PHẦN 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN
1. Đặt vấn đề :
Công tác xã hội là một ngành, nghề mới tại Việt Nam. Do vậy, nhận thức của mọi người về Công tác xã
hội vẫn còn rất nhiều hạn chế. Thứ nhất, nhiều người đồng nhất và nhầm lẫn công tác xã hội với làm từ
thiện, ban ơn, ban phát hoặc nhầm lẫn công tác xã hội với các hoạt động xã hội của các tổ chức, đoàn
thể... Thứ hai, vai trò, vị thế cũng như tính chất chuyên nghiệp của công tác xã hội ở Việt Nam chưa
được khẳng định. Do vậy, để phát triển công tác xã hội ở Việt Nam cần có sự quan tâm của Đảng và
Nhà nước, có sự liên kết giữa các cơ sở đào tạo và cơ sở thực hành công tác xã hội chuyên nghiệp. Bởi
vì, công tác xã hội là một hệ thống liên kết các giá trị, lý thuyết và thực hành. Công tác xã hội là trung
tâm, tổng hợp, kết nối và trực tiếp tham gia vào đảm bảo an sinh xã hội. Giá trị của công tác xã hội dựa
trên cơ sở tôn trọng quyền lợi, sự bình đẳng, giá trị của mỗi cá nhân, nhóm và cộng đồng. Giá trị được
thể hiện trong các nguyên tắc hoạt động cũng như các quy điều đạo đức của công tác xã hội. Thực hành
công tác xã hội nhằm đến các đối tượng yếu thế trong xã hội. Nhân viên công tác xã hội sử dụng các kỹ
năng, kỹ thuật và hoạt động đa dạng phù hợp với từng đối tượng thân chủ cụ thể. Các mô hình can
thiệp trong thực hành bao gồm các tiến trình trợ giúp thân chủ đến việc tham gia vào chícnh sách,
hoạch định và phát triển xã hội nhằm đảm bảo hệ thống an sinh xã hội toàn diện. Do vậy, thực hành
công tác xã hội là một vấn đề quan trọng trong quá trình đào tạo công tác xã hội. Thông qua quá trình
thực hành công tác xã hội, sinh viên được rèn luyện kỹ năng, vận dụng những kiến thức đã học vào
thực tiễn. Ngoài ra, giúp cho sinh viên thấy được vai trò, vị trí và trách nhiệm của công tác xã hội đối
với cá nhân, nhóm và cộng đồng.

2. Mục tiêu:
Con người chúng ta khi sinh ra và lớn lên đều trải qua tuổi thơ, quãng thời gian mà bất cứ ai trong
chúng ta đều biết trân trọng và giữ gìn. Ở nơi đó, con người chúng ta luôn đầy ắm những kí ức hồn
nhiên, trong sáng, là lúc chúng ta bắt đầu khám phá, ước mơ và cảm nhận về thế giới xung quanh.
Nhưng điều bình dị đó không phải bất cứ ai cũng có được. Trong cuộc sống của chúng ta đang trải
qua, có biết bao người không còn biết đến tuổi thơ của mình là “màu gì”, thậm chí chưa từng hình dung
ra được cha mẹ, bạn bè hay người thân của mình xung quanh hình dáng ra sao. Ở các em, kí ức về tuổi
thơ cũng như cuộc sống hiện tại và tương lai chỉ là một màu đen không hơn không kém. Những người
mà tôi đang nói đến chính là các em bị khiếm thị bẩm sinh và đây cũng chính là đối tượng tôi muốn
thực hành trợ giúp trong đợt thực hành môn công tác xã hội với cá nhân.

Tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn đối với toàn thể giảng viên Khoa Công tác xã hội, trường Đại học Sư
phạm Đà Nẵng, với sự giảng dạy, hướng dẫn và quan tâm của cô Lê Thị Lâm, thầy Bùi Đình Tuân, các
thầy cô trong khoa cùng sự hợp tác của giáo viên và các em học sinh tại trường Phổ thông chuyên biệt
Nguyễn Đình Chiểu đặt tại Lý Chính Thắng, phường Hòa Minh, quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng
đã giúp tôi hoàn thành đợt thực hành này.


PHẦN 2: BÁO CÁO THỰC HÀNH
A: GIỚI THIỆU VỀ CƠ SỞ XÃ HỘI
1. Cơ sở hình thành
Ngày 9/12/1992, trường Mù Nguyễn Đình Chiểu được thành lập. Những năm đầu tiên được giáo nhiệm
vụ nuôi dạy trẻ khiếm thị tại tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng và khu vực miền Trung. Đến năm học 2005 –
2006, do nhu cầu cấp thiết của xã hội và điều kiện phát triển, trường đã được phép mở rộng đối tượng
chăm sóc, nuôi dạy thêm các trẻ khiếm thính, chậm phát triển trí tuệ, đa tật....
Do vậy, nhà trường đã được đổi tên thành trường Phổ thông chuyên biệt Nguyễn Đình Chiểu.
Ngày mới thành lập, trường thu nhận 17 học sinh khiếm thị, đến nay trường đã có 125 em học sinh
khuyết tật, trong đó:
- 44 học sinh CPTTT và đa tật học chương trình Mầm non
- 60 học sinh khiếm thị, khiếm thính chương trình Tiểu học
- 22 học sinh khiếm thị học hoà nhập tại các trường Thực hành sư phạm, Hoà Minh, THPT Nguyễn
Thượng Hiền...
Tất cả học sinh khiếm thị đều được ăn ở nội trú tại trường, các học sinh khuyết tật khác như Đa tật,
Câm điếc, CPTTT…đều học bán trú.
2. Chức năng – nhiệm vụ
- Đào tạo văn hoá từ Mầm non đến Phổ thông Trung học
- Phục hồi chức năng, dạy nghề phù hợp để các em khuyết tật sớm hoà nhập cộng đồng xã hội.
- Thực hiện chức năng hỗ trợ giáo dục trẻ khuyết tật tại cộng đồng: cụ thể là chức năng giáo dục hoà
nhập, can thiệp sớm, nhìn kém, tư vấn, tập huấn hỗ trợ chuyên môn cho phụ huynh, giáo viên hoà nhập



ở các trường Mầm non, Tiểu học đến PT Trung học có học sinh khuyết tật học hoà nhập.
3. Cơ cấu tổ chức
Đội ngũ CBGV-NV
Những ngày đầu mới thành lập chỉ có 11 CBQL và CBGV-NV, đến nay tổng số CBGV-NV là 35 (
trong đó có 2 cán bộ Quản lý, 18 giáo viên và 17 nv phục vụ).
- Trình độ:
+ 100% giáo viên đạt trình độ Cao Đẳng và Đại học
+ 4 giáo viên đã có bằng 2 cử nhân GDĐB
+1 thạc sĩ QLGD.
+ Hè năm 2007 trường đã kết hợp với khoa Giáo dục Đặc biệt trường ĐHSP Hà Nội mở lớp bằng 2 cử
nhân GD-ĐB cho 20 CBGV-NV. Đến năm 2009 sẽ hoàn thành khóa học
4. Cơ cấu quản lí ca
 Để việc quản lý giáo dục được tốt, ngoài tổ hành chính - văn phòng, trường còn xây dựng
các tổ chuyên môn gồm: Tổ Tiểu học, Tổ Giáo dục Đặc biệt, Tổ Trung học Hoà nhập và tổ
Daỵ nghề- âm nhạc.
-Tổ Đảng hiện có 5 Đảng viên sinh hoạt chi bộ Đảng Thực Hành Sư Phạm trực thuộc Đảng
bộ Đại học Đà Nẵng. Chi bộ đang tiến hành làm thủ tục tách chi bộ độc lập và trực thuộc
đảng uỷ Quận Liên Chiểu.
- Công Đoàn cơ sở trực thuộc công đoàn ngành GD thành phố
- Chi đoàn thanh niên trực thuộc Đoàn Phường Hoà Khánh nam-Liên Chiểu.
Tất cả các tổ chức đoàn thể trên hoạt động rất sôi nổi, nhiều năm liền được đánh giá là cơ
sở vững mạnh -xuất sắc.
Ngoài ra, nhà trường còn tổ chức một chi hội người mù hoạt động tích cực đã góp phần
quản lý học sinh ăn ở nội trú và hỗ trợ các hoạt động nuôi và dạy, các hoạt động văn hoá
văn nghệ thể thao.
B. TIẾN TRÌNH THỰC HÀNH CÔNG TÁC XÃ HỘI VỚI CÁ NHÂN
1. Bối cảnh chọn thân chủ
Sau khi được học xong lý thuyết môn Công tác xã hội với cá nhân thì bản thân đã áp dụng những kiến
thức lý thuyết đã học vào thực tế. Do cô Lê Thị Lâm kiểm huấn và hướng dẫn thực hành, tại trường
Phổ thông chuyên biệt Nguyễn Đình Chiểu, tôi cùng nhóm 3 đã đến gặp ban lãnh đạo của nhà trường

để làm quen và chuẩn bị tốt hơn cho đợt thực hành.
Với sự hướng dẫn nhiệt tình của giáo viên hướng dẫn và sự hợp tác giúp đỡ tận
tình của lãnh đạo, bản thân tôi và 3 bạn khác đã được phân công vào thực hành
tại lớp 2a.1 để tự tìm hiểu và chọn đối tượng tác động ( thân chủ ) cho mình.
2. Hồ sơ xã hội của thân chủ
2.1 : Sơ yếu lí lịch
Họ và tên : Võ Thị Yến Nhi
Phái tính : Nữ
Ngày tháng năm sinh : 14/9/2006
Nơi sinh : Bình An – Thăng Bình – Quảng Nam.
Hiện cư ngụ tại : ở nội trú tại trường phổ thông chuyên biệt Nguyễn Đình Chiểu


2.2 : Quá trình sinh sống và lớn lên:
Yến Nhi sinh ra tại huyện Thăng Bình – Quảng Nam. Không may cho em là từ lúc mới
sinh ra, em bị hỏng nhãn cầu, dẫn đến mù lòa. Không những vậy, em còn một người anh trai sinh năm
2004 cũng bị tương tự. Em có một tuổi thơ rất thầm lặng như bao đứa trẻ khiếm thị khác. Bố mẹ em
quanh năm cũng chỉ quanh quẩn bên ruộng đồng nên cũng không dư giả gì, lại nuôi dạy hai đứa con
nhỏ bị khiếm thị bẩm sinh nên cuộc sống hết sức khó khăn và chật vật. Mặc dù vậy, bố mẹ rất thương
yêu hai em và luôn tìm mọi cách để các em có điều kiện tốt nhất. Chính em cũng thường kể với niềm tự
hào với tôi rằng bố mẹ rất thương em và chính điều đó đã trở thành động lực cho em cũng như anh trai
vượt qua mặc cảm để sống tốt, sống vui hơn. Cũng chính vì bị khiếm thị bẩm sinh nên các bạn đồng
trang lứa ở quê thường hay trêu chọc hai anh em và điều đó làm em rất buồn và khó chịu. Đến giữa
năm 2011, bố em quyết định đưa em ra thành phố Đà Nẵng để theo học trường Nguyễn Đình Chiểu
cùng với anh trai. Và từ đó em chuyển ra sống và học ở Đà Nẵng và ở nội trú tại trường cùng anh trai.
Để tiện chăm sóc hai con, bố em đã xin một chân bảo vệ ngoài Đà Nẵng để làm và kiếm tiền nuôi dạy
em và anh trai.
2.3 Tình trạng sức khỏe thể chất và tâm thần:






Cơ thể phát triển bình thường, không bệnh tật.
Thân chủ bị hỏng nhãn cầu, dẫn đến khiếm thị là do bẩm sinh
Cao 1m35 , nặng 34 kg
Thân chủ ý thức, nhìn nhận đúng về bản thân.
2.4 : Tình trạng học vấn chuyên môn :

Hiện tại, Nhi đang học tại lớp 2a1, trường Phổ thông chuyên biệt Nguyễn Đình Chiểu. Em là một trong
những học sinh ngoan và học tốt của lớp. Em làm quen và đã thành thục chữ Braille ( loại chữ nổi dành
cho người khiếm thị ).
Xem xét trong quá trình học tập và sinh sống, tôi đã thấy được một số điểm mạnh, điểm
yếu cũng như một số trở ngại và khó khăn trong quá trình phát triển của em :
Điểm mạnh :
- Tự phục vụ, giao tiếp, kỹ năng xã hội được.
- Cơ quan vận động cũng như các vấn đề tâm thần phát triển bình thường.
- Gia đình quan tâm, chăm sóc.
Điểm yếu :
 Tuy tự phục vụ được các nhu cầu cơ bản nhưng đôi khi cũng gặp nhiều trở ngại trong
quá trình sinh hoạt hằng ngày
 Sống nội tâm, ít thổ lộ với những người xung quanh, kể cả thầy cô, bạn bè trong trường
 Còn có cảm giác tự ti, mặc cảm về mình.
2.4 : Thông tin môi trường
a. Sơ đồ sinh thái


Ông bà Ngoại

Mẹ


Sinh viên
thực hành
Hàng xóm

Bố
Võ Thị Yến Nhi
Chính quyền
Địa phương
Bạn bè
Trường
Nguyễn
Đình Chiểu
Y tế
Cô chủ nhiệm

Giải trí

Ghi chú :
: ít tác động
: tác động mạnh
: tác động hai chiều

Phân tích sơ đồ sinh thái :


Đây là công cụ dùng để mô tả các mối quan hệ của TC (thân chủ) với các yếu tố xã hội tác động vào
TC. Qua biểu đồ ta có thể tháy được mối quan hệ của TC với bố mẹ, ông bà ngoại, cô chủ nhiệm là
những mối quan hệ có tác động mạnh mẽ qua lại với TC. Thông qua biểu đồ sinh thái, ta có thể thấy rõ
các mối quan hệ xung quanh thân chủ, từ những mối quan hệ mật thiết đến những mối quan hệ không

mật thiết và ít tác động tới thân chủ như: giải trí, y tế, bạn bè, trường học thì chỉ có tác động đến TC,
chính quyền địa phương, hàng xóm tác động rất ít tới TC, sinh viên thực hành là người tự tìm đến TC
nên chịu tác động một phía. Thông qua biểu đồ sinh thái này, ta sẽ dễ dàng hơn trong việc lập kế hoạch
giúp đỡ thân chủ.

b. Sơ đồ phả hệ



Giải thích sơ đồ phả hệ:
Qua sơ đồ phả hệ của thân chủ cho chúng ta thấy thân chủ có rất nhiều mối quan hệ.
Giữa thân chủ và mẹ và bố có mối quan hệ mật thiết, có sự tương tác hai chiều gần gũi nhất. Mẹ và bố
là những người yêu thương và hiểu thân chủ nhất, mẹ luôn động viên thân chuhr vượt qua mọi hoàn
cảnh cố gắng học tập tốt, là những người luôn chỉ bảo cho em nhiều nhất, luôn khuyên răn nhẹ nhàng
và động viên an ủi em. Điều này chứng tỏ em và bố mẹ có mối quan hệ tốt đẹp. Những người có ảnh
hưởng và có mối quan hệ tốt đẹp với thân chủ đó nữa là ông bà ngoại, anh trai và đứa em gái mới sinh
của thân chủ
3. Vấn đề của thân chủ : Qua quá trình thực hành gần 5 tuần tại trường phổ thông chuyên
biệt Nguyễn Đình Chiểu và đặc biệt là qua quá trình tiếp xúc với thân chủ Võ Thị Yến
Nhi, tôi đã vẽ lên được cây vấn đề của thân chủ như sau :

Hậu quả

Có ít bạn bè
thân

Ít giao tiếp với
Người khác

Không theo kịp bạn bè xung

quanh
Về các hoạt động xã hội, vui chơi

Mặc cảm
Vấn đề chính

Nguyên nhân

Mắt không
Nhìn thấy

Anh trai
Cũng như mình

Điều kiện của gia
đình,điều kiện sống
của bản thân

Không tập
trung

Qua tìm hiểu thì tôi nhận thấy thân chủ có những vấn đề lớn như: mặc cảm, cản trở của việc bị
khiếm thị, tự tin vì bệnh tật của mình và anh trai cũng như không tập trung trong vấn đề học hành và
sinh hoạt. Được sự trợ giúp của nhóm nhỏ thực hành tại lớp 2a1 cũng như sự tư vấn của cô giáo chủ
nhiệm lớp thân chủ là cô Lê Thị Giang, tôi đã chọn vấn đề mặc cảm cũng như sự mất tập trung của thân
chủ để lên kế hoạch can thiệp, giúp đỡ.
Nhìn vào cây vấn đề trên, ta có thể thấy được các nguyên nhân dẫn đến việc thân chủ mặc cảm
là: bị khiếm thị, tự ti về bệnh của mình và anh trai nên đôi khi cảm thấy mặc cảm. Tuy trong lớp vẫn có
một số bạn có tình trạng bệnh án như mình nhưng thân chủ cảm thấy tự ti vì không thể theo kịp các bạn
cũng như điều kiện của gia đình mình không được như các bạn. Vì thế dẫn đến sự sống khép kín, ít

tham gia các hoạt động xã hội. Ngoài ra, thân chủ còn có 1 tật nhỏ những ảnh hưởng lớn đến quá trình


sinh hoạt và học tập là sự mất tập trung. Ví dụ như viết chữ nổi, nếu bị phân tâm qua một chuyện nào
khác, thân chủ lập tức sẽ viết lệch qua một hàng khác, khiến chữ đè lên chữ dẫn đến kết quả học tập
không được tốt.
Chính vì vậy, tôi muốn làm việc với thân chủ Nhi để tham vấn cho em, đồng thời tác động tới
thầy cô, bạn bè xung quanh và đặc biệt là gia đình em để ba mẹ thân chủ hiểu hơn về vấn đề em đang
gặp phải và từ đó có những tác động, hỗ trợ giúp thân chủ giải quyết vấn đề mặc cảm cũng như học tập,
sinh hoạt được tốt hơn.

4. Tiến trình làm việc với thân chủ
Giai đoạn 1: Tiếp cận và khám phá
Quá trình tiếp cận với thân chủ: tôi đã đưa ra kế hoạch để thực hiện quá trình tiếp cận
thân chủ với các bước như sau:
Giới thiệu về đợt thực hành của mình tại trường

Gặp gỡ và làm quen với tất cả các thành viên trong gia đình của thân chủ

Trao đổi với mẹ của thân chủ để tìm hiểu về hoàn cảnh và tâm tư

Tiếp xúc, trò chuyện thân mật với thân chủ, trao đổi với GVCN của thân chủ

Xác định ra vấn đề của thân chủ

Thông qua những thông tin mà giáo viên chủ nhiệm của thân chủ cung cấp kết hợp với
việc quan sát thân chủ qua một thời gian ngắn tìm hiểu, cuối cùng tôi đã quyết định chọn làm việc với
thân chủ Võ Thị Yến Nhi.
Trong buổi gặp gỡ đầu tiên riêng giữa tôi và thân chủ ngay tại lớp em trong giờ ra chơi,
tôi đã giới thiệu sơ qua về bản thân mình sau đó nói em hãy tự giới thiệu sơ qua về bản thân. Em cười

và nói rất hồn nhiên em tên là Võ Thị Yến Nhi, em 10 tuổi, em là con thứ hai, trước em là anh trai Võ
Thành Nhân, hơn em 2 tuổi, đang học cùng trường. Em còn bật mí với tôi rằng gia đình em sắp có thêm


thành viên mới vì mẹ em đang có thai và đó là một bé gái. Em kể với một giọng nói rất hồn nhiên và
vui tươi.
Tuy nhiên theo quan sát tôi nhận thấy trong cách trò chuyện, em còn ngại ngùng, khi nói
thì quay mặt đi chỗ khác chứ không nhìn vào tôi mặc dù tôi đã khéo léo đặt tay mình lên tay em để em
xác định được vị trí của mình. Tôi phải nói với em là em đừng ngại gì cả, anh cũng giống như cha mẹ,
như các bạn, anh sẽ giúp em vui chơi, học tập tốt hơn. Ngày hôm sau, tôi lại đến lớp và trò chuyện với
em lần nữa, tôi nhận thấy em rất vui vẻ, tôi có cảm giác rất vui vì bước đầu đã tạo được mối quan hệ
thân thiết với em. Đáng tiếc một điều là em ở nội trú tại trường, gia đình lại ở quê cũng khá xa nên
không thể tới thăm gia đình em được. Bố em chuyển ra làm tại Đà Nẵng nhưng lại làm bảo vệ một
công ty lớn, không có thời gian gặp, đó là một điều đáng tiếc.
Thuận lợi :
 Được GVCN của thân chủ là cô Giang là một người hết sức nhiệt tình, lại thương yêu
học sinh kể về hoàn cảnh cũng như tính tình và cách cư xử của em trong lớp học. Từ đó,
tôi có kế hoạch cụ thể cho những buổi nói chuyện với thân chủ.
 Bản thân đã được học môn Tâm lí học phát triển (tâm lí học lứa tuổi) nên tôi nắm được
tâm lý của trẻ trong độ tuổi này
 Thân chủ luôn trả lời mọi câu hỏi cũng như rất chịu khó tiếp chuyện với tôi.
 Được học xong môn Công tác xã hội với cá nhân đã giúp cho bản thân tôi có nhiều hiểu
biết hơn, áp dụng các kiến thức lý thuyết vào thực tế để đi đúng hướng và thiết lập được
mối quan hệ tốt với thân chủ.
Khó khăn :
 Vì thân chủ là trẻ khiếm thính bẩm sinh nên tâm lý khác so với đứa trẻ bình thường khác
cũng như tôi chưa được học các kiến thức để trợ giúp cho trẻ khuyết tât.
 Đáng tiếc một điều là em ở nội trú tại trường, gia đình lại ở quê cũng khá xa nên không
thể tới thăm gia đình em được. Bố em chuyển ra làm tại Đà Nẵng nhưng lại làm bảo vệ
một công ty lớn, không có thời gian gặp.

 Lần đầu được thực hành nên còn thiếu kinh nghiệm làm việc cũng như chưa có khả năng
xử lý các tình huống xảy ra ngoài dự kiến.
Giai đoạn 2 : Đánh giá và lập kế hoạch giúp đỡ
Đánh giá vấn đề của thân chủ : mặc cảm về bản thân là vấn đề chung của hầu hết trẻ em
bị khuyết tật, đa tật bẩm sinh nói chung và thân chủ của tôi nói riêng. Theo như tôi nhận thấy Nhi tự ti
vì nhiều lí do: có thể là do điểu kiện, hoàn cảnh của gia đình nên em không thể vừa học vừa sống chung
với cha mẹ, do khiếm thị bẩm sinh, do quá trình ở nội trú của em không được tiếp xúc nhiều với các
hoạt động vui chơi giải trí cũng như các hoạt động xã hội – những thứ cần thiết để em có thể có nhiều
mối quan hệ xã hội hơn.
Nhi bị hỏng hai nhãn cầu mắt từ lúc mới sinh, dẫn đến mắt không thấy gì , điều này ảnh
hưởng rất lớn đến thế giới quan cũng như sự phát triển tâm lý ở lứa tuổi của em.
Qua những lần tâm sự, trò chuyện thân chủ đã bộc lộ, thể hiện khao khát, ước muốn là
sẽ cố gắng học thật giỏi để thầy cô, bạn bè yêu quý, tôn trọng, để bố mẹ vui lòng, để chứng minh cho


mọi người thấy rằng những đứa trẻ khiếm thị như em cũng có thể làm được mọi việc như bao đứa trẻ
bình thường khác thậm chí còn giỏi hơn.
Vì vậy sau khi nhận diện được vấn đề, tôi nghĩ là mình nên hỗ trợ, can thiệp, giúp đỡ để
em xóa dần đi cảm giác mặc cảm, tự ti, cũng như khắc phục được sự mất tập trung và dạy cho em
những kĩ năng tự học.
Lập kế hoạch giúp đỡ thân chủ : Bản thân đứng trên phương diện của một sinh viên
Công tác xã hội để nhận diện vấn đề, cùng thân chủ xác định những nguyên nhân của vấn đề, cùng
phân tích, đánh giá vấn đề cùng thân chủ lập kế hoạch giúp đỡ.
Qua thời gian tìm hiểu thì vấn đề mặc cảm của thân chủ là do các nguyên nhân sau :
Khiếm thị bẩm sinh, anh trai cũng như mình nên không còn người thân bên cạnh để giúp đỡ, điều kiện
của bản thân và gia đình, sự mất tập trung. Chính vì vậy mà muốn giải quyết vấn đề mặc cảm của thân
chủ cần phải giải quyết những nguyên nhân tạo nên nó. Quá trình được thực hiện theo bảng sau :
Mục tiêu

Hoạt động


Giảng giải, nói chuyện Trò chuyện, tâm sự
để giúp xóa nhòa đi cảm
giác tự ti vì bị khiếm thị
bẩm sinh cũng như điều
kiện gia đình của thân
chủ.

Thời gian dự kiến hoàn
thành

Người/tổ chức chịu
trách nhiệm

5 buổi

Tôi, thân chủ.

Tạo được chỗ dựa về
tinh thần bên cạnh cho
thân chủ.

Gặp gỡ, trò chuyện, trao 3 buổi
đổi với anh trai thân
chủ. Gọi điện để trao
đổi với bố mẹ thân chủ
để 2 người có thể động
viên thân chủ.

Tôi, anh trai thân chủ,

bố mẹ thân chủ.

Giúp khắc phục sự mất
tập trung của thân chủ.

Rèn cho thân chủ sự tập 4 buổi
trung trong việc học
cũng như sinh hoạt.
Kèm thân chủ tròn việc
học, đặc biệt khi viết
chữ nổi.

Tôi, GVCN

Giúp thân chủ hòa đồng Tổ chức các trò chơi,
4 buổi
và tạo được kỹ năng xã các hoạt động tập thể có
hội tốt
phần thưởng.

Tôi, nhóm thực hành tại
trường, GVCN.


Giai đoạn 3 : Thực hiện kế hoạch giúp đỡ ( quá trình can thiệp )
Đối với cá nhân thân chủ:
Phát huy tiềm năng của thân chủ cùng giải quyết vấn đề ( thân chủ học tốt và rất
biết suy nghĩ, lắng nghe người khác )
Thường xuyên gặp gỡ và tâm sự với thân chủ về những vấn đề khiến thân chủ tự
ti, mặc cảm và để thân chủ mạnh dạn hơn trong giao tiếp, không rụt rè.

Ngày 22/4/2016 . 14h30 đến 15h45 tại lớp học của thân chủ. Tôi cùng 3 người
khác trong nhóm thực hành và GVCN tổ chức một cuộc chơi để làm quen, giao lưu với các bạn trong
lớp, đặc biệt là tạo một hoạt động vui chơi tập thể cho thân chủ được thể hiện và hòa nhập hơn với tập
thể. Chương trình gồm những trò chơi có thưởng và những tiết mục hát đơn ca của các em học sinh, tôi
cũng khuyến khích Nhi lên hát và em đồng ý hát bài “ Sống như những đóa hoa “ nhưng em nói hơi sợ
nên yêu cầu song ca với bạn Anh Thư. Hai em hát rất hay và được các bạn vỗ tay rất nhiều, tôi thấp
thoàng thấy nụ cười trên môi em. Tôi nghĩ bước đầu đã tạo cho em được sự tự tin hơn trong giáo tiếp
với mọi người.
Ngày 27/4/2016. Từ 7h30 đến 10h35 tại lớp học thân chủ. Tiến hành tham vấn để
thân chủ nhận ra những khả năng của bản thân. Tâm sự, trò chuyện để giúp hiểu đúng về bản thân, tuy
mình bị khiếm thị bẩm sinh nhưng vẫn là một người con, người trò, người công dân của đất nước.
Không ai thương mình bằng chính bản thân của mình nên em phải xóa bỏ đi những suy nghĩ, những
mặc cảm về mình để sống tốt hơn, hãy tự tin và cứ thể hiện được chất riêng của mình, chứng minh cho
mọi người thấy mình tật nhưng không phế, thậm chí còn giỏi hơn những người bình thường khác. Đồng
thời tôi còn kể nhiều tấm gương khuyết tật bẩm sinh mà vẫn thành công như thầy giáo Nguyễn Ngọc
Ký cho Nhi nghe để thân chủ không còn tự ti vê mình nữa mà có thêm một tấm gương đầy nghị lực đề
noi theo.
Ngày 6 /5/2016. Từ 7h45 đến 10h tại lớp học thân chủ. Tiến hành giúp thân chủ
ôn tập để chuẩn bị kì thi cuối kì. V ì thân chủ là một học sinh có học lực khá tốt nên công việc không
khó nhưng trong thời gian giúp đỡ. Song song với đó, tôi còn khuyên thân chủ phải sửa lại tính không
tập trung của mình vì đây là điều không tốt cho các học sinh đặc biệt là các học sinh khiểm thị như em.
Tôi nhắc nhở em cận thận trong khi viết chữ Braille không được viết lẫn lộn hàng này với hàng khác.
Đối với gia đình ( bố, mẹ, anh trai, các thành viên khác)
Thân chủ ở nội trú tại trường, Nhà lại ở xa nên tôi không thể vãn gia để tìm hiểu
hoàn cảnh cũng như điều kiện gia đình được mà chỉ trao đổi chủ yếu qua điện thoại. Đây có thể coi như
một sự đáng tiếc và thiếu xót trong quá trình trợ giúp thân chủ, gây ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình
làm việc.
Qua những cuộc gọi điện thoại với mẹ thân chủ, tôi tiến hành tham vấn để gia
đình hiểu hơn về vấn đề mà thân chủ đang gặp phải và huy động sự trợ giúp của gia đình



Gia đình là chỗ dựa tinh thần vững chắc nhất dành cho thân chủ vì thế tôi đã nói
bố mẹ thân chủ cố gắng quan tâm, an ủi thân chủ hơn về tinh thần. Nên tạo điều kiện để Nhi tiếp xúc
với các hoạt động giải trí nhiều hơn. Nên mua cho Nhi những quyển sách, truyện có tính giáo dục cao
bằng chữ nổi để Nhi trao dồi thế giới nội tâm của mình. Đồng thời phát triển năng khiếu âm nhạc của
Nhi, khuyến khích em tham gia các hoạt động văn nghệ tại trường cũng như địa phương. Phân tích cho
ba mẹ thân chủ biết rằng những người có ảnh hưởng tích cực đến em thì sẽ góp phần tác động tích cực
đến vấn đề mặc cảm, nhút nhát của em.
Tác động đến thầy cô, bạn bè và mọi người xung quanh:
Bản thân đã gặp bạn bè và giáo viên dạy cho thân chủ đề huy động sự trợ giúp hỗ
trợ của thầy cô, bạn bè đối với thân chủ. Nhờ các bạn trong lớp, đặc biệt là các bạn nhìn thấy hỗ trợ
thân chủ trong việc sinh hoạt trong lớp và nhắc nhở thân chủ khi không tập trung, quan tâm, trò chuyện
với than chủ nhiều hơn. Nhờ GVCN là cô Giang quan tâm hơn đến thân chủ, nhắc nhở thân chủ phải
tập trung hơn trong giờ học và tổ chức nhiều trò chơi tập thể để thân chủ mạnh dạn hơn.
Sau đây là bảng nhật kí cảu tôi trong quá trình trợ giúp thân chủ tại trường:

Ngày

Thời gian

Nội dung

19.4.2016

2H30

- Đi cùng nhóm 3 và giáo viên kiểm huấn tới cơ sở thực hành là
trường Nguyễn Đình Chiểu. Được tham quan chất lượng cơ sở của
trường và nghe cô Hiệu Trưởng giới thiệu về trường cũng như các
nhóm đối tượng mà trường đang nuôi dạy.

- Được phân công cùng với 3 bạn khác là Trúc Trinh, Thái Trinh,
Thịnh Tâm thực tập tại lớp 2a/1 do cô Giang làm chủ nhiệm.
- Được tiếp xúc với lớp . Lớp gồm 12 em, trong đó có 2 em học
nội trú. Các em đa phần là khiếm thính, có 3 em khiếm thính,
ngoài ra còn một số bạn đa tật , tự kỉ, chậm phát triển. Vì là lần
đàu tiên tiếp xúc nên đa phần các em khá e dè trong giao tiếp mặc
dù cũng có một số em rất dễ bắt chuyện và hòa nhập.
* Từ trước tới nay, ngoài các công trình nhà xã hội như Trung tâm
bảo trợ xã hội, Làng trẻ em SOS, Nhà điều dưỡng người có công
với cách mạng đã từng qua thì đây là lần đầu tiên tôi được đến
tham quan và thực hành tại một trường phổ thông chuyên biệt có
quy mô vừa và nhỏ như trường PTCB Nguyễn Đình Chiểu. Có thể
nói, đây là một mô hình trường học rất cần thiết và cấp bách dành
cho những trẻ em gặp nhiều bất hạnh, bệnh tật trong cuộc sống.
Các em cũng như bao đứa trẻ khác nhưng lại không may mắn khi
sinh ra đã mắc bệnh tật. Dù vậy nhưng các em vẫn rất lạc quan
sống, vui chơi và hòa nhập với thế giới xung quanh.

21/4/2016

14h

- Tôi cùng với Trúc Trinh tới lớp để tiếp xúc sâu hơn nữa với các
em. Mục đích của chuyến đi lần này là theo yêu cầu của các em


nhưng cũng là cơ hội để tìm hiểu sâu hơn về các bé và tìm ra đối
tượng phù hợp để trợ giúp.
5. - Lần này các em dường như đã hòa nhập hơn, cùng vui
chơi và trò chuyện với chúng tôi. Chúng tôi tổ chức trò

chơi và biểu diễn văn nghệ cho các bé tham gia để khuấy
động tinh thần cũng như để thân với các bé hơn. Các em
rất hoạt bát, và đặc biệt hát rất hay. Trong số đó, tôi để ý
đến bé Võ Thị Yến Nhi. Bé bị khiếm thị nhưng hát rất hay,
rất đáng yêu nhưng có vẻ còn nhút nhát, e dè với những
người bạn mới như chúng tôi. Tôi bắt đầu quan tâm đến
em và chọn em là đối tương trợ giúp của mình.
22/4/2016

14h30

- Hôm nay, tôi cùng nhóm 4 gồm Trúc Trinh, Thái Trinh, Thịnh
Tâm tổ chức một sự kiện để giao lưu, làm quen cũng như giới
thiệu về mình với các em.
- Chương trình gồm có phần giới thiệu về các thành viên của
nhóm, sau đó các em tự giới thiệu về bản thân mình. Sau đó là
phần tổ chức các trò chơi như sờ- đoán tên đồ vật, nghe nhạc đoán
tên bài hát, trả lời các câu đố có thưởng , song song là các tiết mục
văn nghệ được biểu diễn bởi các bé và chúng tôi...
- Chương trình diễn ra rất vui và suông sẽ nhờ sự có mặt của cô
Giang chủ nhiệm cùng với sự hợp tác và có trật tự của các bé.
Chương trình diễn ra vào lúc 2h30 và kết thúc lúc 3h20 là lúc các
em ra chơi. Sau đó, chúng tôi được nghe cô Giang kể về hoàn
cảnh cũng như là tình hình bệnh án của các bé. Cô còn tư vấn cho
chúng tôi cách tiếp cận và trợ giúp các bé sao cho nhanh chóng và
đạt hiệu quả tốt nhất. Chúng tôi thật may mắn khi gặp được cô
Giang vì trong thời gian làm việc, chúng tôi cảm thấy cô rất dễ
gần, vui vẻ cũng như rất yêu nghề và tận tụy trong công việc.

26.4.2016


15h

Lần này đến lớp, tôi có cảm giác dường như rất thân thuộc. Tôi
đã cảm thấy quen dần với các bạn nhỏ ở đây và các em cũng đã
dần dần chịu hợp tác với chúng tôi kể cả các em khó tính nhất.
chúng tôi tổ chức trò chơi có thưởng và các e đều cảm thấy hào
hứng.
Tôi để ý đến Nhi vẫn luôn nhút nhát và e dè với chúng tôi. Tôi lại
gần và bắt chuyện, em trả lời tất cả các câu hỏi của tôi nhưng
khong hỏi thêm bất cứ câu gì cà, khi nói chuyện em luôn nhìn đi
chỗ khác chứ không nhìn đối diện vào tôi. Điều này càng thôi thúc
tôi chọn em làm thân chủ và bắt đầu lên kế hoạch trợ giúp cho em.

27.4.2016

7h30

Hôm nay cô Giang hẹn chúng tôi đi đến để nhận hồ sơ thân chủ.
Và mục đích chính của buổi hôm nay là bắt đầu điều tra thu nhập
thông tin từ thân chủ. Hôm nay một số bạn đi học cá nhân nên lớp
khá vắng vẻ nhưng Nhi vẫn có ở trong lớp. Tôi được nhận hồ sơ
nhập học cũng như tình hình bệnh án, sổ hổ khẩu, thông tin về gia
đình của Nhi. Tôi được biết em ở nội trú tại trường, bố làm bảo vệ


công ty và mẹ em thì đang chờ sinh ở quê nhà. Đặc biệt Nhi còn
một anh trai hơn em hai tuổi cũng ở nội trú tại trường và đáng tiếc
thay cậu bé này cũng bị khiếm thị bẩm sinh như em. Tôi nghĩ đây
là một sự trùng hợp ngẫu nhiên nhưng có lẽ nó cũng ảnh hưởng

khá nhiều đến em.
05/05/16

7h30

Hôm nay chúng tôi đến lớp để dự giờ một tiết học bình thường
của các em sau khi đã thồng nhất với cô Giang chủ nhiệm. Trong
quá trình quan sát, tôi hiểu hơn được cách dạy và học của một lớp
như thế này thật phức tạp. Vì tất cả các em là trẻ khuyết tật, đa tật
khác nhau như khiếm thính, khiếm thị, chậm phát triển, tự kỉ nên
cách học không giống nhau. Thế nhưng cô Giang vẫn chú ý và
quan tâm đến từng em, thực hiện nhiều cách dạy khác nhau mặc
dù không thể kèm cặp cho từng em một cách chu đáo được. Vậy
mới thấy được để dạy những đứa trẻ khuyết tật không đơn giản.
Có khá nhiều thứ chúng tôi cần phải học hỏi cô Giang: học về
cách truyền đạt, cách truyền cảm hứng cho mọi em học sinh, cách
quan tâm với mỗi hoàn cảnh, cách cô pha trò, thực hiện các trò
chơi để tiết học được vui vẻ và hấp dẫn hơn.... Tôi cảm thấy hôm
nay thật may mắn được dự giờ tiết học này để được học tập nhiều
thứ, những thứ mà tôi chưa bao giờ được học trên giảng đường đại
học.
Thân chủ Nhi của tôi được cô Giang và các bạn
trong lớp đánh giá là một trong những các bạn học giỏi của lớp và
sự nhận xét đó được tôi chứng thực qua học bạ và sự nhận xét của
các giáo viên bộ môn trong sổ liên lạc. Em học tốt tất cả các môn
như toán, tiếng việt, âm nhạc... và em cũng hát rất hay.Em cũng
viết được thành thạo chữ braille Tôi rất vui vì một học sinh khiếm
thị như em lại có thể học tốt như vậy, một điều rất ít người làm
được thậm chí là các đứa trẻ bình thường. Nhưng tôi cảm thấy còn
một số điều cản trở sự học tập và sinh hoạt của em.

Sau đó, tôi một mình đến gặp anh trai của thân chủ
là Võ Thành Nhân để trò chuyện và hỏi han về cách sống cũng
như tình cảm của hai anh em, tôi động viên Nhân hãy chăm học
hơn nữa và hãy cố gắng làm gương thật tốt, làm điểm tựa cho em
gái

06/05/16

7h45

Hôm nay đến lớp để cùng các em ôn tập cho đợt thi cuối kì. Cô
Giang đi dự giờ nên cô giao lớp cho 4 người chúng tôi quản lí và
giúp đỡ các em ôn tập. Về thân chủ của tôi là một học sinh học lực
khá tốt nên công việc tiến hành khá thuận lợi

10/05/16

8h

Hôm nay chúng tôi đến lớp để phụ cô Giang coi thi cho các em.
Được cô Giang hướng dẫn tận tình nê toi và các hiểu được công
việc và hướng dẫn cho các em trình bày bài thi

18.5.2016

14h30

Hai ngày liên tục tôi đến để tiếp tục quá trình trợ giúp của mình



nhưng thân chủ đã về quê vì có chuyện gia đình nên tôi không thể
gặp được.
19.5.2016

13h

Hôm nay nhóm lớn tổ chức chương trình chia tay để tạm biệt các
em học sinh và các giáo viên trong trường.

20.5.2016

7h

Hôm nay nhóm tôi tới dự lễ bế giảng của nhà trường, dồng thời
trao quà lưu niệm với nhà trường. 4 người chúng tôi đến lớp để
tặng quà cho cô Giang để cảm ơn vì trong suốt thời gian qua cô đã
hết sức giúp đỡ tận tình cho chúng tôi và để cùng thân chủ lượng
giá về quá trình trọ giúp và kết thúc quá trình.

Giai đoạn 4: Lượng giá và kết thúc
Trong suốt quá trình thực hành gần 5 tuần thực hiện kế hoạch giải quyết vấn đề như nêu
trên thì ngày 19/5/2016 , tôi đã cùng thân chủ lượng giá quá trình thực hành..
Về mặt tiến trình: Qua thời gian thực hành, bản thân đã tiếp cận thân chủ, tạo mối quan
hệ thân thiết, gần gũi với thân chủ để thu nhập thông tin, tìm hiểu nhận diện vấn đề và môi trường sống
của thân chủ. Cùng thân chủ phân tích đánh giá vấn đề và lập kế hoạch can thiệp, giúp đỡ.
Trong quá trình thực hiện kế hoạch can thiệp thì bản thân chỉ đóng vai trò là người tác
động, hỗ trợ thân chủ thực hiện kế hoạch. Quá trình lượng giá và kết thúc cũng có sự tham gia của thân
chủ.
Thời gian thực hành còn hạn chế và khả năng chưa cho phép nên bản thân không thể nào
tác động tới các dịch vụ xã hội, các cơ sở xã hội để kết nối thân chủ với các chính sách xã hội. Hơn nữa

thân chủ là người khuyết tật nhưng em còn có gia đình, ba mẹ, ông bà , họ hàng... mọi người trong gia
đình ai cũng yêu thương em nên bản thân chỉ tác động tới cá nhân thân chủ và gia đình thân chủ là
chính. Ngoài ra còn tác động đến môi trường học tập đó là thầy cô, bạn bè để có thể hỗ trợ, giúp đỡ
thân chủ.
Về nội dung: Sau khi tiến hành làm việc với thân chủ thì tôi nhận thấy thân chủ đã cởi
mở hơn với những người xung quanh. Một điều mà tôi nhận thấy có sự thay dổi rõ ràng nơi thân chủ đã
dần tự tin hơn về bản thân, mặc dù không thẻ hiện nhiều ra bên ngoài nhưng khi nói chuyện sẽ thấy rất
rõ.
Lúc đầu mới đi thực hành tôi rất lo sợ không biết mình tiến hành can thiệp hỗ trợ cho
thân chủ sẽ đạt được kết quả như thế nào đây, không biết thân chủ có thể thay đổi chút nào không hay
khi mình tiến hành can thiệp thì thân chủ không thể thay dổi tốt hơn mà lại tệ hơn lúc trước mình chưa
làm việc với thân chủ... nhưng bây giờ với những kết quả đạt được, tôi hoàn toàn hài lòng vì đây là đợt
thực hành trợ giúp đầu tiên của tôi. Tuy nhiên, sau khi kết thúc đợt thực hành này, trong thời gian còn
học tại Đà Nẵng nếu có thời gian rảnh tôi sẽ đến thăm thân chủ để xem kết quả đạt được có bền hay


không.

PHẦN 3: KẾT LUẬN – KHUYẾN NGHỊ
1. Những bài học và kinh nghiệm:
Thông qua đợt thực hành công tác xã hội với cá nhân tôi đã rút ra cho bản thân mình nhiều bài học kinh
nghiệm bổ ích:
 Tập cho bản thân làm việc có tính chuyên nghiệp, khao học hơn: cụ thể là phải có kế
hoạch đề ra trước khi làm một việc gì đó, vsi dụ như trước khi đi phỏng vấn thân chủ
thì chúng ta phải có bản kế hoạch cụ thể như chúng ta phỏng vấn cái gì? phỏng vấn
như thế nào? Ngôn từ ra sao?Cần tránh những điều gì?..
 Xây dựng mối quan hệ chuyên nghiệp giữa nhân viên xã hội và thân chủ, giữa nhân
viên xã hội và gia đình thân chủ. Rèn cho mình cách làm việc nguyên tắc để sau này
có thể trở thành một cán bộ xã hội chuyên nghiệp.
 Đợt thực hành này đã tạo điều kiện cho tôi vận dụng những kiến thức lý thuyết vào

thực hành, có những điều thực hành khác xa với lý thuyết nên phải linh động để có
phương pháp xử lý.
2. Những thay đổi của bản thân
 Qua đợt thực hành hành công tác xã hội với cá nhân không phải là dài nhưng bản
thân nhận thấy rằng đã có những thay đổi, biến chuyển trong bản thân mình về cách
suy nghxi và chấp nhận thân chủ. Bản thân hiểu hơn thế nào là tình thương yêu giữa
con người và con người mà không nhất thiết phải là máu mủ ruột thịt.
 Phải biết kiềm chế cảm xúc khi nghe thân chủ trình bày về những ước ao nguyện
vọng của bản thân như “được yêu thương, chăm sóc vỗ về “
 Đồng thời qua đợt thực hành này cũng đã giúp tôi hiểu thêm rằng muốn trở thành
một cán bộ làm công tác xã hội thì ta phải có một cái tâm, một tấm lòng. Không chỉ
yêu nghề mà phải có cách nhìn bao dung, biết cảm thông với mọi người, mọi đối
tượng trong xã hôi.
 Trong cách làm việc tôi nhận thấy bản thân làm việc khoa học và chuyên nghiệp
hơn, biết cách lập kế hoạch cụ thể, tự mình đưa ra những giả thuyết, hững lời tham
vấn hoạc vấn đàm với thân chủ, sau đó loại dần những giả thuyết không phù hợp.
 Khả năng đánh giá và phân tích vấn đề được nâng cao lên, không chỉ nhìn nhận vấn
đề ở một khía cạnh

KẾT THÚC ĐỢT THỰC HÀNH


Nhóm sinh viên chúng tôi đã tuân thủ đúng thời gian và lịch trình cảu các thầy cô trong
trường đề ra. Tuy chỉ có những biến đổi nhỏ từ phía thân chủ nhưng cũng phần nào giúp cho tôi có
được niềm vui từ công việc.
Do thời gian thực hành tại trung tâm còn hạn chế nên tôi chưa thể triển khai hết công
việc. Thực hành môn chưa làm hết các kế hoạch đề ra trong bảng kế hoạch giúp đỡ thân chủ nên có
nhiều thiếu sót.
Trong suốt thời gian thực hành tại cơ sở không thể tránh được những thiếu sót, vậy tôi
rất mong được sự đóng góp ý kiến từ các thầy cô phía trung tâm cũng như các thầy cô nhà trường để

bài báo cáo sau thực hành sắp tới được hoàn thiện hơn. Một lần nữa tôi xin chân thành cám ơn các thầy
cô bên trường phổ thông chuyên biệt Nguyễn Đình Chiểu và các thầy cô hướng dẫn, kiểm huấn.