Nhập môn báo mạng
I.
Nguyên tắc viết cho báo mạng
Báo chí là loại hình hoạt động thông tin chính trị - xã hội, ra đời do nhu cầu
thông tin - giao tiếp, giải trí và nhận thức của con người. Bạn đọc của báo chí
thuộc mọi thành phần cư dân trong xã hội. Do vị trí xã hội, nghề nghiệp, trình độ
văn hóa, sở thích, hiểu biết, mỗi người có sự quan tâm và nhu cầu thông tin với các
mức độ khác nhau. Báo mạng điện tử ra đời cuối thế kỷ XX. Mặc dù xuất hiện sau
so với các loại hình báo chí khác, nhưng có một sự thật không thể chối cãi được,
đó là báo mạng điện tử càng ngày càng thể hiện được những ưu thế, những đặc
trưng của mình nhờ sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, cụ thể là máy
tính và Internet.
Với thể loại báo chí nào thì đều có những nguyên tắc, các viết riêng, phù
hợp với đặc điểm, đối tượng của loại báo chí đó. Báo mạng cũng có các nguyên tắc
riêng biệt để viết bài.
Xã hội phát triển, đời sống con người được nâng cao, nhu cầu được thông tin
cũng ngày càng lớn hơn. Trong một thế giới phẳng, thông tin không có biên giới
quốc gia, gia đình và xã hội. Với một máy tính nối internet, người ta có thể tìm
kiếm thông tin từ mọi ngóc ngách của đời sống trên khắp tinh cầu. Khái niệm báo
chí và người làm báo trong thời đại bùng nổ thông tin cũng đã thay đổi theo hướng
mở rộng biên độ. Thế nhưng có những nguyên tắc không thay đổi với mỗi nhà báo,
mỗi cơ quan báo chí. Trước hết, đó là trách nhiệm trước mỗi thông tin.
1
Nhập môn báo mạng
1. Cung cấp thông tin nhanh nhất, cô đọng nhất và đúng trọng tâm
Người viết bài phải luôn hiểu rõ đối tượng bài viết của mình hướng tới, từ
đó nắm bắt nhu cầu và những vấn đề bạn đọc của mình quan tâm để cung cấp
thông tin, đáp ứng nhu cầu thông tin của bạn đọc Giữa vô vàn sự kiện diễn ra hằng
ngày, chọn sự kiện nào để thông tin, thông tin mức độ nào, dưới hình thức nào, vào
thời điểm nào... không chỉ thể hiện trách nhiệm xã hội, bản lĩnh nghề nghiệp của
người làm báo mà còn thể hiện đẳng cấp của mỗi tờ báo. Thông tin nhanh, chính
xác là đòi hỏi sống còn của từng tòa soạn. Người viết phải trả lời được 6 câu hỏi
•
•
•
•
•
•
Who (ai): Trong tin này có những ai?
What (cái gì/chuyện gì): Sự kiện quan trọng hay đáng lưu ý gì đã xảy ra?
Where (ở đâu): Sự kiện, hiện tượng đó xảy ra ở đâu?
When (khi nào): Sự kiện xảy ra vào lúc nào?
Why (tại sao): Tại sao lại xảy ra sự kiện đó?
How (như thế nào): Chuyện xảy ra như thế nào?
2. Luôn có một đoạn tóm lược nội dung bài báo (Sapo)
Sapo hết sức quan trọng trong một bài báo mạng. Do người đọc báo chỉ
“lướt” báo nên việc đưa đoạn tóm lược nội dung quan trọng trong bài hết sức quan
trọng. Bài báo cần được viết theo kết cấu kim tự tháp ngược. Sắp xếp thông tin
theo thứ tự quan trọng giảm dần. Thông tin quan trọng nhất, cần thiết nhất phải
được đề cập ngay ở câu đầu, đoạn đầu. Những câu sau, đoạn sau phát triển các
thông tin bổ sung.
3. Mỗi đoạn một ý: Người đọc không có nhiều thời gian và không thể kiên
nhẫn đọc những bài báo dài cả màn hình mà không rõ ý, rõ đoạn. Tốt nhất là
mỗi đoạn một ý. Các đoạn cần ngắn, rõ ràng
2
Nhập môn báo mạng
4. Liên kết giữa các đoạn: Việc chia đoạn nhiều là cần thiết nhưng phải luôn
có liên kết giữa các đoạn để thu hút độc giả. Tránh viết "dây cà ra dây
muống", viết lan man.
5. Với những bài dài, nên có những tiểu đề mục chứa đựng thông tin (Cách
này vừa tạo ra những điểm nghỉ cho mắt, vừa lôi kéo độc giả đọc tiếp).
Ví dụ : bài báo “Vinashin và Vinalines là câu hỏi khó” trên báo Tuoitre.vn có
nhiều các tiêu đề chứa thông tin khái quát của các đoạn, khiến người đọc nắm
được nội dung một cách nhanh nhất.
"Vinashin và Vinalines là câu hỏi khó"
TTO - Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc thừa nhận như vậy khi đại biểu Quốc hội Lê Như Tiến đề cập đến
vấn đề thua lỗ của Vinashin và Vinalines trong phiên trả lời chất vấn chiều 14-6.
Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc trả lời chất vấn chiều 14-6 - Ảnh: Việt Dũng
Đại biểu Lê Như Tiến (Quảng Trị) đặt vấn đề vụ việc liên quan đến tập đoàn, tổng công ty Nhà nước Vinashin và Vinalines vẫn là
gam màu tối, để lại nhiều dư âm trầm buồn cho nền kinh tế nước ta và những khoản nợ xấu khổng lồ cho Nhà nước. Đề nghị Phó
Thủ tướng cho biết hiệu quả tái cơ cấu những doanh nghiệp này đến nay ra sao và lộ trình tái cơ cấu diễn ra như thế nào?
3
Nhập môn báo mạng
Trả lời câu hỏi này, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng đây là câu hỏi rất lớn và khó. Việc xảy ra thất thoát, thua lỗ tại
Tập đoàn Vinashin do hai nguyên nhân chính. Nguyên nhân chủ quan là việc quản trị tập đoàn lỏng lẻo, gây thất thoát lớn.
Nguyên nhân thứ hai là cũng do ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế.
Đảng và Nhà nước đã xử lý nghiêm vụ việc này. Cơ quan chức năng đã khởi tố, bắt giam và xét xử ông Phạm Thanh Bình,
nguyên chủ tịch kiêm Tổng giám đốc tập đoàn Vinashin và các cán bộ liên quan. Pháp luật đã xử lý nghiêm những người gây ra
vụ việc.
Việc tái cơ cấu tập đoàn Vinashin diễn ra trong giai đoạn khủng hoảng, kinh tế khó khăn, các công ty đóng tàu lớn trên thế giới
cũng thua lỗ. Tuy nhiên kết quả tái cơ cấu đến nay đã có những dấu hiệu khả quan theo hướng ổn hơn, kết quả sản xuất kinh
doanh trong 3 năm đã đạt được những dấu hiệu tích cực.
19 ngân hàng trong nước đã giảm nợ cho Vinashin với những điều kiện cụ thể. Các khoản giảm này rất lớn.
Trên thực tế hiện nay vẫn lỗ và việc tái cơ cấu những doanh nghiệp này vẫn còn nhiều thách thức.
"Có ý kiến cho rằng khó khăn như vậy tại sao không phá sản mà lại tái cơ cấu. Chúng ta cân nhắc giữa hai việc này cái nào lợi
hơn thì làm. Vinashin là tập đoàn 100% vốn Nhà nước, và chúng ta cần có 1 công ty đóng tàu, hiện đơn vị này vẫn giải quyết
được việc làm cho rất nhiều người dân, trên cơ sở cân nhắc thì tái cơ cấu vẫn lợi hơn" - Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Đối với Vinalines, việc tái cơ cấu diễn ra mạnh mẽ hơn, phục hồi nhanh hơn mặc dù chúng ta cũng gặp rất nhiều khó khăn.
Bản chất của chất vấn là xác định trách nhiệm cá nhân
Đại biểu Lê Như Tiến tiếp tục đặt vấn đề: "bản chất của chất vấn là xác định trách nhiệm cá nhân. Chúng ta có quy định rõ quyền
hạn và trách nhiệm của Phó Thủ tướng. Khi trả lời tôi đề nghị Phó thủ tướng nên dùng từ "tôi" thay cho "chúng ta". Xin hỏi từ
khi nhận trách nhiệm, bản thân Phó thủ tướng xử lý bao nhiêu vụ tham nhũng điển hình và Phó thủ tướng rút ra những bài học
tâm đắc gì từ những vụ việc đó?
Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho biết việc giải quyết đơn thư khiếu nại trong thời gian qua chuyển biến rõ nét. "Tôi tâm
huyết nhất là việc giải quyết đơn thư khiếu nại kéo dài nhiều năm đã dứt điểm".
Về phòng chống tham nhũng, hiện đã có Ban chỉ đạo phòng chống tham nhũng trung ương do Tổng bí thư làm trưởng ban.
Tuy nhiên, tham nhũng vẫn diễn biến phức tạp, đặc biệt trong một số lĩnh vực như: đất đai, tài nguyên khoáng sản, xây dựng cơ
bản, đã có chủ trương xử lý các án tham nhũng, xử lý triệt để các tài sản do tham nhũng mà có.
Trả lời vấn đề bôxit là nhiệm vụ của Chính phủ
Đại biểu Trần Du Lịch (TP.HCM) đặt vấn đề cử tri quan tâm hai dự án bôxit - alumin Nhân Cơ và Tân Rai. Chính phủ đánh giá
hiệu quả tài chính và hiệu quả kinh tế xã hội của hai dự án này như thế nào? Hiện nay cử tri đặc biệt quan tâm đến việc vận
chuyển bôxit làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến đường sá, đề nghị Phó thủ tướng nói rõ vấn đề này.
Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho biết nước ta có trữ lượng bôxit rất lớn, Bộ Chính trị có chủ trương khai thác lượng bôxit
này. Tuy nhiên để làm rõ câu hỏi của đại biểu Trần Du Lịch, Phó Thủ tướng đề nghị ông Trần Xuân Hòa - Chủ tịch Tập đoàn
Than khoáng sản Việt Nam trả lời vấn đề này.
Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng phản bác lại đề nghị của Phó Thủ tướng. Theo ông Hùng, ông Trần Xuân Hòa chỉ là chủ
đầu tư dự án bôxit nên trả lời sẽ không khách quan. Đây là nhiệm vụ của Chính phủ nên đề nghị Chính phủ trả lời.
Đồng trả lời chất vấn, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải cho biết Chính phủ đã chỉ đạo các Bộ xem xét rất kỹ, theo dõi sát sao các
vấn đề liên quan đến 2 dự án bôxit, đặc biệt là hiệu quả, kinh tế, tác động đến môi trường. Thị trường alumin rất đáng quan tâm
và có nhiều rủi ro. Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải tiếp thu ý kiến của đại biểu Trần Du Lịch và hứa sẽ xem xét, đảm bảo để dự
án có kết quả.
TTO
6. Dùng font chữ đậm: có thể dùng font chữ đậm để nhấn mạnh những điểm
quan trọng nhưng không nên lạm dụng;
4
Nhập môn báo mạng
7. Nên có ảnh hoặc hình minh họa: Ảnh ở đây không chỉ có ý nghĩa trang trí
mà còn có sức thu hút, minh chứng rõ nhất cho độc giả về bài viết
8. Đưa thông tin thành những hộp dữ liệu, biểu đồ: nếu thông tin đó có thể
làm thành đồ thị, bảng biểu, hình minh họa
Ví dụ: bài báo “Nợ công cần minh bạch rõ ràng” tác giả sử dụng nhiều biểu
đồ, hộp dữ liệu đem đến nhiều thông tin cho độc giả
Nợ công: cần minh bạch, rõ ràng
TT - Cần có những giải pháp xử lý trước khi quá muộn. Đó là khuyến cáo của nhiều chuyên gia tại hội thảo
khoa học “Khủng hoảng nợ công ở Liên minh châu Âu và những vấn đề gợi mở đối với VN” do Viện hàn lâm
Khoa học VN tổ chức ngày 25-4.
So sánh mức nợ công, nợ nước ngoài của Việt Nam với một số nước ASEAN ((tính đến ngày 31-12-2011)) - Đồ họa: V.CƯỜNG
Các đại biểu cũng đề nghị để khỏi bị động trong việc xử lý, VN cần theo thông lệ quốc tế trong cách tính nợ công.
Thế giới nói 128,9 tỉ USD, VN tính 66,8 tỉ USD
Dẫn tính toán của chuyên gia Liên Hiệp Quốc, trao đổi với Tuổi Trẻ bên lề hội thảo, TS Nguyễn Trọng Hậu, Đại học Almamer,
Ba Lan, cho biết nếu theo chuẩn quốc tế thì nợ công VN lên đến khoảng 128 tỉ USD, bằng khoảng 106% GDP năm 2011 - gần
gấp đôi mức VN công bố chính thức.
TS Lưu Bích Hồ, nguyên viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược (Bộ Kế hoạch - đầu tư), cũng đồng tình và chỉ ra rằng năm
2011, ước tính theo quốc tế thì nợ công của VN là 128,9 tỉ USD, tương đương 106% GDP. Nhưng con số mà Bộ Tài chính công
bố chỉ 66,8 tỉ USD và bằng 55% GDP.
Các nhà khoa học cũng đồng tình với nhận định của TS Hồ khi cho rằng cái khó nhất nói về thực trạng nợ công của VN là thiếu
số liệu và không đủ tin cậy. Thời gian cập nhật nợ công của các nước là hằng quý, còn ở VN Bộ Tài chính mới chỉ công bố đến
năm 2010 và ước tính đến năm 2011 thôi.
"Cứ thâm hụt ngân sách, thâm hụt cán
5
Nhập môn báo mạng
cân thương mại, cứ vay nợ không sử
dụng hiệu quả chắc chắn khủng hoảng
nợ công sẽ xảy ra"
PGS.TS Nguyễn An Hà
Bày tỏ quan điểm cá nhân, ThS Đinh Mai Long - Vụ Tổng hợp, Văn phòng Chủ tịch nước - nêu trong 10 năm trở lại đây, nợ công
tại VN tăng nhanh một cách đáng lo ngại và có cơ cấu kém bền vững, bị tác động mạnh của những cú sốc từ nền kinh tế thế giới,
đặc biệt là các cú sốc tỉ giá. Cơ cấu đồng tiền vay nước ngoài của Chính phủ chủ yếu là các đồng tiền chủ chốt như JPY chiếm
khoảng 39%, bằng SDR khoảng 27%, bằng USD khoảng 22%, bằng EUR khoảng 9%. Đối với vay nước ngoài của doanh nghiệp
(chủ yếu là doanh nghiệp nhà nước - DNNN) được Chính phủ bảo lãnh) chủ yếu tập trung vào USD (chiếm từ 70-80%). Kể từ
đầu năm 2010 đến cuối tháng 6-2011, ba đồng tiền chủ chốt gồm EUR, USD và JPY trong giỏ nợ nước ngoài của VN đã lên giá
lần lượt khoảng 12%, 13% và 26% so với VND. Điều này cho thấy gánh nặng nợ nước ngoài tính theo nội tệ đang tăng với tốc độ
chóng mặt và gây sức ép đối với thâm hụt ngân sách và chính sách tiền tệ.
Nợ công của VN năm 2011
Chỉ số
Nợ công theo định nghĩa của VN
Nợ của Chính phủ
Nợ của Chính phủ bảo lãnh
Nợ của chính quyền địa phương
Nợ công theo định nghĩa quốc tế
Nợ công theo định nghĩa của VN
Nợ của DNNN (trong và ngoài nước)
Tỉ đồng
1.391.478
1.085.353
292.210
13.915
2.683.878
1.391.478
1.292.400
Tỉ USD
66,8
52,1
14,0
0,7
128,9
66,8
62,1
So với GDP
55%
43%
12%
1%
106%
55%
51%
Nguồn: Vũ Quang Việt, “Nợ công, nợ ngân hàng VN được hé mở”, tạp chíDiễn
Ðàn, 25-11-2011
Bỏ qua nợ của DNNN
Nợ công của VN vì sao lại chỉ bằng một nửa so với cách tính của thế giới? TS Nguyễn Trọng Hậu cho rằng thế giới có tiêu chí nợ
công chung, họ có năm thành tố thì VN chỉ có ba. Có hai yếu tố chưa được tính vào nợ công của VN đó là nợ của DNNN và
khoản Nhà nước vay của quỹ hưu trí. Ông Hậu cho rằng với cách tính nợ công của VN thì thực tế những khoản nợ nước ngoài cả
tỉ USD như của Vinashin không được tính vào nợ công trong khi các nước, doanh nghiệp nào có vốn nhà nước dù chỉ một vài
phần trăm, khi vay nước ngoài cũng phải tính vào. Một khoản nữa VN chưa tính vào nợ công là khoản tiền Nhà nước vay của quỹ
hưu trí (nếu có), vì về thực chất đây cũng là nợ của dân.
Cũng theo ông Hậu, kinh nghiệm hiện nay cần cảnh giác là rất nhiều khoản nợ tư cũng có thể biến thành nợ công. Như hiện nay
có rất nhiều “đại gia” bất động sản có thể vay nợ nước ngoài. Đây không phải nợ công nhưng khi các “đại gia” phát triển đến quy
mô rất lớn mà nếu để các doanh nghiệp này đổ vỡ có thể kéo theo hàng loạt hệ lụy cho nền kinh tế. Trong nhiều trường hợp, các
“đại gia” không trả được nợ, Nhà nước sẽ phải đứng ra cứu. Như thế cũng tạo nguy cơ rất lớn khiến phình nợ công rất nhanh.
Còn ông Long thì cho rằng trên thực tế, dù được hay không được Chính phủ bảo lãnh nhưng nếu những DNNN không thể thanh
toán một phần hoặc toàn bộ thì Chính phủ với vai trò chủ sở hữu vẫn phải gánh nợ cho các DNNN này.
Cần tính theo chuẩn quốc tế
Ông Hậu khuyến cáo VN cần theo thông lệ quốc tế trong cách tính nợ công bởi để đến khi “cái kim trong bọc lâu ngày lộ ra” thì
khi đó ứng xử rất bị động. Đặc biệt, ông Hậu khuyến cáo nguy cơ vay nợ nhiều nhưng nếu sử dụng không hiệu quả thì rất nguy
hiểm. Trong khi đó, nhiều khoản vay nợ của VN được phân bổ bởi Nhà nước lại có hiệu quả sử dụng không cao...
PGS.TS Nguyễn An Hà - Viện Nghiên cứu châu Âu - cho rằng với tình hình nợ công và quản lý nợ công của VN có thể thấy rằng
nền kinh tế VN hiện đang có một số đặc điểm giống với các nước PIIGS (các nước châu Âu có tỉ lệ nợ cao, bao gồm Hi Lạp,
6
Nhập môn báo mạng
Ireland, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Ý) khi lâm vào khủng hoảng nợ công. Đó là tăng trưởng GDP giảm kể từ sau khủng hoảng
tài chính toàn cầu năm 2007 đến nay, lạm phát luôn có xu hướng tăng mạnh, luôn cao trên 8% kể từ năm 2006-2011... Do vậy,
cần có những giải pháp xử lý trước khi quá muộn.
Theo GS.TS Đỗ Hoài Nam - chủ tịch Hội đồng Học viện Khoa học xã hội VN, điều quan trọng là tìm ra được nguyên nhân của
tình trạng đáng báo động về nợ công ở VN. “Phải chăng đó là vấn đề liên quan đến mô hình tăng trưởng kinh tế quá nóng, dựa
quá nhiều vào vốn, phát triển theo chiều rộng. Điều đó đúng nhưng đã đủ chưa. Người ta còn nói mô hình tăng trưởng dựa vào
DNNN làm ăn kém hiệu quả. Gần như là con nợ lớn nhất của nợ công. Thế thì chúng ta sẽ phải bắt đầu từ đâu?” - ông Nam băn
khoăn.
Ông Nguyễn An Hà cũng cho rằng nợ công là nguồn lực quan trọng nhưng chất lượng sử dụng nợ còn quan trọng hơn. Rút ra các
bài học từ nghiên cứu, ông Hà cho rằng con số tuyệt đối nợ công cần minh bạch, rõ ràng. Trong hội nhập quốc tế, VN phải theo
luật chơi quốc tế. Bởi theo ông Hà, các khoản vay đến hạn thì nước ngoài họ xiết nợ theo luật quốc tế. VN sẽ khó lờ đi được bởi
ông Hà ví dụ trường hợp Vinashin, khi phải trả lãi, ban lãnh đạo mới của Vinashin lờ đi, nhưng chỉ cần các tổ chức xếp hạng đưa
định mức tín nhiệm của VN xuống một bậc, thành B- lãi suất cho các khoản vay đến VN tăng, thiệt hại có thể lớn hơn nhiều.
Đầu tư công cho nông nghiệp, y tế, giáo dục giảm
Ngày 25-4, Trung tâm Thông tin và dự báo kinh tế - xã hội quốc gia (Bộ Kế hoạch - đầu tư) cùng
Đại sứ quán Ireland đã tổ chức hội thảo đánh giá hiệu quả đầu tư công. Theo báo cáo nghiên cứu,
tỉ trọng đầu tư công của VN còn bất cập. Ví dụ, trong giai đoạn 2006-2010, đầu tư công cho nông
lâm nghiệp và thủy sản chiếm 6,51% trong tổng đầu tư công thì đến năm 2011 chỉ còn 5,6%; giáo
dục - đào tạo giai đoạn 2006-2010 là 3,1% thì năm 2011 chỉ còn 2,93%; y tế và hoạt động trợ cấp
xã hội từ 4,62% xuống 4,05%. Trong khi đó, đầu tư cho các lĩnh vực kinh tế lại theo xu hướng
tăng, ngay khách sạn nhà hàng cũng tăng từ 0,76% giai đoạn 2006-2010 lên mức 1,39% vào năm
2011. Cao nhất là vận tải, kho bãi, thông tin - truyền thông với tỉ lệ 22,95% lên 23,3%...
Báo cáo cũng khẳng định đầu tư công đã tác động tích cực tới tăng trưởng của VN nhưng chỉ tác
động trong khoảng thời gian năm năm, sau đó giảm dần. Trong dài hạn, đầu tư tư nhân mới là yếu
tố tác động mạnh nhất đến tăng trưởng kinh tế VN.
9. Dùng các đường link để bổ sung thêm chi tiết, thông tin: để tạo sự liền
mạch cho độc giả (đặc biệt là những sự kiện liên quan hoặc cùng nhóm chủ
đề) .
10. Đưa các từ khóa vào bài báo để trang web có vị trí cao hơn trong trang tìm
kiếm
11. Thay đổi cách thu thập thông tin, kể câu chuyện:
Vì đặc điểm nổi bật nhất của báo mạng đó là đa phương tiện. Cho nên bài
báo không chỉ được viết bằng ngôn ngữ văn bản, mà nó còn được thể hiện bằng
hình ảnh, đồ họa, âm thanh, video,… Trước khi viết bài, người phóng viên báo
mạng cần có cách thu thập thông tin đa dạng, phong phú. Các viết bài phải xen
lẫn các yếu tố đa phương tiện tạo sự sinh động, hấp dẫn cho người đọc
7
Nhập môn báo mạng
II.
Chọn các tin, bài cùng một đề tài (liên quan tới một sự kiện,
vụ việc, vấn đề…) so sánh cách khai thác góc độ (chủ đề),
cách rút tít và cách thể hiện đề tài đó trên một tờ báo in và
một trang báo mạng để thấy được sự khác nhau trong cách
viết cho báo in và báo mạng.
A.
Bài báo Sân Mỹ Đình “làm giá”? trên báo in Tuổi trẻ
và bài báo Vụ sân Mỹ Đình: Xấu hổ thay bóng đá Việt trên báo mạng
Vietnamnet.vn
Hai bài báo đều viết về một sự kiện thể thao được đông đảo người hâm mộ quan
tâm hiện nay: cuộc đấu giao hữu giữa CLB Arsenal và tuyển Quốc gia Việt Nam.
Đằng sau sự hấp dẫn của trái bóng tròn, phía hậu trường các nhà tổ chức đang lao
8
Nhập môn báo mạng
đao vì sân Mỹ Đình hét giá 1.5 tỷ cho kinh phí thuê sân Mỹ Đình. Cùng viết về
một đề tài tuy nhiên 2 bài báo có cách khai thác vấn đề khác nhau.
1. Cách khai thác vấn đề:
a. Báo in tuổi trẻ:
Báo in Tuổi trẻ khai thác vấn đề này ở góc nhìn từ sau hậu trường. Người
viết tiếp cận vấn đề qua quan điểm, cái nhìn của 2 phía: Ban tổ chức trận đấu
(Exim bank, Hoàng Anh Gia Lai) và phía quản lý sân vận động Quốc gia Mỹ Đình.
Khai thác sâu và sự mâu thuẫn đã có từ lâu giữa ban tổ chức và phía quản lý sân
Mỹ Đình và đến đỉnh điểm là thời điểm hiện nay khi trận đấu giữa CLB Arsenal và
tuyển Việt Nam sắp diễn ra. Người viết lấy ý kiến từ 2 bên, đem lại một cái nhìn
tổng quát, khách quan cho người đọc.
Về phía ban quản lý sân Mỹ Đình, giám đốc Cấn Văn Nghĩa cho biết rằng
với trận đấu lớn như vậy, ban tổ chức lãi hàng chục tỷ đồng mà không thể trả được
1.5 tỷ đồng cho sân Mỹ Đình là vô lý. Số tiền 1.5 tỷ đồng là tiền bảo dưỡng, sửa
sang sân Mỹ Đình cho 1 trận đấu quốc tế. Và chẳng mấy khi mới có 1 trận như
vậy, ban quan lý cần tăng giá để có thêm số tiền bảo dưỡng sân trong thời gian tới.
Về phía BTC, ông Lê Hùng Dũng – chủ tịch HĐQT của EximBank cho biết
với mỗi trận đấu lớn như vậy, tiền mời CLB Arsenal, tiền khách sạn, an ninh, tổ
chức sự kiện đã lên đến hàng chục tỷ đồng. Họ không nhận được mấy đồng lãi từ
tiền bán vé. Ban quản lý sân Mỹ Đình hét giá như vậy là “chặt chém” ban tổ chức.
Người viết còn đưa thêm, lãnh đạo cũ của khu liên hợp thể thao Mỹ Đình
cho biết: các chi phí điện, nước, sơn sửa, vệ sinh… chưa đến 300 triệu đồng. Đồng
thời, sân Mỹ Đình lại giảm giá thuê phòng tập cho các CLB. Đồng thời đưa ra vấn
đề về sự kết hợp lỏng lẻo giữa khu liên hợp Mỹ Đình và thể thao nước nhà, tiếng
nói của của bộ VH-TT&DL với khu liên hợp thể thao còn chưa được thể hiện.
9
Nhập môn báo mạng
b. Báo mạng Vietnamnet.vn
Khác với báo in Tuổi trẻ, bài báo của báo mạng Vietnamnet.vn khai thác vấn
đề này từ phía báo chí nước ngoài, bạn bè quốc tế về bóng đá Việt Nam. Người
viết đem đến một khía cạnh mới cho người đọc về những quan điểm, suy nghĩ của
bạn bè quốc tế về bóng đá Việt Nam. Hàng loạt những tờ báo lớn như: Reuters,
Daily Mail…đều có những thông tin và bình luận về vụ sân Mỹ Đình đòi giá cao
trước một trận đấu được xem là trận đấu lịch sử của bóng đá Việt Nam. Tuy nhiên,
bạn bè quốc tế đã không thể ngờ được là trong một trận đấu có tính quảng bá hình
ảnh rất lớn như vậy, một cơ hội hiếm có để bóng đá học hỏi, còn người hâm mộ
được tận mắt chiêm ngưỡng các thần tượng bằng xương bằng thịt, lại đang bị phía
sân Mỹ Đình gây khó dễ.
Nhìn nhận từ góc độ bên ngoài quốc gia như vậy, có thể thấy việc tổ chức
một trấn đấu lớn tại Việt Nam còn khó khăn, bị lấn áp. Người viết đặt ra vấn đề
bạn bè quốc tế sẽ nghĩ gì, các CLB bóng đá lớn trên thế giới còn đến Việt Nam
giao hữu sau những vụ lùm xùm thế này không?
2. Cách rút tít:
Tít báo Sân Mỹ Đình “làm giá” trên báo in: tác giả đã đặt 2 từ làm giá trong
ngoặc kép để thấy rõ được sắc thái mỉa mai trước ban quản lý sân Mỹ Đình.
Tít báo Vụ sân Mỹ Đình: Xấu hổ thay, bóng đá Việt! trên báo mạng: Tác giả đã
sử dụng tính từ xấu hổ - một tính từ khá mạnh và dữ dội trong vấn đề này để gây
được sự chú ý từ người đọc. Tít bài này Cung cấp thông tin chính trong một cái
liếc mắt, giúp độc giả lựa chọn bài báo và muốn đọc bài báo.
3. Cách thể hiện đề tài:
Thông tin báo điện tử phải nhanh, yếu tố cạnh tranh hàng đầu đối với tất cả
các nhà báo trên thế giới bây giờ vẫn là thời gian phải nhanh nhất. Dung lượng
thông tin phải phong phú, nhiều chiều, thông tin ở nhiều góc cạnh, nhiều góc độ.
10
Nhập môn báo mạng
Chính vì vậy trong bài báo Vụ sân Mỹ Đình: Xấu hổ thay, bóng đá Việt! người
viết chỉ khai thác 1 góc độ nhỏ đó là báo chí và bạn bè quốc tế đánh giá về bóng đá
Việt Nam. Bài báo được viết theo kết cấu kim tự tháp ngược, đưa những thông tin
quan trọng lên trên đầu bài báo
Còn bài báo Sân Mỹ Đình “làm giá” trên báo in, tác giả khai thác vấn đề từ
2 góc độ - nhà quản lý và nhà tổ chức, đưa thêm nhiều thông tin ngoài lề. Do đó
dung lượng bài báo cũng nhiều hơn. Ngoài ra trong bài còn sử dụng phương pháp
phỏng vấn, bình luận, đánh giá. Về kết cấu, bài báo sử dụng kết cấu dạng chứng
minh. Phù hợp với loại bài phân tích, điều tra, bình luận. Phải đề cập đến thông tin
chính, sau đó chứng minh bằng một loạt lý lẽ dựa trên các sự việc, triển khai bài
báo theo một logic nhất định để nêu bật chủ đề, giúp cho bài viết mạch lạc và độc
giả biết điều gì đang chờ họ ở phía trước.
Vụ sân Mỹ Đình: Xấu hổ thay, bóng đá Việt!
- Không chỉ có báo chí trong nước mấy ngày qua đưa tim rầm rộ về vụ sân Mỹ Đình “hét
giá” 1,5 tỷ, mà cả báo chí nước ngoài cũng rất quan tâm đến vụ việc rất bi hài này. Với kiểu
“vạch áo cho người xem lưng”, chuyện sân Mỹ Đình đòi giá cao đang tạo ra những phản ứng
thiếu tích cực với bạn bè quốc tế về hình ảnh bóng đá Việt Nam.
Trước tiên cần phải khẳng định lại rằng, đến thời điểm này hợp đồng thuê sân chưa được phía
Ban quản lý khu Liên hợp thể thao QG Mỹ Đình và VFF đặt bút ký, nhưng con số 1,5 tỷ xuất
hiện nhan nhản trên báo chí những ngày qua là có thật. Giám đốc khu liên hợp thể thao QG Mỹ
Đình Cấn Văn Nghĩa cho rằng, khi mọi việc chưa chốt lại, VFF cũng như BTC trận đấu không
nên bắn tin cho báo chí để vụ việc um xùm lên như thế.
11
Nhập môn báo mạng
Hình ảnh bóng đá Việt Nam bị xấu đi khi vụ sân Mỹ Đình lên báo chí nước ngoài - Ảnh: SN
Tuy nhiên, đây là câu chuyện thực sự được dư luận quân tâm và đa số đều thể hiện thái độ bức
xúc với Ban quản lý sân Mỹ Đình, bởi nó không phải lần đầu xảy ra, mỗi khi có trận ĐTVN hay
U23 đá giao hữu quốc tế. Những diễn biến mới nhất về vụ việc, liên tục được cập nhật trên các
phương tiện thông tin đại chúng, trong đó có cả báo chí nước ngoài.
Hàng loạt những tờ báo lớn như: Reuters, Daily Mail…đều có những thông tin và bình luận về
vụ sân Mỹ Đình đòi giá cao. Thậm chí, nhiều tờ báo còn ái ngại cho phía BTC trận đấu trước
nguy cơ trận đấu có thể phải hủy.
Cũng những tờ báo này, chỉ khoảng hơn 1 tháng trước, khi mà VFF đặt bút ký hợp đồng với CLB
Arsenal về chuyến du đấu, đã chúc mừng Việt Nam, chúc mừng VFF vì lần đầu tiên tổ chức một
trận đấu được xem là lịch sử với bóng đá Việt Nam.
Tuy nhiên, tất cả đã không thể ngờ được là trong một trận đấu có tính quảng bá hình ảnh rất lớn
như vậy, một cơ hội hiếm có để bóng đá học hỏi, còn người hâm mộ được tận mắt chiêm ngưỡng
các thần tượng bằng xương bằng thịt, lại đang bị phía sân Mỹ Đình gây khó dễ.
Xấu hổ thay, sau những thông tin như vậy, những luồng ý kiến phản hồi từ báo chí nước ngoài
cho rằng CLB Arsenal có thể giúp BTC trận đấu trả khoản tiền 1,5 tỷ đồng, tương đương với 45
000 bảng. Đơn giản bởi, số tiền này chỉ bằng lương 1 tuần với một cầu thủ…dự bị ở Arsenal.
Nhắc lại chuyện ngày xưa, khi nhìn sang các nước láng giềng như Thái Lan, Malaysia,
Singapore…liên tục mời được các đội bóng danh tiếng hàng đầu thế giới đến du đấu.
12
Nhập môn báo mạng
Thẳng thắn mà nói, không phải Việt Nam không có tiền, nhưng chúng ta không có một cái sân
thật sự tiêu chuẩn quốc tế để tổ chức những trận đấu như vậy. Vì thế mà hồi đó, người ta chỉ mơ
về một cái sân thật đẹp, một cái sân mà chúng ta không bị “ngượng” khi tổ chức những trận giao
hữu kiểu như đá với CLB Juventus năm 1996 (hồi đó sân Hàng Đẫy còn không còn giàn đèn).
Rồi thì ước mơ có một cái sân hoành tráng đã thành hiện thực, khi Mỹ Đình được xây dựng phục
vụ cho SEA Games trên sân nhà. Rồi sau khi có cái sân to đẹp ấy, hàng loạt những đội bóng tên
tuổi đã sang Việt Nam, trong đó có cả Olympic Brazil năm 2008.
Một cái sân với mục đích làm nhiệm vụ chính trị là chính, là nơi để hàng nghìn người hâm mộ
sống trong những lễ hội bóng đá thực sự, nhưng đáng tiếc là nó lại trở thành nơi để ai đó đặt sự
kiếm lời lên hàng đầu. Ai cũng hiểu cho Ban quản lý sân Mỹ Đình rằng họ phải tự chủ tài chính
để tự nuôi sống mình, nhưng có đến mức phải đẩy mức giá lên một cách vô lý như vậy?
Trở lại câu chuyện sân Mỹ Đình lên báo chí nước ngoài, không hiểu họ sẽ nghĩ gì và liệu còn hào
hứng trong những trận đấu giao hữu tiếp theo trong tương lai? Uy tín và hình ảnh của bóng đá
Việt Nam đang bị ảnh hưởng không nhỏ, liệu mức giá 1,5 tỷ đồng mà Ban quản lý sân Mỹ Đình
đưa ra có mua được sự mất mát đó?
Thật xấu hổ thay…
Song Ngư
III.
Viết một bài báo mạng
Khâu nhục - sự cầu kỳ mang đến món ăn tuyệt hảo
Với người dân Xứ Lạng, món khâu nhục hay còn gọi là “nằm khâu” theo cách gọi
của người dân tộc đã không còn xa lạ, nhưng với nhiều vùng miền khác thì việc
nghe đến tên cũng là một điều bí mật.
Khâu nhục là món ăn mang văn hóa Trung Quốc, nhưng qua bàn tay của người dân
Lạng Sơn nó đã được biến tấu và trở thành món ngon và đôc đáo trong mỗi bữa
cơm sang trọng, tiếp đón khách phương xa hay lễ tiệc của người dân vùng này.
Đây là món ăn được chế biến khá cầu kỳ với nguyên liệu là thịt ba chỉ và hầm cách
thủy trong thời gian khá lâu.
13
Nhập môn báo mạng
Khâu nhục sau khi nấu xong có màu vàng đều, hấp dẫn, mùi thơm đặc trưng mà
không lẫn đi đâu được.
Theo anh Lê Văn Cao (một chủ quán khâu nhục ngon nổi tiếng ở Lạng Sơn): “Bí
quyết của món này là phải biết chọn nguyên liệu ngon, nêm gia vị cho phù hợp và
làm kỹ trong từng khâu chế biến”.
Trước hết là thịt ba chỉ ngon nhất của con lợn 60-70kg là vừa, nếu không sẽ bị béo
quá. Ngoài ra cần các loại gia vị như húng lìu, ngũ vị hương, khoai môn, địa liền,
tỏi, ớt, mật ong, xì dầu, rượu, giấm, bột ngọt, hạt tiêu và đặc biệt là phải có loại rau
muối mặn của đồng bào dân tộc thì món mới ngon và đặc trưng.
Thịt ba chỉ cạo sạch lông, rửa sạch để ráo nước, cắt miếng to khoảng 0,5kg cho vào
nồi luộc chín tới. Thịt ba chỉ sau khi luộc sơ được tẩm gia vị là giấm và xì dầu để
lên màu bóng mượt rồi dùng tăm tre chọc bì thật kỹ để bì có khả năng hấp thụ
nước cho mềm. Càng châm kỹ thì miếng thịt sẽ càng ngon hơn và đem quay, vừa
quay vừa quyết mật ong cho vàng bì hoặc cho vào chảo mỡ chao cho vàng miếng
thịt rồi vớt ra để nguội.
14
Nhập môn báo mạng
Khoai môn hoặc khoai lang gọt vỏ, thái miếng cho vào mỡ chao giòn, vớt ra để
nguội. Gia vị của món khâu nhục rất cầu kì. Rau muối mặn dùng để làm thức ăn
mặn của người Hoa, Tày, Nùng ở Lạng Sơn đem rửa cho hết sạn và độ mặn, băm
nhỏ rồi trộn đều với tương tàu, xì dầu, húng lìu, tỏi giã nhỏ xếp xuống dưới đĩa,
trên là khoai môn hoặc khoai lang.
Thái thịt thành từng miếng độ dày mỗi miếng khoảng 2 ngón tay rồi xếp thịt lên
trên đĩa khoai thành hình tròn, úp bát to vào lật lại để nguyên đĩa, xếp từng bát thịt
vào nồi hấp cách thủy độ 3-4 giờ cho thịt chín và mềm nhừ thì là món ăn đã hoàn
thành. Bỏ ra thịt có màu vàng đều, hấp dẫn, mùi thơm đặc trưng mà không lẫn đi
đâu được.
Món khâu nhục đã trở thành món ăn truyền thống của người dân Lạng Sơn và một
điều hấp dẫn với khách du lịch. Ở bất cứ đám cưới nào của người dân nơi đây ta
cũng dể dàng bắt gặp món ăn này. Tuy đã quá quen thuộc nhưng khâu nhục vẫn là
một món ăn mà ai ăn cũng “gật gù” khen ngon.
Phỏng vấn TS. Nguyễn Ánh Hồng:
“Đừng để hành vi xấu làm mất đi nét đẹp văn hóa Việt”
Thời gian gần đây, dư luận bức xúc với những hành vi xấu, phản cảm của một bộ
phận người dân tại các lễ hội, đền chùa gây ảnh hưởng không tốt đến nét đẹp văn
hóa truyền thống của người Việt. Chiều ngày 6/3, nhóm phóng viên chúng tôi đã
có cuộc trò chuyện với Tiến sĩ Nguyễn Ánh Hồng – phó trưởng khoa Văn hóa và
phát triển – Học viện BC&TT, để làm rõ hơn vấn đề này.
15
Nhập môn báo mạng
Tiến sĩ Nguyễn Ánh Hồng- phó trưởng khoa Văn hóa & phát triển – HV BC&TT
PV: Đầu năm đi lễ chùa, xin lộc, cầu bình an là một nét văn hóa đẹp. Tuy nhiên
trong hiện tại, nét đẹp văn hóa ấy không còn vẹn nguyên nữa, do ý thức thái độ
của một bộ phận du khách. Bà nghĩ sao về hiện tượng này?
Tiến sĩ Nguyễn Ánh Hồng: Việc đi chùa, đi lễ… là một thói quen tốt của người
Việt từ xưa đến nay. Đầu năm lên chùa để xin lộc, xin sức khỏe, sự bình yên. Cuối
năm đi chùa với mục đích trả ân trả nghĩa. Người Việt Nam là vậy, quan niệm có
vay, có trả, có đầu có đuôi, đây là một triết lý sống đầy đặn, ngọn nguồn. Như vậy,
bản thân việc hướng đến và đi chùa chiền đã là một điều đáng quý, một hành xử
đẹp và hiện nay, người Việt đã có những thay đổi văn minh hơn khi lên chùa.
Tuy nhiên, vẫn còn những vấn đề nổi cộm, bức xúc mà lâu nay báo chí, truyền
thông phản ánh như việc một số người xô bồ chen lấn, dán tiền lên tượng Phật, lừa
16
Nhập môn báo mạng
đảo, buôn thần bán thánh công khai… Điều này những người có minh triết đạo
Phật hẳn sẽ phải suy nghĩ.
PV: Vài năm trở lại đây, việc người dân đổ xô đi mua ấn đền Trần đến độ phải
giẫm đạp lên nhau, gây hỗn loạn và làm ảnh hưởng đến nét đẹp văn hóa của lễ hội
cũng như gây nhiều bức xúc cho một bộ phận không nhỏ người dân đang trở thành
vấn đề nan giải. Tại sao tín ngưỡng này lại hút khách thập phương đến vậy và Tiến
sĩ nhận định sao về hiện tượng còn tồn tại nhiều mặt xấu chưa giải quyết được
này ?
Tiến sĩ Nguyễn Ánh Hồng : Lâu nay chúng ta vẫn quan niệm ngày lễ tết đến du
xuân ở cửa chùa để xin phúc, xin lộc, tìm sự thanh tịnh, thanh tĩnh cho tâm hồn và
để cân bằng con người với những bức xúc từ cuộc sống. Việc người Việt đến với
đền Trần để xin ấn bởi đây là nơi khai ấn, ban lộc, phúc về phương diện của quan
chức. Thứ nữa, khai ấn đền Trần cũng là một trong những nét đẹp của văn hóa dân
tộc, thể hiện lòng tôn kính của người bây giờ với văn hóa triều Trần – triều đại của
hào khí Đông A, ghi nhận công lao của các vị vua triều Trần đối với sự hung thịnh
và phát triển của văn hóa Việt Nam, đồng thời nó cũng thể hiện một ước nguyện
hết sức chân chính của con người Việt Nam: ước nguyện được vươn lên với cái
đẹp, được hoàn thiện và sự may mắn. Đó là một việc tốt.
Tuy nhiên vài năm trở lại đây, do cuộc sống phát triển, nhu cầu của con người
hướng tới những giá trị vật chất cho nên họ tìm đến lễ khai ấn đền Trần là lễ khai
ấn để thăng quan tiến chức chứ không phải cầu phúc, cầu lộc và cầu may dẫn đến
những chen lấn, xô đẩy, những hành động phản cảm, đáng lên án, làm hỏng mất cái
vẻ đẹp thẩm mĩ cũng như mất đi ý nghĩa văn hóa của lễ khai ấn đền Trần.
PV: Có thể thấy việc mua thần bán thánh hiện nay đã đến mức “phát mãi tiền
nhân”, một hình thức bán sỉ và lẻ thần thánh (như chuyện lấy một tấm giấy có dấu
ấn nhà Trần 20.000 đ/cái, bán lại cho nhà giàu 200.000 đ/cái). Trước sự thương
17
Nhập môn báo mạng
mại hóa một nét đẹp văn hóa như vậy, cần có những giải pháp nào để khắc phục
hiện trạng trên?
Tiến sĩ Nguyễn Ánh Hồng: Việc tổ chức đêm khai ấn đền Trần lâu nay đã được
Sở văn hóa, các ban ngành của tỉnh Nam Định cố gắng làm rất nhiều điều để duy
trì và tổ chức phần lễ cho nó trang trọng, nghiêm túc và khoa học. Bởi vì nó đáp
ứng hai nhu cầu: thứ nhất là vấn đề tâm linh và nhu cầu thứ hai là nhu cầu đời
thường đã được thăng hoa – nhu cầu giải trí. ở đây thì nhu cầu giải trí nó bị mờ
nhạt.
Tuy nhiên, lâu nay có một biểu hiện xấu tức, bất cập từ cả hai phía. Thứ nhất về
phía ban tổ chức từ khâu quản lí, thời gian và số lượng của các ấn đền Trần phát ra
nó không đáp ứng được nhu cầu đòi hỏi rất lớn của người dân. Thứ nữa là hiểu
biết, ý thức của người dân: họ quên mất là đếnnhững nơi đình, chùa những nơi thờ
cúng linh tiêng thì trước hết phải có tấm lòng thành, cái chung của mọi sự thay đổi,
mọi sự vận động phát triển đều bắt đầu từ tấm lòng. Người Việt Nam đến đền Trần
chỉ cốt xin được ấn thì mới có được sự may mắn, có cơ hội thăng quan tiến chức.
Ban tổ chức không bán ấn chỉ chủ chương phát ấn, như là ban phúc lộc cho dân,
nhưng việc mua bán diễn ra là có thực nhưng nó nằm ngoài kiểm soát. Như đã nói
ở trên thì việc ấn thì ít mà nhu cầu của người dân thì nhiều cho nên có những kẻ
xấu đã lợi dụng cơ hộ này để chuộc lợi, việc bán là do những người xin được ấn rồi
đem bán cho tư nhân. Như vậy vô hình chung, cách thức tổ chức thiếu tính hiệu
quả đã làm cho việc xin và cho ấn đền Trần trở thành cơ hội để người ta thương
mại hóa nó, làm mất đi ý nghĩa cũng như vẻ đẹp của văn hóa Việt.
PV: Hiện nay, một bộ phận người dân đi lễ chùa có quan niệm đi lễ lớn, mâm cao
cỗ đầy sẽ được nhiều lộc, cho bao nhiêu sẽ nhận bấy nhiêu. Bởi vậy, tại không ít
đền chùa có những mâm cỗ trị giá lên đến vài chục triệu đồng, rất lãng phí. Tiến sĩ
nghĩ sao về quan niệm này?
18
Nhập môn báo mạng
Tiến sĩ Nguyễn Ánh Hồng: Đấy là quan niệm sai lầm của những tác giả những
mâm lễ đó. Một số người quan niệm trần sao âm vậy, cho bao nhiêu sẽ nhận được
bấy nhiêu thế cho nên sắm mâm cao cỗ đấy với hi vọng sẽ xin được âm phúc. Đó
là quan điểm sai lầm bởi đến với các cơ sở thờ tự trong văn hóa tâm linh của người
Việt thì trước hết phải ở tấm lòng thành, chỉ cần ý nghĩa biểu tượng và một khát
vọng chân chính chứ không phải với mục đích chuộc lợi để đạt được tham vọng
lớn. Việc lắm lễ, với mâm cỗ 20 – 40 triệu thì sẽ đạt được 3 – 4 tỉ thì không có.
PV: Theo cô việc báo chí đưa các tin tức về những hành động phản cảm diễn ra ở
các lễ hội, đền chùa có ảnh hưởng như thế nào tới đời sống văn hóa của người
Việt hay không?
Tiến sĩ Nguyễn Ánh Hồng: Văn hóa Việt Nam xưa nay người ta chỉ quen nhìn về
một chiều, về những thuần phong mĩ tục, những nét đẹp mà ít đề cập đến mặt tiêu
cực. Trong khi đó báo chí lại nhìn ở cả phương diện giáo dục và nhận thức, thẩm
mĩ và văn hóa và truyền tải thông tin. Vấn đề ở chỗ nếu mà thông tin đưa thiếu tính
định hướng dẫn đến cái hiệu quả của nó chưa chắc đã đóng vai trò tích cực. Ví dụ
với việc đưa những thông tin về lễ hội khai ấn của đền Trần với những biểu hiện
lệch lạc của một sô người… đấy không phải là tuyệt đại đa số, nó chỉ chiếm một bộ
phận nhỏ không đúng chuẩn, còn về căn bản họ đến với lễ với một tấm lòng thành
kính, cư xử chuẩn mực. Do đó nếu chỉ đưa hình ảnh xấu về đền trần tức là chen
lấn, xô đạp lẫn nhau mà lại không nhìn thấy mặt tích cực của những thành quả đã
đạt được để khích lệ những yếu tố tích cực đó lên để trở thành những hình ảnh tiêu
biểu để truyền bá cho ứng xử của người Việt thì đó cũng là điều không nên. Theo
tôi thì báo chí nên đưa tin hai mặt, đạt được những cái gì để khích lệ người ta phát
triển theo cấp số nhân còn những mặt chưa được cũng nên nêu ra.
19
Nhập môn báo mạng
PV: Vậy theo tiến sĩ chúng ta cần phải có những giải pháp nào để hạn chế những
biểu hiện, hành vi xấu, phản cảm diễn ra trong các lễ hội, đền chùa ở nước ta hiện
nay?
Tiến sĩ Nguyễn Ánh Hồng: Đây không phải là vấn đề có thể giải quyết trong một
sớm một chiều mà cần phải có thời gian và thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp. Đầu
tiên là khâu quản lý phải khoa học, các ngành chức năng phải phối hợp cùng thực
hiện quản lý (mở rộng địa điểm đón khách thập phương,..), có các chế tài rõ ràng
về việc xử lý người vi phạm với mức phạt cao có tác dụng răn đe, cảnh cáo. Sau
nữa là việc báo chí và các cơ quan thông tấn cần đưa tin một cách định hướng, đa
chiều để cong chúng có cái nhìn chính xác về vấn đề này, đồng thời từ đó công
chúng sẽ điều chỉnh hành vi của mình cho phù hợp với văn hóa, thuần phong mĩ
tục của dân tộc. Không ai là người Việt lại muốn chỉ vì những hành vi xấu không
đáng có này ảnh hưởng không tốt đến cái nhìn của người khác về những nét đẹp
trong văn hóa Việt, đặc biệt là trong mắt bạn bè quốc tế.
Vấn đề này không thể nói thay đổi là có thể thay đổi luôn được mà phải từ từ thực
hiện một cách hài hòa và đầy đủ. Chắc chắn rằng trong những năm tới, ban tổ chức
sẽ có những điều chỉnh hiệu quả để giải quyết vấn đề bức xúc này.
Xin cảm ơn tiến sĩ về cuộc trò chuyện này!
20