ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

TRẦN NGUYÊN HẠNH

XÂY DỰNG HỆ THỐNG CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
KHÁCH QUAN TRONG DẠY HỌC NỘI DUNG PHƢƠNG PHÁP
TỌA ĐỘ TRONG MẶT PHẲNG - HÌNH HỌC 10

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM TOÁN

HÀ NỘI – 2014


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

TRẦN NGUYÊN HẠNH

XÂY DỰNG HỆ THỐNG CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
KHÁCH QUAN TRONG DẠY HỌC NỘI DUNG PHƢƠNG PHÁP
TỌA ĐỘ TRONG MẶT PHẲNG - HÌNH HỌC 10

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM TOÁN

CHUYÊN NGÀNH: LÝ LUẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC
(BỘ MÔN TOÁN)
Mã số: 60 14 01 11

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS. NGUYỄN NHỤY

HÀ NỘI – 2014


LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên trong Luận văn này, tác giả xin trân trọng cảm ơn các thầy
giáo, cô giáo Trường Đại học Giáo dục – Đại học Quốc gia Hà Nội đã nhiệt tình
giảng dạy, hết lòng giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu.
Đặc biệt tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Nguyễn Nhụy
- người đã trực tiếp hướng dẫn và tận tình chỉ bảo tác giả trong quá trình
nghiên cứu, thực hiện đề tài.
Tác giả xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu, các thầy cô giáo tổ Toán
và các em học sinh Trường THPT Vạn Xuân – Hoài Đức đã tạo điều kiện
thuận lợi cho tác giả trong quá trình thực hiện thực nghiệm sư phạm góp phần
hoàn thành Luận văn.
Xin chân thành cảm ơn tới gia đình, sự quan tâm giúp đỡ của bạn bè,
đồng nghiệp, đã tạo điều kiện thuận lợi, tiếp sức để tôi hoàn thành Luận văn.
Do khả năng và thời gian có hạn mặc dù tác giả đã cố gắng rất nhiều
song bản Luận văn này chắc chắn không tránh khỏi sai sót. Tác giả rất
mong tiếp tục nhận được sự chỉ dẫn, góp ý của các nhà khoa học, các thầy cô
giáo và các bạn đồng nghiệp.
Xin trân trọng cảm ơn.
Hà Nội, ngày 15 tháng 11 năm 2014
Tác giả

Trần Nguyên Hạnh

i


DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Viết tắt

Viết đầy đủ

GV

Giáo viên

HS

Học sinh

Nxb

Nhà xuất bản

SGK

Sách giáo khoa

THPT

Trung học phổ thông

TNKQ

Trắc nghiệm khách quan

TNTL


Trắc nghiệm tự luận

ii


MỤC LỤC
Lời cảm ơn .................................................................................................................. i
Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt ...................................................................... ii
Mục lục ...................................................................................................................... iii
Danh mục các bảng .....................................................................................................v
Danh mục các biểu đồ ............................................................................................... vi
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................1
Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN ...... Error! Bookmark not defined.
1.1. Một số vấn đề về đánh giá trong dạy học .......... Error! Bookmark not defined.
1.1.1. Khái niệm đánh giá ......................................... Error! Bookmark not defined.
1.1.2. Mục đích của đánh giá .................................... Error! Bookmark not defined.
1.1.3. Nội dung đánh giá ........................................... Error! Bookmark not defined.
1.1.4. Những chức năng và yêu cầu đánh giá học sinh ........... Error! Bookmark not
defined.
1.1.5. Qui trình đánh giá............................................ Error! Bookmark not defined.
1.2. Một số vấn đề về kiểm tra .................................. Error! Bookmark not defined.
1.2.1. Khái niệm kiểm tra .......................................... Error! Bookmark not defined.
1.2.2. Các hình thức kiểm tra .................................... Error! Bookmark not defined.
1.3. Các phương pháp kiểm tra, đánh giá kết quả học tập trong dạy học ......... Error!
Bookmark not defined.
1.3.1. Phương pháp quan sát ..................................... Error! Bookmark not defined.
1.3.2. Phương pháp phỏng vấn .................................. Error! Bookmark not defined.
1.3.3. Phương pháp viết ............................................ Error! Bookmark not defined.
1.4. Trắc nghiệm ....................................................... Error! Bookmark not defined.
1.4.1. Khái niệm về trắc nghiệm ............................... Error! Bookmark not defined.

1.4.2. Trắc nghiệm tự luận ........................................ Error! Bookmark not defined.
1.4.3. Trắc nghiệm khách quan ................................. Error! Bookmark not defined.
1.4.4. So sánh trắc nghiệm tự luận và trắc nghiệm khách quan ..... Error! Bookmark
not defined.
1.4.5. Các loại câu hỏi trắc nghiệm khách quan ....... Error! Bookmark not defined.

iii


1.4.6. Một số kỹ thuật trong xây dựng câu hỏi trắc nghiệm .. Error! Bookmark not
defined.
1.4.7. Các tiêu chí của một bài trắc nghiệm khách quan ......... Error! Bookmark not
defined.
Kết luận chương 1 ..................................................... Error! Bookmark not defined.
Chƣơng 2: XÂY DỰNG HỆ THỐNG CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM KHÁCH
QUAN VỀ NỘI DUNG PHƢƠNG PHÁP TỌA ĐỘ TRONG MẶT PHẲNG
....................................................................................... Error! Bookmark not defined.
2.1. Hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan trong chủ đề đường thẳng ....... Error!
Bookmark not defined.
2.1.1. Nội dung cơ bản trong chủ đề đường thẳng .... Error! Bookmark not defined.
2.1.2. Các mục tiêu dạy học ...................................... Error! Bookmark not defined.
2.1.3. Hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan ...... Error! Bookmark not defined.
2.2. Hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan trong chủ đề đường tròn ......... Error!
Bookmark not defined.
2.2.1. Nội dung cơ bản trong chủ đề đường tròn ...... Error! Bookmark not defined.
2.2.2. Các mục tiêu dạy học ...................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.3. Hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan về chủ đề đường tròn ........... Error!
Bookmark not defined.
2.3. Hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan trong chủ đề elip .. Error! Bookmark
not defined.

2.3.1. Nội dung cơ bản trong chủ đề elip .................. Error! Bookmark not defined.
2.3.2. Các mục tiêu dạy học ...................................... Error! Bookmark not defined.
2.3.3. Hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan về chủ đề elip ... Error! Bookmark
not defined.
Kết luận chương 2 ..................................................... Error! Bookmark not defined.
Chƣơng 3: THỰC NGHIỆM SƢ PHẠM .................. Error! Bookmark not defined.
3.1. Mục đích và nhiệm vụ thực nghiệm ................... Error! Bookmark not defined.
3.1.1. Mục đích của thực nghiệm sư phạm ............... Error! Bookmark not defined.
3.1.2. Nhiệm vụ thực nghiệm .................................... Error! Bookmark not defined.
3.2. Phương pháp thực nghiệm ................................. Error! Bookmark not defined.
iv


3.3. Kế hoạch thực nghiệm........................................ Error! Bookmark not defined.
3.4. Nội dung, tổ chức thực nghiệm .......................... Error! Bookmark not defined.
3.4.1. Xây dựng và sử dụng đề kiểm tra trắc nghiệm .......... Error! Bookmark not
defined.
3.4.2. Nội dung thực nghiệm ..................................... Error! Bookmark not defined.
3.5. Kết quả thực nghiệm và đánh giá ....................... Error! Bookmark not defined.
3.5.1. Kết quả thực nghiệm ....................................... Error! Bookmark not defined.
Kết luận chương 3 ..................................................... Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ............................. Error! Bookmark not defined.
PHỤ LỤC ...................................................................................................................3
TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................................................................3

v


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1: Bảng so sánh hai loại câu hỏi trắc nghiệm tự luận và câu hỏi

TNKQ ............................................. Error! Bookmark not defined.

Bảng 3.1: Kết quả kiểm tra 15 phút TNKQ tại các lớp 10A1, 10A2Error! Bookmark no

Bảng 3.2: Kết quả kiểm tra 15 phút TNKQ tại các lớp 10D1, 10D2Error! Bookmark no

Bảng 3.3: Kết quả kiểm tra viết 15 phút của lớp 10A1, 10A2Error! Bookmark not defin

Bảng 3.4: Kết quả kiểm tra viết 15 phút của các lớp 10D1, 10D2Error! Bookmark not d

Bảng 3.5: Kết quả kiểm tra viết 45 phút của lớp 10A1, 10A2Error! Bookmark not defin

Bảng 3.6: Kết quả kiểm tra viết 45 phút của lớp 10D1, 10D2Error! Bookmark not defin

Bảng 3.7: Kết quả kiểm tra 45 phút TNKQ lớp 10A1, 10A2Error! Bookmark not defin

Bảng 3.8: Kết quả kiểm tra 45 phút TNKQ lớp 10A1, 10A2Error! Bookmark not defin

vi


DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Biểu 3.1. Biểu đồ xếp loại điểm kiểm tra(tính theo %) giữa thực nghiệm
và đối chứng tại các lớp 10A1, 10A2Error! Bookmark not defined.
Biểu 3.2. Biểu đồ xếp loại điểm kiểm tra ( tính theo %) giữa thực
nghiệm và đối chứng tại lớp 10D1, 10D2Error! Bookmark not defined.

vii



MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong giai đoạn hiện nay, xuất phát từ nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội
của đất nước, yêu cầu của sự hội nhập quốc tế đòi hỏi nền giáo dục Việt Nam
cần phải đổi mới một cách căn bản và toàn diện từ mục tiêu giáo dục, nội
dung đến phương pháp, phương tiện dạy học, hình thức kiểm tra đánh giá. Vì
vậy Luật Giáo dục nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2005 đã
đề ra mục tiêu của giáo dục phổ thông: “Mục tiêu của giáo dục phổ thông là
giúp cho học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ
và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng
tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư
cách và trách nhiệm công dân chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi
vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.
Kiểm tra, đánh giá kết quả học học tập của học sinh là một khâu có vai
trò quan trọng trong dạy học nói chung và dạy học bộ môn toán nói riêng. Nó
đảm bảo mối liên hệ ngược trong quá trình dạy học bộ môn, giúp giáo viên
điều chỉnh việc dạy và giúp học sinh kịp thời điều chỉnh việc học của mình,
góp phần củng cố, đào sâu, hệ thống hoá kiến thức và có tác dụng giáo dục
học sinh về tinh thần trách nhiệm, thói quen đào sâu suy nghĩ, ý thức vươn lên
trong học tập, thái độ làm việc nghiêm túc, trung thực.
Theo chủ trương đổi mới giáo dục, yêu cầu cần đổi mới cả về chương
trình, nội dung, về sách giáo khoa, về phương pháp dạy học, đồng thời đổi
mới khâu kiểm tra, đánh giá. Do những ưu điểm của phương pháp trắc
nghiệm khách quan như tính khách quan, tính bao quát, tính chuẩn mực và
tính kinh tế nên nếu hệ thống câu hỏi được chuẩn bị chu đáo, cẩn thận thì hình
thức thi trắc nghiệm khách quan sẽ phát huy nhiều tác dụng tích cực, góp
phần thực hiện định hướng đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh
giá .
Mặc dù hiện nay đã có một số sách tham khảo viết về câu hỏi trắc
nghiệm khách quan, song để phù hợp với thực tế dạy học, mỗi giáo viên cần

1


biết tự biên soạn câu hỏi trắc nghiệm khách quan theo cách riêng của mình, có
thể dần dần từ từng bài, từng chương cho đến toàn bộ nội dung chương trình
môn toán. Từ những lý do trên, tác giả chọn đề tài là:
“Xây dựng hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan trong dạy học nội
dung phương pháp toạ độ trong mặt phẳng - Hình học 10”.
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1. Mục đích nghiên cứu
Xây dựng một hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan trong dạy học
nội dung phương pháp toạ độ trong mặt phẳng - Hình học 10 nhằm hỗ trợ
trong quá trình dạy học và kiểm tra, đánh giá quá trình học tập của học sinh.
2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu lý luận về kiểm tra đánh giá bằng câu hỏi trắc nghiệm
khách quan, nghiên cứu chương trình, nội dung về phương pháp toạ độ trong
mặt phẳng - Hình học 10.
- Định hướng cách thức biên soạn câu hỏi trắc nghiệm khách quan và
xây dựng một hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan về phương pháp toạ
độ trong mặt phẳng - Hình học 10.
- Thực nghiệm sư phạm để kiểm nghiệm tính khả thi và hiệu quả của đề tài.
3. Câu hỏi nghiên cứu
Có thể xây dựng và sử dụng hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan về
nội dung phương pháp toạ độ trong mặt phẳng - Hình học 10 không ?
4. Giả thuyết khoa học
Nếu xây dựng được hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan về nội
dung phương pháp toạ độ trong mặt phẳng - Hình học 10 và sử dụng các
phương pháp dạy học phù hợp sẽ góp phần đổi mới phương pháp dạy học.
5. Khách thể, đối tƣợng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
5.1. Khách thể nghiên cứu

Hoạt động dạy và học môn Toán ở trường THPT.

2


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bùi Ngọc Anh (2007), 229 bài toán trắc nghiệm hình học 10 ban cơ bản.
Nxb Sư phạm.
2. Nguyễn Phương Anh, Hoàng Xuân Vinh (2006), Luyện tập trắc nghiệm
hình học 10. Nxb Giáo dục.
3. Văn Như Cương, Nguyễn Thị Lan Phương (2006), Bài tập trắc nghiệm và
các đề kiểm tra hình học 10. Nxb Giáo dục.
4. Lương Mậu Dũng, Nguyễn Xuân Báu, Trần Hữu Nho, Nguyễn Hữu Ngọc, Lê
Đức Phúc, Lê Mậu Thống (2008), Rèn luyện kĩ năng giải bài tập toán trung
học phổ thông hình học phẳng tự luận và trắc nghiệm. Nxb Giáo dục.
5. Vũ Cao Đàm (1997), Phương pháp luận nghiên cứu khoa học. Nxb Khoa
học kỹ thuật, Hà Nội.
6. Hà Thị Đức (1991), Kiểm tra đánh giá khách quan kết quả học tập của học
sinh một khâu quan trọng góp phần nâng cao hiệu quả dạy học ở trường
phổ thông. Tạp chí Thông tin khoa học (5), tr.25.
7. Phạm Gia Đức (1994), Đổi mới phương pháp dạy học môn Toán trường
THPT, Tạp chí nghiên cứu giáo dục (2), tr. 19
8. Trần Văn Hạo, Nguyễn Mộng Hy, Nguyễn Văn Đoành, Trần Đức Huyên
(2012), Hình học 10 (Ban cơ bản). Nxb Giáo dục.
9. Trần Văn Hạo, Nguyễn Mộng Hy, Nguyễn Văn Đoành, Trần Đức Huyên
(2012), Hình học 10 (Sách giáo viên). Nxb Giáo dục.
10. Nguyễn Phụng Hoàng, Võ Ngọc Lan (1999), Phương pháp trắc nghiệm
trong kiểm tra đánh giá thành quả học tập. Nxb Giáo dục.
11. Vũ Thế Hựu, Hoàng Việt, Minh Đức (2007), 604 bài tập trắc nghiệm và
tự luận hình học 10. Nxb Đại học Quốc gia Hồ Chí Minh.

12. Nguyễn Mộng Hy, Đặng Trí Toàn (2006), Giải bài tập và câu hỏi trắc
nghiệm hình học 10. Nxb Giáo dục.
13. Phan Huy Khải, Trần Hữu Nam, Phan Doãn Thoại (2011), Bài tập
3


chọn lọc Hình học 10. Nxb Giáo dục.
14. Nguyễn Bá Kim (2003), Phương pháp dạy học môn Toán. Nxb Đại học
Sư phạm.
15. Trần Thành Minh, Phan Lưu Biên, Trần Quang Nghĩa (2006), Giải toán
và câu hỏi trắc nghiệm hình học 10. Nxb Giáo dục.
16. Phan Hoàng Ngân (2007), Bài tập trắc nghiệm hình học 10. Nxb Sư
phạm.
17. Phan Trọng Ngọ (2005), Dạy học và phương pháp dạy học trong nhà
trường. Nxb Hà Nội.
18. Trương Công Thành, An Nhật Hoan (2007), Câu hỏi trắc nghiệm hình 10.
Nxb Giáo dục.
19. Nguyễn Thế Thạch, Nguyễn Hải Châu, Quách Tú Chương, Nguyễn Trung
Hiếu, Đoàn Thế Phiệt, Phạm Đức Quang, Nguyễn Thị Quý Sửu (2010),
Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức, kĩ năng môn toán lớp 10. Nxb Giáo
dục.

4