghị quyết lần thứ 4 BCH TW Đảng (Khoá VII), Nxb CTQG., H., 1993, tr. 82.
ĐCSVN: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, Nxb CTQG., H., 1996, tr. 124.

12


nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc"19 và cần phải "Chăm lo xây dựng Đoàn
8

TNCS Hồ Chí Minh vững mạnh, phát huy vai trò của Đoàn là đội quân xung kích
và lực lượng dự bị, kế tục sự nghiệp cách mạng lâu dài của Đảng".
Đại hội X của Đảng tiếp tục khẳng định đối với thế hệ trẻ “Thường xuyên
giáo dục chính trị, truyền thống, lý tưởng, đạo đức lối sống. Tạo điều kiện học tập,
lao động, giải trí, phát triển thể lực, trí tuệ góp phần vào xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc. Khuyến khích thanh niên tự học, tự nâng cao tay nghề, tự tạo việc làm. Chú
trọng bồi dưỡng nguồn cán bộ, đào tạo thanh niên trong lực lượng vũ trang có
nghề khi hết hạn nghĩa vụ quân sự trở về xây dựng quê hương. Tạo cơ hội cho
thanh niên có tài năng đi học ở nước ngoài về phục vụ đất nước. Thu hút rộng rãi
thanh niên, thiếu niên nhi đồng vào các tổ chức do Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ
Chí Minh là nòng cốt và phụ trách…”20 .

15

Văn kiện Đại hội IX và các Văn kiện của Đảng về công tác thanh niên là
cơ sở quan trọng để xác định mục tiêu, nội dung và các giải pháp của chiến lược
phát triển thanh niên trong giai đoạn cách mạng mới. Bên cạnh đó, Luật Thanh
niên đã được Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá XI, kỳ
họp thứ VIII thông qua ngày 29 tháng 11 năm 2005 và được Chủ tịch nước Trần
Đức Lương ký ban hành ngày 09 tháng 12 năm 2005. Với nội dung quy định về
quyền và nghĩa vụ của thanh niên; trách nhiệm của Nhà nước, gia đình và xã hội
đối với thanh niên; tổ chức thanh niên. Luật Thanh niên ra đời càng khẳng định
sự quan tâm lớn của Đảng và Nhà nước với thanh niên và công tác Đoàn Thanh
niên nước ta giai đoạn hiện nay.
Thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư của Ban Chấp hành Trung ương
Đảng (khoá VII) về “Công tác thanh niên trong tình hình mới”, Ban Thường vụ
Tỉnh uỷ Bắc Giang đã ban hành Đề án số 01 về “Nâng cao chất lượng công tác
giáo dục tư tưởng, đạo đức, lối sống cho thanh niên tỉnh Bắc giang giai đoạn
2006-2010”; Ban thường vụ Thành uỷ Bắc Giang đã ban hành Đề án số 05 về
819

ĐCSVN: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, Nxb CTQG., H., 1996, tr. 126.

120

ĐCSVN: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG., H., 2006, tr.96.

13


“Nâng cao chất lượng hoạt động và đổi mới phương thức hoạt động của MTTQ
và các đoàn thể nhân dân trong việc thực hiện nhiệm vụ chính trị ở địa phương

giai đoạn 2006-2010”. Đây là quan điểm chỉ đạo của Đảng, đặt ra những nhiệm
vụ chủ yếu của công tác thanh niên trong thời gian tới; đồng thời, tăng cường vai
trò trách nhiệm của các cấp chính quyền, đoàn thể và các tổ chức xã hội đối với
công tác thanh niên thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
Văn kiện Đại hội XI của Đảng tiếp tục khẳng định “Làm tốt công tác giáo
dục chính trị tư tưởng, truyền thống, lý tưởng, đạo đức và lối sống, tạo điều kiện
học tập, lao động, giải trí, phát triển thể lực, trí tuệ cho thế hệ trẻ; khuyến khích,
cổ vũ thanh niên nuôi dưỡng ước mơ, hoài bão lớn, xung kích, sáng tạo, làm chủ
khoa học, công nghệ hiện đại; hình thành một lớp thanh niên ưu tú trên mọi lĩnh
vực, kế tục, trung thành và xuất sắc sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc”.
Ban Thường vụ Thành uỷ Bắc Giang ban hành các chương trình, đề án như:
Chương trình số 06 về “Đổi mới, nâng cao chất lượng công tác dân vận, hoạt
động của MTTQ, các đoàn thể chính trị - xã hội giai đoạn 2011- 2015”, Đề án
số 02 về “Củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động chi đoàn thôn, tổ dân phố và
trong các doanh nghiệp giai đoạn 2011-2015”; Đề án số 06 về “Xã hội hóa các
nguồn lực hỗ trợ, giúp thanh thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn đặc biệt được học
tập và phát triển giai đoạn 2011-2015”. Sự ra đời các chương trình, đề án của của
Ban Thường vụ Tỉnh uỷ và của Ban Thường vụ Thành uỷ Bắc Giang là một chủ
trương đúng đắn, thể hiện sự quan tâm của Tỉnh uỷ, Thành uỷ uỷ đối với thế hệ trẻ,
tiếp tục khẳng định vị trí, vai trò của công tác thanh niên trong thời kỳ mới gắn với
thực hiện Nghị quyết số 25-NQ/TW, ngày 25/7/2008, Hội nghị lần thứ bảy Ban
Chấp hành Trung ương Đảng khóa X về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối
với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá”.

14


CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA ĐOÀN TNCS HỒ
CHÍ MINH THÀNH PHỐ BẮC GIANG NHỮNG NĂM GẦN ĐÂY
1. Vài nét về thành phố bắc Giang và Đoàn TNCSHCM Thành

phố Bắc Giang
1.1. Vài nét khái quát về thành phố Bắc Giang
* Đặc điểm tự nhiên
Thành phố Bắc Giang là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hoá - xã hội của
tỉnh, có diện tích tự nhiên là 66,45km2, nằm trên quốc lộ số 1A và quốc lộ 295B
(quốc lộ 1A cũ), có hệ thống giao thông đường bộ, đường sắt, đường thủy thuận
lợi cho việc vận chuyển, lưu thông hàng hóa đến Thủ đô Hà Nội và các tỉnh
trong khu vực Đông Bắc bộ nói chung và cả nước nói riêng.
Thành phố có 16 phường, xã (trong đó có 7 phường, 9 xã). Dân số trên 145
nghìn người, gồm 26 dân tộc anh em, nhưng chủ yếu là dân tộc Kinh và dân tộc
Tày. Tôn giáo có 2 tôn giáo chính là Phật giáo và Thiên chúa giáo.
* Tình hình kinh tế, văn hoá, xã hội
Thành phố Bắc Giang gắn liền với nhiều sự kiện lịch sử quan trọng với
nhiều sự tích anh hùng, góp phần hun đúc truyền thống yêu nước chống giặc ngoại
xâm của dân tộc Việt Nam qua mọi thời kỳ, được Đảng, Nhà nước phong tặng danh
hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân trong kháng chiến chống Mỹ. Đảng bộ,
nhân dân các dân tộc trong Thành phố luôn đoàn kết, quyết tâm xây dựng quê hương
trong thời kỳ đổi mới.
Về phát triển kinh tế, thành phố Bắc Giang có tốc độ tăng trưởng kinh tế bình
quân đạt từ 15,7-17%/năm. GDP bình quân đầu người đạt trên 30 triệu
đồng/người/năm. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực (thương mại dịch vụ chiếm 57,49%; công nghiệp - TTCN và xây dựng chiếm 40,72%; nông
nghiệp - thủy sản chiếm 1,79%). Điều đó cho thấy, Thành phố đã từng bước đi
vào khai thác lợi thế của một đô thị, các ngành kinh tế đều tăng trưởng khá, tăng
dần tỷ trọng sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và thương mại dịch vụ.
15


Về văn hoá - xã hội, công tác giáo dục - đào tạo phát triển vững chắc, toàn
diện cả về số lượng, chất lượng, quy mô đào tạo. Hiện trên địa bàn có 52 trường
do thành phố quản lý (trong đó có: 20 trường mầm non, 16 trường tiểu học, 16

trường THCS); 5 trường THPT, 3 Trung tâm giáo dục do Sở giáo dục quản lý; 26
trường và cơ sở đào tạo, dạy nghề của tỉnh, Trung ương đóng trên địa bàn, thành
lập 1 trường THPT mới. Trong 2 năm qua đã huy động trên 50 tỷ đồng xây dựng
trường, lớp học, trang thiết bị phục vụ giảng dạy, tỷ lệ phòng học kiên cố đạt
93,5%; tỷ lệ trường chuẩn quốc gia ở cả 3 cấp học đạt 82,69%. Chất lượng phổ cập
tiểu học đúng độ tuổi và phổ cập trung học cơ sở được giữ vững và nâng cao. Đội
ngũ cán bộ quản lý và giáo viên thường xuyên được bồi dưỡng; chất lượng giáo
dục toàn diện được nâng lên. Công tác xã hội hoá giáo dục được quan tâm chỉ đạo,
đã huy động 6,6 tỷ đồng cho công tác khuyến học. Phong trào xây dựng gia đình
hiếu học, dòng họ hiếu học được phát động sâu rộng từ cơ sở, góp phần tích cực
vào công tác xã hội hoá giáo dục trong các tầng lớp nhân dân.
Công tác y tế, dân số, gia đình và trẻ em, chăm sóc sức khoẻ cho nhân dân
được chú trọng, thực hiện đầy đủ các mục tiêu kế hoạch, các chương trình y tế
quốc gia về chăm sóc sức khoẻ ban đầu cho nhân dân. Trên địa bàn thành phố
hiện có 16 cơ sở khám chữa bệnh công lập tuyến tỉnh, 10 cơ sở tuyến thành phố
và 112 cơ sở khám chữa bệnh tư nhân; 16 phường, xã đạt chuẩn quốc gia về y
tế. Cơ sở vật chất phục vụ cho khám chữa bệnh được đầu tư, chất lượng đội ngũ
cán bộ y tế từ thành phố đến các phường xã được nâng lên. Công tác quản lý nhà
nước về y tế, nhất là quản lý hành nghề y, dược tư nhân được tăng cường; công
tác thanh tra, kiểm tra được tiến hành thường xuyên và xử lý kịp thời những
trường hợp vi phạm.
Các hoạt động văn hoá, xã hội được quan tâm đầu tư và hoạt động hiệu quả
đảm bảo chặt chẽ cả về bề rộng và chiều sâu. Các thiết chế văn hoá cơ sở được đầu
tư xây dựng, nâng cấp, đã huy động trên 8 tỷ đồng đầu tư cơ sở vật chất, xây dựng
thiết chế văn hóa và các công trình phúc lợi công cộng khác. Hoạt động văn hóa,
văn nghệ phát triển sâu rộng, phong trào thể dục - thể thao ngày càng phát triển.
16


Trình độ văn hoá và mức hưởng thụ văn hoá tinh thần của nhân dân được nâng lên:

110/146 nhà sinh hoạt văn hoá có tủ sách; 17 trạm truyền thanh xã, phường; 100%
các xã đều có điểm bưu điện văn hoá; 100% các thôn, tổ dân phố đều xây dựng và
duy trì thực hiện quy ước, hương ước. Tỷ lệ gia đình văn hoá đạt từ 86,8%-88,5%;
thôn, tổ dân phố văn hoá đạt từ 78,8-83,5%; 3 phường, xã đạt danh hiệu văn hoá
cấp tỉnh; tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 2,62% (năm 2011) giảm còn 2% (năm 2012).
* Tình hình an ninh - quốc phòng
Các cấp uỷ từ Thành phố đến cơ sở đã phát huy sức mạnh của khối đại
đoàn kết toàn dân, đẩy mạnh phát triển kinh tế đi đôi với củng cố quốc phòng,
xây dựng vững chắc thế trận quốc phòng toàn dân kết hợp với thế trận an ninh
nhân dân trên địa bàn, đảm bảo thường xuyên sẵn sàng chiến đấu. Thực hiện tốt
các hợp đồng tác chiến, diễn tập khu vực phòng thủ, diễn tập phòng chống bão
lụt, cứu hộ, cứu nạn, có tác dụng tích cực trong việc đảm bảo quốc phòng an
ninh. Thường xuyên tuyên truyền, giáo dục cho cán bộ, đảng viên và các tầng
lớp nhân dân nâng cao cảnh giác cách mạng, chủ động phòng chống “Âm mưu
diễn biến hoà bình”, gây bạo loạn, lật đổ của các thế lực thù địch.
Lực lượng công an, quân sự địa phương luôn được huấn luyện và bồi dưỡng
kiến thức nghiệp vụ. Thường xuyên mở các lớp bồi dưỡng kiến thức quốc phòng
cho cán bộ cấp uỷ, chính quyền các cấp. Làm tốt công tác tuyên truyền Luật
Nghĩa vụ quân sự, vận động đoàn viên, thanh niên hăng hái tham gia đăng ký
khám tuyển, sẵn sàng lên đường làm nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Tăng
cường công tác xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân,
nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu của lực lượng vũ trang địa phương. Bảo vệ
tuyệt đối các hoạt động chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội diễn ra trên địa bàn. Lực
lượng vũ trang đã tích cực chủ động tham gia phòng, chống lụt bão, phòng, chống
tệ nạn xã hội, đảm bảo trật tự an toàn giao thông, góp phần quan trọng thực hiện
các nhiệm vụ chính trị của thành phố.
* Tình hình xây dựng hệ thống chính trị
17



Công tác xây dựng Đảng có nhiều chuyển biến tích cực cả 3 mặt chính trị, tư
tưởng và tổ chức. Trong công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, Đảng bộ Thành phố
thường xuyên có kế hoạch cho đảng viên học tập, nâng cao trình độ hiểu biết về mọi
mặt; duy trì có nề nếp việc bồi dưỡng các quan điểm, đường lối, chính sách của
Đảng và Nhà nước, giáo dục đạo đức cách mạng… cho cán bộ, đảng viên. Đi đôi với
việc đẩy mạnh công tác giáo dục chính trị tư tưởng, Đảng bộ Thành phố luôn quan
tâm chăm lo xây dựng củng cố về tổ chức, đảm bảo nội bộ đoàn kết thống nhất, có
sức chiến đấu cao, chỉ đạo thực hiện tốt kế hoạch của Ban thường vụ thành ủy về
“Nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng, xây dựng các tổ chức cơ sở đảng trong
sạch vững mạnh”, kết quả năm 2010 có 42/55 tổ chức cơ sở đảng đạt trong sạch
vững mạnh (TSVM), 10/55 tổ chức cơ sở đảng hoàn thành tốt nhiệm vụ, 3/55 hoàn
thành nhiệm vụ đơn vị; năm 2012 có 26/36 tổ chức cơ sở đảng đạt TSVM, 10/36 tổ
chức cơ sở đảng hoàn thành nhiệm vụ, không cơ cơ sở yếu kém; đồng thời tiến hành
đồng bộ các khâu về đánh giá quy hoạch, luân chuyển, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí sử
dụng cán bộ. Phong cách lãnh đạo, lề lối làm việc có nhiều đổi mới, thúc đẩy việc
thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ công tác của cấp uỷ.
Bộ máy chính quyền các cấp được củng cố kiện toàn theo hướng tinh gọn,
hiệu quả. Hoạt động của Hội đồng nhân dân các cấp có nhiều đổi mới, khẳng
định vai trò là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương. Uỷ ban nhân dân các
cấp đã tập trung chỉ đạo điều hành các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, góp
phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Việc thực hiện cải cách hành chính được tiến
hành đồng bộ trên các tổ chức bộ máy. Bộ máy chính quyền phường, xã phát
huy hiệu quả công tác quản lý, điều hành theo pháp luật.
Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị- xã hội luôn bám sát nhiệm vụ
đạt được nhiều kết quả thiết thực. Thường xuyên đổi mới nội dung, phương thức
hoạt động. Tỷ lệ tập hợp, đoàn viên, hội viên hàng năm đều tăng, thực sự phát
huy vai trò của tổ chức mình trong đời sống xã hội. Đã động viên đông đảo đoàn
viên, hội viên tham gia vào các phong trào hành động cách mạng, phong trào thi
đua yêu nước, nhất là các cuộc vận động, phong trào ủng hộ nhân đạo từ thiện,
18



trong những năm qua đã vận động được trên 5 tỷ đồng , góp phần tích cực trong
việc thực hiện nhiệm vụ chính trị trên địa bàn.... Phát huy mọi nguồn lực, thực
hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Tóm lại, những đặc điểm nêu trên vừa là điều kiện thuận lợi, vừa là những
khó khăn với việc xây dựng và phát triển kinh tế, văn hoá - xã hội, an ninh quốc phòng của Thành phố; đồng thời, đó cũng là thời cơ và thách thức đối với
công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi của Thành phố.
1.2. Vài nét về Đoàn TNCSHCM Thành phố Bắc Giang
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh thị xã Bắc Giang nay là thành phố đã trưởng
thành vượt bậc từ những ngày đầu thành lập năm 1955 mới hình thành 2 cơ sở
thanh niên với tên gọi là ban đại diện thanh niên liên khu phố hòa bình. Thời kỳ
chống mỹ cứu nước (1965-1975) là thời kỳ rất oanh liệt của dân tộc và cũng là
thời kỳ rất xuât sắc của phong trào thanh niên thị xã được Nhà nước tặng thưởng
huân chương lao động hạng ba, trung ương đoàn tặng cờ Nguyễn Văn Trỗi,
được tỉnh ủy Hà Bác tặng cờ xuât sắc 10 năm chống mỹ cứu nước và lúc này
đoàn thanh niên thị xã đã có 53 đơn vị trực thuộc. Những thành tích mà tuổi trẻ
thị xã Bắc Giang đạt được trong kháng chiến chống mỹ góp phần làm nên thành
tích vẻ vang của thị xã Bắc Giang anh hùng.
Từ năm 1977 đến nay Thành đoàn Thành phố Bắc Giang quản lý 42 cơ sở
trực thuộc với tổng số 10.264 ĐVTN; 32 liên đội THCS- Tiểu học với tổng số
17.099 đội viên thiếu nhi. Tiếp nối truyền thống của các thế hệ cán bộ đoàn viên
thanh thiếu nhi thành phố luôn đoàn kết, đổi mới, sáng tạo xây dựng tổ chức là
đầu tầu gương mẫu trong các phong trào do Tỉnh đoàn phát động xứng đáng là
đơn vị trung tâm chính trị- kinh tế- văn hóa của tỉnh Bắc Giang.
2. Thực trạng hoạt động của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh
Thành phố Bắc Giang
2.1. Tình hình đoàn viên và đội ngũ cán bộ đoàn Thanh niên Cộng sản
Hồ Chí Minh Thành phố Bắc Giang
19



Thành đoàn Bắc Giang có 42 tổ chức Đoàn trực thuộc, trong đó khối
phường, xã là 16 đơn vị, khối trường học 05 đơn vị, khối cơ quan, Doanh nghiệp
21 đơn vị. Về tổ chức Hội LHTN thành phố có 16 Hội LHTN phường, xã và 05
chi hội khối trường học. Ban Chấp hành đoàn thành phố có 27 đồng chí; số cán
bộ đoàn cơ sở có 432 đ/c, hầu hết cán bộ đoàn từ thành phố đến cơ sở đều có
trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, là đảng viên và có kỹ năng trong công tác
đoàn.
Về thanh niên: Số người trong độ tuổi thanh niên (từ 15-35) bằng 38.003
người, chiếm khoảng 26.2% dân số và trên 50% lực lượng lao động xã hội.
Thành đoàn có 10.261/14.264 ĐVTN đang sinh hoạt trong tổ chức chiếm 70%
tổng số thanh niên tập phải hợp sinh hoạt.
Cơ bản thanh niên có ý thức quan tâm và có trách nhiệm hơn tới những vấn
đề của quê hương, đất nước, tích cực tham gia các hoạt động do Đoàn, Hội tổ
chức; số thanh niên vào Đoàn, số đoàn viên phấn đấu trở thành đảng viên tăng
hàng năm; ý thức lập thân, lập nghiệp của thanh niên cao hơn trước; tinh thần tình
nguyện vì cuộc sống cộng đồng, xung kích tham gia thực hiện nhiệm vụ chính trị
của thành phố ngày càng được phát huy và thực hiện có kết quả.
Các cấp uỷ Đảng, Chính quyền thành phố đã thường xuyên quan tâm tạo điều
kiện và phát huy vai trò của thanh niên, tổ chức đoàn trong chiến lược phát triển
kinh tế xã hội của thành phố. Đoàn thanh niên luôn nhận được sự quan tâm phối
hợp của các phòng ngành, đoàn thể trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Công tác xã
hội hoá một số hoạt động phong trào trong thanh thiếu nhi đã được các cấp bộ
đoàn phát huy.
Thành phố có đầy đủ các đối tượng thanh niên, đặc biệt là lực lượng thanh
niên trí thức khá đông (khối cơ quan ), có nhiều trường chuyên nghiệp và các
trung tâm đào tạo nên thuận lợi trong việc tập hợp, thu hút thanh niên và tổ chức
các hoạt động thanh niên. Lực lượng thanh niên đang học tập, lao động công tác
và thường xuyên cư trú trên địa bàn thành phố chiếm tỷ lệ khá lớn.

20


2.2. Thực trạng hoạt động của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí
Minh Thành phố bắc Giang trong những năm qua
Đoàn thanh niên thành phố đã phát động nhiều phong trào, hoạt động từng
bước đáp ứng nhu cầu nguyện vọng của đông đảo đoàn viên, thanh thiếu niên.
2.2.1. Công tác tuyên truyền, giáo dục của đoàn: được tập trung chỉ đạo
theo hướng đổi mới về nội dung, đa dạng về hình thức, góp phần nâng cao chất
lượng hoạt động, củng cố niềm tin, lý tưởng và tinh thần cách mạng của đoàn
viên thanh niên. Hằng năm, có 90% cán bộ, ĐVTN trong tổ chức được tìm hiểu,
học tập chủ nghĩa Mác – Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các chỉ thị, nghị quyết
của Đảng, của Đoàn. Các đợt sinh hoạt chính trị “Học tập và làm theo tấm
gương đạo đức Hồ Chí Minh” được triển khai sâu rộng, đã có 7000 công trình,
phần việc thanh niên đăng ký thực hiện làm lợi cho cơ quan đơn vị hàng trăm
triệu đồng. Thông qua việc đăng ký thực hiện đã phát hiện biểu dương tôn vinh
những tấm gương tiêu biểu , tập thể xuất sắc trong học tập làm theo lời Bác (tiêu
biểu là 16 tấm gương trong hội thi kể chuyện về những tấm gương làm theo lời
Bác với nhiều ý nghĩa giáo dục nhân văn sâu sắc tới đoàn viên thanh thiếu nhi
thành phố). Cuộc vận động “Tuổi trẻ Bắc Giang học tập và làm theo lời Bác”
được triển khai với nhiều cách làm hiệu quả, tạo thành phong trào thi đua sôi
nổi: hơn 2 năm qua đã tổ chức cho 10.106 ĐVTN đăng ký rèn luyện theo tiêu chí
“5 xây, 5 chống” và các danh hiệu “thanh niên làm theo lời Bác”; 815 buổi xem và
tọa đàm, trao đổi các tác phẩm văn học, nghệ thuật về Bác, hội thi kể chuyện về Bác;
xây dựng 45 tủ sách với 3000 cuốn sách; mở 281 sổ nhật ký và 37 sổ vàng truyền
thống, xây dựng 324 chuyên mục phát thanh, khen thưởng cho 104 tập thể, biểu
dương tấm gương người tốt việc tốt, công nhận danh hiệu làm theo lời Bác cho 498
thanh thiếu nhi gắn với chương trình “Thắp sáng ước mơ tuổi trẻ Việt Nam vì dân
giàu nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”. Tiêu biểu Đoàn trường Ngô Sỹ
Liên, Đoàn Công An thành phố; Đồng chí Nguyễn Văn Hoàn Bí thư Đoàn

phường Lê Lợi với 10 lần hiến máu tình nguyện, đồng chí Nguyễn Dương
Hưng- Bí thư chi đoàn đội cảnh sát điều tra về TTXH...
21


Công tác giáo dục chính trị tư tưởng được các cấp bộ Đoàn quan tâm chỉ
đạo, triển khai đã góp phần nâng cao nhận thức, bản lĩnh chính trị cho đoàn viên
thanh niên. Các hoạt động tuyên truyền, giáo dục chủ trương, chính sách của
Đảng, Nhà nước được tăng cường và đổi mới về nội dung và hình thức. Việc
triển khai 6 bài học lý luận chính trị, tư tưởng Hồ Chí Minh, Chủ nghĩa Mác- Lê
nin đợt sinh hoạt chính trị "Tuổi trẻ với nghị quyết Đại hội Đảng các
cấp"...được thực hiện đồng bộ thu hút đông đảo đoàn viên thanh niên tham gia:
100% cán bộ, đoàn viên, 90% thanh niên được học tập, quán triệt 6 bài học lý
luận chính trị, tư tưởng Hồ Chí Minh, các Nghị quyết của Đảng và các chính
sách pháp luật của Nhà nước.
Công tác giáo dục truyền thống được chú trọng và tổ chức từ thành phố
đến cơ sở thông qua các hình thức: mít tinh, lễ hội, hội trại truyền thống, hành
hương về nguồn, gặp gỡ giao lưu các nhân chứng lịch sử, các hoạt động uống
nước nhớ nguồn, đền ơn đáp nghĩa, hội thi, sân khấu hóa, viết bài dự thi, hội
diễn, hội thao... điển hình là đợt sinh hoạt chính trị “Tiếp lửa truyền thống, Mãi
mãi tuổi 20; chương trình thắp nến tri ân nhân dịp 27/7 hàng năm: đã tổ chức 32
buổi nói chuyện truyền thống, gặp mặt nhân chứng lịch sử; 123 buổi giao lưu
thu hút hơn 20.000 lượt đoàn viên, thanh thiếu nhi.... .
Công tác giáo dục đạo đức, lối sống, nếp sống trong ĐVTN được tổ chức
thông qua các hình thức như biểu dương người tốt, việc tốt, tổ chức các diễn đàn,
toạ đàm về vai trò, trách nhiệm của người đoàn viên thanh niên, tuyên truyền, vận
động thanh thiếu niên tích cực tham gia xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân. Nổi
bật là thực hiện có hiệu quả Đề án số 01-ĐA/TU của BTV Tỉnh uỷ về “Nâng cao
chất lượng công tác giáo dục tư tưởng, đạo đức, lối sống cho thanh niên tỉnh Bắc
giang giai đoạn 2006-2010”; quán triệt Quy chế văn hoá công sở về nghiêm cấm

sử dụng rượu bia trong giờ làm việc và khi tham gia giao thông tới 37/37 cơ sở
đoàn và 100% ĐVTN. Triển khai cuộc thi "Ước mơ sinh viên" và "Nét bút tri ân"
với hơn 3000 bài dự thi của các trường học trên địa bàn....
22


Công tác tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật được đẩy mạnh: đã tổ
chức 76 buổi tuyên truyền cho 15000 lượt đoàn viên và 12 lớp tập huấn, phát
100.000 tờ rơi về luật thanh niên, luật phòng chống tội phạm ma túy, mại dâm
và tệ nạn xã hội, ..... Thành lập 10 câu lạc bộ tiền hôn nhân, tuổi hồng; 35 câu
lạc bộ tuổi trẻ với pháp luật, câu lạc bộ thắp sáng niềm tin, giáo dục đồng đẳng
đã góp phần tích cực trong việc đảm nhận, giúp đỡ thanh niên hư, chậm tiến trên
địa bàn. Tích cực tham gia các cuộc thi tìm hiểu về pháp luật như cuộc thi viết
về phòng chống HIV/AIDS (đạt 01 giải ba, 02 giải khuyến khích toàn quốc).
Thường xuyên củng cố, kiện toàn đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên các
cấp: có 55 đội tuyên truyền ca khúc cách mạng với 860 thành viên; 79 báo cáo
viên, 135 tuyên truyền viên. Điểm nổi bật của công tác tuyên truyền 2 năm qua đó
là các cấp bộ Đoàn, Hội, Đội từ thành phố đến cơ sở đều xây dựng và phát huy có
hiệu quả chuyên mục phát thanh thanh niên, phát thanh măng non.
2.2.2. Phong trào hành động cách mạng của thanh niên
* Phong trào “xung kích phát triển KT-XH và bảo vệ tổ quốc”
- Xung kích lao động sáng tạo, phát triển kinh tế- xã hội được đẩy mạnh:
các cấp bộ Đoàn đã đảm nhận thực hiện những việc mới, việc khó và triển khai
thực hiện có hiệu quả phong trào “sáng tạo trẻ”...đã có trên 16.000 công trình,
phần việc thanh niên thu hút 42.600 lượt ĐVTN.(trong đó có 18 công trình cấp
thành phố, 31 đề tài nghiên cứu khoa học, 155 sáng kiến cải tiến khoa học kỹ
thuật của thanh niên làm lợi cho cơ quan đơn vị, doanh nghiệp hàng tỷ đồng).
Cuộc vận động “Tuổi trẻ chung tay xây dựng nông thôn mới” được tổ chức sâu
rộng đạt hiệu quả thiết thực. Dư nợ vốn vay uỷ thác từ ngân hàng chính sách
giải quyết việc làm cho thanh niên và hỗ trợ hộ thanh niên nghèo phát triển sản

xuất hàng năm tăng 20%. Xây dựng và phát triển 16 mô hình tổ hợp, hợp tác xã
thanh niên cho thu nhập từ 150-200 triệu/ năm thu hút hơn 200 lao động. Tiêu
biểu như: mô hình trồng hoa, làm mỳ ở xã Dĩnh Kế; nuôi trồng cây, con đặc sản
ở xã Đa Mai; HTX thanh niên - Song Mai...
23


- Xung kích tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng được phát triển mạnh mẽ
tập trung vào việc làm sạch đẹp môi trường sống, bảo vệ dòng sông quê hương,
chăm sóc sức khoẻ nhân dân, tình nguyện khắc phục hậu quả thiên tai, tình nguyện
hiến máu nhân đạo, tình nguyện giúp đỡ nhân dân vùng sâu, vùng xa. Nét nổi bật là
các phong trào “Ngày thứ 7 tình nguyện”, “Ngày chủ nhật xanh”, chiến dịch thanh
niên tình nguyện Hè được tổ chức thường xuyên, liên tục với 135 đợt tình nguyện
thu hút hàng chục nghìn lượt thanh niên tham gia được cấp ủy và nhân dân ghi
nhận. Tiêu biểu như công trình trồng 4ha rừng tại xã Đồng Sơn; đào mới, nạo vét
3km mương dẫn nước phục vụ nông nghiệp tại xã Song Mai...
Hoạt động từ thiện nhân đạo, đền ơn đáp nghĩa, uống nước nhớ nguồn với
nhiều hoạt động thiết thực tạo dấu ấn với toàn xã hội: tu sửa, xây mới 4 ngôi
nhà, thăm hỏi tặng 469 xuất quà cho hộ nghèo, cận nghèo, gia đình chính sách
trẻ em có có hoàn cảnh khó khăn trị giá trên 100 triệu, khám chữa bệnh miễn phí
cho 500 người trị giá trên 50 triệu đồng; huy động hỗ trợ giúp đỡ về con giống,
vật tư, kỹ thuật cho 50 hộ thanh niên nghèo phát triển kinh tế (đến nay đã có 38
hộ thoát nghèo); tổ chức quyên góp giúp đỡ đồng bào bị lũ lụt thiên tai... phối
hợp giải quyết các chế độ cho TNXP qua các thời kỳ.
- Xung kích bảo vệ Tổ quốc, giữ gìn an ninh chính trị và trật tự an toàn xã
hội được thực hiện hiệu quả, 100% các cơ sở Đoàn tổ chức tuyên truyền, vận
động ĐVTN thực hiện tốt cuộc vận động “Nghĩa tình biên giới hải đảo”; Luật
nghĩa vụ quân sự, Pháp lệnh dân quân tự vệ và các nhiệm vụ chính trị của địa
phương. 2 năm qua, đã thăm và tặng quà cho 350 thanh niên nhập ngũ với số tiền
trị giá trên 30 triệu đồng; duy trì hoạt động 25 đội TNTN giữ gìn TTĐT và tuyên

truyền các chính sách về BTGPMB trên địa bàn thành phố. Tiêu biểu như chi
Đoàn Công an thành phố với công trình ca tuần tra thanh niên đã góp phần làm ổn
định về ATGT và TTANCT.
Thực hiện chương trình “Thanh niên xung kích giữ gìn trật tự ATGT" Thành
đoàn chỉ đạo đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật
về TTATGT như: Phát động Cuộc thi Sưu tầm album tranh, ảnh và video clip về
24


ATGT; phối hợp với YAMAHA Việt Nam tổ chức tuyên truyền về ATGT, hướng
dẫn kỹ năng và tổ chức thi lái xe an toàn thu hút đông đảo đoàn viên thanh thiếu
nhi. Thành lập và phát huy hiệu quả hoạt động của 02 đội TNTN giao thông cấp
thành phố và 38 mô hình cổng trường ATGT cấp cơ sở.
- Xung kích lao động sáng tạo, làm chủ khoa học được quan tâm chỉ đạo.
Phong trào “3 trách nhiệm” được triển khai thực hiện trong thanh niên công
chức, viên chức và là nền tảng cho các hoạt động thanh niên tham gia cải cách
hành chính. Đã có 35 ý tưởng, 11 đề tài nghiên cứu khoa học được áp dụng vào
thực tiễn mang lại lợi ích cho cơ quan đơn vị đồng thời đóng góp tích cực trong
việc rút ngắn thủ tục hành chính, xây dựng công sở văn minh, người công chức
thân thiện, tận tuỵ. Tiêu biểu: Chi đoàn UBND thành phố, chi đoàn Chi cục
Thuế, chi đoàn Ngân Hàng Nông nghiệp thành phố...
- Xung kích bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu được tổ chức
tuyên truyền tới 100% cán bộ, ĐVTN thông qua các lớp tập huấn và hội nghị
thông tin thời sự hàng tháng, hàng quý: tổ chức trồng và chăm sóc 20.000 cây
phân tán, vệ sinh môi trường phát quang cỏ dại đầu cầu Sông Thương, nạo vét
3km kênh mương nội đồng tại thôn Phấn Sơn (xã Đồng Sơn)....
* Phong trào“ đồng hành với thanh niên lập thân, lập nghiệp”
- Đồng hành với thanh niên trong học tập, nghiên cứu khoa học: Các phong
trào thi đua học tập nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, nâng cao kiến thức
KHKT áp dụng vào sản xuất được phát triển sâu, rộng phù hợp với tính chất đặc

thù ở các khối cụm thi đua và từng đơn vị. Trong 2 năm qua đã có 1.750 lượt cán
bộ Đoàn, Hội được tham gia các lớp tập huấn do Tỉnh đoàn, Thành đoàn và cơ
sở tổ chức trong đó có 300 cán bộ và ĐVTN khối công chức, viên chức, tham gia
học các chương trình đào tạo sau đại học, văn bằng hai, tại chức...; 500 lượt
ĐVTN khối nông thôn, doanh nghiệp được tập huấn, chuyển giao tiến bộ KHKT
trong sản xuất kinh doanh. Cán bộ, ĐVTN khối trường đã có 162 hội nghị, hội
giảng, 114 diễn đàn, tọa đàm đổi mới phương pháp giảng dạy, học tập: Công tác
thi đua, biểu dương tôn vinh ĐVTN có thành tích cao trong học tập, nghiên cứu
25