ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

NGUYỄN THỊ HÀ

CÔNG TÁC PHỤC VỤ BẠN ĐỌC TẠI TRUNG TÂM
THÔNG TIN KHOA HỌC VÀ TƢ LIỆU GIÁO KHOA
TRƢỜNG ĐẠI HỌC PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC THƢ VIỆN

Hà Nội – 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

NGUYỄN THỊ HÀ

CÔNG TÁC PHỤC VỤ BẠN ĐỌC TẠI TRUNG TÂM
THÔNG TIN KHOA HỌC VÀ TƢ LIỆU GIÁO KHOA
TRƢỜNG ĐẠI HỌC PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY
Chuyên ngành : Khoa học Thƣ viện
Mã số : 60 32 20

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC THƢ VIỆN
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC
PGS. TS Trần Thị Minh Nguyệt

Hà Nội – 2015

XÁC NHẬN CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………….……………………………
……………………………………………………….

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG

PGS. TS. Trần Thị Quý


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan nghiên cứu “Công tác phục vụ bạn đọc tại Trung tâm Thông
tin Khoa học và Tƣ liệu giáo khoa trƣờng Đại học Phòng cháy chữa cháy” hoàn
toàn là kết quả nghiên cứu của chính bản thân tôi và chưa được công bố trong bất cứ
một công trình nghiên cứu nào của người khác. Trong quá trình thực hiện luận văn, tôi
đã thực hiện nghiêm túc các quy tắc đạo đức nghiên cứu; các kết quả trình bày trong
luận văn là sản phẩm nghiên cứu, khảo sát của riêng cá nhân tôi; tất cả các tài liệu tham
khảo sử dụng trong luận văn đều được trích dẫn tường minh, theo đúng quy định.
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về tính trung thực của số liệu và các nội dung
khác trong luận văn của mình./.
Hà Nội, ngày ..… tháng …. năm 2015

Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Hà


LỜI CẢM ƠN
Luận văn với đề tài “Công tác phục vụ bạn đọc tại Trung tâm Thông tin
Khoa học và Tƣ liệu giáo khoa trƣờng Đại học Phòng cháy chữa cháy” là kết quả
học tập và nghiên cứu của tác giả trong khoá Cao học từ năm học 2010 – 2012, ngành
Thông tin – Thư viện tại trường Đại học KHXH&NV, Đại học Quốc gia Hà Nội.
Trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tác giả được

PGS.TS.

Trần Thị Minh Nguyệt trực tiếp hướng dẫn. Sự tận tình chỉ bảo của Phó Giáo sư cùng
với sự định hướng chuyên môn, gợi mở những hướng nghiên cứu của các nhà khoa học
trong ngành đã giúp cho tác giả có điều kiện hoàn thành luận văn của mình. Tác giả xin
được bày tỏ sự biết ơn chân thành đến PGS.TS. Trần Thị Minh Nguyệt và đội ngũ các
nhà khoa học ngành Thông tin học và Quản trị thông tin, Thông tin thư viện…
Tác giả xin chân thành cảm ơn các cô chú, anh chị và các học viên trường
Đại học Phòng cháy chữa cháy đã tạo điều kiện giúp đỡ. Tác giả cũng xin gửi lời cảm
ơn đến gia đình, đồng nghiệp, bạn bè đã hết lòng giúp đỡ, động viên tạo mọi điều kiện
trong quá trình học tập, nghiên cứu hoàn thành luận văn.
Trong quá trình thực hiện, do thời gian có hạn, trình độ chuyên môn cũng như
kinh nghiệm còn nhiều hạn chế nên luận văn vẫn còn nhiều thiếu xót. Vì vậy, mong
nhận được sự thông cảm và ý kiến góp ý của các thầy, cô giáo và các bạn đồng nghiệp
để luận văn của tác giả có thể hoàn chỉnh hơn.
Xin chân thành cảm ơn!



MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ...................................................................... Error! Bookmark not defined.
1. Tính cấp thiết của đề tài ......................................... Error! Bookmark not defined.
2. Lịch sử nghiên cứu ................................................ Error! Bookmark not defined.
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu ......................... Error! Bookmark not defined.
4. Mục đích và phạm vi nghiên cứu .......................... Error! Bookmark not defined.
5. Phƣơng pháp nghiên cứu ....................................... Error! Bookmark not defined.
6. Những đóng góp của luận văn ............................... Error! Bookmark not defined.
7. Giả thuyết nghiên cứu ............................................ Error! Bookmark not defined.
8. Dự kiến kết quả nghiên cứu ................................... Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC PHỤC VỤ BẠN ĐỌC VÀ KHÁI
QUÁT TRUNG TÂM THÔNG TIN KHOA HỌC VÀ TƢ LIỆU

GIÁO KHOA

TRƢỜNG ĐẠI HỌC PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁYError! Bookmark not defined.
1.1. Cơ sở lý luận công tác phục vụ bạn đọc ............ Error! Bookmark not defined.
1.1.1. Khái niệm về công tác phục vụ bạn đọc ........... Error! Bookmark not defined.
1.1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả công tác phục vụ bạn đọcError!

Bookmark

not defined.
1.1.3. Các tiêu chí đánh giá chất lượng công tác phục vụ bạn đọcError! Bookmark not
defined.
1.2. Trung tâm Thông tin Khoa học và Tƣ liệu giáo khoa trƣớc nhiệm vụ của nhà
trƣờng .......................................................................... Error! Bookmark not defined.
1.2.1. Khái quát về Trường Đại học Phòng cháy chữa cháyError!

Bookmark


not

defined.
1.2.2. Sự hình thành và phát triển của Trung tâm Thông tin Khoa học và Tư liệu giáo
khoa .............................................................................. Error! Bookmark not defined.
1.2.3. Chức năng, nhiệm vụ ........................................ Error! Bookmark not defined.
1.2.4. Cơ cấu tổ chức và đội ngũ cán bộ ..................... Error! Bookmark not defined.
1.2.5. Hạ tầng công nghệ, cơ sở vật chất và nguồn lực thông tinError! Bookmark not
defined.


1.3. Đặc điểm Ngƣời dùng tin và Nhu cầu tin tại Trung tâm Thông tin Khoa học và
Tƣ liệu giáo khoa ........................................................ Error! Bookmark not defined.
1.3.1. Đặc điểm người dùng tin ................................... Error! Bookmark not defined.
1.3.2. Đặc điểm nhu cầu tin ........................................ Error! Bookmark not defined.
1.4. Vai trò công tác phục vụ bạn đọc tại Trung tâm TTKH & TLGK trƣờng Đại
học PCCC .................................................................... Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC PHỤC VỤ BẠN ĐỌC TẠI TRUNG
TÂM THÔNG TIN KHOA HỌC VÀ TƢ LIỆU GIÁO KHOA TRƢỜNG ĐẠI HỌC
PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY ................................. Error! Bookmark not defined.
2.1. Hình thức phục vụ bạn đọc ................................. Error! Bookmark not defined.
2.1.1. Phục vụ bạn đọc trong thư viện ....................... Error! Bookmark not defined.
2.1.2. Phục vụ bạn đọc ngoài thư viện ....................... Error! Bookmark not defined.
2.2. Các dịch vụ thông tin .......................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.1. Dịch vụ tra cứu tài liệu ..................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.2. Dịch vụ cung cấp thông tin theo yêu cầu ......... Error! Bookmark not defined.
2.2.3. Dịch vụ Sao chụp, in ấn tài liệu ........................ Error! Bookmark not defined.
2.2.4. Dich vụ trao đổi thông tin ................................. Error! Bookmark not defined.
2.3. Công tác tuyên truyền, giới thiệu tài liệu .......... Error! Bookmark not defined.

2.4. Các yếu tố ảnh hƣởng đến công tác phục vụ..... Error! Bookmark not defined.
2.4.1. Nguồn lực thông tin........................................... Error! Bookmark not defined.
2.4.2. Sản phẩm thông tin thư viện ............................. Error! Bookmark not defined.
2.4.3. Trình độ chuyên môn nghiệp vụ cán bộ thư việnError! Bookmark not defined.
2.4.4. Khả năng đáp ứng về cơ sở vật chất và trang thiết bịError!

Bookmark

defined.
2.4.5. Yếu tố quản lý .................................................... Error! Bookmark not defined.
2.5. Đánh giá chất lƣợng ............................................ Error! Bookmark not defined.
2.5.1. Đánh giá theo tiêu chí ....................................... Error! Bookmark not defined.
2.5.2. Đánh giá chung ................................................. Error! Bookmark not defined.

not


CHƢƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC PHỤC VỤ BẠN
ĐỌC TẠI TRUNG TÂM THÔNG TIN KHOA HỌC VÀ TƢ LIỆU GIÁO KHOA
TRƢỜNG ĐẠI HỌC PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁYError! Bookmark not defined.
3.1. Đổi mới phƣơng thức phục vụ ............................ Error! Bookmark not defined.
3.1.1. Tăng cường phương thức phục vụ kho mở...... Error! Bookmark not defined.
3.1.2. Đa dạng hóa các hình thức phục vụ ................. Error! Bookmark not defined.
3.2. Phát triển nguồn lực thông tin ........................... Error! Bookmark not defined.
3.3. Nâng cao chất lƣợng các sản phẩm thông tin thƣ viện ................................ 77
3.4. Xây dựng phong cách phục vụ hiện đại và nâng cao trình độ của đội ngũ cán bộ,
nhân viên thƣ viện .................................................................................................. 78
3.4.1. Xây dựng phong cách phục vụ hiện đại đảm bảo quyền lợi cho bạn đọc . 78
3.4.2. Nâng cao trình độ của đội ngũ cán bộ, nhân viên thư viện ........................ 81
3.5. Tăng cƣờng cơ sở vật chất và trang thiết bị kỹ thuật ................................. 84

3.6. Các giải pháp khác .......................................................................................... 85
3.6.1. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác phục vụ ... Error!
Bookmark not defined.
3.6.2. Đào tạo người dùng tin ................................................................................. 87
3.6.3. Đảm bảo an toàn thông tin................................ Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN ................................................................. Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO...................................................................................... 11
PHỤ LỤC .................................................................... Error! Bookmark not defined.


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Bộ CA

Bộ Công an

PCCC

Phòng cháy chữa cháy

Cảnh sát PCCC

Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy

PCCC & CNCH

Phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ

ĐHPCCC

Đại học Phòng cháy chữa cháy


TTKH & TLGK

Trung tâm Thông tin Khoa học và Tư liệu giáo khoa

OPAC

Mục lục truy cập công cộng trực tuyến

TT-TV

Thông tin – Thư viện

ĐHQG Hà Nội

Đại học Quốc gia Hà Nội

NCKH

Nghiên cứu khoa học

CNTT

Công nghệ thông tin

ISMS

Hệ thống quản lý an ninh thông tin



DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 1.1

Mức độ thường xuyên bạn đọc sử dụng thư viện TTTTKH&TLGK

Bảng 1.2

Nhu cầu của bạn đọc về các lĩnh vực

Bảng 1.3

Tỷ lệ nhu cầu về loại hình tài liệu

Bảng 1.4

Nhu cầu về ngôn ngữ tài liệu

Bảng 2.5

Số liệu bạn đọc từ năm 2009 – 2013

Bảng 2.6

Thống kê số lượt phục vụ theo yêu cầu

Bảng 2.7

Số liệu thống kê số lượt phục vụ tại phòng mượn


Bảng 2.8

Đánh giá mức độ đáp ứng yêu cầu của các dịch vụ TT-TV

Bảng 2.9

Thống kê tỷ lệ sách, tài liệu có trong thư viện

Bảng 2.10

Thống kê cơ cấu loại hình tài liệu tại thư viện

Bảng 2.11

Thống kê số phiếu bạn đọc trả lời

Bảng 2.12

Tần suất đáp ứng nhu cầu tin của thư viện

Bảng 2.13

Tổng hợp số liệu lượt đến thư viện từ năm 2009 - 2013

Bảng 2.14

Đánh giá chất lượng sản phẩm và dịch vụ thư viện

Bảng 2.15


Thống kê lượt tài liệu phục vụ thư viện

Biểu đồ 1.1

Mức độ bạn đọc đến thư viện

Biểu đồ 1.2

Tỷ lệ nhu cầu bạn đọc về nội dung thông tin

Biểu đồ 1.3

Nhu cầu loại hình tài liệu

Biểu đồ 1.4

Nhu cầu về ngôn ngữ tài liệu

Biểu đồ 2.5

Công tác phục vụ tại phòng đọc theo phiếu yêu cầu

Biểu đồ 2.6

Tăng trưởng bạn đọc và lượt bạn đọc đến phòng đọc
theo phiếu yêu cầu

Biểu đồ 2.7

Lượt phục vụ bạn đọc tại phòng mượn


Biểu đồ 2.8

Các dịch vụ thư viện

Biểu đồ 2.9

Đánh giá mức độ đáp ứng yêu cầu của các dịch vụ TT-TV


Biểu đồ 2.10

Nội dung tài liệu thư viện

Biểu đồ 2.11

Cơ cấu loại hình tài liệu

Biểu đồ 2.12

Đánh giá nguồn lực thông tin có trong thư viện

Biểu đồ 2.13

Đánh giá mức độ đáp ứng của các sản phẩm TT-TV

Biểu đồ 2.14

Mức độ đáp ứng sản phẩm TTTV


Biểu đồ 2.15

Đánh giá tinh thần, thái độ phục vụ của cán bộ thư viện

Hinh 1.1

Sơ đồ tổ chức Trung tâm TTKH & TLGK trường Đại học PCCC

Hinh 2.1

Giao diện tìm kiếm trên phần mềm Libol 5.0


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Đỗ Ngọc Cẩn (2011), Trường Đại học PCCC - 35 năm xây dựng và phát triển.
59 trang.
2 . Lê Quỳnh Chi (2008), Thư viện đại học góp phần nâng cao chất lượng đào
tạo. Tạp chí thư viện (Số 2) Tr.18- 21.
3. Ngô Ngọc Chi (2006), Hoạt động thư viện thông tin Việt Nam trên đường hội
nhập . Tạp chí thư viện Việt nam số (4-5) Tr.32.
4. Nguyễn Huy Chương (2010), Quá trình hình thành phát triển thư viện đại học
Mỹ và một số bài học kinh nghiệm cho thư viện đại học Việt Nam, Nxb Chính trị quốc
gia, Hà Nội.
5. Nguyễn Thị Kim Dung .Tập bài giảng: Công tác phục vụ người dùng tin.
6. Nguyễn Xuân Dũng (2011), Nâng cao hiệu quả công tác phục vụ người dùng
tin của Thư viện Quốc gia Việt Nam, Luận văn Th.s Khoa học Thư viện, trường ĐH Văn
Hóa Hà Nội.
7. Phan Thị Thùy Giang (2011), Nâng cao hiệu quả phục vụ người đọc tại Thư
viện thành phố Cần Thơ, Luận văn Th.s Khoa học Thư viện, trường ĐH Văn Hóa Hà
Nội.

8. Cung Thị Thúy Hằng (2011), Nhu cầu tin và khả năng đáp ứng thông tin cho
người dùng tin tại Thư viện trường Đại học Hà Nội, Luận văn Th.s Khoa học Thư viện
trường Đại học Hà Nội.
9. Nguyễn Minh Hiệp (2002), Sổ tay quản lý thông tin - thư viện”. Nxb. Đại học
Quốc gia, Tp Hồ Chí Minh.
10. Nguyễn Hữu Hùng (2005), Thông tin Từ lý luận dến thực tiễn, Nxb. Văn hoá
Thông tin, Hà Nội.
11. Phạm Thị Lệ Hương(1996), ALA- Từ điển giải nghĩa Thư viện học và tin học
Anh - Việt = The ALA Glossary of library and information science, galen Pr.,Tucson,
Arizona.


12. Trần Thị Minh Nguyệt (2010), Người dùng tin và nhu cầu tin - Bài giảng
dùng cho học viên cao học ngành thông tin - thư viện, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội,
152 tr.
13. Đại Lượng, Hữu Nghĩa (2008), Nâng cao chất lượng công tác phục vụ người
đọc. Tạp chí thư viện Việt Nam (Số 1) Tr. 32
14. Vũ Bích Ngân (2009), Hướng đến mô hình thư viện đại học hiện đại. phục vụ
chiến lược nâng cao chất lượng giáo dục đại học. Tạp chí thư viện Việt nam tr.13- 14.
15. Trần Thị Quý, Đỗ văn Hùng (2007), Tự động hoá trong hoạt động thông
tin- thư viện . Nxb, Đại học Quốc gia, Hà Nội.
16. Lê Văn Viết (2001), Cẩm nang nghề thư viện, Nxb. Văn hoá Thông tin, Hà
Nội.
17. Lê Văn Viết – Võ Thu Hương (2008), Thư viện Đại học Việt nam trong xu
thế hội nhập, Tạp chí thư viện Việt Nam.(10), tr.6-11.
18. Nguyễn Thị Lan Thanh (2010), Thư mục học: Giáo trình dùng cho sinh viên
hệ Cao đẳng ngành Thư viện – Thông tin, Nxb Văn hóa – Thông tin, Hà Nội.
19. Phay Văn (1978), Công tác độc giả, Nxb Trường Đại học Tổng hợp, Hà Nội
20. Nguyễn Như Ý(1999), Đại từ điển Tiếng Việt, Nxb. Văn hóa thông tin, Hồ
Chí Minh.

21. Phạm Văn Tình (2006), Đọc và văn hóa đọc trước ngưỡng cửa thông tin.,
Tạp chí Thư viện Việt Nam, (3); tr.9-11.
22. Nghị quyết số 86/NQ -DDUQSTWW về công tác giáo dục đào tạo trong tình
hình mới (2007), Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.14.
23. Đặng Thị Phương Thảo (2000), Đổi mới công tác phục vụ thông tin – thư
viện ở Thư viện Quân đội, Luận văn Th.s Khoa học Thư viện, trường ĐH Văn hóa Hà
Nội.
24. Ngô Thị Thơm (2011), Nâng cao chất lượng công tác phục vụ bạn đọc của
Thư viện tỉnh Nam Định, Luận văn Th.s Khoa học Thư viện, trường Đại học Văn hóa Hà
Nội.


25. Kỷ yếu hội thảo khoa học (35 năm ngày truyền thống trường ĐHPCCC)
Công tác đào tạo nguồn nhân lực PCCC & CNCH phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế, xã
hội. - Hà Nội, 2011. - 120 trang.