BÀI TẬP LỚN MÔN QUẢN TRỊ CÔNG TY
LỜI MỞ ĐẦU
Quản trị cơng ty nói về việc thực thi quyền lực tại các định chế công ty. Vấn
đề này đã trở thành một trong những vấn đề trọng tâm trong việc điều hành và kiểm
sốt cơng ty hiện đại. Quản trị công ty là một loạt các mối quan hệ giữa ban giám
đốc công ty, hội đồng quản trị, các cổ đông và các bên liên quan tạo nên định
hướng và sự kiểm sốt cơng ty. Mối quan hệ này được xác định một phần bởi luật
pháp, lịch sử, văn hóa của quốc gia nơi công ty đặt trụ sở. Quản trị công ty tốt thúc
đẩy hoạt động của công ty tăng cường khả năng tiếp cận của công ty với các nguồn
vốn bên ngồi ở mức chi phí thấp hơn. Với việc tăng cường giá trị của công ty và
quản lý rủi ro tốt hơn, quản trị công ty tốt góp phần vào việc tăng cường đầu tư và
phát triển bền vững. Hiện nay vai trò của Chủ tịch HĐQT và CEO tiếp tục là một
trong các vấn đề nan giải gây tranh cãi và chưa có lời đáp trong quản trị công ty Do
vậy việc lựa chọn đề tài “Chủ tịch hội đồng quản trị có nên đồng thời là Tổng giám
đốc điều hành (CEO) không” nhằm làm rõ một số lý luận, kinh nghiệm thế giới
cũng như ở Việt Nam về vấn đề lựa chọn mơ hình trong quản trị công ty.

Họ và tên học viên: Lưu Văn Đạt; Lớp Cao học QLKT 2015-1 Lớp 6 (VĐ)

1


BÀI TẬP LỚN MÔN QUẢN TRỊ CÔNG TY
Chương 1. Tổng quan về chủ tịch hội đồng quản trị và CEO
1.1.Chủ tịch hội đồng quản trị (HĐQT):
1.1.1. Khái niệm về chủ tịch HĐQT:
Chủ tịch Hội đồng quản trị là người đứng đầu Hội đồng quản trị của công ty
cổ phần. Là người đứng đầu Hội đồng quản trị nhưng theo Luật doanh nghiệp năm
2005 thì Chủ tịch hội đồng quản trị không chỉ được Hội đồng quản trị bầu theo
nguyên tắc bầu dồn phiếu trong số các thành viên hội đồng quản trị đại diện cho
quyền lợi của thành viên Hội đồng quản trị mà Chủ tịch Hội đồng quản trị cịn

được cả Đại hội đồng cổ đơng bầu trực tiếp để đại diện cho quyền lợi của đa số các
cổ đông;
Nếu Chủ tịch Hội đồng quản trị được Hội đồng quản trị bầu trong số các
thành viên Hội đồng quản trị thì Chủ tịch Hội đồng quản trị phải chịu trách nhiệm
trước Hội đồng quản trị trong suốt nhiệm kỳ của mình, cịn nếu Chủ tịch Hội đồng
quản trị mà được Đại hội đồng cổ đơng bầu trực tiếp thì Chủ tịch Hội đồng quản trị
chịu trách nhiệm trước Đại hội đồng cổ đơng trong suốt nhiệm kỳ của mình;
Với quy định tuy mang tính linh hoạt về việc bầu ra người đứng đầu Hội
đồng quản trị nhưng lại dẫn đến tình trạng xung đột về mặt lợi ích cũng như việc
Chủ tịch Hôi đồng quản trị do Đại hội đồng cổ đông bầu ra thực hiện đúng theo các
quyền và nghĩa vụ mà pháp luật Doanh nghiệp quy định là rất khó. Chính vì vậy,
điều lệ cơng ty nên quy định Chủ tịch Hội đồng quản trị do Hội đồng quản trị bầu
trong số các thành viên Hội đồng quản trị để tránh xung đột lợi ích cũng như tạo
điều kiện thuận lợi cho Chủ tịch Hội đồng quản trị thực hiện được đầy đủ các
quyền và nghĩa vụ theo quy định của pháp luật.
1.1.2. Các quyền và nghĩa vụ của chủ tịch HĐQT:
a) Lập chương trình, kế hoạch hoạt động của Hội đồng quản trị;

Họ và tên học viên: Lưu Văn Đạt; Lớp Cao học QLKT 2015-1 Lớp 6 (VĐ)

2


BÀI TẬP LỚN MÔN QUẢN TRỊ CÔNG TY
b) Chuẩn bị hoặc tổ chức việc chuẩn bị chương trình, nội dung, tài liệu phục
vụ cuộc họp; triệu tập và chủ toạ cuộc họp Hội đồng quản trị;
c) Tổ chức việc thông qua quyết định của Hội đồng quản trị;
d) Giám sát quá trình tổ chức thực hiện các quyết định của Hội đồng quản
trị;
đ) Chủ toạ họp Đại hội đồng cổ đông;

e) Các quyền và nhiệm vụ khác theo quy định của Luật này và Điều lệ công
ty.
Nếu trong trường hợp Chủ tịch Hội đồng quản trị vắng mặt thì phải làm ủy
quyền bằng văn bản cho một thành viên khác để thực hiện các quyền và nghĩa vụ
của Chủ tịch hội đồng quản trị theo quy định tại Điều lệ cơng ty. Nếu trong trường
hợp khơng có ủy quyền hoặc Chủ tịch Hội đồng quản trị không làm được việc thì
các thành viên cịn lại có thể tiến hành bầu một người khác trong số các thành viên
Hội đồng quản trị tạm thời giữa chức Chủ tịch Hội đồng quản trị theo nguyên tắc
quá bán.
1.1.3. Vai trò của Chủ tịch HĐQT.
Chủ tịch HĐQT chịu trách nhiệm dẫn dắt HĐQT, đảm bảo tính hiệu quả của
HĐQT ở tất cả mọi góc độ/lịch trình hoạt động. Chủ tịch HĐQT đóng vai trị chính
trong việc cung cấp thơng tin cho các thành viên HĐQT một cách chính xác và kịp
thời và đảm bảo việc truyền thông đến các cổ đông một cách hiệu quả. Chủ tịch
HĐQT cũng chính là người tổ chức đánh giá thường xuyên kết quả/hiệu quả làm
việc của HĐQT, các thành viên HĐQT và Giám đốc/Ban điều hành. Trách nhiệm
của Chủ tịch HĐQT là xây dựng một cơ chế hoạt động hiệu quả cho các thành viên
HĐQT độc lập nhằm giúp họ có thể đóng góp nhiều nhất cho cơng ty, là đảm bảo
mối quan hệ tốt đẹp giữa các thành viên, đặc biệt là giữa những thành viên HĐQT
điều hành và thành viên HĐQT độc lập.
Họ và tên học viên: Lưu Văn Đạt; Lớp Cao học QLKT 2015-1 Lớp 6 (VĐ)

3


BÀI TẬP LỚN MÔN QUẢN TRỊ CÔNG TY
Khác với Giám đốc là người điều hành kinh doanh dưới sự ủy quyền của
HĐQT trong việc thực hiện các chính sách và chiến lược, Chủ tịch HĐQT là người
dẫn dắt HĐQT xây đựng chiến lược và hoạch định các chính sách đó. Chính vì vậy
việc tách biệt hai vai trị Giám đốc và chủ tịch HĐQT thường được khuyến khích.

Chủ tịch là người động viên, hỗ trợ Giám đốc và Ban điều hành nhằm giúp
họ thực hiện tốt các chiến lược và kế hoạch đã vạch ra nhằm thỏa mãn các cổ đông.
Hiển nhiên công việc của Chủ tịch HĐQT cũng bao gồm công tác giám sát và phản
biện nhưng theo chiều hướng tích cực chứ khơng phải là tạo ra những rào cản.
Vai trò quan trọng nhất của Chủ tịch là đảm bảo rằng HĐQT thể hiện sự lãnh
đạo (và kiểm sốt) mà mọi người mong đợi ở HĐQT. Do đó, việc lãnh đạo có tính
chun nghiệp từ các cuộc họp HĐQT là một trong những nhiệm vụ quan trọng
nhất. Nguồn lực mà Chủ tịch có trong tay phải tận dụng đó là thời gian và tài năng
của các thành viên HĐQT. Chủ tịch HĐQT dù thực ra là không “to” nhưng đóng
vai trị trung tâm, làm việc với và thơng qua Giám đốc tác động đến công ty thể
hiện sự “dính mũi” nhưng khơng động vào cơng việc của cơng ty. Chủ tịch HĐQT
là người kiến tạo sự thống nhất của các thành viên HĐQT và tránh cạnh tranh với
Giám đốc.
Như vậy, Chủ tịch Hội đồng quản trị là người đứng đầu Hội đồng quản trị,
được bầu trực tiếp từ Đại hội đồng cổ đông hoặc Hội đồng quản trị. Chủ tịch Hội
đồng quản trị có các quyền và nghĩa vụ do pháp luật quy định để đảm bảo cho suốt
quá trình hoạt động của Hội đồng quản trị.
1.2.Tổng giám đốc điều hành (CEO):
1.2.1.Khái niệm: CEO là chữ viết tắt của Chief Exccutive Officer. Nói một
cách dễ hiểu thì CEO là người quản lý, lãnh đạo và điều hành cao nhất của một
công ty và là đại diện cho pháp luật của cơng ty hoặc tập đồn kinh doanh.

Họ và tên học viên: Lưu Văn Đạt; Lớp Cao học QLKT 2015-1 Lớp 6 (VĐ)

4


BÀI TẬP LỚN MÔN QUẢN TRỊ CÔNG TY
Theo Viện Kế tốn - Quản trị Doanh nghiệp, CEO phải có kiến thức đa lĩnh
vực. Ngồi kỹ năng kinh doanh, CEO cịn am hiểu các vấn đề liên quan đế Luật,

Nhân sự, Thuế, Hành vi tổ chức, Phong cách, Tài chính, Kế tốn,... Viện này đưa ra
những mơn học được đánh giá "sát sườn" (theo kết luận của Viện Kế toán - Quản
trị Doanh nghiệp) gồm: Chiến lược kinh doanh, Hành vi Tổ chức, Phong cách lãnh
đạo, Luật Kinh tế và định chế quốc tế, Tài chính dành cho CEO, Kế tốn dành cho
CEO, Quản trị Marketing và Xây dựng thương hiệu, Thuế dành cho CEO, Kinh
doanh trong môi trường quốc tế, Hệ thống quản lý ISO, Kinh tế học dành cho CEO.
Còn theo trường đào tạo những người dẫn đầu B.S.L, CEO phải có thêm kiến
thức và kỹ năng về thị trường, về khách hàng, biết cách đánh giá và nhạy cảm về
mức độ cạnh tranh để xác định đúng đắn tư tưởng và nội dung cho chiến lược.
Triển khai các tư tưởng nội dung chiến lược thành các chương trình hành động và
chính sách cho tổ chức. Bên cạnh đó các kiến thức về quản trị sự thay đổi và đổi
mới là không thể thiếu trong giai đoạn hậu WTO của thị trường Việt Nam.
1.2.2.Các quyền và nghĩa vụ của CEO:
a) Quyết định về tất cả các vấn đề liên quan đến hoạt động hàng ngày của
công ty;
b) Tổ chức thực hiện các quyết định của Hội đồng quản trị;
c) Tổ chức thực hiện kế hoạch kinh doanh và phương án đầu tư của công ty;
d) Kiến nghị phương án bố trí cơ cấu tổ chức, quy chế quản lý nội bộ công
ty;
đ) Bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức các chức danh quản lý trong công ty,
trừ các chức danh do Hội đồng quản trị bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức;
e) Quyết định lương và phụ cấp (nếu có) đối với người lao động trong công
ty, kể cả cán bộ quản lý thuộc thẩm quyền bổ nhiệm của Giám đốc (Tổng giám
đốc);
Họ và tên học viên: Lưu Văn Đạt; Lớp Cao học QLKT 2015-1 Lớp 6 (VĐ)

5


BÀI TẬP LỚN MÔN QUẢN TRỊ CÔNG TY

g) Các quyền và nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật, Điều lệ công ty
và quyết định của Hội đồng quản trị.Và nhiều cơng việc khác...
CEO có vai trị rất lớn đối với doanh nghiệp. Với các tổ chức đầu tư tài chính
chuyên nghiệp, khi quyết định đầu tư vào đâu thì họ phải xét tới năng lực ban lãnh
đạo ở đó, trước hết là năng lực của các CEO. Trên sàn giao dịch chứng khốn, thì
CEO cũng có ảnh hưởng nhất định tới cổ phiếu. CEO có thể ảnh hưởng tới mọi
hoạt động kinh doanh, quản lý và các mối quan hệ của doanh nghiệp. Vì vậy, với
các CEO có năng lực thì cơ hội thăng tiến rất lớn và được đánh giá rất cao. Giữa
các doanh nghiệp luôn tồn tại một cuộc chiến “giành giật” những CEO tài năng có
khả năng lãnh đạo cơng ty. Và đây chính là một trong những cơ hội để các CEO
thử sức và thể hiện khả năng của mình.
Xét ở tầm quốc gia, thực tiễn phát triền ở khắp các nước đã cho thấy nỗ lực
của cộng đồng các nhà quản lý ở tất cả các cấp là nhân tố quyết định sự bền vững,
sức mạnh cạnh tranh, sự phát triển và niềm kiêu hãnh của mỗi quốc gia. Với vai trò
quan trọng đó, nên các nhà quản lý có nhiều cơ hội phát triển cá nhân và cơ hội
đóng góp vào sự phát triển của nền kinh tế quốc gia nói chung.

Họ và tên học viên: Lưu Văn Đạt; Lớp Cao học QLKT 2015-1 Lớp 6 (VĐ)

6


BÀI TẬP LỚN MÔN QUẢN TRỊ CÔNG TY
Chương 2. Chủ tịch hội đồng quản trị có nên đồng thời là CEO?
2.1. Các cơ sở của vấn đề:
2.1.1. Các cơ sở lý luận: Chủ tịch hội đồng quản trị có nên đồng thời là
Tổng giám đốc điều hành (CEO) không?
Khoảng 20% doanh nghiệp VNR500 tách biệt vai trò Chủ tịch Hội đồng
quản trị và CEO, trong khi đa số doanh nghiệp cịn lại, người nắm giữ nhiều cổ
phiếu nhất của cơng ty thường kiêm luôn hai nhiệm vụ: Chủ tịch HĐQT và CEO.

Vậy hệ thống quản trị doanh nghiệp nào tốt hơn?
Q trình cổ phần và đại chúng hóa của các doanh nghiệp Việt Nam tuy chỉ
ở giai đoạn khởi điểm, tuy nhiên đã khơng ít sự kiện tai tiếng về quản trị công ty
(corporate governance). Những vụ việc xuất hiện khá dày đặc trên các phương tiện
truyền thông đại chúng gần đây, như của Bông Bạch Tuyết hay Đường La Ngà,
mới chỉ là khởi đầu của câu chuyện dài của việc giải quyết và kiềm chế các xung
đột lợi ích trong bản thân doanh nghiệp;
Trong khuôn khổ bài viết này chỉ muốn đề cập đến một khía cạnh cụ thể mà
hầu hết các doanh nghiệp Việt Nam đang băn khoăn: “Chủ tịch hội đồng quản trị
và CEO nên kiêm nhiệm hay tách biệt”?
Chủ tịch HĐQT và Tổng giám đốc điều hành (CEO) là những người lãnh
đạo trong doanh nghiệp. Theo cơ cấu quản trị công ty, HĐQT thực hiện việc quản
trị, đặc biệt tập trung vào hoạch định chiến lược còn CEO thực hiện việc điều hành,
thực hiện chiến lược. Để thống nhất trong ngôn từ, trong bài viết này gọi “quản trị”
là công việc ở cấp HĐQT (governance) và “điều hành” là công tác quản lý và thực
hiện chiến lược của ban giám đốc và toàn thể bộ máy doanh nghiệp.
2.1.2. Cơ sở pháp lý: Chủ tịch hội đồng quản trị có nên đồng thời là
Tổng giám đốc điều hành (CEO) không?

Họ và tên học viên: Lưu Văn Đạt; Lớp Cao học QLKT 2015-1 Lớp 6 (VĐ)

7


BÀI TẬP LỚN MÔN QUẢN TRỊ CÔNG TY
Luật doanh nghiệp số 60/2005/QH11 ngày 29 tháng 11 năm 2005 và Luật
sửa đổi, bổ sung Điều 170 của Luật doanh nghiệp số 37/2013/QH13 ngày 20 tháng
6 năm 2013 không quy định phải tách bạch vị trí chủ tịch HĐQT và vị trị CEO.
Tuy nhiên, các văn bản có liên quan về các cơng ty cổ phần niêm yết trên TTCK có
xu hướng khuyến khích việc tách bạch hai nhiệm vụ này.

Quyết định 15/2007/QĐ-BTC ngày 19 tháng 3 năm 2007 về việc ban hành
Điều lệ mẫu áp dụng cho các công ty niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán/
Trung tâm Giao dịch Chứng khốn (“Quyết định 15”) quy định rằng vai trị của
Chủ tịch Hội đồng quản trị và Tổng giám đốc điều hành nên tách biệt. Quy định
này dựa trên hai lập luận cơ bản: thứ nhất, trách nhiệm của Chủ tịch HĐQT và
CEO là khác nhau và cần được quy định khác nhau; thứ hai, nếu kết hợp vai trò
Chủ tịch HĐQT và CEO có thể sẽ gây sự tập trung quyền lực ngoài ý muốn.
Điều 10 Quyết định 12 /2007/QĐ-BTC ngày 13 tháng 3 năm 2007 về việc
ban hành Quy chế quản trị công ty áp dụng cho các cơng ty niêm yết trên Sở Giao
dịch Chứng khốn/ Trung tâm Giao dịch Chứng khoán quy định rằng việc kiêm
nhiệm chức vụ CEO của Chủ tịch HĐQT phải được phê duyệt tại Đại hội đồng cổ
đông (ĐHĐCĐ).
Cơ cấu hệ thống quản lý công ty ở các doanh nghiệp Việt Nam đang tồn tại
cả hai hình thức khác nhau cơ bản: ở một số doanh nghiệp có sự tách biệt vai trò
Chủ tịch HĐQT và Giám đốc, ở một số doanh nghiệp khác Chủ tịch HĐQT kiêm
nhiệm chức vụ Giám đốc.
Thông tư số 121/2012/TT-BTC ngày 26/07/2012 quy định về quản trị công
ty áp dụng cho các công ty đại chúng (“Thông tư 121”) quy định rằng vai trò của
Chủ tịch HĐQT và Giám đốc nên tách biệt. Quy định này dựa trên hai nguyên nhân
cơ bản: thứ nhất, trách nhiệm của Chủ tịch HĐQT và Giám đốc là khác nhau và cần
được quy định khác nhau; thứ hai, nếu kết hợp vai trị Chủ tịch HĐQT và Giám đốc
có thể sẽ gây sự tập trung quyền lực ngoài ý muốn.
Họ và tên học viên: Lưu Văn Đạt; Lớp Cao học QLKT 2015-1 Lớp 6 (VĐ)

8


BÀI TẬP LỚN MƠN QUẢN TRỊ CƠNG TY
Điều 10 Thơng tư số 121/2012/TT-BTC ngày 26/07/2012 quy định rằng Chủ
tịch HĐQT không được kiêm nhiệm chức danh Giám đốc (Tổng giám đốc) điều

hành trừ khi việc kiêm nhiệm này được phê chuẩn hàng năm tại Đại hội đồng cổ
đông(ĐHĐCĐ). Pháp luật không cấm việc Chủ tịch HĐQT kiêm nhiệm chức vụ
Giám đốc và quy định phải phê duyệt tại ĐHĐCĐ chỉ áp dụng với các công ty
niêm yết. Một số doanh nghiệp Việt Nam đã niêm yết trên sàn giao dịch chứng
khốn, một số khác thì chưa niêm yết và trong nhiều trường hợp, khi xây dựng hệ
thống quản trị công ty, các doanh nghiệp đứng trước vấn đề: nên để Chủ tịch
HĐQT kiêm nhiệm chức vụ Giám đốc hay nên tách bạch vai trò Chủ tịch HĐQT và
Giám đốc?
Như vậy, pháp luật doanh nghiệp của Việt Nam không cấm việc Chủ tịch
HĐQT kiêm nhiệm chức vụ Tổng giám đốc điều hành (CEO), tuy rằng một số văn
bản dưới Luật có xu hướng không ủng hộ việc kiêm nhiệm trên.
2.2. Một số mơ hình trên thế giới:
Khơng có sự thống nhất về mơ hình quản trị cơng ty trên thế giới. Quan điểm
tách biệt vai trò CEO và Chủ tịch HĐQT nhìn chung được rất nhiều các nước châu
Âu ủng hộ (100% các công ty ở Đức & Hà Lan áp dụng mơ hình này), có thể gọi
đây là trường phái Châu Âu. Tuy nhiên các doanh nghiệp Mỹ có quan điểm khá
khác biệt!
Cho dù trên khắp thế giới, người ta hết sức kiến nghị rằng Chủ tịch và CEO
nên tách biệt, nhưng ở Mỹ, các vai trò này thường lại được kết hợp với nhau. Để
biện minh cho việc kết hợp hai vai trò này, người ta đưa ra các lập luận rằng các
doanh nghiệp năng động chỉ cần có một lãnh đạo; rằng việc phân chia trách nhiệm
lãnh đạo giữa hai người dễ dẫn đến mâu thuẫn; và rằng các công ty Mỹ đã từng
hoạt động rất thành công trong suốt nhiều thế hệ. Trong những năm gần đây, tiếp
theo một số vụ sụp đổ công ty hết sức lớn và nghiêm trọng ở Mỹ, mà hầu hết là do
việc lạm dụng quyền lực của người đứng đầu công ty, các nhà đầu tư tổ chức đã và
Họ và tên học viên: Lưu Văn Đạt; Lớp Cao học QLKT 2015-1 Lớp 6 (VĐ)

9



BÀI TẬP LỚN MÔN QUẢN TRỊ CÔNG TY
đang kêu gọi tách rời hai vai trị này. Tuy nhiên chẳng có gì đáng ngạc nhiên khi
quan điểm này bị từ chối bởi rất nhiều người đang nắm giữ cả hai vai trị kết hợp,
bởi vì việc phân tách sẽ làm suy giảm quyền lực của họ.
Ngay cả giữa Anh và Mỹ, hai nước vẫn được xếp loại thuộc cùng nhóm
Anglo-Xăcxơng, sự khác biệt là rất rõ ràng.
Ở Anh, khoảng 95% trên tổng số 350 cơng ty trên Sàn giao dịch chứng
khốn Luân Đôn tuân thủ theo nguyên tắc Chủ tịch HĐQT và CEO phải là hai
người khác nhau.
Ngược lại, ở Mỹ trong vòng 15 năm qua, gần 80% trên tổng số 500 công ty
trong danh sách của Standard & Poor’s (S&P500) đã kết hợp hai vị trí này làm một.
Một hội đồng quản trị điển hình ở Mỹ là sự kết hợp vai trò của chủ tịch và
giám đốc điều hành, đây là một thực tế ở đa số các doanh nghiệp có tên trong chỉ số
kết hợp S&P’s 1500 (chỉ số do công ty Standard & Poor's - chuyên định mức tín
dụng, xuất bản các nghiên cứu về tài chính và cổ phiếu, trái phiếu - công bố.).
Trong số các công ty thực hiện theo cách này, thường thấy trường hợp chỉ định một
giám đốc độc lập từ bên ngoài đảm nhiệm vị trí Tổng giám đốc.
Cịn ở Anh, nơi Hội đồng Quản trị về mặt lịch sử thường có ít giám đốc độc
lập hơn bên Mỹ, thì có một thực tế khác là việc chỉ định một giám đốc độc lập vào
vị trí chủ tịch - khơng điều hành. Câu hỏi - liệu các cơng ty của Mỹ có nên hay
khơng, học tập mơ hình phân chia vai trị giữa chủ tịch và CEO của người Anh
đang làm nảy sinh một cuộc khủng hoảng về liên hiệp công ty tại Mỹ, gần đây là
tại Countrywide Financial - nơi các tổ chức đầu tư kêu gọi một sự phân chia các vai
trò kiêm nhiệm.
Khảo sát của hãng đầu tư Institutional Shareholder Services được công bố
vào tháng 9/2007 cho thấy: 36% các tổ chức đầu tư có hứng thú với việc phân tách,
tuy nhiên lại có tới 50% cảm thấy hồn toàn thỏa mãn với việc kết hợp đảm nhận
Họ và tên học viên: Lưu Văn Đạt; Lớp Cao học QLKT 2015-1 Lớp 6 (VĐ)

10



BÀI TẬP LỚN MƠN QUẢN TRỊ CƠNG TY
vai trị chủ tịch và CEO. Liệu sự phân tách vai trò này có mang lại sự điều hành tốt
hơn hay chỉ đơn giản là một hình thức để làm n lịng các cổ đơng - những người
vốn ít có ảnh hưởng tới hiệu lực của hội đồng quản trị? Trước khi quyết định điều
gì là tốt nhất cho HĐQT của bạn, thì dưới đây là một vài sự liên hệ mật thiết với
thực tiễn mà bạn nên xem xét:
Năm 2004, Hiệp hội nhóm các giám đốc quốc gia (NACD) đã tổ chức một
ủy ban cấp cao gồm 50 thành viên các hội đồng quản trị, các CEO, các tổ chức đầu
tư giàu kinh nghiệm của các công ty nhằm nghiên cứu vấn đề trên. Và kết quả là:
1/3 dành ưu tiên cho việc nên phân chia vai trò giữa chủ tịch và CEO. Những
người này bày tỏ sự lo ngại về việc một người vừa là lãnh đạo của hội đồng quản trị
(chủ tịch) đồng thời lại cũng là người làm thuê cho hội đồng quản trị (CEO). Họ
cho rằng mơ hình có một chủ tịch - khơng điều hành là tốt nhất.
1/3 lại e ngại khi vai trò được phân chia. Họ ủng hộ việc kết hợp hai vai trị
như thơng lệ hiện nay, nhưng nên chọn một giám đốc độc lập từ bên ngồi vào vị
trí tổng giám đốc.
1/3 cịn lại cảm thấy khơng có nhiều khác biệt khi sự lãnh đạo độc lập của
hội đồng quản trị được quyết định bởi tổng giám đốc hay là chủ tịch – khơng điều
hành. Theo quan điểm của nhóm này thì rốt cuộc, chính sức tác động của cá nhân
người lãnh đạo mới là vấn đề, chứ việc đặt ra các chức danh khơng có gì quan
trọng. NACD cũng tán đồng quan điểm cuối cùng này và cho đó là phương án tối
ưu.
Những khảo sát gần đây chỉ ra rằng hơn 70% công ty trong danh sách
Fortune 1000 (là danh sách xếp hạng 1000 cơng ty đại chúng ở Mỹ tính theo tổng
doanh thu) có chức danh tổng giám đốc. Trong khi đó vẫn có vài hội đồng quản trị
ở Mỹ chỉ định ra các chủ tịch - không điều hành, tuy nhiên trên thực tế đó thường là
những cơng ty vừa trải qua khủng hoảng, ví dụ như: Tyco, Mash & McLennan,
Họ và tên học viên: Lưu Văn Đạt; Lớp Cao học QLKT 2015-1 Lớp 6 (VĐ)


11


BÀI TẬP LỚN MÔN QUẢN TRỊ CÔNG TY
AIG, Fannie Mae hay Walt Disney. Họ phân chia vai trò như để đánh tiếng rằng sự
đổi mới là minh chứng sẽ giúp họ có được sự quản lý tốt hơn. Nhưng có đúng thế
khơng? Hay đó là phong cách của nước Mỹ - chỉ định một tổng giám đốc và kết
hợp vai trò của chủ tịch và CEO - nhằm thực sự tạo nên một hệ thống lãnh đạo hội
đồng quản trị có hiệu quả hơn?
Những chủ tịch kém cỏi hay khơng biết cách giải quyết vấn đề lại thường
được tiếp tục thể hiện những điều đó cho tới tận khi họ đến tuổi buộc phải nghỉ hưu
bởi đơn giản là không ai trong hội đồng quản trị sẵn sàng “đeo lục lạc cho mèo”
cả.
Vấn đề thể hiện khả năng quản lý của các chủ tịch có vẻ cũng phổ biến tương
tự ở Anh. Năm 1998, Hampel Report có đề cập đến tình trạng này và lưu ý các hội
đồng quản trị của Anh nên chỉ định những giám đốc độc lập có thâm niên - những
người có khả năng lãnh đạo tập thể - vào vị trí chủ tịch. Lời gợi ý trên của Hampel
hầu như sẽ không cần thiết, trừ khi đất nước này cũng gặp phải vấn đề gây phiền
tối này.
Bất kể mơ hình bạn lựa chọn là có chủ tịch hay tổng giám đốc thì: để giúp việc
quản lý của bạn được tốt hơn hãy chắc chắn kết hợp chặt chẽ các câu hỏi đặt ra cho
ban lãnh đạo vào đánh giá thường niên hội đồng quản trị của bạn. Đồng thời đảm
bảo những người đứng đầu các ban khác (có thể là ban kiểm tra hay trả lương) có
trách nhiệm trong việc thu thập và đưa ra những phản hồi. Việc này giúp bạn khơng
tạo nên tình trạng lãnh đạo của hội đồng quản trị tự đánh giá những biểu hiện của
mình trong cơng việc.
Đơi khi vấn đề này ở Canada hay ở Anh là sự kết hợp mơ hình thực tế chung
tại cả hai nước, cụ thể là tuyển mới một người chưa từng đảm nhận vai trò thành
viên hội đồng quản trị làm chủ tịch. Mặt khác, Tổng giám đốc lại được lựa chọn từ

những thành viên trong hội đồng quản trị đương nhiệm. Lợi thế của việc này là ở
Họ và tên học viên: Lưu Văn Đạt; Lớp Cao học QLKT 2015-1 Lớp 6 (VĐ)

12


BÀI TẬP LỚN MÔN QUẢN TRỊ CÔNG TY
chỗ, người ta biết được cá nhân này có những điểm chung như thế nào với những
người đồng nhiệm là giám đốc và CEO. Vị trí Tổng giám đốc cũng có xu hướng
ln chuyển.
Trong khi đó, nhiệm kỳ thơng lệ đối với các tổng giám đốc tại Mỹ vẫn ở diện
“mở”, một nhiệm kỳ khoảng từ 3-5 năm là phổ biến, và hầu hết thường tiếp tục
phục vụ trong hội đồng quản trị sau khi rời chức vụ này. Còn những “tân binh” khi
trở thành chủ tịch thường đảm nhận cương vị cho đến tận khi họ đến tuổi nghỉ hưu
- thông thường là trong thời gian 10 năm hoặc hơn nữa, sau đó thì ra khỏi hội đồng
quản trị.
Chi phí : Những chủ tịch - không điều hành như John Pepper và Stephen
Ashley mỗi người nhận 500 nghìn USD/năm gọi là lương chủ tịch, trong khi số tiền
nhận được của mỗi giám đốc thành viên trong hội đồng quản trị hàng năm chỉ là 65
nghìn USD tại Disney và 100 nghìn USD tại Fannie Mae. Các tổng giám đốc như
Ralph Larsen và James McNemey cũng không được trả lương cao hơn bất cứ thành
viên nào trong hội đồng quản trị. Trong khi thực chất sự khác nhau cơ bản giữa một
chủ tịch - không điều hành và một tổng giám đốc chỉ là việc làm chủ tọa mỗi khi có
cuộc họp hộp đồng quản trị.
Bỏ ra nửa triệu USD mỗi năm vì các cổ đông là đáng hay không? Liệu mức
trả công trên có thực sự tương xứng với lý do căn bản là mang đến một sự lãnh đạo
độc lập cho HĐQT, đằng sau việc phân chia các nhiệm vụ ở vị trí đầu tiên hay
khơng? Các vị chủ tịch - không điều hành trên sẽ thực sự độc lập đến mức nào khi
mỗi năm nhận được nửa triệu đơla?
Có nhiều chủ tịch - khơng điều hành rất có ảnh hưởng - những người mang

đến sự lãnh đạo nổi bật cho HĐQT ở Anh, Canada và Mỹ. Cũng có nhìều tổng
giám đốc làm được điều tương tự. Điều này hoàn toàn phụ thuộc vào sức tác động
của mỗi cá nhân.
Họ và tên học viên: Lưu Văn Đạt; Lớp Cao học QLKT 2015-1 Lớp 6 (VĐ)

13


BÀI TẬP LỚN MÔN QUẢN TRỊ CÔNG TY
Việc phân chia vai trị của chủ tịch và CEO khơng những khơng đem lại sự
đảm bảo nào cho sự lãnh đạo tốt hơn, mà nó cịn dẫn đến một vài sự suy giảm mà
các HĐQT ở Mỹ và các tổ chức đầu tư nên xem xét kỹ lưỡng trước khi đưa ra
quyết định.

2.3 Quan điểm tách biệt CEO và Chủ tịch HĐQT:
Một trong số những phản biện quan trọng nhất là việc tách rời 2 vị trí đoạt
mất của Tổng giám đốc những quyền cần thiết để thực hiện cơng việc. Nó cũng có
thể tạo ra sự khơng rõ ràng về việc ai là người chịu trách nhiệm về hoạt động của
công ty. Một vị chủ tịch riêng biệt có thể đoạt mất của Tổng giám đốc một số
quyền hạn. Một vài lập luận cho rằng kết hợp hai vị trí hỗ trợ cho việc ra quyết
định, đặc biệt là trong hoàn cảnh cấp bách, và giúp ban quản trị nắm tốt hơn về
thông tin của công ty.
Quan điểm này cho rằng việc tách biệt hai vai trò sẽ kém hiệu quả trong việc
kết nối chiến lược cơng ty và q trình thực hiện. HĐQT khi lập chiến lược thường
không lường hết được các yếu tố của thực tế vận hành. Khi CEO lãnh đạo bộ máy
điều hành thực hiện các chiến lược đã được HĐQT thông qua, một khi cần thay đổi
để phù hợp với những biến động và thay đổi của thực tế thị trường thường phải mất
nhiều thời gian để trình bày và phê duyệt, đánh mất nhiều cơ hội. Ở góc độ dung
hịa các mong đợi giữa nhóm cổ đông và các bên hữu quan khác, CEO nếu kiêm
nhiệm Chủ tịch HĐQT sẽ nhanh chóng hơn trong việc thống nhất các mong đợi

khác nhau vì CEO hiểu rõ tất cả các nhóm.
Việc tách biệt vai trị Chủ tịch HĐQT và CEO là cần thiết để kiểm soát quyền
lực của CEO, nhưng nó cũng có thể dẫn đến nguy cơ làm cho CEO chỉ tập trung
vào những mục tiêu ngắn hạn, nhất là khi việc đánh giá kết quả hoạt động và chế
độ lương, thưởng được căn cứ vào kết quả đạt được những mục tiêu HĐQT.
Họ và tên học viên: Lưu Văn Đạt; Lớp Cao học QLKT 2015-1 Lớp 6 (VĐ)

14


BÀI TẬP LỚN MÔN QUẢN TRỊ CÔNG TY
Nhưng những người chống lại việc tách rời lập luận rằng nó khơng mang đến
lợi ích gì. Những lợi ích như một ban quản trị độc lập và khách quan chỉ có tính
tạm thời: Chủ tịch càng nắm quyền lâu, ban quản trị càng mất đi sự độc lập.
Thực tế thành công của các doanh nghiệp Mỹ cho thấy mơ hình kiêm nhiệm
có những ưu điểm nhất định về tính hiệu quả trong tổ chức. Thực tế trên cho thấy
các doanh nghiệp thành công trên thế giới hiện đang áp dụng cả hai mơ hình: kiêm
nhiệm (Mỹ) và tách biệt (Châu Âu), điều này cũng phản ánh hiện trạng ở Châu Á
(chỉ 57% các doanh nghiệp ở Singapore tách biệt hai vai trò CEO và Chủ tịch
HĐQT).
2.4. Quan điểm CEO và Chủ tịch HĐQT là một
Theo quan điểm phổ biến ở nhiều nước, sự tách biệt giữa vai trò Chủ tịch
HĐQT và CEO là tất yếu và nhiệm vụ của Chủ tịch HĐQT và CEO là khác nhau
và thậm chí có thể đối lập nhau.
CEO điều hành doanh nghiệp, Chủ tịch HĐQT chịu trách nhiệm điều hành
HĐQT - mà một trong những nhiệm vụ của HĐQT là giám sát CEO. Nếu Chủ tịch
HĐQT và CEO là một người, các thành viên HĐQT sẽ khó có thể phê bình CEO
hoặc là phát biểu ý kiến độc lập. Một Chủ tịch HĐQT không kiêm nhiệm chức vụ
CEO sẽ tích cực khuyến khích tranh luận ở các cuộc họp của HĐQT. Điều cần chú
ý là Chủ tịch HĐQT và CEO có thế có quan điểm khác nhau. Chủ tịch HĐQT ln

nhìn mọi vấn đề qua lăng kính “mong đợi của cổ đơng” vì là người đại diện cho cổ
đông trong khi CEO thường tiếp cận vần đề qua thực tế của “bộ máy điều hành và
mong đợi của các bên hữu quan: nhân viên, đối tác, cộng đồng”. Vì vậy sự phản
biện, dung hịa và thống nhất những mong đợi có thể khác nhau giữa CEO và chủ
tịch HĐQT là hết sức cần thiết.
Dưới góc độ kiểm sóat, nếu CEO kiêm nhiệm Chủ tịch HĐQT, ban điều
hành công ty sẽ dễ bị lôi kéo và dễ có khả năng che giấu thơng tin (mà thường là
Họ và tên học viên: Lưu Văn Đạt; Lớp Cao học QLKT 2015-1 Lớp 6 (VĐ)

15


BÀI TẬP LỚN MƠN QUẢN TRỊ CƠNG TY
thơng tin khơng tốt) khỏi HĐQT, do đó làm giảm khả năng kiểm sốt các hoạt động
của cơng ty. Với cơ cấu quản trị cơng ty như vậy, dường như khơng ai có thể kiểm
sốt Chủ tịch HĐQT kiêm CEO, ngoại trừ chính ông ta.
Ở Anh, người ta rất kính trọng những người từ vai trò CEO vươn lên làm
Chủ tịch HĐQT. Vị trí của Chủ tịch HĐQT là hết sức quan trọng và vẻ vang, đem
đến những lợi ích lớn, ngay cả khi tiền lương của Chủ tịch HĐQT chỉ bằng 10-20%
tiền lương của CEO. Sự thiệt thòi về tiền lương của Chủ tịch HĐQT so với CEO
được bù lại nhờ các cơ hội mà các Chủ tịch HĐQT của Anh có thể nắm bắt -ví dụ
như khả năng được bổ nhiệm vào làm việc ở các hội đồng, cơ quan của Chính phủ,
cơ hội theo đuổi các vụ đầu tư mạo hiểm hoặc những sở thích cá nhân-bởi vì các
Chủ tịch HĐQT thường chỉ phải làm việc 2 đến 3 ngày một tuần. Thêm vào đó, các
Chủ tịch HĐQT thường có nhiệm kỳ tới hơn 10 năm vì vậy có một vị trí bảo đảm
hơn là các CEO ln có thể bị thay thế. Rất nhiều CEO ở Anh nhìn nhận việc được
bầu làm Chủ tịch HĐQT của công ty là đỉnh cao của một sự nghiệp thành công

Họ và tên học viên: Lưu Văn Đạt; Lớp Cao học QLKT 2015-1 Lớp 6 (VĐ)


16


BÀI TẬP LỚN MÔN QUẢN TRỊ CÔNG TY
Chương 3. Liên hệ thực tế vào tình hình kinh tế ở Việt Nam và ví dụ minh họa
lập luận Chủ tịch HĐQT và CEO là một
3.1. Liên hệ thực tế vào tình hình kinh tế ở Việt Nam:
Ở góc độ kiểm sốt và luật pháp, chúng ta có thể nhận thấy những lập luận
bảo vệ việc tách biệt vai trò Chủ tịch HĐQT và CEO của mơ hình Châu Âu trong
cơ cấu quản trị công ty là thuyết phục hơn. Giảm bớt quyền lực của CEO có thể
khơng phải là một việc xấu, so với thông lệ chung ở các nước phương Tây khác,
việc tập trung quyền lực vào một người như ở Mỹ được đánh giá là khơng bình
thường.
Thêm nữa, giải quyết băn khoăn về việc ai sẽ chịu trách nhiệm về hoạt động
của công ty, rõ ràng tách biệt vai trò Chủ tịch HĐQT và CEO làm cho nhiệm vụ
quản trị doanh nghiệp của HĐQT trở nên rõ ràng - nghĩa là, HĐQT kiểm soát việc
điều hành doanh nghiệp và bảo vệ quyền lợi của các cổ đông trong khi nhiệm vụ
của CEO là điều hành công ty cho tốt. Tách rời hai vai trị, dĩ nhiên, sẽ khơng phải
là liều thuốc để làm cho các ban hoạt động hiệu quả. Một ban quản trị cơng ty độc
lập khơng có nghĩa là sẽ hoạt động độc lập: một vài công ty với hai vị trí được tách
biệt đã thất bại thê thảm trong các hoạt động giám sát. Thêm nữa, một Chủ tịch
không tận tâm với công việc sẽ không thể sử dụng sự độc lập một cách tốt nhất.
Việc tách rời hai vai trò, phải được hỗ trợ bởi một văn hoá quản trị năng động
(cho phép Chủ tịch và các thành viên khác trong ban quản trị thử thách Tổng giám
đốc mà khơng ngại gây ra hiềm khích) và một quá trình chọn lọc Chủ tịch tốt. Ứng
cử viên lý tưởng phải có đủ thời gian để cống hiến cho công việc, một hiểu biết tốt
về lĩnh vực kinh doanh, và ln sẵn sàng đóng vai trị sau cánh gà. Ứng cử viên tốt
nhất thường là một giám đốc độc lập, người đã tham gia ban quản trị được nhiều
năm. Đó khơng thể là Tổng giám đốc hoặc một người cầm quyền khác, bởi người
đó có thể khơng sẵn sàng ngồi lại phía sau và, theo lẽ tự nhiên, sẽ không dễ dàng

Họ và tên học viên: Lưu Văn Đạt; Lớp Cao học QLKT 2015-1 Lớp 6 (VĐ)

17


BÀI TẬP LỚN MÔN QUẢN TRỊ CÔNG TY
tiến hành một q trình đánh giá khách quan các chính sách và chiến lược đang
được thực hiện.
Những người lãnh đạo giỏi có thể vừa là người quản trị giỏi, vừa là người
điều hành giỏi và do đó có thể đảm nhiệm tốt cả vai trị Chủ tịch HĐQT và CEO.
Tuy nhiên có nhiều người quản trị giỏi lại không thể trở thành người điều hành giỏi
và có nhiều người điều hành giỏi lại không thể trở thành người quản trị giỏi. Phẩm
chất cần có của một người quản trị giỏi và một người điều hành giỏi có thể khác
nhau. Nhìn chung, người quản trị giỏi cần có tầm nhìn, có khả năng thúc đẩy, có
khả năng truyền cảm hứng cho bộ máy điều hành. Người điều hành giỏi cần có khả
năng tổ chức, có tính kiên định, có tính năng động và tập trung vào hiệu quả công
việc. Người quản trị phải chỉ ra hướng đi cho những người dưới quyền, còn người
điều hành phải có khả năng hướng bộ máy của mình vào việc thực hiện những mục
tiêu đã định trước. Chủ tịch HĐQT, thành viên HĐQT - những nhà quản trị thường
phải là những người có tầm nhìn xa, những người có khả năng dự báo trước những
xu thế lớn. Họ là những nhà chiến lược trong khi CEO - người điều hành là nhà
chiến thuật. Những nhà quản trị phải xác định được tương lai, nhiệm vụ và mục
tiêu cụ thể của doanh nghiệp, còn người điều hành phải biết kết hợp các chi tiết để
thực hiện những kế hoạch đã được xác định.
Trên cơ sở các phân tích trên và bối cảnh non trẻ của các doanh nghiệp Việt
Nam, ngoài các yếu tố pháp lý đã qui định khá rõ như nêu trong phần một, dưới
góc độ thực tế chúng tơi cho rằng việc chọn lựa mơ hình kiêm nhiệm hay tách biệt
giữa CEO và Chủ tịch HĐQT tùy thuộc vào một số yếu tố sau:
- Độ trưởng thành của HĐQT doanh nghiệp: các doanh nhiệp khi mới
chuyển đổi sang cổ phần hóa (đặc biệt là các cơng ty gia đình/tư nhân), cơng tác

vận hành HĐQT nhìn chung cịn khá mới mẻ, do đó việc tách biệt CEO và Chủ tịch
HĐQT là không phù hợp trong bối cảnh chuyển đổi của tố chức?

Họ và tên học viên: Lưu Văn Đạt; Lớp Cao học QLKT 2015-1 Lớp 6 (VĐ)

18


BÀI TẬP LỚN MƠN QUẢN TRỊ CƠNG TY
- Tính sẵn có của nguồn nhân lực cấp cao: thị trường nhân lực cao cấp của
Việt Nam thiếu thốn trầm trọng, nhiều chủ doanh nghiệp mặc dù muốn lui về thực
hiện vai trị của Chủ tịch HĐQT nhưng khơng tìm được CEO thay thế. Một số
doanh nghiệp may mắn hơn các doanh nghiệp khác trong việc tìm kíếm CEO có thể
thực hiện việc tách biệt vai trị dễ dàng hơn.
- Tính chun nghiệp và nhận thức của chủ doanh nghiệp: Một số chủ doanh
nghiệp/ hoặc CEO đôi khi chưa nhận thức rõ được sự tách giữa vai trò và quyền lực
khi chuyển đổi CEO sang Chủ tịch HĐQT, hoặc khi kiêm nhiệm hai vị trí. Một số
CEO khác thì nhận thức tốt và có thể chuyển đổi chính mình. Đây cũng là một yếu
tố quan trọng đến quyết định tách biệt hay kiêm nhiệm.
- Qui mơ cơng ty: doanh nghiệp có qui mơ nhỏ hơn nhìn chung số lượng
thành viên của HĐQT ít, việc tách biệt có thể kém hiệu quả hơn?
- Thành phần cổ đông: thành phần cổ đông là ai? Đại chúng hay cổ động
chiến lược? Cá nhân hay tổ chức…sự mong đợi và tin tưởng của cổ đông đối với
ban điều hành hay cá nhân CEO?
Trên đây chỉ là một số yếu tố doanh nghiệp Việt Nam có thể cần xem xét khi
quyết định chọn mơ hình tách biệt hay kiêm nhiệm giữa CEO và Chủ tịch HĐQT,
việc chọn lựa chính xác mơ hình nào phải tùy thuộc vào những nghiên cứu về hiện
trạng và bối cảnh cụ thể của từng doanh nghiệp
3.2. Ví dụ minh họa lập luận Chủ tịch HĐQT và CEO là một:
Mặc dù có nhiều ý kiến trái chiều nhau nhưng quan điểm của tôi, nếu để

kiêm nhiệm (kiêm 2 chức danh chủ tịch HĐQT và CEO, tơi tin rằng người lãnh đạo
vẫn có thể điều hành và quản lý tốt DN… Tại các DN lớn của VN hiện nay như
Vinamilk, Cơ Điện lạnh (REE), Cty Vàng bạc đá quí Phú Nhuận(PNJ), thậm chí
nhiều DN tư nhân lớn như Kinh Đô, Masan, Thủy sản Hùng Vương… Chủ tịch
HĐQT đều kiêm CEO. Có thể khẳng định, việc người nắm quyền sở hữu đồng thời
Họ và tên học viên: Lưu Văn Đạt; Lớp Cao học QLKT 2015-1 Lớp 6 (VĐ)

19


BÀI TẬP LỚN MÔN QUẢN TRỊ CÔNG TY
quản lý DN khiến Chủ tịch HĐQT kiêm CEO đã toàn tâm toàn ý bảo vệ lợi ích của
cổ đơng, giám sát ban điều hành và thực hiện tốt công tác quản trị.
Ở nhiều nước trên thế giới thì Chủ tịch HĐQT kiêm nhiệm CEO cũng khơng
hiếm. Ở Mỹ trong vịng 15 năm qua, gần 80% trên tổng số 500 Cty trong danh sách
của Standard & Poors (S&P500) đã kết hợp hai vị trí này làm một. Mơ hình kiêm
nhiệm có những ưu điểm nhất định về tính hiệu quả trong cơng tác tổ chức như tơi
đã phân tích ở trên…
Tơi cho rằng, nếu tách biệt hai chức danh này sẽ dẫn tới việc điều hành DN
kém hiệu quả trong việc kết nối chiến lược Cty và quá trình thực hiện. HĐQT khi
lập chiến lược thường không lường hết được các yếu tố của thực tế vận hành. Khi
CEO lãnh đạo bộ máy điều hành thực hiện các chiến lược đã được HĐQT thông
qua, một khi cần thay đổi để phù hợp với những biến động của thực tế thị trường lại
phải mất nhiều thời gian để trình bày và phê duyệt… Do vậy, sẽ đánh mất nhiều cơ
hội kinh doanh của DN trên thương trường…
Qua khảo sát, các Cty niêm yết trên sàn chứng khốn về cơ bản vẫn là Cty
gia đình hoặc do nhiều cá nhân là bạn bè cùng hùn vốn với nhau. Do vậy cổ đông
lớn chủ yếu vẫn là người điều hành trực tiếp Cty. Cho nên, chúng ta không nên quá
khắt khe với trường hợp Cty niêm yết có chủ sở hữu cũng là người điều hành bởi
“tiền của ai thì người đó sẽ quản lý, điều hành tốt hơn”.

Thực tế, kém công khai và không minh bạch đang là một trong số các vấn đề
lớn của quản trị Cty hiện nay ở VN. Chủ sở hữu, các cổ đơng khơng nhận được một
cách kịp thời, chính xác và đầy đủ các thông tin cơ bản về DN. Các thông tin bao
gồm từ tổng tài sản đến thực trạng tài chính, thơng tin về lưu chuyển tiền tệ trong
quá khứ cũng như các thông tin về dự báo trong tương lai. Điều này làm cho các
nhà đầu tư và cổ đơng khơng thể đánh giá chính xác giá trị DN trong hiện tại cũng
như tương lai.
Họ và tên học viên: Lưu Văn Đạt; Lớp Cao học QLKT 2015-1 Lớp 6 (VĐ)

20


BÀI TẬP LỚN MÔN QUẢN TRỊ CÔNG TY
Chất lượng báo cáo tài chính và mức độ cơng bố thơng tin đối với các Cty
niêm yết, đặc biệt là đối với các Cty cổ phần không niêm yết và DNNN chưa cao.
Hiện nay vẫn có tình trạng DNNN cơng bố thơng tin khơng theo các chuẩn mực,
thậm chí tránh cơng bố. Do vậy, để dung hịa lợí ích của đơi bên, quan điểm của tôi,
DNNN cũng phải tuân theo các chuẩn mực của DN niêm yết trên thị trường chứng
khoán. Đồng thời, để tránh khả năng cổ đông lớn lạm dụng quyền lực gây hại đến
các cổ đông nhỏ lẻ, theo tôi cần phải tăng hiệu lực giám sát từ bên ngồi, thơng qua
minh bạch, cơng khai hóa thơng tin và có sự giám sát chặt chẽ của cơ quan Nhà
nước, UBCK Nhà nước.
Riêng DNNN, DN có cổ phần nhà nước chi phối, cần giám sát sẽ cần chặt
chẽ hơn, khi khu vực này đang nắm những nguồn lực quan trọng của quốc gia.
Đồng thời Bộ Tài chính nên xem xét cách đảm bảo tính độc lập cho HĐQT như
yêu cầu phải có các thành viên kiêm nhiệm từ khu vực tư nhân nhằm giám sát các
thành viên đại diện vốn Nhà nước…
Ví dụ: Doanh nhân trẻ Võ Phi Nhật Huy - Chủ tịch hội đồng quản trị và Ceo
công ty cổ phần bất động sản Big Land
Từ hai bàn tay trắng, Võ Phi Nhật Huy - chàng thủ khoa ĐH Kiến Trúc đã là

chủ của 2 công ty lớn khi vẫn còn ngồi trên ghế giảng đường.
Hiện anh là Chủ tịch HĐQT & CEO của công ty CP Bất động sản Big Land
với thương hiệu PhongDep.vn và công ty CP đào tạo Big Success. Anh cũng là
gương mặt trang bìa của một số tạp chí doanh nhân.
Từ học sinh ham chơi rớt đại học trở thành thủ khoa. Sinh ra tại mảnh đất
Huế giàu truyền thống hiếu học, Võ Phi Nhật Huy đã đạt được những thành tích
đáng nể trong học tập. Anh là cựu học sinh lớp chuyên Lý của trường Quốc Học
Huế. Tuy nhiên, từ ngày trở thành học sinh của lớp chuyên, Nhật Huy với sự nông
nổi, ham chơi, thiếu bản lĩnh đã dẫn đến sa đà trong học tập. Anh giết thời gian vào
Họ và tên học viên: Lưu Văn Đạt; Lớp Cao học QLKT 2015-1 Lớp 6 (VĐ)

21


BÀI TẬP LỚN MƠN QUẢN TRỊ CƠNG TY
những trị quậy phá, chơi bời, hát hò để thể hiện bản thân. Hậu quả, anh là một
trong 2 học sinh hiếm hoi của lớp chuyên Lý thi rớt đại học. Trong khi đó khơng ít
bạn trong lớp đỗ vào các trường đại học danh tiếng với thành tích thủ khoa.
Thất bại ê chề khi thi rớt đại học khiến Võ Phi Nhật Huy phải suy nghĩ và
nhìn nhận tồn diện về bản thân mình. Anh quyết tâm ơn tập để tìm cơ hội vào năm
tiếp theo. Cũng trong những ngày tháng tưởng như xám xịt này, anh tình cờ được
đọc cuốn sách Dám thất bại của tác giả Bill P.S.Lim với dòng chữ ghi sau cuốn
sách: “Sau khi bạn đọc xong cuốn sách này, bạn sẽ là con phượng hoàng tái sinh từ
đống tro tàn”. Bằng việc đọc ngấu nghiến cuốn sách quý giá này, anh dường như đã
lấy lại được niềm tin, động lực mạnh mẽ. Trở thành thủ khoa của trường đại học
Kiến trúc TP.HCM (ngôi trường anh rất yêu thích) là mục tiêu của anh khi đó.
Thời gian là minh chứng, cuộc đời của chàng trai từng một lần thất bại đã
bước sang trang mới. Lần thi đại học thứ 2, anh lọt top 30 thí sinh có điểm thi đầu
vào cao nhất và tốt nghiệp thủ khoa đầu ra với số điểm cao nhất. Sinh viên tay
trắng xây dựng hai công ty trên ghế nhà trường. Không chỉ đạt thành tích học tập

xuất sắc tại trường Kiến trúc, Võ Phi Nhật Huy cịn tự mình lập hai doanh nghiệp
ngay khi là sinh viên. Cảm thấy bức xúc từ hồn cảnh là sinh viên phải th phịng
trọ với nhiều thiếu thốn trong sinh hoạt, Huy đã nảy ra ý tưởng mở doanh nghiệp
kinh doanh nhà cho thuê. Cái tên PhongDep.vn - một thương hiệu về nhà cho thuê
uy tín tại TP.HCM hiện nay với hệ thống nhà có mặt ở khắp các quận đang được
các khách hàng tin tưởng và yêu mến, đã ra đời từ đó.
Xuất phát từ hồn cảnh đi th phịng trọ, hiểu sự bất tiện của dịch vụ
“phòng cho thuê dài hạn” trên thị trường, Nhật Huy đã nhen nhóm một ý tưởng
kinh doanh với mục tiêu sẽ sáng tạo ra một dịch vụ phòng cho thuê ưu việt và
chuyên nghiệp hơn bằng cách mang lại cho khách hàng sự tự do tuyệt đối, thoải
mái trong sinh hoạt: có chìa khố riêng, ra vào thuận tiện, bạn bè đến chơi thoải
mái... “Căn nhà trọ đã khơng cịn là một nơi dừng chân tạm thời mà gần giống như
Họ và tên học viên: Lưu Văn Đạt; Lớp Cao học QLKT 2015-1 Lớp 6 (VĐ)

22


BÀI TẬP LỚN MƠN QUẢN TRỊ CƠNG TY
một ngơi nhà thật sự cho những người thuê ở đây. Và thế là thương hiệu
PhongDep.vn với slogan Cuộc sống tự do đích thực đã ra đời”, ông chủ 8x tâm sự.
Ngày nay công ty CP Bất Động Sản BIG LAND với hệ thống Nhà Cho Thuê với
thương hiệu www.PhongDep.Vn đã có mặt khắp các quận TP.HCM và mang lại
cho ông chủ 8x này một nguồn thu nhập thụ động dồi dào hàng tháng.
Chàng thủ khoa 8X đa tài Nhật Huy là một tấm gương về sự vươn lên Vừa
kinh doanh, vừa học giỏi vừa khởi nghiệp kinh doanh, vừa phải hoàn thành chương
trình học trên giảng đường, đó cũng là một khó khăn, thách thức của khơng ít bạn
trẻ. Có những người vì theo đuổi đam mê kinh doanh mà phải từ bỏ việc học hoặc
chấp nhận kết quả lẹt đẹt. Nhưng Võ Phi Nhật Huy không chỉ cố gắng vận hành
doanh nghiệp non trẻ của mình mà cịn hồn thành xuất sắc việc học với thành tích
tốt nghiệp thủ khoa của Đại học Kiến Trúc.Võ Phi Nhật Huy nhận bằng khen Thủ

Khoa và đọc diễn văn ra trường ngày tốt nghiệp;
Đam mê chia sẻ giúp đỡ mọi người thành công Không chỉ mở rộng doanh
nghiệp trong lĩnh vực bất động sản, ông chủ Phongdep.vn còn trải rộng kinh doanh
sang lĩnh vực khác. Với những thành công trong kinh doanh và học tập, anh đã trở
thành tâm điểm của khơng ít các bạn sinh viên Kiến trúc khóa dưới. Sở hữu năng
khiếu thuyết trình cùng với kinh nghiệm của bản thân, anh đã chia sẻ những bí
quyết thành cơng của mình cho các bạn trẻ. Và đó cũng là niềm đam mê tiếp theo
của anh để hình thành nên CLB Think Big khi anh là sinh viên năm thứ 5. Để rồi từ
đó cơng ty thứ hai của anh, cơng ty cổ phần Đào Tạo Big Success ra đời và phát
triển mạnh mẽ. Mặc dù còn rất trẻ nhưng Võ Phi Nhật Huy đã đảm nhiệm những vị
trí quan trọng tại 2 doanh nghiệp: Chủ tịch HĐQT kiêm CEO của công ty CP Bất
động sản Big Land(www.BigLand.vn) và công ty CP đào tạo Big Success
(www.BigSuccess.vn). Vừa là một ông chủ công ty BĐS, vừa là một nhà đào tạo,
truyền cảm hứng, anh chia sẻ kinh nghiệm để có thể đảm nhiệm nhiều vai trị cùng
lúc:“Khi trước mắt tơi đang có một sự lựa chọn, thay vì tập trung suy nghĩ nên
Họ và tên học viên: Lưu Văn Đạt; Lớp Cao học QLKT 2015-1 Lớp 6 (VĐ)

23


BÀI TẬP LỚN MƠN QUẢN TRỊ CƠNG TY
chọn điều gì, thì tơi tập trung vào việc làm sao để đạt được cả hai. Và cuối cùng
điều đó đã làm thay đổi cuộc đời tôi”. Bằng sự kiên nhẫn, đam mê, sáng tạo và
quan trọng hơn là dám thay đổi chính mình, Võ Phi Nhật Huy đã vươn lên trở
thành một doanh nhân trẻ tiêu biểu cho thế hệ 8x.

KẾT LUẬN

Họ và tên học viên: Lưu Văn Đạt; Lớp Cao học QLKT 2015-1 Lớp 6 (VĐ)


24


BÀI TẬP LỚN MÔN QUẢN TRỊ CÔNG TY

Hệ thống quản trị công ty của các nước trên thế giới với khá nhiều ưu điểm
như hiệu quả hoạt động của HĐQT, việc công bố và minh bạch thông tin, việc xây
dựng một chế độ thù lao phù hợp có tác dụng tạo động lực cho sự phát triển của
doanh nghiệp, việc quản lý rủi ro hiệu quả cũng như các vấn đề đảm bảo lợi ích cho
các cổ đơng và các bên có lợi ích liên quan. Căn cứ trên thực trạng phát triển quản
trị công ty tại Việt Nam, những kinh nghiệm về quản trị công ty của các nước trên
thế giới từ đó nhận thấy những điều mà các cơ quan quản lý Nhà nước cũng như
các công ty thuộc khu vực kinh tế tư nhân có thể học tập để phát triển hệ thống
quản trị công ty một cách hiệu quả và lành mạnh, trong đó tập trung vào việc phát
huy vai trò và hiệu quả hoạt động của HĐQT cũng như việc công khai, minh bạch
thông tin về quản trị công ty trong doanh nghiệp, cũng là hai điểm yếu hiện nay của
các doanh nghiệp Việt Nam;
Do những hạn chế nhất định về trình độ và thời gian nên bài viết của em
không tránh khỏi những thiếu sót. Em xin chân thành cảm ơn thầy giáo PGS.TS
Nguyễn Văn Sơn đã tận tình chỉ bảo, giúp đỡ em trong quá trình làm bài tập này;
Em rất mong nhận được sự chỉ bảo của các thầy, cô giáo và những đóng
góp ý kiến của các bạn đề bài viết của em được hoàn thiện hơn.
Em xin trân trọng cảm ơn!

Họ và tên học viên: Lưu Văn Đạt; Lớp Cao học QLKT 2015-1 Lớp 6 (VĐ)

25