Trang 1


CULTURE OF VIET NAM
Tạp chí xuất bản 02 kỳ/tháng
Giấy phép hoạt động báo chí số 397/GP-BVHTT
Và số 41/GP-SĐBS
Giấy phép quảng cáo số 1187/BC
TÒA SOẠN TRỊ SỰ

27 Hương Viên, Q. Hai Bà Trưng ,Hà Nội
ĐT & Fax: (84.4).39764693
CHỦ NHIỆM

GS Hoàng Chương
TỔNG BIÊN TẬP

Nhà văn – TS Phạm Việt Long
Phó tổng biên tập thường trực

NB Nguyễn Thế Khoa

Phó Tổng Biên tập

Tổng bí thư, Chủ tòch nước CHDCND Lào Choummaly Sayasone đón TBT, Chủ tòch QH Nguyễn Phú Trọng
nhân chuyến thăm hữu nghò chính thức nước CHDCND Lào từ ngày 20 đến 22/6/2011. Ảnh: TTXVN

TS Nguyễn Minh San
NB Trần Đức Trung

NỘI DUNG

Trưởng Ban Trò sự

NB Nguyễn Hoàng Mai
thư ký tòa soạn

Số 7 (178) - 2011

NB Trần Thu Hiền
NB Từ My Sơn

CON NGƯỜI & SỰ KIỆN

28. Hương Thơm - Thành công ở cả

4. Việt - Lào, tình sâu hơn nước Hồng

tuồng cổ lẫn hiện đại

Giám đốc điều hành

Hà – Cửu Long

NB Võ Thành Tân
PGĐ: NB Lê Hải Châu

Nguyễn Thu Hiền
PV

Giám đốc vppt văn hiến việt nam


6. Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn

Phan Tôn Tònh Hải

Dũng: Tạo điều kiện để trí thức góp ý

Hội đồng biên tập

cho Chính phủ

GS Vũ Khiêu - Thượng tướng Nguyễn Nam
Khánh - GS Trần Bảng - GSTS Trần Văn Khê
- Nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm - NS Vũ Mão
- NNC Tôn giáo Nguyễn Hữu Oanh - GSVS
Hồ Só Vònh - GS Trường Lưu - GSTS Thái Kim
Lan - TS.NSND Phạm Thò Thành - NSND
Đặng Nhật Minh - TS Hoàng Hải - TS Đoàn
Thò Tình - GSTS Nguyễn Thuyết Phong
Ban chuyên đề
Văn phòng Ban Biên tập

Số 64 Trung Hòa (Số 6 - Lô 12B cũ) Khu ĐTM
Trung Yên - Hà Nội
ĐT: (84.4).37. 831 961 - 37. 831 962
E-mail:
Văn phòng quảng cáo và
phát hành

Số 404 Đường Bưởi, Q. Ba Đình - TP. Hà Nội

ĐT: 04. 3 7717665 * Fax: 04. 3 7718875;
Mobile: 0989.186661
Văn phòng đại diện tại
TP. Hồ Chí Minh

288B An Dương Vương - Q.5 - TP. Hồ Chí Minh
ĐT: 08. 3 8353878
Văn phòng đại diện tại Đà Nẵng

PV
32. Bài ca giữ nước trong truyền thuyết

8. Lễ trao tặng giải thưởng “Doanh nhân

Đền Cấm ở thành phố Lào Cai

tiêu biểu Asean”, cúp vàng “Doanh



nhân tâm tài”, giải thưởng “Thương hiệu

DIỄN ĐÀN

nổi tiếng Asean” tại Lào 2011: Đây là

34. Văn hóa biển, đảo

Vân Du


Đỗ Hoài

một sự kiện rất có ý nghóa
PV

VÌ SỰ PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG

10. Tượng đài Bác Hồ trên đảo tiền tiêu

36. Công ty TNHH Dũng Tân – Linh

Cô Tô

hoạt thích ứng với thò trường
Trần Thu

Châu Giang

38. Công ty CP Đại Thiên Lộc – Không

12. Tổ Quốc nhìn từ biển


Nguyễn Việt Chiến

ngừng gia tăng giá trò thặng dư
Đại Miêu

14. Công chúa Mỵ Châu – Bi kòch của




cô gái Việt Nam thời Âu Lạc

40. Công ty CP Đường Kon Tum – Cùng



GS.AHLĐ Vũ Khiêu

phát triển với người nông dân
Quang Hòa

16. Đằng Giang tự cổ huyết do hồng
Nguyễn Minh San
20. Thăm không gian xưa

Trình bày
Hoa Việt media

22. “Nhớ về hoa Champa”

Tài trợ phát hành

giả của tình hữu nghò
TỪ TRONG DI SẢN

PV

Tầng 5 khách sạn Eiffel - 117 Lê Độ - Đà Nẵng

ĐT: 0511.647 529 * Fax: 0511. 811 972

De. Đặng Phúc Đạt

30. Bá Nha - Một tài năng âm nhạc, sứ

42. Công ty TNHH DV ứng dụng tin học
và DVDL Ecco – Về một dự án kết hợp

GS Hoàng Chương

du lòch với công tác bảo vệ sức khỏe
Đơn Đơn

Vũ Mão

44. Công ty CP rửa xe bọt tuyết Trung

HIỀN TÀI ĐẤT VIỆT

Niên – Góp phần bảo vệ môi trường

23. Trạng nguyên Lê Văn Thònh với



In tại

việc bảo vệ biên cương


DOANH NHÂN TÂM TÀI

GIÁ: 22.000 VNĐ

25. GS Vũ Khiêu và bài Văn bia tưởng

doanh nhân thích làm từ thiện

niệm liệt sỹ ngành giáo dục



Doanh nghiệp sách Thành Nghóa
TP. Hồ Chí Minh
Nhà máy in Quân đội I

Khải Hoàn

Phạm Thanh Liêm

Thu Trần

46. DNTN vàng bạc Thanh Tuấn – Nữ
Mộng Huệ


48. Công ty TNHH Con Cò Vàng – Chú

12. Fatherland - view from the sea


trọng phát triển sản phẩm


Bùi Thọ

50. Công ty CP chợ Vườn Hoa – Vừa

48. Godern stork ltd.: concentrate on

Nguyen Viet Chien

Prof. Vu Khieu

Tu Dan

Nguyen Minh San
Prof. Hoang Chuong
22. Remembering Champa Flower

Thu Thu



56. Trường cao đẳng Bách Việt –

ĐỜI SỐNG QUANH TA

OF

52. Vina shoes: confident go around the

world
My Ha
54. Three green leaves jsc: keep firmly

23. Le Van Thinh with the border

the brand
Thu Thu

protection
Khai Hoan
25. Prof. Vu Khieu with the poem

Hiền Thu

VIEWPOINT

VIETNAMEST TALENT

Khẳng đònh giá trò qua sự tin tưởng của
xã hội

FROM

Artist Vu Mao

54. Công ty TNHH TM – DV – SX Ba
Lá Xanh – Giữ vững thương hiệu

CULTURE


TRADE MARK AND BRANDNAME

20. Visiting an ancient place

52. Vina Giày - Tự tin vươn ra thế giới
Mỹ Hà

go with charitalbe

16. Bach Dang battle

THƯƠNG HIỆU NHÃN HIỆU – TỪ
GÓC NHÌN VĂN HÓA

Bui Tho
50. Flower garden market jsc: Trading

women under Au Lac priod

kinh doanh vừa làm từ thiện
Tử Đan

developing product

14. My Chau princess: the tragedy of

remembering

to


partiotic

martyr

through socitations belief
Hien Thu

of
LIFE AROUND US

educating branch
Pham Thanh Liem

58. Ca nng Bạch Vân – Hết lòng với

56. Bach Viet College: decide the value

58. Bach Van artist: live with singing
profession

nghiệp cầm ca
Thanh Thuận
61. Không gian văn hóa cồng chiêng

Thanh Thuan

28. Artist Huong Thom: success in both

61. Muong Gong culture space in Hoa Binh


ancient and modern Tuong

Nguyen Hieu

Nguyen Thu Hien

của người Mường Hòa Bình
Nguyễn Hiếu
VĂN HÓA GIAO THÔNG

30. Ba Nha – a music talent – the

TRAFFIC CULTURE

ambassador of relationship

63. Traffic culture smile
Tran Tan Ngo

Thanh Thuan

63. Thơ : “Nụ cười văn hóa giao thông”
INSIDE HERITAGE

64. Need to build motorcycle traffic

64. Cần sớm xây dựng “văn hóa giao

32. The song of national protection in


culture soonly

thông xe máy”

legend of Cam temple in Lao Cai

Trần Tấn Ngô

TS Nguyễn Hữu Nguyên





66. Thái độ và hành vi ứng xử thể hiện

FORUM

văn hóa đường phố

34. Sea and Island Culture

Van Du

Dr. Nguyen Huu Nguyen
66. Behavior and attitude showing
street culture
Prof. Nguyen Thuyet Phong


Do Hoai

GS.TS Nguyễn Thuyết Phong

CONTENTS

FOR THE COMMUNITY

PEOPLE AND EVENTS

38. Dai Thien Loc jsc.: continuosly

4. Viet – Laos – a realation deeper

increasing extra value

DEVELOPMENT
36. Dung Tan ltd.: Flexible in the market

No.7 (178) - 2011

Tran Thu

Dai Mieu

than Hong Ha – Cuu Long river water –

40. Kon Tum Sugar jsc. : depeloping

Reporter

PV

with farmer

6. Prime Minister Nguyen Tan Dung:

Quang Hoa

Create opportunity for intelligensia

42. Eco jsc: about a project of combination

giving suggestions to Government

of travelling with taking health care
Don Don

PV



8. Mr. Bunpon Buttanavong, member of
the Lao People's Revolutionary Partys

44. Trung Nien carwash jsc.: Contributing

(LPRP) Politburo: This is a meaning

to environment protection
Thu Tran


event – Reporter
PV
10. Uncle Ho statute in Coto Island
Chau Giang

HEART - TALENT BUSINESSMEN
46. A businesswoman has a warm heart
Mong Hue

Ảnh bìa 1:
Tổng Bí thư, Chủ tòch nước CHDCND Lào
Choummaly Sayasone đón TBT, Chủ tòch QH
Nguyễn Phú Trọng nhân chuyến thăm hữu
nghò chính thức nước CHDCND Lào từ ngày
20 đến 22/6/2011


Lãnh đạo Đảng, Nhà nước và nhân dân Lào nồng nhiệt đón Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và đoàn đại biểu Việt Nam.

VIỆT - LÀO
Tình sâu hơn nước Hồng Hà , Cửu Long

N

hận lời mời của Đồng chí Chummaly
Sayasone, Tổng Bí thư, Chủ tòch nước
Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào và
Phu nhân, Đồng chí Nguyễn Phú Trọng - Tổng
Bí thư, Chủ tòch Quốc hội nước Cộng hòa XHCN

Việt Nam và Phu nhân cùng Đoàn đại biểu cấp
cao Việt Nam đã sang thăm hữu nghò chính thức
nước Cộng hòa DCND Lào từ ngày 20/06/2011
đến ngày 22/06/2011. Đây là chuyến thăm nước
ngoài đầu tiên của Đồng chí Nguyễn Phú Trọng
trên cương vò Tổng Bí thư Đảng CS Việt Nam.
Trong thời gian ở Lào, Tổng Bí thư Nguyễn Phú
Trọng đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại
Kỳ họp thứ nhất, khóa VII Quốc hội Lào (đây là
sự kiện đầu tiên trong lòch sử Quốc hội Lào);Tổng
Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã hội kiến với các
nhà lãnh đạo của Lào. Kết thúc chuyến thăm,
hai bên đã ra tuyên bố chung đánh giá cao kết
quả thành công, ý nghóa và tầm quan trọng của
chuyến thăm trong việc tăng cường và phát triển
hơn nữa quan hệ hữu nghò truyền thống, đoàn
4

l PV
kết đặc biệt, hợp tác toàn diện Việt Nam-Lào.
Trong chuyến thăm Lào, Tổng Bí thư, Chủ tòch
Quốc hội Nguyễn Phú Trọng và Phu nhân cùng
các thành viên trong Đoàn đã đến đặt lẵng hoa
tại Tượng đài Chủ tòch Cayson Phomvihan và
trồng cây lưu niệm trong khuôn viên khu Tượng
đài; đến thăm và thắp hương tại Nhà lưu niệm
Chủ tòch Cayson Phomvihan. Ghi lưu niệm vào
sổ lưu bút của Nhà lưu niệm, Tổng Bí thư, Chủ
tòch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng viết: “Thăm
Nhà lưu niệm, chúng tôi bồi hồi xúc động tưởng

nhớ Chủ tòch Cayson Phomvihan - người con ưu
tú của nhân dân các dân tộc Lào, nhà lãnh đạo
kiệt xuất của Đảng và Nhà nước Lào, người chiến
sỹ cách mạng trung kiên, suốt đời phấn đấu vì sự
nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng đất nước
Lào hòa bình, độc lập, dân chủ, thống nhất và
phồn vinh theo đònh hướng xã hội chủ nghóa. Chủ
tòch Cayson Phomvihan là người đồng chí, người
bạn lớn, thân thiết của nhân dân Việt Nam; người
đã có công lao to lớn trong việc đặt nền móng,


Tổng Bí thư, Chủ tòch nước CHDCND Lào Chummaly Xaynha xỏn đón tiếp Tổng bí thư, Chủ tòch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng. Ảnh: Trí Dũng - TTXVN

xây dựng và phát triển mối quan hệ hữu nghò vó
đại, thủy chung, trong sáng “hạt muối cắn đôi,
cọng rau bẻ nửa” Việt-Lào. Đảng, Nhà nước và
nhân dân Việt Nam luôn trân trọng và ghi nhớ
tình cảm cao đẹp, công lao to lớn của Chủ tòch
Cayson Phomvihan cùng các đồng chí lãnh đạo
khác của Lào, và nguyện sẽ làm hết sức mình để
cùng với Đảng, Nhà nước và nhân dân Lào mãi
mãi giữ gìn và phát triển mối quan hệ hữu nghò
truyền thống, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn
diện Việt Nam-Lào lên tầm cao mới.”
Nhân dòp này, Tổng Bí thư, Chủ tòch Quốc hội
Nguyễn Phú Trọng và Phu nhân đã đến thăm,
tặng quà một số gia đình Lào và gia đình Việt
kiều tiêu biểu, như gia đình bà Xỉđa Phumxavẳn,
93 tuổi; gia đình ông Trần Đèng, 84 tuổi, có công

với cách mạng Việt Nam và cách mạng Lào.
Tại Savanakhet, Tổng Bí thư, Chủ tòch Quốc
hội Nguyễn Phú Trọng đã gặp mặt thân mật cán
bộ, nhân viên Tổng lãnh sự quán Việt Nam, các
đại biểu doanh nghiệp và bà con Việt kiều. Tổng
Bí thư, Chủ tòch Quốc hội vui mừng nhận thấy tập
thể cán bộ, nhân viên Tổng lãnh sự quán Việt
Nam tại Savanakhet đã đoàn kết, cố gắng hoàn
thành tốt nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và nhân
dân giao phó, góp phần thúc đẩy quan hệ hữu
nghò, đoàn kết, hợp tác gắn bó Việt Nam-Lào;
đồng thời quan tâm, giúp đỡ bà con Việt kiều làm
ăn sinh sống tại đòa bàn.

Tổng Bí thư, Chủ tòch Quốc hội Nguyễn Phú
Trọng đánh giá cao tinh thần lao động cần cù,
sáng tạo của bà con Việt kiều tại Savanakhet nói
riêng và Lào nói chung, nhằm ổn đònh cuộc sống,
vươn lên phát triển kinh tế, hòa nhập và đóng
góp tích vực vào sự phát triển của đòa phương
cũng như luôn hướng về quê hương đất nước.
Tổng Bí thư, Chủ tòch Quốc hội Nguyễn Phú
Trọng thông báo kết quả nổi bật của chuyến
thăm, theo đó hai bên đều khẳng đònh quan hệ
Việt Nam-Lào là tài sản chung vô giá của hai dân
tộc, là nhân tố bảo đảm thắng lợi cho sự nghiệp
cách mạng của mỗi nước. Quan hệ Việt NamLào là mối quan hệ hiếm có trên thế giới và cần
được hai bên gìn giữ, phát huy như gìn giữ con
ngươi của mắt mình.
Tổng Bí thư, Chủ tòch Quốc hội Nguyễn Phú

Trọng mong muốn Tổng lãnh sự quán tiếp tục
góp phần vun đắp, phát triển mối quan hệ hữu
nghò truyền thống tốt đẹp, đoàn kết đặc biệt, hợp
tác toàn diện Việt Nam-Lào; tạo điều kiện cho
các doanh nghiệp Việt Nam sang hợp tác làm
ăn, góp phần nâng kim ngạch thương mại hai
chiều lên 2 tỷ USD vào năm 2015. Tổng Bí thư,
Chủ tòch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng ghi nhận
một số ý kiến, kiến nghò xác đáng của bà con
Việt kiều liên quan đến thủ tục cấp hộ chiếu,
quốc tòch./. n

5


CON NGƯỜI & SỰ KIỆN

Đảng và Nhà nước luôn quan tâm,
tạo điều kiện tốt nhất để các trí thức
góp phần phát triển kinh tế - xã hội,
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Thủ
tướng khẳng đònh sẽ tạo điều kiện
hơn nữa để VUSTA đóng góp vào
các vấn đề, giải pháp điều hành,
chương trình mục tiêu mà Chính
phủ triển khai.

Thủ tướng chính phủ Nguyễn Tấn Dũng:

TẠO ĐIỀU KIỆN ĐỂ

TRÍ THỨC GÓP Ý CHO CHÍNH PHỦ
l PV

T

hủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã làm việc
với lãnh đạo Hội đồng Trung ương Liên
hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt
Nam(VUSTA) sáng 15/4/2011.
Chủ tòch Hội đồng Trung ương Đặng Vũ Minh
báo cáo với Thủ tướng về quá trình hoạt động.
những thành tích nổi bật của VUSTA trong việc
thực hiện chức năng của một tổ chức chính trò
- xã hội rộng khắp, thực hiện nhiệm vụ tư vấn,
phản biện xã hội , nghiên cứu khoa học và phát
triển công nghệ, bảo vệ môi trường, giáo dục và
6

đào tạo, thông tin và phổ biến kiến thức, phát
triển cộng đồng, động viên phong trào tham gia
hoạt động sáng tạo khoa học và công nghệ, tôn
vinh trí thức, hợp tác trong và ngoài nước…
Các nhà khoa học cũng đóng góp ý kiến với
Chính phủ về những vấn đề, giải pháp trong việc
nâng cao vai trò, kết quả hoạt động của tổ chức,
của giới trí thức khoa học kỹ thuật; về công tác
thể chế hóa, sửa đổi , bổ sung các văn bản pháp
quy liên quan đến hoạt động của VUSTA .
Điểm lại quá trình gần 30 năm thành lập và



CON NGƯỜI & SỰ KIỆN

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI, nhiệm kỳ 2010 - 2015 của Liên hiệp các hội Khoa học Kỹ thuật Việt Nam.

hoạt động của VUSTA , Thủ tướng Nguyễn Tấn
Dũng đánh giá cao những bước phát triển mạnh
mẽ, những thành tựu nổi bật của một tổ chức
chính trò- xã hội rộng khắp với 125 hội thành
viên, thu hút trên 800.000 trí thức trong lónh vực
khoa học và công nghệ.
Trong các hoạt động của Liên hiệp, Thủ tướng
ấn tượng đặc biệt với những kết quả trong vai trò
tư vấn, phản biện, giám đònh xã hội, khẳng đònh
hoạt động này ngày càng có vai trò quan trọng,
phản ánh trung thực, khách quan ý kiến của đội
ngũ trí thức khoa học và công nghệ, có những
đóng góp tích cực vào việc hoạch đònh đường
lối, chỉ đạo chính sách của Đảng, Nhà nước và
Chính phủ,
Thủ tướng cũng lưu ý cần đẩy mạnh hơn nữa
việc tập hợp đội ngũ trí thức, nhất là trí thức trẻ,
trí thức trong doanh nghiệp và trí thức Việt Nam
ở nước ngoài; đổi mới , chuyên nghiệp hóa nội
dung và phương thức hoạt động; quan tâm hơn
nữa việc bảo vệ quyền lợi của hội thành viên và
hội viên.
Người đứng đầu Chính phủ khẳng đònh: “ Đảng
và Nhà nước luôn quan tâm, tạo điều kiện tốt


nhất để các trí thức khoa học, công nghệ tập
hợp, đoàn kết phát huy trí tuệ, sức mạnh sáng
tạo, góp phần đưa khoa học và công nghệ trở
thành động lực phát triển kinh tế- xã hội, xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc”
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho biết Chính
phủ sẽ tạo điều kiện hơn nữa để VUSTA - đại
diện giới trí thức khoa học công nghệ- đóng góp
vào các vấn đề, giải pháp điều hành, các chương
trình mục tiêu mà Chính phủ triển khai.
Thời gian tới, Văn phòng Chính phủ sẽ làm
việc với VUSTA , xây dựng quy chế phối hợp
hai bên để VUSTA tham gia tham mưu, tư vấn,
đề xuất trong công tác chỉ đạo điều hành của
Chính phủ.
Cán bộ, ngành hữu quan xây dựng chỉ thò của
Thủ tướng về triển khai thực hiện chỉ thò của Bộ
Chính trò về đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu
quả hoạt động của VUSTA .
Thủ tướng giao các bộ liên quan phối hợp,
giúp đỡ VUSTA xây dựng các đề án về kiện
toàn, củng cố tổ chức, cơ chế, chính sách về
tài chính và các điều kiện bảo đảm cho Liên
hiệp hội hoạt động. n

7


CON NGƯỜI & SỰ KIỆN
Lễ trao tặng Giải thưởng “Doanh nhân tiêu biểu ASEAN”, “Doanh nhân

tâm tài” và “Thương hiệu nổi tiếng ASEAN” tại Lào tháng 07/2011”:

Đây là

một sự kiện rất có ý nghóa
l PV

Nhà báo Trần Đức Trung - Phó TBT tạp chí Văn hiến Việt Nam (trái) và Đồng chí Bun-pon Butta-na-vong - Uỷ viên Bộ Chính trò, Bí thư TƯ Đảng Nhân dân cách mạng Lào (phải).

Đ

ồng chí Bun-pon là
người rất thân thiện,
giản dò. Đồng chí được
đào tạo ở Liên Xô và… rất giỏi
tiếng Việt. Hoá ra, vì yêu Việt
Nam nên ông đã quyết tâm tự
học tiếng Việt. Đồng chí Bunpon trưởng thành từ phong trào
thanh niên, từng làm Bí thư Đoàn
nên hiện giờ mỗi lần có dòp gặp
gỡ, Đồng chí Trương Tấn Sang
- Ủy viên Bộ chính trò, Thường
trực Ban bí thứ Đảng Cộng sản
Việt Nam - vẫn thường gọi ông
là “anh Thanh niên”.
Trong câu chuyện thân mật
với nhà báo Trần Đức Trung,
8

Đồng chí Bun-pon đã chia sẻ

tâm tư nguyện vọng về việc phát
triển kinh tế cho vùng Bắc Lào.
Ông kể, trong cuộc gặp gỡ, làm
việc với Đồng chí Trương Tấn
Sang vừa qua, ông đã tha thiết
kêu gọi doanh nhân Việt Nam
đầu tư vào vùng đất này, nhằm
mang lại diện mạo mới cho các
đòa phương nơi đây. Khi nói về
Lễ trao tặng giải thưởng “Doanh
nhân tiêu biểu ASEAN” “Doanh
nhân Tâm Tài” và “Thương hiệu
nổi tiếng ASEAN” Việt Nam –
Lào – Campuchia lần thứ II sẽ
diễn ra tại đất nước Lào vào đầu
tháng 7/2011, Đồng chí Bun-

Đó là câu nhận xét của
Đồng chí Bun-pon Butta-na-vong - Uỷ viên Bộ
Chính trò, Bí thư TƯ Đảng
Nhân dân cách mạng Lào
- về Chương trình trao tặng
giải thưởng "Doanh nghiệp
tiêu biểu Asean", Cúp vàng
"Doanh nhân Tâm - Tài" và
Giải thưởng "Thương hiệu
nổi tiếng Asean", Việt Nam
- Lào - Campuchia 2011,
trong chuyến thăm của nhà
báo Trần Đức Trung - Phó

TBT tạp chí Văn hiến Việt
Nam, Tổng thư ký chương
trình bình chọn - trên đất
nước Triệu Voi.
pon đã đánh giá cao và khẳng
đònh đây là một sự kiện rất có
ý nghóa. Vì theo ông, đúng như
mục đích ý nghóa của chương
trình đã nêu là: Đông Nam Á
là một khu vực có lòch sử lâu
dài và trong quá trình phát triển
của mình đã đóng góp đáng kể
cho sự phát triển của nền văn
minh nhân loại. Các quốc gia
trong khu vực Asean là những
nước có sự tương đồng cao trên
nhiều lónh vực văn hoá - xã hội
cũng như trình độ phát triển
kinh tế. Chính vì vậy, nhu cầu
hợp tác, liên kết các quốc gia
trong khu vực luôn được đặt ra


CON NGƯỜI & SỰ KIỆN
ở các thời điểm lòch sử, đặc biệt
trong bối cảnh hiện nay, trước
xu thế toàn cầu hoá và đa cực
hoá thế giới đang diễn ra nhanh
chóng, nhu cầu về sự liên kết
giữa các quốc gia trong khu vực

Đông Nam Á càng trở nên bức
thiết hơn bao giờ hết.
Cùng với sự phát triển cả về
quy mô thành viên và chiều
sâu hợp tác, cho tới nay, các
nước Asean thực sự là một liên
kết khu vực, hợp tác toàn diện
góp phần quan trọng cho sự
ổn đònh, tạo điều kiện thuận lợi
cho sự phát triển của mỗi nước,
góp phần vào sự thònh vượng
chung của khu vực Đông Nam
Á, châu lục và thế giới. Xuất
phát từ mục tiêu đó và để phù
hợp với xu thế hòa bình - hợp
tác - phát triển nhằm góp phần
thực hiện đường lối đổi mới, mở
cửa và hội nhập kinh tế quốc
tế của Đảng và Nhà nước Việt
Nam, phát triển kinh tế - xã hội
của đất nước và tăng cường
mối quan hệ hữu nghò giữa các
nước trong cộng đồng Asean
và đặc biệt là là ba nước Đông
Dương; Bộ Thông tin - Văn hoá
Lào, Bộ Công Thương Lào, Đài
Truyền hình quốc gia Lào, Bộ
Kế hoạch và Đầu tư Việt Nam,
Bộ Công thương Việt Nam, Đài
Tiếng nói Việt Nam, Đài Truyền

hình Kỹ thuật số Việt nam, Hiệp
hội doanh nghiệp nhỏ và vừa
Việt Nam, Hội phát triển hợp
tác kinh tế Việt Nam - Lào Campuchia, Liên minh Hợp tác
xã Việt Nam, Trung tâm nghiên
cứu bảo tồn và phát huy văn
hóa dân tộc Việt Nam, Tạp chí
Văn hiến Việt Nam, Tạp chí
Hợp tác và Phát triển và một số
đơn vò bảo trợ, chỉ đạo tổ chức
Chương trình bình chọn và trao
tặng giải thưởng trên.

Nhà báo Trần Đức Trung tặng ảnh Bác Hồ cho đồng chí NamVòNhạKệt - Bộ trưởng Bộ Công
thương Lào - đồng Trưởng ban tổ chức giải thưởng

Hoạt động trao tặng giải
thưởng Cúp vàng “Doanh
nghiệp tiêu biểu Asean” cho
các doanh nghiệp ba nước Việt
Nam - Lào - Campuchia; Cúp
vàng Doanh nhân Tâm - Tài cho
người đứng đầu các tổ chức,
đơn vò; Cúp vàng “Thương hiệu
nổi tiếng Asean” cho các doanh
nghiệp, tổ chức có sản phẩm
- dòch vụ tiêu biểu được người
tiêu dùng tín nhiệm là một hoạt
động thường xuyên, lâu dài,
đònh kỳ một năm một lần.

Việc trao giải thưởng trên
nhằm góp phần thực hiện đường
lối đổi mới, mở cửa và hội nhập
kinh tế quốc tế của Đảng và
Nhà nước Việt Nam của chính
phủ Lào và Campuchia, tăng
cường mối quan hệ hữu nghò,
hợp tác bền vững giữa các nước
Asean, qua đó tôn vinh cộng
đồng doanh nghiệp, doanh
nhân, các đơn vò, cá nhân xuất
sắc của các nước có nhiều
đóng góp vào sự thònh vượng
chung, thúc đẩy nền kinh tế,
văn hoá, xã hội và mối quan hệ
hữu nghò trong Asean; Cổ vũ,
khuyến khích các doanh nhân

hoạt động trong mọi lónh vực
tại các nước, nâng cao hơn nữa
năng lực quản lý, điều hành, có
nhiều sáng kiến và vai trò quan
trọng đối với quá trình sản xuất
kinh doanh của doanh nghiệp
hoặc đơn vò mình phụ trách; là
tấm gương sáng về đạo đức;
có nhiều đóng góp cho sự
phát triển kinh tế cộng đồng
và không ngừng phấn đấu xây
dựng những thương hiệu, hàng

hoá, sản phẩm, dòch vụ có uy
tín, chất lượng, hội nhập được
với nền kinh tế quốc tế.
Kết thúc câu chuyện, Đồng
chí Bun pon hứa sẽ đến dự
buổi lễ và nhắc lại mong muốn
ngày càng có nhiều doanh
nghiệp Việt Nam đầu tư vào
Lào cũng như Bắc Lào. Đồng
thời, ông hy vọng trong tương
lai, thanh niên hai nước sẽ có
thêm nhiều hoạt động giao lưu
ý nghóa nhằm thắt chặt thêm
tình đoàn kết, hữu nghò bền
chặt giữa Đảng, Chính Phủ và
nhân dân hai nước đã được
Chủ tòch Cayxỏn Phômvihản
và Chủ tòch Hồ Chí Minh xây
dựng đời đời bền vững. n

9


CON NGƯỜI & SỰ KIỆN

Tượng đài
Bác Hồ
trên đảo tiền tiêu

Cô Tô

l Châu Giang

Q

uần đảo Cô Tô nằm trên vònh Bắc Bộ, gồm 17 đảo,
chia ra làm hai nhóm: Cô Tô Lớn và Cô Tô Con. Nhóm
Cô Tô Lớn nằm về phía Tây Nam, nhóm Cô Tô Con
nằm về phía Đông Bắc. Cả quần đảo hình thành nên cánh cung
nằm ở giữa mặt biển phía Đông Bắc tỉnh Quảng Ninh, cách
bờ Bãi Cháy khoảng 80 km. Cô Tô nằm sát đường hàng hải
quốc tế, cách phao số “O” không xa và nằm cạnh đường biên
giới Việt - Trung trên biển. Đứng ở Cô Tô, là có thể bao quát
toàn bộ không gian mặt biển phía Đông Bắc của Tổ quốc. Tàu
10


CON NGƯỜI & SỰ KIỆN

thuyền từ đường hàng hải quốc tế vào vònh Hạ
Long không thể lọt qua tầm quan sát của Cô Tô.
Đảo tiền tiêu Cô Tô giữ vò trí chiến lược vô cùng
quan trọng của nước ta.
Trước kia Cô Tô là một xã thuộc huyện Cẩm
Phả. Từ năm 1996, Cô Tô thành đơn vò hành
chính cấp huyện thuộc tỉnh Quảng Ninh. Nguồn
lợi chính của Cô Tô là hải sản. Biển Cô Tô có
nhiều loại cá ngon với sản lượng cao. Cô Tô là

nơi đầu tiên ở Việt Nam thành lập ngư trường
nuôi ngọc trai. Cô Tô còn có thể sản xuất muối

và trồng cam.
Ngày 9/5/1961, Bác Hồ ra thăm đảo Cô Tô. Nói
chuyện với nhân dân trên đảo, Bác Hồ căn dặn
“Thủ đô Hà Nội tuy cách xa các đảo, nhưng Đảng
và Chính phủ luôn luôn quan tâm đến đồng bào
các đảo và mong đồng bào đoàn kết, cố gắng
và tiến bộ”. Sau ngày Bác ra thăm, không khí thi
đua lao động, sản xuất và luyện tập quân sự trên
đảo sôi nổi chưa từng thấy.
Mang tấm lòng kính trọng và biết ơn vô hạn đối
với Bác Hồ, quân và dân Cô Tô có nguyện vọng
xin được dựng tượng Người trên đảo, để lúc nào
cũng được nhìn thấy hình ảnh của Người. Tỉnh
ủy, UBND tỉnh Quảng Ninh đã đề đạt lên Bác Hồ
nguyện vọng của quân và dân Cô Tô. Bác đã
chấp thuận.
Vào đầu năm 1968, giữa lúc đế quốc Mỹ đang
đánh phá ác liệt miền Bắc, trong đó có Quảng
Ninh và Hạ Long, thì tại khu rừng sơ tán Dân Chủ
thuộc huyện Hoành Bồ, một nhóm họa sỹ điêu
khắc do Nguyễn Văn Quế chủ trì, tiến hành phác
thảo tượng đài Bác đặt trên đảo Cô Tô. Phác
thảo được chọn để thi công là tượng Bác bán
thân, tay phải giơ cao vẫy chào. Sau một thời
gian thi công trong hoàn cảnh chiến tranh thiếu
thốn, tượng Bác đã hoàn thành.
Từ khu rừng sơ tán, tượng Bác được đưa lên
ô tô, chuyển đi ban đêm, đưa xuống tàu chở ra
đảo Cô Tô. Công trình được khánh thành đúng
vào dòp kỷ niệm ngày sinh nhật lần thứ 78 của

Bác Hồ. Tượng cao 1,8m, cả bệ cao 4 m. Đây
là tượng đài Bác ngoài trời duy nhất được dựng
lúc Bác còn sống. Ngày khánh thành công trình
trở thành ngày hội tưng bừng của quân và dân
trên đảo.
Năm 1976, kỷ niệm ngày sinh nhật lần thứ 86
của Bác Hồ, tượng Bác bán thân được các cơ
quan cấp trên cho thay bằng tượng toàn thân.
Tượng cao 4,5m; cả bệ cao 9 m. Năm 1996,
kỷ niệm ngày sinh nhật lần thứ 106 của Bác
Hồ, tượng Bác bằng bêton được thay bằng đá
goranit. Tượng Bác lưng tựa vào núi, mặt nhìn ra
biển cả bao la, tay phải giơ cao vẫy chào.
Cô Tô - đảo tiền tiêu - con mắt của Biển Đông
lúc nào cũng ấm tình Bác, ấm tình người trong
đất liền để vững vàng đối phó với âm mưu rình
rập, xâm chiếm Biển Đông của các thế lực phản
động trên thế giới./. n
11


CON NGƯỜI & SỰ KIỆN

Tổ quốc
nhìn từ

biển
l Nguyễn Việt Chiến

Nếu Tổ quốc đang bão giông từ biển

Có một phần máu thòt ở Hoàng Sa
Ngàn năm trước con theo cha xuống biển
Mẹ lên rừng thương nhớ mãi Trường Sa
Đất Tổ quốc khi chập chờn bóng giặc
Các con nằm thao thức phía Trường Sơn
Biển Tổ quốc chưa một ngày yên ả
Biển cần lao như áo mẹ bạc sờn
Nếu Tổ quốc hôm nay nhìn từ biển
Mẹ Âu Cơ hẳn không thể yên lòng
Sóng lớp lớp đè lên thềm lục đòa
Trong hồn người có ngọn sóng nào không

12


CON NGƯỜI & SỰ KIỆN

Nếu Tổ quốc nhìn từ bao quần đảo
Lạc Long cha nay chưa thấy trở về
Lời cha dặn phải giữ từng thước đất
Máu xương này con cháu vẫn nhớ ghi
Đêm trằn trọc nỗi mưa nguồn chớp bể
Thương Lý Sơn đảo khuất giữa mây mù
Thương Cồn Cỏ gối đầu lên sóng dữ
Thương Hòn Mê bão tố phía âm u

Nếu Tổ quốc nhìn từ bao thương tích
Những đau thương trận mạc đã qua rồi
Bao dáng núi còn mang hình góa phụ
Vọng phu buồn vẫn dỗ trẻ, ru nôi

Nếu Tổ quốc nhìn từ bao hiểm họa
Đã mười lần giặc đến tự biển Đông
Những ngọn sóng hóa Bạch Đằng cảm tử
Lũ Thoát Hoan bạc tóc khiếp trống đồng
Thương đất nước trên ba ngàn hòn đảo
Suốt ngàn năm bóng giặc vẫn chập chờn
Máu đã đổ ở Trường Sa ngày ấy
Bạn tôi nằm dưới sóng mặn vùi thân
Nếu Tổ quốc neo mình đầu sóng cả
Những chàng trai ra đảo đã quên mình
Một sắc chỉ về Hoàng Sa thû trước (*)
Còn truyền đời con cháu mãi đinh ninh
Nếu Tổ quốc nhìn từ bao mất mát
Máu xương kia dằng dặc suốt ngàn đời
Hồn dân tộc ngàn năm không chòu khuất
Dáng con tàu vẫn hướng mãi ra khơi
(*) Mới đây người dân huyện đảo Lý Sơn đã tìm
thấy một sắc chỉ của vua triều Nguyễn năm 1835 cử
dân binh ra canh giữ đảo Hoàng Sa

13


CON NGƯỜI & SỰ KIỆN

CÔNG CHÚA MỴ CHÂU
Bi kòch của một cô gái Việt Nam
thời Âu Lạc
l GS.AHLĐ Vũ Khiêu


S

uốt một thời kỳ lâu dài từ thời Văn Lang đến thời Âu Lạc, dân tộc
Việt Nam được tôi luyện trong ý thức dựng nước và giữ nước, đã sớm
hình thành cho mình một nhà nước gắn bó với nhân dân, vừa tổ chức
đời sống nhân dân, vừa lãnh đạo nhân dân đoàn kết chiến đấu, chống thiên
tai, đòch họa.
Bởi vậy, bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ nhà nước có chủ quyền của mình đã dần
dần ăn sâu vào ý thức, trở thành tiêu chuẩn đạo đức cao nhất đối với mọi
người dân. Đồng thời, chăm lo cho đời sống của nhân dân, tổ chức cuộc
chiến đấu của nhân dân và cùng với nhân dân chiến đấu và chiến thắng,
cũng trở thành tiêu chuẩn đạo đức cao nhất đối với những người đứng đầu
14


CON NGƯỜI & SỰ KIỆN

Một số hình ảnh di tích lòch sử Cổ Loa - Đông Anh, Hà Nội

nhà nước.
Sự thống nhất và hòa hợp lợi ích giữa nhân
dân với những người đứng đầu nhà nước như
vậy đã tạo nên sự ổn đònh xã hội kéo dài hàng
ngàn năm lòch sử. Cho đến khi, do một số
sai lầm chủ quan và mất cảnh giác của quốc
vương Âu Lạc, Việt Nam đã bò đặt dưới ách đô
hộ của các triều đại phong kiến Trung Hoa.
Bi kòch lớn đã xảy ra và đem lại bài học đầu
tiên về giữ nước qua truyền thuyết Mỵ Châu. Khi
đến tham quan Cổ Loa, kinh đô cũ của thời Âu

Lạc, người ta thường được nghe chuyện kể về
Mỵ Châu, một người con gái Việt Nam đã mất
cảnh giác khiến cho đất nước gánh chòu tai họa
là suốt một nghìn năm sống dưới ách nô lệ của
nước ngoài. Sử sách đã đời này qua đời khác lên
án và xỉ vả người phụ nữ tội nghiệp ấy. Đây cũng
là bi kòch của gia đình vua An Dương Vương khi
ông phải tự tay giết chết người con gái yêu quý
của mình, người đã vô tình tiếp tay và chỉ đường
cho giặc, đưa đất nước đến chỗ bại vong và nhân
dân suốt một nghìn năm phải gánh mọi nỗi đau
thương dưới ách quân thù.
Bi kòch Mỵ Châu thể hiện mâu thuẫn giữa sự
trong trắng trong tâm hồn với những âm mưu
đen tối từ một hoàn cảnh xã hội bất thường.
Bi kòch Mỵ Châu cũng nhiều khi tái hiện ở con
người Việt Nam từ thời Âu Lạc đến ngày nay. Với

tấm lòng yêu nước và ý chí quật cường, nhân
dân Việt Nam chiến đấu đến cùng để bảo vệ Tổ
quốc bất chấp kẻ đòch lớn mạnh như thế nào.
Nhưng như trong trường hợp Mỵ Châu, khi kẻ
đòch đã cầu hòa, đã gả con cho nhau, đã tạo
nên mối quan hệ thân thương giữa hai nhà, đã
xây dựng tình hữu nghò giữa hai nước thì nhân
dân ta ứng xử theo đạo lý của con người là: thủy
chung trong tình yêu, tình bạn, là tin cậy nhau
trong nghóa láng giềng.
Trong hoàn cảnh Mỵ Châu, cô gái dòu hiền
này của Việt Nam đã sống hết mình với người

bạn trăm năm. Tội lỗi của cô không thể tha thứ,
nhưng tình nghóa chân thành của cô không thể
không đem lại sự thương xót của người đời. Bằng
hình tượng thẩm mỹ, nhân dân coi cái chết của
cô là một cái chết trong sáng, mỗi giọt máu của
cô nhỏ xuống biển trở thành một viên ngọc trai.
Bi kòch Mỵ Châu đã đem lại cho nhân dân Việt
Nam một bài học cảnh giác, một sự cảnh giác
đau thương đặt ra trong một hoàn cảnh đáng lẽ
không nên có: sự cảnh giác ngay trong tình
bạn. Trong ứng xử giữa người và người, chúng ta
không học theo lời nói của Tào Tháo trong thời
Tam Quốc: Thà ta phụ người chứ không để người
phụ ta. Ngược lại, chúng ta học lời nói của Lê Lợi
trong Lam Sơn thực lục: Thà người phụ ta chứ ta
không phụ người.n
15


CON NGƯỜI & SỰ KIỆN

“Đằng giang tự cổ
Huyết do hồng”
(Sông bạch đằng từ xưa Máu vẫn còn đỏ)
l TS. NGUYỄN MINH SAN

T

rong công cuộc đấu tranh chống ngoại
xâm của dân tộc ta, có rất nhiều con

sông đã là mồ chôn quân thù, được lòch
sử ghi dấu, trong đó nổi tiếng nhất là dòng
sông Bạch Đằng - con sông ranh giới về phía
Tây Nam giữa Quảng Ninh và Hải Phòng, có
cửa thông ra Vònh Bắc Bộ. Bạch Đằng Giang
đã ba lần nhấn chìm những đội quân xâm lược
hùng hậu cùng bằng chiến thuật sử dụng cọc
nhọn và “lấy ít đòch nhiều”, ghi chiến công hiển
hách, tạo nên những cột mốc chói lọi, trở thành
khúc tráng ca bất hủ của người Việt Nam trong
gần 10 thế kỷ chiến đấu làm cho phong kiến
phương Bắc thất bại ê chề và nhục nhã khi

16

tiến hành xâm lăng nước ta.
Mở đầu trang sử chói lọi của Bạch Đằng giang
là chiến công vang dội của Ngô Quyền đánh tan
quân xâm lược nhà Hán vào năm 938. Năm ấy,
vua Nam Hán là Lưu Cung sai con là Lưu Hoằng
Thao đem một đạo binh thuyền, qua vònh Hạ
Long vào sông Bạch Đằng để xâm lược nước ta.
Đích thân vua Nam Hán cầm đầu một đạo quân
đóng ở trấn Hải Môn (huyện Bình Lạc, tỉnh Quảng
Tây, Trung Quốc) để phô trương thanh thế và
tiếp ứng khi cần thiết. Để phá tan đội quân này,
Ngô Quyền đã tổ chức cách đánh mà trong lòch
sử chiến tranh hải quân thế giới và ngay cả Binh
pháp Tôn Tử cũng không hề dạy là sử dụng cọc



CON NGƯỜI & SỰ KIỆN

nhọn đóng dưới lòng sông để đâm thủng thuyền
giặc. Tháng 10 năm 938, Ngô Quyền đã cho
quân đem những cây gỗ lớn vót nhọn, đầu bòt sắt
làm cọc, rồi bí mật cho đóng ngầm ở cửa sông
Bạch Đằng. Khi nước thủy triều dâng cao, những
chiếc cọc gỗ bò chìm dưới nước, khi nước thủy
triều xuống, những chiếc cọc gỗ nhọn hoắt này
sẽ nhô tua tủa trên mặt sông. Vào lúc thủy triều
dâng cao, lại được gió mùa Đông Bắc thổi mạnh,
Hoằng Thao chỉ huy đội chiến thuyền hùng hậu,
hùng hổ tiến vào sông Bạch Đằng. Ỷ thế binh
hùng tướng mạnh, quân giặc vô cùng chủ quan,
thúc quân thẳng tiến. Biết đòch đang hiếu thắng,
Ngô Quyền chỉ sai tướng dùng thuyền nhẹ ra

ngoài cửa biển đón đánh, rồi vừa đánh, vừa vờ
thua chạy vào cửa sông để nhử giặc. Quân Nam
Hán hăng máu hò reo căng hết buồm đuổi theo
quân ta. Cứ thế, quân ta đã dẫn cả đoàn chiến
thuyền to lớn của giặc vượt qua trận đòa cọc cắm
dưới cửa sông. Vờn nhau cho đến khi nước thủy
triều xuống mạnh, Ngô Quyền mới tung đại quân
ra chiến đấu với khí thế xung thiên. Quân Nam
Hán không chống cự nổi, quay thuyền bỏ chạy.
Khi ấy, nước triều xuống đang chảy xiết, trận
đòa cọc nhô lên tua tủa trên mặt nước, thuyền
quân Hán đâm vào cọc nhọn, bò vỡ, bò đắm nhiều

không kể xiết. Chủ tướng Hoằng Thao và hàng
vạn quân giặc bỏ mạng trên sông. Vua Nam Hán

17


CON NGƯỜI & SỰ KIỆN
nghe tin đại quân bò đánh tả tơi, con trai bò giết,
thì hoảng sợ, vội lui quân về kinh đô, không dám
tiến lên cứu ứng.
Chiến thắng vó đại của Ngô Quyền trên sông
Bạch Đằng năm 938 đã kết thúc 1000 năm nước
ta bò các triều đại phong kiến phương Bắc đô hộ,
bước vào kỷ nguyên độc lập, tự chủ.
Nhưng Bạch Đằng giang lặng sóng không được
bao lâu. Vào mùa xuân năm 981, nghóa là chỉ sau
hơn 40 năm nhà Hán bò thất bại nhục nhã, nhà
Tống lại sai đại quân sang xâm lược nước ta. Đội
quân Tống chia hai đường, một cánh vượt biên
giới vào Lạng Sơn theo đường bộ đánh xuống,
một cánh theo đường thủy qua vònh Hạ Long vào
cửa Bạch Đằng, rồi hợp nhau tiến đánh Thăng
Long. Thủy quân giặc do Lưu Trừng và Giả Thực
chỉ huy. Trước tình thế đất nước nguy cấp, sau
khi lên ngôi Hoàng đế, Lê Hoàn đã tự mình thống
lónh ba quân tiến hành kháng chiến chống Tống.
Vận dụng kinh nghiệm thắng giặc Nam Hán năm
xưa, sông Bạch Đằng lại được Lê Hoàn cho đóng
cọc nhọn, bài binh bố trận chống giặc. Và, một
lần nữa thủy quân nhà Tống đã bò chặn đánh

quyết liệt bò tiêu diệt gần hết, buộc phải tháo
chạy về nước. Trong khi đó, cánh quân bộ của
đòch ở Lạng Sơn cũng bò đánh tan tành, tướng
giặc là Hầu Nhân Bảo bò giết, nhiều tướng khác
bò giết hoặc bò bắt sống. Trận Bạch Đằng khiến
cho nhà Tống khiếp sợ, gần 100 năm không dám
phát động chiến tranh xâm lược Đại Việt.
Những tưởng với hai bài học thất bại nhục nhã
ấy, phong kiến phương Bắc sẽ không bao giờ
dám theo sông Bạch Đằng vào xâm lược nước
ta nữa. Nhưng do âm mưu bành trướng đã ăn
trong máu, lại là dòng giống “có tư chất kẻ xâm
lược” (Lỗ Tấn), ỷ binh hùng tướng mạnh, chúng
đã phớt lờ tất cả bài học lòch sử thất bại của cha
ông. Sau hai lần xâm lược Đại Việt đều bò thất
bại thảm hại, tháng 12 năm 1287, quân Nguyên
Mông chia thành 3 đạo tiến đánh nước ta. Ngoài
2 đạo theo đường bộ, lần này chúng cho một
đạo thủy binh tinh nhuệ từ biển cũng theo đường
sông Bạch Đằng tiến vào. Đạo này do Ô Mã Nhi
và Phàn Tiếp thống lónh. Thi hành kế sách của
Trần Hưng Đạo thủy binh nhà Trần do tướng
Trần Khánh Dư chỉ huy đã thực hiện thành công
chiến thuật phá tan đội thuyền quân lương của
đòch ở ngay cửa biển Vân Đồn. Hậu cần không
tiếp ứng, lại thêm quân dân nhà Trần làm “vườn

18

không nhà trống”, khiến cho đội thủy quân Ô Mã

Nhi và Phàn Tiếp đã vào sâu trong đất liền vô
cùng hoang mang. Đứng trước nguy cơ bò bao
vây và bò tấn công, tháng 3 năm 1288, sau khi
đốt phá kinh thành Thăng Long, quân đòch tập
trung về Vạn Kiếp. Nhưng nơi đây cũng không
còn là nơi an toàn của chúng. Nguy cơ diệt vong
đến gần, quân đòch quyết đònh chia quân làm hai
đạo , theo hai đường thủy bộ rút về nước. Ô Mã
Nhi và Phàn Tiếp chỉ huy đạo quân thủy được
lệnh rút lui trước theo đường sông Bạch Đằng.
Thoát Hoan chỉ huy đạo quân còn lại rút theo
đường Lạng Sơn. Song, mọi toan tính của giặc
không thoát khỏi tai mắt của nhân dân và sự
xét đoán tinh tường của Trần Hưng Đạo. Sông
Bạch Đằng được Trần Hưng Đạo chọn làm trận
đòa mai phục đại qui mô để chôn vùi đạo quân
thủy của giặc. Ông đã gấp rút tổ chức và bố trí
trận đòa cọc trên sông Bạch Đằng. Đây là công
việc nặng nề đòi hỏi nhiều người tham gia, lại
phải tuyệt đối giữ bí mật và hết sức khẩn trương.
Hàng nghìn binh só và dân binh được huy động
làm việc ngày đêm, chặt cây, vạt nhọn, bọc sắt,
đóng cọc….Những vạt rừng lim cổ thụ hai bên bờ
sông như Bến Rừng, Chợ Rừng, Giếng Rừng,…
đã cung cấp hàng ngàn cọc, đủ bố trí thành ba
bãi cọc lớn cắm ngang các con sông Tranh, sông
Kênh, sông Rút các nhánh sông Bạch Đằng đổ
ra vònh Hạ Long. Bãi cọc lớn nhất đóng ngang
sông Tranh, thuộc huyện Yên Hưng. Có tới hàng
ngàn cọc được đóng xuống lòng sông, mà ngày

nay, dấu tích còn lại cũng đến trên 500 chiếc.
Đa số cọc bằng gỗ lim, một số là gỗ táu. Chiều
dài cọc từ 1,5m đến 2,5m; đường kính từ 18cm
đến 28cm. Các cọc đóng cách nhau 1m hướng
thẳng đứng hoặc hướng về Tây Bắc. Hiện nay,
trên cánh đồng Yên Giang còn để lộ 14 cọc, gồm
12 cọc thẳng đứng và 2 cọc chếch về Tây Bắc
cho khách tham quan. Trần Hưng Đạo bố trí trận
đòa trên một tuyến dài 5 km, từ sông Giá đến chỗ
phân lưu sông Bạch Đằng và sông Tranh gồm ba
binh chủng: bộ binh, thủy quân và dân binh với
hơn chục vạn quân. Quân đội nhà Trần vào trận
với khí thế dũng mãnh:
Muôn dặm thuyền bè tinh kỳ phấp phới
Sáu quân oai hùng gươm giáo sáng chói
Ngày 30/3/1288, 500 chiến thuyền của Ô Mã
Nhi từ Vạn Kiếp bắt đầu tháo chạy ra biển. Trần
Hưng Đạo tính toán tốc độ đoàn thuyền giặc đi,


CON NGƯỜI & SỰ KIỆN
thời gian thủy triều lên xuống, từ đó cho từng
toán quân đánh khiêu khích để “điều khiển” cho
đoàn thuyền lọt vào trận đòa đúng lúc nước thủy
triều rút mạnh theo đúng ý đồ của cuộc tập kích,
đồng thời vẫn giữ được bí mật cho trận đòa phục
kích của quân ta ở quyết chiến điểm sông Bạch
Đằng. Ngày 9/4/1288, đoàn chiến thuyền giặc
theo sông Đá Bạch tiến vào sông Bạch Đằng.
Bấy giờ nước triều còn cao, che lấp những bãi

cọc đóng ngang sông Tranh, sông Kênh, sông
Rút. Một bộ phận thủy quân của ta tiến ra khiêu
chiến rồi giả vờ thua chạy. Ô Mã Nhi, Phàn
Tiếp hạ lệnh cho thuyền đuổi theo. Đợi khi đoàn
thuyền đòch lọt vào trận đòa phục kích, thủy quân
nhà Trần từ chân núi Tràng Kênh đánh tạt sườn
thủy quân đòch. Từ các ngả sông khác thủy quân
Trần đánh vỗ mặt thủy quân đòch. Bò đánh dữ
dội tứ phía, Ô Mã Nhi vội vã cho thuyền lao về
phía tả ngạn sông Bạch Đằng để vượt qua sông
Tranh, sông Kênh, sông Rút hòng thoát thân.
Chúng có ngờ đâu rằng chính những nơi ấy quân
dân nhà Trần đã giăng bẫy, hàng cọc nhọn dưới
lòng sông đàng chờ sẵn. Lúc ấy, nước triều sông
Bạch Đằng đang xuống nhanh, nước chảy xiết.
Bãi cọc trận nhô lên trên mặt nước tua tủa. Đoàn
thuyền đòch một mặt bò quân Trần đánh quyết liệt
đang hoảng loạn tìm cách chạy tháo thật nhanh,
một mặt theo đà dòng nước chảy xiết, đã đâm
sầm vào các bãi cọc nhọn. Hàng trăm thuyền
giặc bò vỡ tan, bò đắm tại chỗ. Hàng trăm chiếc
khác bò ùn lại, xô đẩy vào nhau, nghiêng ngả,
hoảng loạn. Đó là thời khắc bộ binh Trần mai
phục trong những cánh rừng phía tả ngạn sông
Bạch Đằng bắt đầu xông trận. Một trời gươm giáo
sáng loáng. Một trời tên bay vun vút, đạn đá ào
ào. Hàng trăm thuyền nhẹ chất đầy cỏ khô, dầu
thông châm lửa lao vào thuyền giặc. Thuyền đòch
bốc cháy ngùn ngụt, cùng tiếng trống trận giục
giã, tiếng hô “sát thát” của đại quân Trần vang

trời, dậy đất. Hàng vạn quân đòch chết trước lưỡi
kiếm, mũi tên, hòn đạn của quân ta hoặc bò chìm
dưới làn nước đỏ ngầu máu. Chủ tướng giặc là
Ô Mã Nhi bò dũng tướng Yết Kiêu đi ngầm dưới
nước đến đục thuyền bắt sống. Tướng giặc Phàn
Tiếp bò trúng tên, nhảy xuống nước cũng bò quân
ta dùng câu liêm móc lên. Vô số quân giặc bò
vùi xác dưới đáy sông Bạch Đằng. Quân ta thu
được hơn 400 chiến thuyền. Trận đánh rung
trời, chuyển đất của quân dân nhà Trần ngày

9/4/1288 trên sông Bạch Đằng đã đập tan dã
tâm xâm lược của đế quốc Nguyên – Mông, một
tên đế quốc hung hãn nhất thế giới vào thế kỷ
XIII đang thống trò Trung Quốc. Nền độc lập, thái
bình của quốc gia Đại Việt từ đây được giữ vững,
“Non sông ngàn thủa vững âu vàng” (thơ Trần
Nhân Tông).
Chiến thắng Bạch Đằng ngày 9/4/1288 làm
cho kẻ thù phải khiếp sợ. Đây là tâm trạng bi
đát của người lính già trong quân đội Nguyên đã
từng nếm mùi thất bại ở nước ta:
“Lính già từng trải mùi chinh chiến,
Nghe nói Nam chinh ủ mặt mày”
(Thơ Nguyễn Trung Ngạn)
Hàng chục năm sau trận chiến Bạch Đằng
giang, nhà Nguyên – Mông buộc phải cho sứ
thần sang giao hảo với nước ta. Trần Phu – Vò sứ
thần Nguyên vừa bước chân vào nước ta, chợt
nghe tiếng trống đồng cứ ngỡ là tiếng trống trận

Bạch Đằng năm xưa, vẫn còn giật mình:
Kim qua ảnh lý tâm đan khổ
Đồng cổ thanh trung bạch phát sinh
Dòch là:
Bóng lòe gươm sắc lòng thêm đắng
Tiếng rộn trống đồng tóc đốm hoa.
Còn đối với các thế hệ người Việt, Bạch Đằng
giang mãi là niềm tự hào. Hơn 300 năm sau trận
chiến thắng 1288, những chiến công hiển hách
trên sông Bạch Đằng giúp Giang Văn Minh khi
đi sứ sang Trung Quốc (năm 1637) đã hùng hồn
đối lại vế đối vô cùng ngạo mạn “Đồng Trụ chí
kim đài dó lục” (Cột đồng trụ đến nay vẫn rêu
xanh) của người Minh, là “Đằng Giang tự cổ
huyết do hồng” (Sông Bạch Đằng từ xưa máu
vẫn còn đỏ). Nhục nhã, tức tối vì câu đối này mà
bọn cầm quyền triều Minh đã mổ bụng sứ giả
Đại Việt Giang Văn Minh (ngày 2 tháng 6 âm
lòch (12/7/1638).
Những kẻ tiểu nhân hèn hạ chỉ có thể giết
chết một Dương Văn Minh, chứ không thể nào
giết chết được một dân tộc. “Đằng Giang tự cổ
huyết do hồng” là lời cảnh báo cho bất cứ kẻ
nào có âm mưu xâm phạm bờ cõi Việt Nam
hôm nay và mai sau. Bạch Đằng Giang và cả
Biển Đông sẵn sàng cuộn sóng nhấn chìm mọi
giấc mộng bành trướng. Việt Nam là nước có
chủ, nếu kẻ nào đem quân xâm lược thì chỉ
có chuốc lấy thất bại ê chề! Đằng Giang tự cổ
huyết do hồng. n


19


CON NGƯỜI & SỰ KIỆN

THĂM KHƠNG GIAN
l GS. Hoàng Chương

Những giải thưởng của giám đốc Lê Bá Huy.

C

ách đây chừng năm tháng, tôi được giám
đốc trẻ Lê Bá Huy, chủ nhân công ty Máy
Miền Nam, đồng thời cũng là chủ nhân
của Không gian xưa ở Đà Nẵng mời tới xem và
góp ý kiến công trình văn hóa của anh đang trong
giai đoạn sắp hoàn thành. Nói sắp hoàn thành có
nghóa là còn ngổn ngang những phần việc cuối
cùng, vì vậy mà đến đây, phải chòu đựng tiếng
ồn và khói bụi từ những chiếc cưa đá khổng lồ
bay ra mù mòt. Hàng trăm công nhân đang hối hả
xây lắp các hạng mục công trình còn lại. Nhưng
cái ruột của Không gian xưa thì gần như đã hoàn
thiện trong một không gian rộng lớn hàng ngàn
mét vuông nằm trên đường phố Điện Biên Phủ
gần Trung tâm thành phố Đà Nẵng. Ở đó là một
rừng cây nhân tạo đủ loại quý hiếm hầu hết đều
có tuổi đời hàng trăm năm, được thu thập về từ

mọi miền đất nước, trong đó có những cây “bất
tử” như: cây Tùng, cây Bách. Giám đốc Lê Bá
Huy tỏ ra rất tâm đắc hai câu tuồng nổi tiếng của
Danh nhân Đào Tấn mà tôi tặng cho anh:
“Lao xao sóng vỗ ngọn Tùng
Gian nan là nợ anh hùng phải vay”
Để người được tặng hiểu hết ý nghóa và giá trò
của câu tuồng, tôi phải giải thích: Cây Tùng, cây
Bách là loại cây cắm rễ rất sâu, quanh năm xanh
lá khi có bão tố thì lá lao xao uốn lượn như những
20

XƯA

đợt sóng mà gốc vẫn đứng yên trên mặt đất.
Cũng như người anh hùng thì phải vượt qua gian
nan thử thách, phải vượt qua bão tố cuộc đời để
đi tới thành công thì mới là anh hùng đích thực.
Nữ tướng Kỷ Lan Anh (trong vở tuồng Hộ Sanh
Đàn) đang bụng mang dạ chửa, nhưng khi được
tin chồng là Tiết Cương bò giặc Võ Tam Tư bao
vây, liền cầm thương lên ngựa ra chiến trường
giải vây cho chồng. Tiết Cương bò thương nặng,
không vượt qua nổi núi, đèo, Lan Anh đã động
viên chồng bằng hai câu:
“Lao xao sóng vỗ ngọn Tùng
Gian nan là nợ anh hùng phải vay”
Như một sức mạnh tinh thần giúp Tiết Cương
vượt qua được hiểm nghèo thoát được vòng vây
của giặc cùng trở về doanh trại để bàn cách phục

thù. Giám đốc trẻ Lê Bá Huy tâm đắc câu tuồng
này, vì đã bao phen thất bại trong sự nghiệp kinh
doanh, nhưng nhờ có nghò lực mà vượt qua được,
để hôm nay thành công và thành danh. Anh xây
dựng công ty Máy Miền Nam từ vốn liếng cỏn
con. Sau mười năm lao động sáng tạo nay đã trở
thành một thương hiệu lớn – nơi cung cấp cho thò
trường miền Nam những máy móc công nghiệp
hiện đại, ngoài ra còn sản xuất cả xe máy chạy
ga, xe lăn cho người khuyết tật và xe đạp kiểu mới
xuất khẩu. Vợ anh là Tú Oanh một cử nhân ngoại
ngữ thông minh, giỏi về đối ngoại đang góp phần
thành công cho sự nghiệp của chồng. Giám đốc
Lê Bá Huy tâm sự: “Người ta lập công ty làm giàu
thì mua vàng tích lũy, còn tôi lấy tiền lãi đem đầu
tư cho văn hóa , cụ thể là xây dựng tòa lâu đài 5
tầng và Khu Không gian xưa. Tòa lâu đài này với
kiến trúc đặc biệt muốn được giành cho lãnh đạo
TP Đà Nẵng tiếp khách sang trọng trong nước và
quốc tế, còn Không gian xưa là một điểm nhấn
văn hóa của thành phố trẻ Đà Nẵng.
Mới đây, hôm mùng 4 tháng 3, tôi lại được mời


CON NGƯỜI & SỰ KIỆN
đến thăm Không gian xưa nhân
Hội thảo “Những ý tưởng phát
triển Đà Nẵng ngang tầm với
các thành phố phát triển trong
khu vực Asean và Châu Á”.

Trước ngày hội thảo, giám đốc
Lê Bá Huy đăng cai và chiêu đãi
tiệc đoàn đại biểu dự hội thảo
tại Không gian xưa. Sau một giờ
tham quan Không gian xưa và
nghe giám đốc Huy chào mừng
bằng những lời tâm huyết cùng
với bài thơ dài anh mới sáng tác.
Đại biểu, đa số là những nhà
kinh tế, kiến trúc, xây dựng…tên
tuổi của cả nước đã thể hiện sự Giáo sư Hoàng Chương (bên trái), Giám đốc Lê Bá Huy (bên phải) tại Không gian xưa.
cảm mến một con người tuổi
còn trẻ nhưng mang một ý chí lớn, dám nghó dám nghệ thuật dân tộc ở Đà Nẵng cùng biểu diễn
làm và làm những điều mà chắc những người giàu những tiết mục đặc sắc và cả nhạc tân cổ giao
có khác không bao giờ làm vì không lợi nhuận và duyên. Cùng lúc, chủ nhân lại chiêu đãi khách
không làm nổi vì quá tốn kém. Ví như, anh đi sưu quý bữa tiệc lớn bằng món ăn Braxin, uống rượu
tầm mua lại những vật liệu văn hóa cổ xưa ở Huế vang Pháp. Hiện tượng này giống như có nơi hát
và nhiều tỉnh thành khác như nhà rường, nhà cổ dân ca Việt Nam mà dùng ánh sáng màu và xòt
của quan gia, đòa chủ, tư sản ngày xửa ngày xưa, khói mòt mù trên sân khấu. Người sành văn hóa
thậm chí anh mua cả những bức tường nhà cổ thì coi đây là sự kết hợp chưa thật hài hòa, hợp
trên đất cố đô Huế lấy gạch mang về cạo rửa lý giữa xưa và nay, giữa truyền thống và hiện đại.
rồi xây lên thành những bức tường mới hết sức Nhưng có lẽ đây mới là bước thử nghiệm trong
công phu và có giá trò vónh hằng. Vào nội thất quá trình tư duy và sáng tạo của một con người
Không gian xưa, người xem hôm nay còn được đầy tâm huyết với văn hóa dân tộc, với động cơ
thấy những cánh cửa, những cây cột, cây kèo, là góp phần cho thành phố quê hương của mình
những xà nhà cổ xưa với lối chạm khắc vô cùng có thêm những nét văn hóa độc đáo để thu hút
tinh vi trên những thang gỗ quý hiếm. Người xem khách muôn phương.
Qua những lần tiếp xúc, tôi hiểu giám đốc Lê
còn thấy được sự bài trí những phòng ngủ của
người giàu có ngày xưa – Ông chủ nhà nằm trên Bá Huy có năng khiếu nghệ thuật, có tấm lòng

cái “giường thùng” bằng gỗ quý có nắp dưới lưng yêu say mê văn hóa dân tộc và luôn luôn có một
để giữ của. Trong thùng để của cải quý, kẻ gian ham muốn sáng tạo nghệ thuật. Chính anh tự
không đột nhập được. Bên cạnh là chiếc phản gỗ thiết kế tòa lâu đài và xây dựng hoàn toàn bằng
nhỏ giành cho người con trai trưởng nằm trông gỗ quý và cũng chính tự tay anh thiết kế và trực
nom cha, vừa canh gác người lạ và kẻ gian. Trong tiếp chỉ đạo xây dựng Không gian xưa với chất
Không gian xưa còn có khu trưng bày những cảnh liệu bằng đá Cẩm Thạch và gạch nung cổ xưa.
họp chợ ngày xưa và có ẩm thực ba miền Bắc, Những hoa văn, họa tiết, những nét chạm khắc
Trung, Nam. Ở khu trung tâm Không gian xưa là gỗ, những đồ khảm xà cừ, tinh vi từ những thế
một sân khấu nhỏ giống như trong dinh thự của kỷ trước đã sưu tập và trang trí mang tính thẩm
các quan viên trong những thế kỷ trước. Ở đó ban mỹ cao, tạo nên được một Không gian xưa thật
đêm thường có những cuộc biểu diễn của các phong phú và hoành tráng, đặc biệt là vườn cây
nghệ nhân dân gian như Hát Bội, Hát Bài Chòi, cảnh cũng được sưu tập và trang trí mang tính
Hát Xẩm, Hát dân ca ba miền… Lần tiếp khách thẩm mỹ cao, tạo nên một không gian thơ mộng,
đặc biệt này giám đốc Lê Bá Huy mời các nghệ một bức tranh thiên nhiên kỳ vó có một không hai
só quan họ và Hát Xẩm như Khánh Hạ, Mai Tuyết trên đất nước này.n
Đà Nẵng, Hà Nội ngày 8/3/2011
Hoa…từ miền Bắc vào phối hợp với câu lạc bộ
21


CON NGÖÔØI & SÖÏ KIEÄN

Nhớ về hoa Chăm pa

22


HIỀN TÀI ĐẤT VIỆT

Đền thờ Trạng nguyên Lê Văn Thònh


Trạng nguyên
Lê Văn Thònh

với việc bảo vệ biên cương
l Khải Hoàn
Lê Văn Thònh sinh năm
Canh Dần (1050) tại làng
Bảo Tháp, tên nôm là "Gủ
Pháp", thuộc xã Đông
Cứu, huyện Gia Bình, tỉnh
Bắc Ninh trong một gia
đình nhà nho nghèo. Cha
là Lê Văn Thành vừa dạy
học, vừa bốc thuốc chữa
bệnh cứu người. Mẹ là
Trần Thò Tín quê làng Ngô
Xá (nay là Vân Xá - Cách
Bi - Quế Võ).

N

gay từ nhỏ, Lê Văn Thònh đã nổi tiếng là người thông
minh hiếu học. Vì hoàn cảnh gia đình, hai mẹ con đã
phải lưu lạc sang làng Trạc Nhiệt (Mộ Đạo- Quế Võ)
sinh sống và mẹ ông đã mất tại đây. Lớn lên ông đến làng Tri
Nhò dạy học. Năm 1075, nhà Lý mở khoa thi "Minh kinh bác
học", Lê Văn Thònh đỗ đầu, ông được bổ chức Tả thò lang bộ
binh, kiêm việc dạy vua học.
Ông là người có lòng tự tôn dân tộc cao, cả đời làm quan chỉ

muốn làm sáng tỏ cái đạo của người Đại Việt. Ông viết: “Trên
thuận với trời, dưới thuận với đất, mọi người cung kính, yêu thương
nhau như anh em, ấy là cái đạo của Đại Việt”. Lòch sử ghi nhận
công lao của ông trong việc gìn giữ vùng biên cương phía Bắc.
Sau trận quyết chiến lừng danh trên phòng tuyến sông Như
Nguyệt năm 1077, chặn đứng quân xâm lược Tống của quân
dân Đại Việt, tướng giặc Quách Quỳ phải lui quân lên biên giới
phía Bắc, chiếm châu Quảng Uyên (nay thuộc 2 tỉnh Cao Bằng
và Lạng Sơn). Với tinh thần hoà hiếu, “lấy đại nghóa thắng hung
tàn, lấy nhân nghóa thay cường bạo”, mùa xuân năm 1078, vua
Lý Nhân Tông sai sứ giả mang 5 con voi biếu nhà Tống để
giảng hoà và đòi lại phần đất mà họ đã chiếm.
23


HIỀN TÀI ĐẤT VIỆT
Năm 1079, nhà Tống trả lại đất 2 tỉnh Cao Bằng,
Lạng Sơn nhưng nhất đònh không trả lại phần đất
mà chúng cưỡng chiếm của thổ dân trước đó.
Sau nhiều lần tranh cãi, tháng 6 năm 1084, Lê
Văn Thònh với cương vò là Thò lang bộ binh, đến
trại Vónh Bình cùng vua quan nhà Tống bàn việc
cương giới. (Về sự kiện này, sách Đại Việt sử ký
toàn thư” có viết: “Tháng 6, mùa hạ, năm Giáp
Tý (1084), Thò lang bộ binh Lê Văn Thònh đến
Vónh Bình cùng với người Tống bàn việc cương
sự”). Tại các buổi đàm phán, vua quan nhà Tống
nhất đònh không chòu trả lại phần đất đã xâm lấn,
cưỡng chiếm của thổ dân với lý do “đất ấy là
thổ dân “tự ý” đem sát nhập vào nhà Tống để tỏ

lòng thuần phục chứ đâu có ỷ thế lấn chiếm”. Lê
Văn Thònh đã tranh luận với sứ giả nhà Tống là
Thành Trạc: “Đã là đất thì phải có chủ, các viên
quan được triều đình nhà Lý giao cho giữ đất để
bảo vệ biên thuỳ mà lại đem nộp cho nhà Tống
rồi trốn đi thì đất ấy đích thực là vật ăn trộm. Việc
này luật pháp Đại Việt không những không cho
phép mà còn làm nhơ bẩn sổ sách của vua quan
nhà Tống nữa vì đã nhập nhầm phần đất do thổ
dân ăn trộm”. Trước lý lẽ sắc bén và cứng rắn
của Lê Văn Thònh, sứ giả nhà Tống phải cứng
họng và trao trả cho Đại Việt phần đất này. (Về
sự kiện này, sử sách có ghi: “Nhà Tống phải trả
lại cho ta 6 huyện, 3 động”). Sau này, người nước

24

Tống có câu thơ rằng:
“Nhân tham Giao Chỉ tượng/ Khước thất Quảng
Uyên kim”
Lê Văn Thònh là người tài cao đức trọng, lại có
nhiều công lao với quốc gia, được triều Lý thăng
đến chức cao nhất là Thái Sư. Cũng vì tài đức
hơn người nên ông bò bọn nònh thần ghen ghét,
đố kỵ. Năm 1096, ông bò vu oan vào tội "hóa hổ"
ở hồ Dâm Đàm, nhưng nhà vua luôn q trọng tài
đức của ông mà tha tội chết, cho đi đầy ở miền
Thao Giang.
Tuy bò đi đầy, nhưng ông vẫn sống một cuộc
đời có ích cho nước, cho dân. Đến khi tuổi già

sức yếu, ông tìm về quê hương nhưng khi đến xã
Đình Tổ (Thuận Thành) thì trút hơi thở cuối cùng.
Nhân dân Đình Tổ trọng tài đức của ông, đã
chôn cất chu đáo và tôn làm Thành hoàng làng.
Khi được tin ông mất, quê hương nội ngoại của
ông và nhiều làng đã tôn ông làm thành hoàng
làng như: Bảo Tháp, Yên Việt, Hương Vinh, Đông
Cao, Hiệp Sơn, Tri Nhò, Đòch Trung, Vân Xá, Huề
Đông, Cứu Sơn.
Hàng năm nhân dân trong vùng tổ chức lễ hội
vào ngày 7 tháng 1 âm lòch. Lễ hội này để tưởng
nhớ công ơn Trạng nguyên Lê Văn Thònh đồng
thời tổ chức chúc thọ cho những người từ 50 tuổi
trở lên trong làng. Ngoài ra, vào các ngày từ mồng
5 đến mồng 7 tháng 2 âm lòch hàng năm, nơi
đây sẽ diễn ra lễ hội "Thập đình", chính là lễ hội
chung của 10 làng Bảo Tháp, Yên Việt, Hương
Vinh, Đông Cao, Hiệp Sơn, Tri Nhò, Đòch Trung,
Vân Xá, Huề Đông, Cứu Sơn, tôn Lê Văn Thònh
làm Thành hoàng làng. Trong 3 ngày hội, ngày 5
tháng 2 là ngày mở cửa đình, ngày 6 tháng 2 là
ngày chính hội, ngày 7 tháng 2 nhân dân làm lễ
tạ. Lễ hội gắn với nghi lễ nông nghiệp (lễ rước),
lễ tế thần. Trong cả 3 ngày, dân làng cúng tế,
đây là hoạt động thể hiện lòng biết ơn của dân
làng đối với Quan trạng, cầu cho dân làng khoẻ
mạnh, mùa màng tươi tốt, con cháu trong làng
học hành giỏi giang, đỗ đạt...
Lễ hội được diễn ra mỗi năm 1 lần nhưng cứ
3 năm làng sẽ mở hội lớn để 10 đình rước kiệu,

bài vò của Quan trạng lên đình cả là đền Lê Văn
Thònh. Trong lễ hội, ban tổ chức còn tổ chức các
cuộc thi và các trò chơi dân gian như đánh cờ,
kéo co, đánh vật, đu quay, hát đối... Đây là lễ hội
văn hoá thu hút đông đảo nhân dân trong vùng
tham gia. n


HIỀN TÀI ĐẤT VIỆT

Nhà tưởng niệm các Liệt sỹ ngành giáo dục trên đồi 82 Tây Ninh. Ảnh: Nguyễn Minh San

Giáo sư Vũ Khiêu

và bài văn bia tưởng niệm
liệt sĩ ngành giáo dục
l Phạm Thanh Liêm

M

ột ngày nắng đẹp thật đặc biệt giữa mùa mưa năm 2004
ở miền Đông Nam bộ. Ngày 13/7, lễ khánh thành Nhà
bia tưởng niệm liệt só ngành Giáo dục ở miền Nam thời
kháng chiến chống Mỹ đã diễn ra trong Nghóa trang liệt só trên
đồi 82 huyện Tân Biên, tỉnh Tây Ninh. Gần ngàn người có già có
trẻ. Họ là thầy giáo và học sinh, trong đó có các nhà giáo kháng

25