CHIẾC THUYỀN NGOÀI XA
I, hai phát hiện của ng nghệ sĩ trên biển
1, phát hiện 1
a,theo lệnh của trưởng phòng, Phùng sẽ tìm đến 1 vùng biển để
chụp 1 bức ảnh bổ sung vào bộ lịch. Phùng đã vượt hơn 600 km để
về vs vùng biển nơi mà ngày xưa a và đồng đội đã từng chiến đấu
b,sau 1 tuần lễ lang thang bờ biển nơi có pc thật là thơ mộng, sau
thời khắc đắn đo suy nghĩ Phùng đã phát hiện ra 1 bức ảnh ưng ý
c,h/ả chiếc thuyền giữa biển trời đầy sương khi nhìn từ ống kính
của Phùng
-cảm nhận chung: chiếc thuyền khi đc nhìn từ ngoài xa đc tg ví von
là bức tranh mực tàu của 1 danh học thời cổ
-cảm nhận cụ thể
+mũi thuyền in 1 nét mơ hồ lòe nhòe
+vài bóng ng lớn lẫn trẻ con ngồi im phăng phắt như tượng
+chiếc thuyền đc bao bọc trong “bầu sương mù trắng như
sữa, có pha đôi chút màu hồng hồng do ánh mặt trời chiếu vào
+chiếc thuyền đang hướng vào bờ
-nt:+sd adj, từ láy “lòe nhòe”, “hồng hồng”, “phăng phắc” →tăng
thêm độ huyền ảo, cảnh vật như hư như thực
+bp ss “trắng như sữa”, “im phăng phắc như tượng”, “tăng
thêm chất tạo hình cho bức họa”
→cảnh thật có hồn đây là 1 cảnh “đắt trời cho”. Cái vẻ đẹp mà cả
đời bấm máy có lẽ Phùng chỉ có diễm phúc đc gặp 1 lần
d,cảm nhận của những ng nghệ sĩ khi đc chiêm ngưỡng cảnh đẹp
-bối rối
-trái tim như có cái gì bóp thắt vào
-khám phá thấy cái chân lí của sự toàn thiện
-khám phá thấy cái khoảnh khắc trong ngần của tâm hồn
-cái đẹp chính là đạo đức
e,vẻ đẹp của ng nghệ sĩ Phùng
-luôn trân trọng qk, luôn suy tư, luôn trăn trở về cõi nhân sinh
-có tinh thần trách nhiệm cao trong xứ mệnh sáng tạo nghệ thuật
-một tâm hồn nhạy cảm, 1 trái tim nghệ sĩ tài hoa
-1 tâm hồn kk hướng thiện
2,phát hiện 2:1 phát hiện đầy nc mắt
Từ chiếc thuyền ngư phủ đẹp như trong mơ bc ra
a,ng đàn bà
-ng đàn bà k đc tg gọi tên cụ thể mà chỉ gọi phiếm định, thị như 1
mẫu số chung kq những cuộc đời pn bất hạnh
-ngoại hình:
+trạc 40
+thân hình cao lớn, đg nét thô kệch, rỗ mặt
+khuôn mặt mệt mỏi xám ngắt
+tấm lưng áo bạc và rách rưới
+nửa thân dưới ướt sũng
→gợi ấn tượng về 1 cuộc đời lam lũ đầy cay đắng (xưa nay trong vh
cổ kim đông tây các nhà văn thường dành sự ưu ái đặc biệt cho các
nv nữ vs vẻ đẹp ngoại hình)
-hành động:
+ng đàn bà đi trc, ng đàn ông đi sau qua bãi xe tăng hỏng, đến
chiếc xe rà phá mìn 1 cách tự nguyện, hđ ấy như 1 vc làm thường
nhật
+đến chỗ khuất “đứng lại ngc mắt nhìn ra ngoài mặt phá nc”
.muốn giấu các con k muốn cho con bị tổn thương
.muốn các con tiếp thêm sức lực
+đưa cánh tay lên, r lại buông thõng xuống thể hiện thái độ
bất lực, buông xuôi
+đưa cặp mặt nhìn xg chân, có thể là ước lượng sức lực có còn
đủ để chịu nổi trận đòn roi, có còn đủ sức để quay trở lại chiếc
thuyền để tiếp tục nuôi con
+khi bị ck đánh k hề kêu lên 1 tiếng, k chống trả cũng k tìm
cách trốn chạy. Chị đã dạn đòn hay tê liệt tinh thần? Chị đã chấp
nhận đau khổ để cho ck đc giải tỏa
+chị đau đớn, xấu hổ, nhục nhã, mếu máo, vái lấy vái để
+chị khổ sở vì gia đạo tan tành, trái tim con trẻ bị tổn thương,
khi nghệ sĩ Phùng bk đc câu chuyện riêng của gđ chị
+sau đó ng đàn bà buông đứa trẻ sau đó 2 ng trở về chiếc
thuyền, cam chịu, chấp nhận
→vẻ đẹp của lòng vị tha, tình yêu thương, đức hi sinh, lòng tự
trọng
b,ng đàn ông
-ng đàn ông cũng k có tên vừa cụ thể vừa phổ quát tiêu biểu cho số
đông
-ngoại hình:
+lưng rộng, cong như 1 chiếc thuyền
+mái tóc tổ quạ
+chân đi chữ bát
+hàng lông mày cháy nắng
+con mắt đầy vẻ độc dữ
→c/s đói nghèo lam lũ đã hằng in trên dáng vẻ con ng
-lời ns:+ “cứ ngồi nguyên đấy, động đậy tao giết cả mài đi bh”
+dùng chiếc thắt lưng quật tới tấp vào lưng ng đàn bà, lão vừa
đánh vừa thở hồng hộc. Hai hàm răng thì nghiến ken két
+dang thẳng cánh cho tx bé Phác 2 cái tát, khiến tx nhỏ lảo
đảo dúi xuống cát
→hđ đánh vk,con như 1 sự giải thoát những uẩn ức, bế tắc, ng đàn
ông bế tắc trong cuộc mưu sinh, tha hóa dần, từ chỗ là 1 a con trai
cục tính nhưng hiền lành, trở nên vũ phu tàn bạo
C,tx bé Phác
-“Phác” nghĩa là thuần hậu ngây thơ, chất phát
-hđ: đánh cha “vung chiếc khóa sắt quật vào giữa khuôn ngực trần
vạm vỡ cháy nắng”→sự căm phẫn mù quáng
-thương yêu xót cha cho mẹ
+lặng lẽ đưa mấy ngón tay khẽ sờ lên khuôn mặt ng mẹ như
muốn lau đi những giọt nc mắt
+tuyên bố vs các bác ở xưởng đóng thuyền rằng còn có nó ở
đây thì mẹ nó k bị đánh
-cách ss 2 lần tx bé Phác vs viên đạn
+như 1 viên đạn bắn, lập tức nhảy xổ vào ng đàn ông
+như 1 viên đạn bắn vào ng đàn ông và bây giờ đang xuyên
qua tâm hồn ng đàn bà
Chiến trang đã đi qua k còn tiếng bom đạn nhưng những viên
đạn k hình khói vẫn có thể giết chết tâm hồn con ng
→ng đọc cảm động vì lòng thương mẹ dạt dào của Phác nhưng
cũng nhức nhối vì 1 cách vô thức vào hành động trái vs luân thường
đạo lí
d, nv Phùng
-là 1 con ng tốt bụng, tôn trọng lẽ công bằng “vứt máy ảnh xg đất
chạy nhào tới”
-hạn chế: trc cảnh tượng ng đàn ông đánh vợ, Phùng kinh ngạc, há
hốc mồm mà nhìn, đứng trơ ra giữa bãi xe→ trong khoảnh khắc
nào đó, Phùng đã đồng nhất chân lí nt và chân lí cuộc đời, a bị hụt
hẫng bởi cái nhìn phiến diện 1 chiều
→qua sự đối lập giữa cái đẹp tuyệt đỉnh của ngoại cảnh vs hiện
thực của những ng dân chài, tg muốn ns rằng cuộc đời chứa đựng
những nghịch lí ><, k thể đánh giá giữa con ng, c/s ở dáng vẻ bên
ngoài mà phải đi sâu vào tìm hiểu phát hiện bản chất bên trong
II, câu chuyện của ng đàn bà hàng chài ở tòa án huyện
1,ng đàn bà
-lí do ng đàn bà có mặt ở tòa án: ng đàn bà k chủ động đến tòa ,
Đẩu và Phùng có thiện chí mời ng đàn bà đến để giúp chị li hôn để
giải thoát cho chị
-lúc đầu
+hđ cử chỉ:sợ sệt, lúng tùng, đến 1 góc tường để ngồi, rón rén
ngồi vào 1 chiếc ghế, thu ng lại như bị kiến đốt khi Phùng vén màn
bc ra
+ng2: “con”, “quý tòa”, quý tòa bắt tội con cũng đc phạt tù
con cũng đc đừng bắt con bỏ nó
-sau đó nghe vị chánh án ns chủ trương ngtắc của tòa án là kêu gọi
hòa thuận
+hđ cử chỉ:đang ngồi cúi gục xg→ngẩn lên→nhìn thẳng vào
Phùng và Đẩu vs 1 vẻ hỏi ngơ ngác
+ng2: chị, các chú
+ng nhân của sự thay đổi: ng đàn bà cảm nhận đc thiện chí
của Đẩu
-qua câu chuyện của ng đàn bà kể cho Đẩu và Phùng câu chuyện, ng
đọc hiểu
+cuộc đời nhọc nhằn, lam lũ
+hiểu sâu sắc hơn về đức hy sinh
.gửi tx Phác lên rừng
.xin lão đàn ông lên bờ r hãy đánh
.ng đàn bà phải sống cho con chứ k sống cho mình
+ng đàn bà k cam chịu 1 cách vô lí, k hề nông nổi, ngờ nghệch,
là ng sâu sắc, thấu hiểu đời
.mụ hiểu sự cần thiết của vc có ng đàn ông làm chỗ dựa vững
chắc để nuôi dạy các con
.hiểu đc ngnhân khiến ng ck vũ phu
. bk chắt chiu những hp đời thường
.trên thuyền có lúc vck con cái sống hòa thuận vui vẻ
. vui hp khi thấy đàn con đc ăn no
*ở đoạn này ta thấy đc những nghịch lí khá thú vị,ng đàn bà từ thế
bị động sang chủ động. Chị đc gọi đến tòa án là để nghe giải thk về
LP nhưng chị lại lại ng giải thk LP 1 loại luật bất thành văn của đạo
làm ng, từ chỗ là nạn nhân, chị biến mifh thành thủ phạm. Chị trở
thành LS bào chữa cho kẻ đao phủ của đời mình, biến ng ck phạm
nhân thành ân nhân
→thấp thoáng trong h/ả ng đàn bà là thấp thoáng của bao ng pn
VN
-hạn chế: cam chịu, nhẫn nhục
2, ng đàn ông
-cục tính hiền lành trc đây k hề đánh đạp vk thành nạn nhân của
cuộc đời nghèo lam lũ
3, nv Phùng
-tốt bụng
+cùng vs Đẩu tìm mọi cách giúp ng đàn bà li hôn
+cảm thấy thật sự ngột ngạt khi nghe câu ns của ng đàn bà
“quý tòa .... bỏ nó”
-hạn chế:hiểu đời đơn giản, xuôi chiều, phiến diện, chưa hiểu rõ
sâu xa của nạn bạo hành gđ, qua câu hỏi k ăn nhập gì trong cuộc
đối thoại “lão ta trc hồi 75 có đi lính ngụy k?” . hiện thực c/s ms
hôm nay đã khác xa vs hiện thực 30 năm ctr bộn bề, ngổn ngang đa
diện bởi thế nó đòi hỏi 1 điểm nhìn khác, cách lí giải khác
4, Đẩu
-tên gọi Đẩu: phán quyết
-tốt bụng
+mời ng đàn bà đến giúp chị li hôn để giải thoát
+qua sự giận dữ trc những pư của ng đàn bà
-hạn chế: xa rời thực tế, a bv LP, sự thông hiểu sách vở nen trc c/s
thực a trở thành kẻ nông nổi, ngây thơ. A chỉ nghĩ giúp ng pn li hôn,
trừng phạt ng đàn ông là lẽ công bằng, a k nhận ra sau li hôn mn
trong gđ sẽ ntn. Câu hỏi của Đẩu, “vs k lên bờ mà ở”, tg muốn ns :
muốn con ng thoát khỏi cảnh đau khổ, tăm tối man rợ cần có
những gp thực tế chứ k phải chỉ là thiện chí ỏ lí thuyết đẹp đẽ. Sau
cuộc nc vs ng đàn bà “trong đầu vị bao công vừa có cái gì vỡ ra”, k
dễ dãi, đơn giản trong vc nhìn nhận 1 svc, 1 htg đ/s
III,cảnh 1 đêm Phùng lang thang trên biển vs những trải nghiệm
-trở lại xưởng đóng thuyền tìm Phác, vẻ đẹp của 1 trái tim trĩu nặng
yêu thương đầy suy tư, trăn trở trc cõi ng
-chứng kiến cảnh bão biển sắp xảy ra
-h/ả bếp lửa đc nhóm từ mảnh gỗ đc cưa ra từ 1 chiếc thuyền bị
đắm
-h/ả con ng ông lão ngoài 60 vs 2 con mắt đầy lo lắng khi nhìn ra
ngoài 1 phía
-1 qk chưa xa, 1 ht, 1 TL gần như 1 chiếc đèn kéo quân đang diễu
qua trong lòng Phùng, trong đêm lang thang trên biển. Nghệ sĩ đã
ngộ ra nh vđ về nt, c/đ. Qtr nhận thức của nv Phùng đã đi từ chỗ: k
nghe→nhìn thấy→nghe thấy→trải nghiệm
IV, bức ảnh đc chụp trong bộ lịch năm ấy
-bức ảnh trong bộ lịch năm ấy là 1 bức ảnh tuyệt đẹp
+trưởng phòng rất bằng lòng về Phùng
+tấm ảnh đc treo ở nh nơi nhất là trong các gđ sành nt
-vs Phùng tấm ảnh năm ấy sẽ mãi là ám ảnh trong c/đ làm nt
+là ảnh đen trắng z mà mỗi lần nhìn ngắm kĩ nghệ sĩ đều thấy
hiện ra cái màu hồng hồng của ánh sương mai→chất thơ của c/s,
vẻ đẹp lãng mạn của c/đ
+trong bức ảnh chỉ có chiếc thuyền ngoài xa v mà nếu nhìn lâu
hơn , Phùng thấy “ ng đàn bà ấy bc ra khỏi tấm ảnh vs tấm lưng bạc
phếch, rách rưới,nửa thân dưới ướt sũng khuôn mặt rỗ nhợt
trắng→hiện thân của cuộc đời đầy lam lũ khốn khó. Đó là sực thật
cuộc đời đằng sau bức tranh
→phải chăng đây là những cái nhìn sâu sắc của nt là lời kêu gọi của
Ng Minh Châu “ hãy rút ngắn k/c giữa c/đ và nt. Nếu nghệ sĩ mang
trái tim có ty thương sâu nặng vs con ng ta cần phải trung thực,
dũng cảm, nhìn thẳng vào hiện thực, trc hết phải nhìn vào sp con
ng
V, một số biểu tượng trong tp
-h/ả bãi xe tăng xh 10 lần trong tp, chiếc xe rà phá mìn, chiếc thắt
lưng lính ngụy, nhắc khéo ng đọc bối cảnh ra đời của câu chuyện
chưa xa thời ctr
-ý nghĩa: hq của ctr là vô cùng dai dẳng, nó k chỉ để lại nổi đau về
thể xác mà còn cả hành hạ con ng cả trong đ/s tinh thần. Giải quyết
hq của chiến tranh là 1 y/c bức thiết đặt ra vs xh
-trận bão biển:dự báo sóng gió đang ập đến, sóng gió của c/đ luôn
rình rập và đe dọa c/s này. Con ng trở nên nhỏ bé và mỏng manh
xiết bao trc tai ương đó. Trc con ng, giống chiếc thuyền ngoài xa
như đơn độc trơ trọi hơn. Và nỗi lo âu của con ng vì thế cũng lớn
hơn,
khắc
khoải
hơn. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
.............................................................................
.............................................................................
.............................................................................
.............................................................................
.............................................................................
.............................................................................
.............................................................................
.............................................................................
......
.............................................................................
.............................................................................
.............................................................................
.............................................................................
.............................................................................
.............................................................................
.............................................................................
.............................................................................
.............................................................................
Hết.