TÀI LIỆU TỰ HỌC
TÍN HIỆU MORSE (MOÓC-XƠ) – TRUYỀN TIN SEMAPHORE
Thuộc bảng ký hiệu Morse, truyền và nhận tin bằng còi
Hiện nay, hệ thống bưu điện trên thế giới không còn sử dụng tín hiệu Morse để truyền đi các bức
điện tín nữa. Bởi vì nó đã nhường chỗ cho những phương tiện hiện đại của công nghệ thông tin
như: Fax, Email… những kiểu truyền tin này đã phổ biến rộng rãi trên khắp toàn cầu thông qua
đường dẫn truyền Internet. Tuy nhiên, trong trò chơi sinh hoạt tập thể của các đội nhóm hiện nay,
chúng ta vẫn còn sử dụng tín hiệu Morse (Moóc-xơ) như một công cụ để phát triển trí tuệ, sự nhạy
bén và phản xạ nhanh. Nhưng lớn hơn hết, khi sử dụng tín hiệu Morse để giải mã, ta cũng trân
trọng gìn giữ một di sản qúy báu của nhân loại. Nhờ vào đó mà cả thế giới đã đi một bước khá lớn
trong công nghệ thông tin toàn cầu. Tín hiệu Morse được truyền đi khắp thế giới được xem như một
phát minh vĩ đại nhất của thế kỷ 19. Trong một thời gian dài gần 2 thế kỷ, nó đã giúp cho biết bao
nhiêu người ở những vị trí khác nhau trên thế giới được gần lại, nhờ những bức điện của những
nhân viên bưu chính phát đi.
Bài 1: THUỘC CÁC MẪU TỰ
Theo bảng sắp xếp đối nhau:
E
•
T
−
I
• •
M
− −
S
• • •
O
− − −
H • • • • •
CH
− − − −
( Bảng 1 gồm 8 chữ đối xứng)
Tập thổi còi truyền tin, nhận tin các ký tự theo tháp Morse:
+ Thổi còi, bắt đầu bằng “Tè”, xuất phát từ ô vuông gốc của cột bên trái, từ phía dưới lên trên (theo
trục tung):
•
Phát tín hiệu “Tè” và ngưng: chữ T
•
Phát tín hiệu “Tè, Tè” và ngưng: chữ M
•
Phát tín hiệu “Tè, Tè, Tè” và ngưng: chữ O
•
Phát tín hiệu “Tè, Tè, Tè, Tè” và ngưng: chữ CH
+ Thổi còi, bắt đầu bằng “Tích”, xuất phát từ ô tròn gốc của cột bên phải, từ phía dưới lên trên (theo
trục tung):
•
Phát tín hiệu “Tích” và ngưng: chữ E
•
Phát tín hiệu “Tích, Tích” và ngưng: chữ I
•
Phát tín hiệu “Tích, Tích, Tích” và ngưng: chữ S
•
Phát tín hiệu “Tích, Tích, Tích, Tích” và ngưng: chữ H
Áp dụng: Truyền tin, nhận tin các câu sau (tiếng Việt không có dấu), chẳng hạn như:
Chờ cho một tí. - Cho tôi một mét thôi.
Bài 2: HỌC THUỘC THÊM CÁC MẪU TỰ
Theo bảng sắp xếp đối nhau:
A • −
N
− •
U • • −
D
− • •
V • • • −
B
− • • •
Bảng 2 gồm 6 chữ (đảo ngược)
Tập thổi còi truyền tin, nhận tin các ký tự theo tháp Morse:
+ Thổi còi, bắt đầu bằng “Tè”, xuất phát từ ô vuông gốc của cột bên trái (phía dưới)
•
Phát tín hiệu “Tè” và ngưng: chữ T (tại gốc)
•
Phát tín hiệu “Tè, Tè” và ngưng: chữ M (đi lên)
•
Phát tín hiệu “Tè, Tích” và ngưng: chữ N (đi ngang qua trái)
•
Phát tín hiệu “Tè, Tích, Tích” và ngưng: chữ D (đi ngang qua trái)
•
Phát tín hiệu “Tè, Tích, Tích, Tích” và ngưng: chữ B (đi ngang qua trái)
+ Thổi còi, bắt đầu bằng “Tích”, xuất phát từ ô tròn gốc của cột bên phải (phía dưới)
•
Phát tín hiệu “Tích” và ngưng: chữ E (tại gốc)
•
Phát tín hiệu “Tích, Tích” và ngưng: chữ I (đi lên)
•
Phát tín hiệu “Tích, Tè” và ngưng: chữ A (đi ngang qua phải)
•
Phát tín hiệu “Tích, Tích, Tè” và ngưng: chữ U (đi lên và rẽ ngang qua phải)
•
Phát tín hiệu “Tích, Tích, Tích, Tè” và ngưng: chữ V (đi lên và rẽ ngang qua phải)
Áp dụng: Truyền tin, nhận tin các câu sau (tiếng Việt không có dấu), chẳng hạn như:
•
Đoàn ta sinh hoạt tinh tấn nhé.
•
Chờ một chút, Đội Sen H báo tin vui sẽ sinh hoạt đội tốt hơn vào tuần tới
Bài 3: HỌC TIẾP CÁC MẪU TỰ
Theo bảng sắp xếp đối nhau:
R
L
F
• − •
• − • •
• • − •
K
Y
Q
− • −
− • − −
− − • −
Bảng 3 gồm 6 chữ (tương phản)
Tập thổi còi truyền tin, nhận tin các ký tự theo tháp Morse:
Chú ý:
Gốc “Tè”: chữ T
Gốc “Tích”: chữ E
Phát tín hiệu “Tè”: bước đến ô vuông theo đường nối.
Phát tín hiệu “Tích”: bước đến ô tròn theo đường nối.
Áp dụng: Truyền tin, nhận tin các câu sau (tiếng Việt không có dấu), chẳng hạn như:
•
Đoàn ta sinh hoạt tinh tấn nhé.
•
Chờ một chút, Đội Sen H báo tin vui sẽ sinh hoạt đội tốt hơn vào tuần tới.
BÀI 4: HỌC TIẾP CÁC MẪU TỰ
Theo bảng sắp xếp đối nhau:
W
P
• − −
• − − •
G
X
− − •
− • • −
Bảng 4 gồm 4 chữ (đổi chiều)
C
− • − •
J
• − − −
Z
− − • •
Bảng 5 gồm 3 chữ còn lại
Tập thổi còi truyền tin, nhận tin các ký tự theo tháp Morse:
Áp dụng: Truyền tin, nhận tin các câu sau (tiếng Việt không có dấu), chẳng hạn như:
•
Đoàn ta tinh tấn mà sinh hoạt nhé.
•
Chờ một chút, Đội Sen H báo tin vui sẽ sinh hoạt đội tốt hơn vào tuần tới.
HOÀN CHỈNH THÁP MORSE
BÀI 5: HỌC TIẾP VỀ SỐ VÀ DẤU TIẾNG VIỆT
I. Bảng số gồm 10 chữ số: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 0
1
2
3
4
5
•
•
•
•
•
−−−−
• −−−
• • −−
• • • −
• • • •
6
7
8
9
0
−• • • •
− −• • •
− − −• •
− − −−•
− − −−−
Cách phát tín hiệu số bằng Morse:
Ví dụ: Số 2010 sẽ được thổi là: 2 – 0 – 1 – 0 .
• • −−−;− − −−−;• −−−−;− − −−−
II. Quốc ngữ điện tín:
Trong tiếng Việt có đặc trưng là có dấu như: dấu sắc, huyền, hỏi, ngã và nặng và các chữ Â, Ă, Đ,
ƯƠ.... cho nên ta cần phải tìm hiểu một số quy ước như sau:
* Dấu:
Sắc là chữ S.
Huyền là chữ F.
Hỏi là chữ R.
Ngã là chữ X. Nặng là chữ J.
* Một số chữ đặc biệt:
AA = Â
EE = Ê
OO = Ô
UW = Ư
AW = Ă DD = Đ
OW = Ơ
UOW = ƯƠ
III. Dấu hiệu trong sinh hoạt tập thể (Việt Nam):
- Bắt đầu phát
: AAA hoặc NW
- Sai, phát lại
: HH hoặc 8E
- Cấp cứu
: SOS
- Hết bản tin
: AR (3 lần)
- Chưa hiểu (xin nhắc lại) : IMI
Trong khi chúng ta truyền tin cho nhau từ những khoảng cách xa hay khi thời tiết xấu khiến cho việc
nhận không rõ, do đó chúng ta xin ngắn bản tin. Do vậy ở đây xin được đề cập hệ thống nhận và
phát tin của quốc tế.
* Dấu chấm câu:
- Chấm
: AAA
– Phẩy
: MIM
- Gạch đầu dòng : THT
– Dấu hỏi
: IMI
- Dấu 2 chấm
: OS
– Gạch dưới : UNT
- Gạch phân số : DN
– Mở đóng ngoặc: KK
* Dấu hiệu cầu cứu quốc tế:
SOS (Chữ viết tắt của SAVE OUR SOULS)
* Một số ký hiệu thường dùng của thế giới:
- Bắt đầu
: AAA
- Hết tin
: AR
- Khẩn
: DD
- Xin đợi
: AS
- Dấu hay chữ và đã hiểu
:E
- Truyền sai tin bỏ chữ đó
: HH
- Chưa hiểu xin nhắc lại
: IMI
- Sẵn sàng nhận
:K
- Nhận không rõ nghĩa
: SO
- Chữ hay dấu không hiểu
:T
- Điện tín Télé Gramme
: TG
- Đã hiểu bản tin của bạn
: VE
- Tôi phải xin ngưng
: XX
- Xin vui lòng phát chậm
: VL
- Xin nhắc lại sau mỗi dấu
: QR
- Xin nhắc lại toàn bộ bản tin : QT
- Xin để thêm ánh sáng
- Xin bớt ánh sáng
: LL
: PP
TRUYỀN TIN SEMAPHORE
I/ GIỚI THIỆU :
Từ xa xưa, vấn đề truyền tin, liên lạc đã được đặt ra nhằm giải quyết những nhu cầu tin tức của con
người và ngày nay khoa học đã giúp con người thông tin liên lạc thông qua các phương tiện tối tân nhất.
Có thể nói “Lịch sử truyền tin phát tin gắn liền với lịch sử phát triển con người”. Chẳng hạn cổ xưa con
người dùng : mỏ, trống, tù và, khói, chim câu để nhắn tin. Ngày nay người ta dùng các ký hiệu thay chữ
để ghép thành câu để thông tin cho nhau có rất nhiều hình thức, đa dạng phong phú : Gửi thư qua bưu
điện - điện tín - Điện thoại, Fax, Internet ...
Ở giáo trình này, “ Truyền tin được giới thiệu ở góc độ tìm hiểu về một số loại hình “ truyền tin” trong
hoạt động dã ngoại của tổ chức Đội TNTP. HCM
II/ KHÁI NIỆM :- Truyền tin là gì ? Truyền tin là đem, đưa, chuyển tin đi.
- Tin : Bản tin thể hiện nội dung thông báo một sự việc, một hiện tượng giữa người phát tin với người
nhận tin.
III/ Ý NGHĨA VIỆC SỬ DỤNG MỘT SỐ HÌNH THỨC TRUYỀN TIN TRONG HOẠT ĐỘNG DÃ
NGOẠI :
Trong những hoạt động dã ngoại của tổ chức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, nếu đưa vào một
số hình thức truyền tin như dùng : tín hiệu Morse, cờ Semafore, dấu đi đường, mật thư ... thì hoạt động
trở nên phong phú hấp dẫn hơn, sinh động hơn. Ngoài ra, các loại hình truyền tin đã nói ở trên cũng là
công cụ giúp các em Đội viên rèn tính kiên nhẫn, cẩn thận, óc suy luận.
IV/ MỘT SỐ QUY ĐỊNH KHI TRUYỀN TIN BẰNG TIẾNG VIỆT :
Khi sử dụng một số loại hình truyền tin, thì các con chữ đều được mã hóa thành tín hiệu tùy hình thức,
hoặc là Morse; hoặc Semafore, hoặc Mật thư ... Nhưng Tiếng Việt có đặc điểm riêng biệt là có dấu mũ;
dấu thanh, vì vậy cần phải biết các qui ước sau :
1- Cách viết “ dấu mũ”:
 = AA Ô = OO
Ă = AW Ơ = OW
Đ = DD Ư = UW
Ê = EE ƯƠ = UOW
2- Cách viết “ Dấu thanh”:
_ Dấu sắc : S ( / )
_ Dấu huyền : F ( \ )
_ Dấu hỏi : R ( ? )
_ Dấu ngã : X ( ~ )
_ Dấu nặng : j ( . )
3- Chữ viết tắt :
PH = F
GI = I
QU = Q
V/ GIỚI THIỆU MỘT SỐ HÌNH THỨC TRUYỀN TIN TRONG HOẠT ĐỘNG DÃ NGOẠI
SEMAPHORE
1- Semaphore : Là tín hiệu thường được sử dụng trong các ngành hàng hải, địa chất, do một người
Pháp tên Chappe phát minh năm 1794.
2- Phương tiện để phát tín hiệu Semaphore :
Là hai lá cờ hình vuông mỗi cạnh khoảng 40 cm và được chia theo đường chéo hình vuông thành 2 phần
( phần màu đỏ và phần màu trắng ). Gậy để buộc cờ dài khoảng 50cm 55 cm. Khi buộc cờ vào thân gậy
rồi, cán cờ còn khoảng 10 15cm
40 cm
Trắng
Đỏ 40 cm
50 - 55 cm
10 - 15 cm
3- Những qui ước khi truyền tin bằng Semaphore :
a- Đối với người phát tin :· Chú ý bắt đầu : Thực hiện động tác mở cờ, đánh chéo số 8 trước mặt
hoặc định cờ 180 độ từ 2 chân lên đầu. ( Đợi bên nhận phát chữ (K) mới bắt đầu phát tin ).
· Hết 1 cụm từ xếp hai lá cờ cao lên đầu.
· Hết 1 bản tin thì giơ hai lá cờ cao lên đầu.
· Hết 1 tiếng nghỉ, cổ tay luôn thẳng với cánh tay dưới.
· Người đứng đúng tư thế, hai vai thẳng khi phát tin, không đi lại.
· Không nên thay đổi tốc độ phát tin, dễ làm người nhận nhận không chính xác.
· Chọn 1 vị trí phát tín hiệu semaphore thường là ở vị trí cao để cho người nhận nhìn thấy.
b- Đối với người nhận tin :· Chọn vị trí hợp lý và dùng mắt để nhận tin.
· Định chữ đến đâu ghi ngay đến đó (có thể ghi lại ký hiệu)
· Cách viết ký hiệu : Ví dụ :
R = __ x __
B = __ x
F = x __
c - Những tín hiệu khác của Semaphore cũng giống như tín hiệu Morse.
d- Cách học Semaphore : · Các bạn tự rèn luyện theo bảng mẫu tự với động tác phất cờ.
· Học theo những chữ đối.
Ví dụ : A - G (vòng 1 cánh tay)
B-F
C-E
H - Z (vòng kép 2 cánh tay)
Riêng R và D không có chữ đối.
· Học theo lối tạo vòng.
· Học 1 vòng đơn rồi phát triển hai cánh tay khi đến một chữ khác.
Lưu ý : Các ký tự từ A G : chỉ sử dụng một lá cờ, lá cờ còn lại đặt cố định ở phía trước.