MỤC LỤC

1


LỜI MỞ ĐẦU
Quyết định hành chính là một nội dung cơ bản của luật hành chính hiện đại
trên thế giới, trong đó việc ban hành các quyết định này thể hiện rõ tính chất
quyền uy, quyền lực phục tùng của chủ thể quản lý tác động lên đối tượng quản
lý nhằm đạt được mục đích của hành vi xử sự. Tuy nhiên, qua đánh giá hệ thống
pháp luật ở nước ta cho thấy, vẫn còn nhiều điểm bất cập dẫn đến chất lượng của
quyết định hành chính thấp, nhiều quyết định hành chính chưa bảo đảm tính hợp
pháp, hợp lý hoặc thiếu tính khả thi, thậm chí có trường hợp quyết định hành
chính vừa ban hành đã sớm phải thu hồi hoặc hủy bỏ. Thực tiễn này “kéo theo”
sự kém hiệu quả trong hoạt động quản lý nhà nước, trực tiếp cản trở việc nước ta
thực hiện chủ trương về một nền hành chính dân chủ, chuyên nghiệp, hiện
đại - chuyển đổi từ nền hành chính can thiệp sang nền hành chính phục
vụ. Chính vì tầm quan trọng của quyết định hành chính như vậy nên em xin chọn
đề tài số một “ phân tích khái niệm quyết định hành chính và vai trò của
quyết định hành chính trong quản lí hành chính nhà nước” .

NỘI DUNG
I. Khái niệm quyết định hành chính
1. Một số quan niệm về quyết định hành chính

Quyết định hành chính là mệnh lệnh điều hành của các chủ thể quản
lý hành chính Nhà nước, được thông qua theo một thể thức nhất định
nhằm thực hiện một mục đích hay một công việc cụ thể nhất định bởi
quyết định hành chính chứa đựng quyền lực nhà nước, dưới góc độ nhất
2

định là hành vi của các cơ quan hành chính Nhà nước và cá nhân, tổ chức
có thẩm quyền nhằm đưa ra các quy định chung hoặc giải quyết vấn đề
pháp lý hành chính cụ thể đối với tập thể hay cá nhân có ý nghĩa bắt buộc
tuân thủ.
Có quan điểm cho rằng đó là quyết định quản lý hành chính nhà nước
bởi lẽ những quyết định này là của chủ thể quản lý hành chính nhà nước
trong hệ thống cơ quan hành pháp. Có quan điểm lại cho rằng đó là quyết
định hành chính nhà nước, tuy nhiên phải hiểu quản lý hành chính nhà
nước theo nghĩa hẹp. Bên cạnh đó còn có khái niệm quyết định hành
chính. Khái niệm này không những xuất hiện trong khoa học mà còn trong
những quy định của luật thực định như trong Luật khiếu nại, tố cáo, Pháp
lệnh thủ tục giải quyết các vụ án hành chính...
Chính vì vậy, việc làm rõ khái niệm về quyết định này cũng như việc
giới hạn nội hàm của khái niệm là rất cần thiết.
Việc ban hành quyết định hành chính là nhiệm vụ của cơ quan nhà
nước có thẩm quyền nhằm định ra chính sách, quyết định, sửa đổi hoặc bãi
bỏ các quy phạm pháp luật hành chính. Bởi quyết định hành chính có khả
năng làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt hoặc phục hòi các quan hệ pháp
luật hành chính cụ thể. Khi một quyết định hành chính được các cơ quan
nhà nước nhằm thực hiện các nhiệm vụ, chức năng, quyền hạn mà pháp
luật quy định cho mình
Như vậy, từ phân tích trên ta có thể kết luận rằng: “ quyết định hành
chính là một loại quyết định pháp luật do các cơ quan nhà nước hoặc
người có thẩm quyền ban hành theo trình tự thủ tục dưới một hình thức do
pháp luật quy định nhằm đưa ra các chủ trương, biện pháp đặt ra các quy
tắc xử sự hoặc áp đặt những quy tắc đó để giải quyết một công việc cụ thể

3



trong đời sống xã hội nhằm thực hiện chức năng quản lý hành chính nhà
nước”.
2. Đặc điểm

Là một dạng của quyết định pháp luật, vì vậy nó có những đặc điểm sau:
 Đặc điểm chung
- Là quyết định có tính ý chí quyền lực nhà nước. Do nó là hình thức

thể hiện ý chí nhà nước. nó thể hiện ý chí của nhà nước tức là đã thể
hiện tính quyền lực nhà nước. Tính quyền lực được thể hiện thông
qua việc: chỉ có nhà nước mới có quyền quy định về thẩm quyền
ban hành quyết định hành chính về thủ tục, thể thức của quyết định
hành chính; nhà nước có quyền đơn phương áp đặt quyền lực trong
-

quá trình quản lý.
Có tính pháp lý: quyết định hành chính là quyết định đã được pháp
luật quy định, có giá trị pháp lý bắt buộc, là kết quả của sự thể hiện
ý chí nhà nước. Nó tác động đến các quan hệ xã hội phát sinh trong

-

quản lý hành chính bằng cơ chế điều chỉnh của pháp luật.
Ví dụ: Việc đề ra chủ trương, giải pháp cải cách thủ tục hành chính
trong Nghị quyết của Chính phủ số 38/CP ngày 4/5/1994 về cải
cách một bước thủ tục hành chính trong việc giải quyết công việc

của công dân và tổ chức.
 Đặc điểm riêng

Bên cạnh đặc điểm trên thì nó còn có các đặc điểm riêng để phân
biệt nó với các quyết định của các cơ quan hành chính nhà nước
khác.

4


Tính
luật

dưới Chủ thể ban Mang tính
hành
chấp hành –
điều hành
quyết định Quyết
định Các cơ quan
hành chính hành chính do quản lý nhà
phải được nhiều chủ thể nước
ban
ban
hành ban hành, chủ hành
các
trên cơ sở yếu là cơ quyết định
luật; không quan
hành hành chính
được
trái chính
nhà để thực hiện
với luật, cụ nước : Chính nhiệm vụ và
thể hóa và phủ,

thủ chức năng
chi tiết hóa tướng chính quản lí hành
luật;
đặc phủ,
bộ chính
nhà
biệt đối với trưởng,
thủ nước, đó là
những vấn trưởng
cơ chấp hành
đề phức tạp, quan ngang các văn bản
mới mẻ.
bộ, ủy ban luật của các
nhân dân, chủ cơ
quan
tịch ủy ban quyền
lực
nhân dân.
Nhà nước và
điềuu hành
hoạt
động
của các đối
tượng chịu
sự quản lí.

Thủ tục
ban
hành
Được

ban hành
theo thủ
tục hành
chính:
khởi
xướng
vụ việc,
thi hành
quyết
định;
khiếu
nại, giải
quyết
khiếu nại
và xem
xét
lại
quyết
định đã
ban
hành.

Mục
dích –
nội dung
Phong
phú, xuất
phát từ
những
đặc điểm

của hoạt
động
quản lý
hành
chính
nhà
nước: y
tế
văn
hóa, giáo
dục, môi
trường,
thương
mại,…
nhưng
không
được trái
với nội
dung
hình
thức của
các văn
bản có
giá trị là
luật.

Hình thức
Có những
tên
gọi

khác nhau
theo quy
định của
pháp luật
như nghị
quyết, nghị
định, quyết
định, chỉ
thị, thong
tư.
Không có
tên gọi là
Luật.

Ví dụ:
Nghị định của chính phủ số 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 về thi hành luật
đất đai được ban hành trên cơ sở luẩ đất đai năm 2003 do Quốc hội ban hành;
và nghị định này được ban hành nhằm hướng dẫn thi hành luật đất đai, cụ thuể
hóa và chi tiết hóa luật đất đai.
Nghị quyết của Chính phủ số 03/CP ngày 2/2/2000 về kinh tế trang trại;
Thông tư của Bộ tài chính số 120/TT-BTC ngày 27/8/1998 hướng dẫn thu lệ phí
kiểm định phương tiện đo.
5


II. Vai trò của quyết định hành chính trong quản lí hành chính nhà nước

Như chúng ta đã biết quyết định hành chính là phương tiện không thể thiếu
trong quản lí hành chính nhà nước mà các chủ thể quản lí sử dụng để thực hiện
hầu hết các chức năng quản lí như tổ chức, lãnh đạo, kiểm tra,. . Trong quản lí

hành chính nhà nước , quyết định hành chính có vai trò đặc biệt quan trọng.
Quyết định hành chính giống như một công cụ cơ bản để thực hiện nhiệm vụ,
chức năng quản lý hành chính nhà nước. Trong quản lý hành chính nhà nước
quyết định hành chính có những vai trò sau:
1. Quyết định hành chính đưa ra chủ trương lĩnh vực quản lý hành

chính
Mỗi cơ quan lập pháp chỉ có thể ban hành các quyết định tập trung vào việc
điều chỉnh những mối quan hệ xã hội nhất định. Do đó, không đủ điều kiện ban
hành đầy đủ một quyết định điều chỉnh mọi quan hệ pháp luật trong tất cả các
lĩnh vực của đời sống.
Mặt khác cơ quan lập pháp không thể giải quyết các vấn đề chuyên môn
đồng thời thực tế xã hội luôn biến đổi không ngừng do vậy cần phải có sự nhanh
nhạy của nhà nước để tạo môi trường pháp nhà nước thích hợp cho các quan hệ
xã hội phát triển hay hạn chế những biểu hiện trong cuộc sống, điều này khó tìm
ở các hoạt động lập pháp nhưng lại dễ tìm ở các hoạt động quản lý hành chính.
Có những quyết định nhằm đưa ra những chủ trương chính sách những giải pháp
lớn về quản lý hành chính đối với nhà nước, cả một vùng hay đối với một đơn vị
hành chính nhất định.
Có những quyết định cụ thể hóa, chi tiết hóa các quyết định lập pháp, bởi
các quyết định lập pháp thường mang tính chất khung tức là thường điều chỉnh
những mối quan hệ xã hội cơ bản và quan trọng. Những quyết định pháp luật chi
tiết để điều chỉnh các quan hệ xã hội cần thiết hay có thể áp dụng dễ dàng trên
6


thực tế. Nói chung quyết định pháp luật và thực tiễn pháp lý hướng tới việc ban
hành luật, pháp lệnh chi tiết. Bởi lẽ luật, pháp lệnh chi tiết có quá nhiều ưu điểm
đáng kể, là đảm bảo tính dân chủ, kết quả của quá trình xây dựng pháp luật, giảm
bớt sự chồng chéo mâu thuẫn giữa pháp luật, pháp lệnh và văn bản có hiệu lực

thấp hơn. Xóa dần thói quen chờ văn bản chi tiết mới thực hiện pháp luật, pháp
lệnh ngay cả khi pháp lệnh không thực sự cần văn bản chi tiết ban hành. Tránh
nguy cơ cơ quan lập quy lấn áp quyền lập pháp do số lượng các văn bản lập quy
quá lớn.
Trong thực tiễn, rõ ràng lúc nào cũng có những quy định lập pháp chỉ điều
chỉnh mức độ chung trong khi đó hành pháp cần cụ thể linh hoạt để đáp ứng nhu
cầu đa dạng của thực tế cuộc sống. Bên cạnh hoạt động lập pháp bao giờ cũng
tồn tại hoạt động lập quy để đảm bảo hài hòa giữa các nhu cầu ổn định, mềm
dẻo, linh hoạt trong các quan hệ xã hội
2. Quyết định hành chính điều tiết các vấn đề thực tiễn

Các văn bản pháp quy đưa ra các quy địnnh càn các văn bản hành
chính các biệt thif biến quyết định thành hiện thực và cũng tạo cơ sở cho
pháp luật được thi hành trong thực tế.
Các văn bản này nhằm mục đích hướng đến việc cho các chủ thể
pháp luật hành chính thực hiện được các quyền cũng như nghĩa vụ của
mình trên các lĩnh vực của đời sống xã hội. Nó làm phát sinh, thay đổi
hoặc chấm dứt quan hệ pháp luật hành chính cụ thể. Có thể lấy một ví dụ
như, Điều 30-luật giao thông đường bộ năm 2008 quy định “ Người điều
khiển, người ngồi trên xe mô tô ba bánh, xe gắn máy phải đội mũ bảo
hiểm có cài quai đúng cách”. Như vậy, nếu cá nhân nào đó tham gia giao
thông mà không thực hiện đúng quy định trên sẽ phải chịu một hình thức
xử phạt hành chính thông qua một văn bản hành chính cá biệt.

7


3. Quyết định hành chính góp phần ổn định trật tự xã hội, tạo cơ hội

quản lí tốt và phát triển xã hội.

Pháp luật là biểu hiện các hoạt động của các chính sách, pháp luật
được ban hành có thể đưa ra các biện pháp cụ thể, rõ ràng, đó là các biện
pháp gián tiếp thông qua việc tạo hành lang pháp lý.
Mỗi một quan hệ pháp luật đều chịu sự chi phối và điều chỉnh bởi các
quy phạm khác nhau như: quy phạm đạo đức, quy phạm tập quán và qquy
phạm pháp luật. Trong số các quy phạm pháp luật điều chỉnh các quan hệ
đó phải kể đến vai trò của quyết định hành chính.
Cũng như quy phạm pháp luật, một trong những đặc điểm của quyết
định hành chính là tính cưỡng chế nhà nước. Chính vì nó được bảo đảm
bằng các biện pháp cưỡng chế nhà nước cho nên so với các quy phạm
khác, dường như nó mang một sức mạnh to lớn hơn, có sức ảnh hưởng
rộng không chỉ tới một vụ việc, một chủ thể, một địa bàn nhỏ hẹp mà cón
trong nhiều trường hợp với nhiều chủ thể khác nhau trong một khu vực
hành chính hay trong cả nước. Nhờ đó mà việc quản lý xã hội đạt được
hiệu quả to lớn.
Trong thực tế, những quyết định này mang tính bắt buộc đối với mọi
các nhân tổ chức cho nên trong những hoàn cảnh nhất định họ phải làm
theo nhằm đưa ra các chuẩn mực ứng xử và điều chỉnh các hành vi xử sự
theo mong muốn thiết lập trật tự xã hội ổn định.
Mặt khác, các biện pháp chế tài của luật hành chính không chỉ mang
tính chất trừng trị người vi phạm mà quan trọng hơn nó có tác dụng giáo
dục răn đe người vi phạm không lặp lại vi phạm đó đồng thời ngăn chặn
những hành vi mới xảy ra. Chính nhờ đó mà trật tự an toàn xã hội được
đảm bảo.

8


4. Quyết định hành chính có vai trò trong việc tổ chức và điều hành hoạt


động bộ máy hành chính.
Bộ máy hành chính là bộ phận cấu thành của bộ máy Nhà nước đồng
thời có tính độc lập tương đối về tổ chức và hoạt động. Nó nhằm đảm, bảo
cho các chức năng nhiệm vụ của bộ máy hành chính độc lập thể hiện trong
các bộ phận tổ chức và điều hành hoạt động của bộ máy đó ở một giới hạn
nhất định. Việc tổ chức và điều hành này không chi được thực hiện bằng
các biện pháp tổ chức trực tiếp mà cón bằng việc ban hành các quyết định
hành chính ấn định chức năng nhiệm vụ quyền hạn cơ chế phối hợp hoạt
động của các cơ quan trong bộ máy đó.

KẾT BÀI
Thông qua việc phân tích khái niệm và vai trò của quyết định hành
chính, ta đã tìm hiểu thêm được những vai trò của quyết định hành chính
trong quản lý hành chính nhà nước. Để phát huy vai trò của quyết định
hành chính, cần quan tâm tới tính hợp pháp hợp lý của nó, bởi rõ ràng
quyền hành pháp luôn luôn bị giới hạn bởi quyền lập pháp, đồng thời chỉ
có những văn bản phù hợp với điều kiện thực tế mới có thể phát huy tốt
vai trò của nó. Và đặc biệt là ta đã hiểu được vai trò quan trọng của các
quyết định hành chính trong việc thực hiện các chức năng quản lý của cơ
quan hành chính nhà nước.Tuy bài làm của em có sự tham khảo của nhiều
nguồn tài liệu nhưng không tránh khỏi những ý kiến chủ quan và những
thiếu xót. Rất mong thầy cô xem xét và góp ý để bài làm của em được
hoàn chỉnh hơn. Em cảm ơn ạ!
9


10


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật hành chính Việt Nam,

Nxb. Công an nhân dân, Hà Nội – 2015.
2. Khoa luật, Đại học Quốc Gia, Giáo trình luật hành chính Việt nam,

Nxb. Đại học Quốc Gia.
3. />
hanh.html
4. />
trong-quan-li-hanh-chinh-nha-nuoc-39596/
/>ItemID=216

11