Sưë 21 (tûâ 29/3 - 05/4/2002)
TIN TÛÁC
SÛÅ KIÏÅN VÙN HOẤ
- Oscar 2002:
Ma gùåt hấi ca cấc ngưi sao da àen
- Nhâ hất Kodak - Ngưi nhâ riïng ca Oscar
- Thúâi trang cho àïm trao giẫi Oscar 2002
- Phống sûå ẫnh: Gốc nhòn Oscar 2002
VÙN HOẤ VIÏÅT NAM
- Àêu rưìi nghïì thïu Qët Àưång?
LÛÚÅM LÙÅT
- Bïn lïì Oscar
- Cấch thûúãng thûác rûúåu vang
VÙN HOẤ CẤC NÛÚÁC
- Lïỵ trûúããng thânh - mưåt h tc úã Nam Phi
THÏË GIÚÁI NGHÏÅ THÅT
- Tìng xûa
VÊËN ÀÏÌ HƯM NAY
- Lûu niïåm dẩo
CHÊN DUNG VÙN HOẤ
- Halle Berry - Ngûúâi àem lẩi vinh quang
cho cấc ngưi sao gưëc Phi
KHẤM PHẤ
- Tïn ngûúâi vâ nhûäng àiïìu chûa biïët
QUIZ
- Bẩn vâ Oscar...
NGHÏÅ THÅT SƯËNG
- Câ rưët, trûáng vâ hẩt câ phï
TRANG VÙN HỔC
- Truån ngùỉn: Cấi àûång tân thëc lấ
CHÕU TRẤCH NHIÏÅM NƯÅI DUNG

Àưỵ Trung Nghơa
BIÏN TÊÅP
Nguỵn Hûúâng,
Hoâng Oanh, Thanh Huìn

Mổi kiïën vâ bâi viïët àống gốp xin gûãi vïì
Ban biïn têåp Bấo àiïån tûã VDC Media
292 Têy Sún - Hâ Nưåi
Tel: 04 5372788
Email:
1


TIN TÛÁ C

Ngây 8/5 diïỵn ra lïỵ hưåi ấo dâi trïn cêìu Trâng Tiïìn
Tin tûâ Vùn phông festival Hụë 2002, mưåt chûúng trònh lïỵ hưåi ấo dâi sệ diïỵn
ra tûâ lc 19 giúâ ngây 8/5 trïn cêìu Trâng Tiïìn do Viïån mêỵu thúâi trang Fadin tưí
chûác vúái sûå tham gia ca 300 ngûúâi mêỵu, nûä sinh trung hổc Hai Bâ Trûng, mưåt
sưë trûúâng àẩi hổc vâ 12 nhâ thiïët kïë mêỵu xët sùỉc nhêët Viïåt Nam. Dûå kiïën, cêìu
Trâng Tiïìn sệ àûúåc lốt 500 chiïëu cối, trïn cêìu treo 50 chiïëc nốn cố gùỉn àên, hai
àêìu lâ hai sên khêëu cng hai mân hònh lúán phc v khấn giẫ. Mưỵi bưå thúâi
trang gưìm 50 chiïëc, gưìm cấc mâu chđhn nhû vâng àêët, mâu mêy, xanh, châm,
àỗ hoâng cung, tđm Hụë...

Tûng bûâng Lïỵ hưåi “Chûã Àưìng Tûã - Tiïn Dung”
Lïỵ hưåi truìn thưëng “Chûã Àưìng Tûã - Tiïn Dung” àậ khai mẩc sấng
22/3 tẩi di tđch lõch sûã vùn hốa àïìn Dẩ Trẩch (xậ Dẩ Trẩch, huån Khoấi
Chêu, tónh Hûng n), núi thúâ Chûã Àưìng Tûã - Tiïn Dung, Hưìng Vên
cưng cha, Triïåu Viïåt Vûúng Quang Phc. Lïỵ hưåi sệ kếo dâi trong 5

ngây, tûâ 22/3 àïën 26/3, vúái nhûäng hoẩt àưång vùn hốa mang àêåm nết àùåc
trûng ca àưìng bùçng Bùỉc Bưå, nhû hất trưëng qn, quan hổ, ca tr, ma
rưìng, chổi gâ, ma lên, ma sû tûã, àêåp nưìi niïu, bõt mùỉt bùỉt dï, rûúác
àên, thẫ àên trïn hưì bấn nguåt...

Lêìn àêìu tiïn Viïåt Nam tham dûå Liïn hoan phim ngùỉn
Nûä àẩo diïỵn Nguỵn Phûúng Hoa cng bưå phim hoẩt hònh Xe àẩp (dâi 6 pht) ca mònh sệ
tham dûå Liïn hoan phim qëc tïë Sukagawa lêìn thûá 14 tẩi Nhêåt Bẫn tûâ ngây 10 àïën 12/5. Àêy lâ
lêìn àêìu tiïn Viïåt Nam tham dûå Liïn hoan phim ngùỉn. Bưå phim Xe àẩp àậ tûâng cố mùåt úã Liïn hoan
phim chêu Ấ - Thấi Bònh Dûúng lêìn thûá 14 tẩi Bangkok (Thấi Lan). Tẩi Liïn hoan phim Viïåt
Nam lêìn thûá 13 tưí chûác thấng 12/2001 tẩi Vinh, Xe àẩp àậ giânh àûúåc Bưng sen Vâng cng 3 giẫi
cấ nhên (biïn kõch, quay phim, hoẩ sơ diïỵn xët xët sùỉc nhêët).

Thi sấng tấc kõch bẫn phim truån nùm 2002
Cc Àiïån ẫnh vûâa phất àưång cåc thi sấng tấc kõch bẫn phim truån nùm 2002. Thúâi gian
nhêån kõch bẫn bùỉt àêìu tûâ 18/11/2001, hẩn cëi cng lâ 15/6/2002. Àưëi tûúång dûå thi bao gưìm cấc
nhâ vùn, nhâ biïn kõch vâ nhûäng ngûúâi u thđch àiïån ẫnh. Mưỵi ngûúâi cố thïí gûãi mưåt hóåc nhiïìu
kõch bẫn phim truån. Ban tưí chûác khưng nhêån kõch bẫn phim truån nhiïìu têåp. Àïì tâi cấc kõch
bẫn dûå thi ch ëu nối vïì truìn thưëng lõch sûã, cấch mẩng, khấng chiïën vâ nhên tưë múái. Tuy
nhiïn, Ban tưí chûác khuën khđch nhûäng kõch bẫn phim truån vïì àïì tâi cåc sưëng hiïån àẩi, nhûäng
nết àùåc sùỉc trong truìn thưng vùn hoấ Viïåt Nam, àïì tâi giẫi trđ hêëp dêỵn. Cú cêëu giẫi thûúãng bao
gưìm: 1 giẫi nhêët trõ giấ 40 triïåu àưìng, 2 giẫi nhò mưỵi giẫi 25 triïåu àưìng vâ 3 giẫi ba mưỵi giẫi 10
triïåu àưìng. Lïỵ trao giẫi sệ àûúåc tưí chûác vâo trung tìn thấng 7/2002.

13 triïín lậm sệ àûúåc tưí chûác nhên dõp Festival Hụë 2002
Nhên dõp diïỵn ra Festival Hụë 2002, tẩi thânh phưë Hụë sệ tưí chûác 13 cåc triïín lậm lâ: Triïín
lậm M thåt Hụë - Hâ Nưåi - TP.HCM 2002 (tẩi khấch sẩn Saigon Morin - 30 Lï Lúåi); triïín lậm
ẫnh Hụë xûa (tẩi Bẫo tâng Hưì Chđ Minh -sưë 7 Lï Lúåi); triïín lậm ẫnh nghïå thåt “Hụë bâi thú àư
thõ” (tẩi Nhâ triïín lậm thânh phưë - 4 Hoâng Hoa Thấm); triïín lậm ẫnh nghïå thåt “Hụë - Lùng
2



TIN TÛÁ C

têím, Cha vâ Nhâ vûúân” ca nghïå sơ nhiïëp ẫnh Àâo Hoa Nûä (sên sau àiïån Thấi Hoâ); triïín lậm
“Tiïìn cưí Viïåt Nam qua cấc thúâi àẩi” (tẩi bẫo tâng M thåt Cung àònh - sưë 3 Lï Trûåc); triïín lậm
“Cưí vêåt Viïåt Nam qua cấc thúâi àẩi” (tẩi Bẫo tâng tưíng húåp Thûâa Thiïn Hụë - Sưë 1 Àûúâng 23 thấng
8); triïín lậm ẫnh nghïå thåt àen trùỉng (Hưåi Liïn hiïåp Vùn hổc nghïå thåt Thûâa Thiïn Hụë - 26
Lï Lúåi); triïín lậm M thåt ca nhốm hoẩ sơ Thûâa Thiïn Hụë (U ban Mùåt trêån Tưí qëc Viïåt Nam
- Sưë 5 àûúâng Hâ Nưåi); triïín lậm Nghïå thåt tưíng húåp ca cấc nhâ tẩo hònh nhỗ tíi (Nhâ thiïëu nhi
Hụë - Sưë 8 Lï Lúåi); Vûúân thû phấp Hụë (Cưng viïn Phu Vùn Lêu); triïín lậm “Cêy cẫnh, hoa, chim,
cấ (Cưng viïn thânh phưë Hụë); Hưåi chúå triïín lậm sấch Hụë - Hâ Nưåi - TP.HCM (Trung têm dõch v
du lõch Festival - Sưë 11 Lï Lúåi) vâ Hưåi chúå M thåt (trûng bây, bấn vâ sấng tấc tranh tẩi chưỵ - sên
Nghinh Lûúng Àònh).

Ai sệ àûúåc dûå thi Hoa hêåu Viïåt Nam?
Cåc thi Hoa hêåu Viïåt Nam 2002 sệ àûúåc bấo Tiïìn Phong tưí chûác vông sú tuín tẩi cấc àõa
phûúng trong cẫ nûúác, dûå kiïën vông thi nây sệ kïët thc vâo thấng 8 túái. Tiïëp àố vông sú khẫo sệ
àûúåc tưí chûác úã hai khu vûåc vúái tïn gổi lâ: “Hưåi thi ngûúâi àểp cấc tónh phđa Bùỉc” (tưí chûác vâo giûäa
thấng 8 tẩi Hâ Nưåi), vâ “Hưåi thi ngûúâi àểp cấc tónh phđa Nam” (tưí chûác vâo giûäa thấng 9 tẩi TP.HCM).
Ngây 10/8 sệ hïët hẩn àùng k dûå thi. Àưëi tûúång àûúåc tham dûå cåc thi lâ mổi cưng dên Viïåt Nam
tûâ 16 àïën 27 tíi, cao tûâ 1,60 m trúã lïn, cố trònh àưå tưëi thiïíu lâ phưí thưng trung hổc, chûa cố chưìng
vâ chûa sinh con, cố sûác khoễ, khưng cố bïånh truìn nhiïỵm, àẩo àûác tưët... Nhûäng ngûúâi àểp àậ àẩt
danh hiïåu Hoa khưi, Ấ khưi, hóåc àẩt cấc thûá hẩng cao úã cấc cåc thi àïìu àûúåc xết àùåc cấch dûå thi,
khưng phẫi qua vông sú tuín. Phêìn thûúãng cho vûúng miïån hoa hêåu sệ lâ 50 triïåu àưìng, ngưi Ấ
hêåu 1 lâ 30 triïåu àưìng vâ Ấ hêåu 2 lâ 20 triïåu àưìng. Ngoâi ra 10 ngûúâi àểp nhêët sệ àûúåc tùång cấc
giẫi thûúãng cố giấ trõ. Àêy lâ nùm àêìu tiïn Bưå VH-TT trao bùçng chûáng nhêån cho hoa hêåu vâ hai Ấ
hêåu.

Gareth Gates àûúåc trao giẫi thûúãng Guiness ca sơ trễ nhêët cố àơa

àún àêìu bẫng xïëp hẩng

xïëp hẩng.

Theo BBC (24/3), dûúâng nhû giêëc mú trúã thânh mưåt ngưi sao nhẩc
pop àang àïën gêìn nam ca sơ Gareth Gates khi àơa àún àêìu tiïn ca
anh - Unchained Melody - vûún túái võ trđ àêìu tiïn trong bẫng xïëp
hẩng cấc àơa àún ùn khấch nhêët ca nûúác Anh. Gareth Gates cng
àûúåc nhêån mưåt giẫi thûúãng àùåc biïåt tûâ hưåi àưìng giẫi thûúãng k lc
Guiness trao cho ca sơ trễ nhêët (17 tíi) cố àơa àún àûáng àêìu bẫng

Thânh cưng nây ca Gates àậ àêíy mưåt àơa àún khấc ca àưëi th Will Young xëng hâng thûá
hai trong bẫng xïëp hẩng sau mưåt tìn thânh cưng vang dưåi. Phất biïíu trûúác àấm àưng 12.000
ngûúâi hêm mưå, Gates cho biïët: “Võ trđ thûá nhêët trong bẫng xïëp hẩng lâ niïìm mú ûúác tûâ lêu ca tưi”.
Trong khi àố, nam ca sơ tûúng àưëi cố mấu mùåt ca lâng ca nhẩc qëc
tïë George Michael àânh thêët vổng trúã vïì vúái võ trđ thûá 7 trong bẫng
xïëp hẩng cho àơa àún Freeek!

Mariah Carey àûúåc bêìu lâ nûä diïỵn viïn dúã nhêët trong nùm
Tẩi Giẫi thûúãng Mêm xưi Vâng dânh cho nhûäng tấc phêím àiïån
ẫnh dúã nhêët, àûúåc trao àïm 23/3. Nûä ca sơ Mariah Carey vúái vai diïỵn
trong phim “Glitter” àậ àûúåc hưåi àưìng bêìu chổn dânh cho túái 60%
3


TIN TÛÁ C

phiïëu bêìu. Nam diïỵn viïn dúã nhêët lâ nghïå sơ hâi Tom Green cho vai diïỵn trong phim “Freddy Got
Fingered”. Tïå hún, Green côn àûúåc 4 giẫi mêm xưi nûäa: Àẩo diïỵn dúã nhêët, ngûúâi àưìng viïët kõch
bẫn dúã nhêët, àïìu cho phim Freedy, côn chđnh bưå phim thò àûúåc chổn lâ phim dúã nhêët. Giẫi kõch

bẫn kếm nhêët thåc vïì phim “Trên chêu cẫng”. Phim “Hânh tinh khó” bõ chổn lâ phim lâm lẩi dúã
nhêët, vâ hai diïỵn viïn ph trong phim nây cng lâ nam, nûä diïỵn viïn ph dúã nhêët.

Lisa Jardine àûúåc bưí nhiïåm lâm ch tõch Ban giấm khẫo Booker
Prize
Theo BBC (24/3), phất thanh viïn ca BBC Radio 3’s Lisa
Jardine vûâa àûúåc bưí nhiïåm vai trô ch tõch Hưåi àưìng giấm khẫo
giẫi thûúãng sấch danh giấ nhêët ca nûúác Anh- Booker Prize. Hiïån
nay, ngoâi vai trô lâ phất thanh viïn àâi tiïëng nối BBC, Jardine
côn lâ mưåt nhâ vùn, nhâ phï bònh vùn hổc tïn tíi àûúåc nhiïìu ngûúâi biïët àïën úã Anh. Ngoâi ra, bâ
côn lâ giấo sû ca trûúâng Àẩi hổc Nûä hoâng Mary úã London vâ cưång tấc viïn danh dûå ca Àẩi hổc
Cambridge.
Cấc thânh viïn khấc ca ban giấm bao gưìm: tiïíu thuët gia, nhâ viïët kõch David Baddiel, nhâ
vùn Russell Celyn Jones, nhâ têm l hổc phên tđch Sally Vickers vâ Erica Wagner, biïn têåp viïn
mc vùn hổc túâ tẩp chđ Times. Àêy lâ lêìn thûá 34 giẫi thûúãng nây àûúåc tưí chûác tẩi Anh, nùm nay
giẫi àûúåc trao cho 25 chun mc, danh sấch cấc chun mc chđnh thûác sệ àûúåc cưng bưë vâo giûäa
thấng 8. Giẫi thûúãng sệ diïỵn ra vâo trung tìn thấng 10 nùm nay.

Triïín lậm trang phc ca Marilyn Monroe
Àïí k niïåm 40 nùm ngây mêët ca nûä minh tinh mân bẩc Marilyn Monroe, mưåt cåc triïín lậm
trang phc ca ngưi sao thïë k nây àậ àûúåc tưí chûác tẩi London (Anh). Triïín lậm nây àậ trûng bây
hún 30 bưå vấy ấo trong àố cố cẫ bưå vấy ấo mâ Monroe àậ mùåc trong bưå phim “Some like it hot” - bưå
phim Monroe àậ àoẩt giẫi “Quẫ cêìu vâng” diïỵn viïn nûä xët sùỉc nhêët. Ngoâi cấc bưå trang phc kïí
trïn, triïín lậm nây côn trûng bây cẫ nhûäng bưå trang sûác nhû: bưng tai, nốn, kđnh mất, vông tay,
chỵi hẩt, gùng tay, vông cưí, trêm câi... cng nhûäng vêåt dng gia àònh ca Monroe tẩi Brentwood,
California. Àùåc biïåt nhêët phẫi kïí túái cấi kểp câ vẩt ca cưë Tưíng thưëng Kennedy - ngûúâi tûâng cố
quan hïå tònh cẫm vúái cư.

Tòm thêëy tranh trïn tûúâng ca nïìn vùn minh Maya (Guatemala)
Theo AP (24/3), nhâ khẫo cưí hổc William Saturno - giẫng viïn ca trûúâng Àẩi hổc New

Hamsphire (M) vûâa qua àậ tòm thêëy bûác tranh tûúâng dâi 1,2m ca ngûúâi Maya úã vng San
Bartolo, Guatemala. Theo dûå àoấn thò bûác tranh nây cố niïn àẩi vâo nùm 100 trûúác Cưng ngun.
Àêy lâ loẩi tranh qu hiïëm ca nïìn vùn minh Maya, thûúâng àûúåc vệ trïn cấc ngổn thấp hònh
chốp, vâ lâ vêåt ln khiïën cấc tay sùn lng àưì cưí lng mua vúái giấ cao.
Thanh Huìn – Nguỵn Hûúâng

4


SÛÅ KIÏÅ N VÙN HOẤ

Oscar 2002:
Ma gùåt hấi ca cấc
ngưi sao da àen
Nïëu nhû nùm ngoấi Oscar àem lẩi vinh quang cho ngûúâi
chêu Ấ vúái sûå lïn ngưi ca bưå phim Ngổa hưí tâng long (àẩo
diïỵn L An) thò nùm nay ngay tûâ àêìu ma giẫi, ngûúâi ta àậ
tiïn àoấn rùçng ngûúâi da àen sệ chiïën thùỉng trong Oscar 2002.
Quẫ àng nhû vêåy, mưåt trong nhûäng giẫi thûúãng àấng ch
nhêët ca Oscar lâ nam nûä diïỵn viïn chđnh xët sùỉc nhêët àậ
thåc vïì hai nam, nûä diïỵn viïn da àen. Àố lâ Denzel Washington, vai mưåt cẫnh sất bâi trûâ ma ty biïën chêët trong phim
“Ngây têåp luån” (Training Day) vâ Halle Berry, cûåu Ấ hêåu
M, trong vai Letitia – mưåt ph nûä da àen u tïn cai ngc
da trùỉng k thõ, ngûúâi àûa chưìng mònh lïn ghïë àiïån phim
“Quẫ bống ca qu” (Monster’s ball). Hai nhên vêåt nây àậ hẩ
gc àûúåc cấc àân anh, àân chõ sấng giấ Russell Crown, Nicole
Kidman vâ Sissy Spacek àïí dânh chiïën thùỉng. Bûúác lïn sên
khêëu nhâ hất Kodak, Los Angeles, Denzel nhêån tûúång vâng
vúái n cûúâi rẩng rúä côn Berry trong bưå vấy àỗ tđa rêët quën
r, tay nùỉm chùåt bûác tûúång, khốc cẫm ún mổi ngûúâi. Chó cố

hai nhên vêåt húi sưëc mưåt cht. Àố lâ Russell Crowe cố lệ àïën
giúâ vêỵn ngêín ngú khưng hiïíu vò lệ gò anh phẫi ra vïì tay trùỉng.
Anh àậ rêët trưng chúâ danh hiïåu nây vúái hy vổng sệ àûúåc sấnh
ngang cng Tom Hanks (giânh Nam diïỵn viïn chđnh xët
sùỉc hai nùm liïn tiïëp). Nicole Kidman thò chùỉc nhû àinh àống
cưåt lâ giẫi Oscar Nûä diïỵn viïn chđnh xët sùỉc sệ vïì tay nhûng
rưët cåc lẩi bõ àïí våt mêët.
Trong vông 29 nùm trúã lẩi àêy, Oscar ln lâ v àâi do
ngûúâi da trùỉng àưåc chiïëm. Mưåt sưë diïỵn viïn da àen àûúåc àïì cûã
diïỵn xët, nhûng àïìu thêët bẩi. Nùm 1972, cố 3 diïỵn viïn da
àen àûúåc àïì cûã lâ: Cicely Tyson vâ Paul Winfield trong phim
“Lúån rûâng” (Sounder), Diana Ross trong phim “Ngûúâi àân bâ
hất nhẩc bìn” (Lady sings the Blues). Nhûng sau àố cẫ 3
àïìu ra vïì tay trùỉng. Chđnh Denzen Washington cng àậ tûâng
bõ thêët bẩi túái 4 lêìn. Vúái hai giẫi thûúãng lúán nây, Denzen Washington sệ lâ diïỵn viïn da àen thûá hai nhêån giẫi Oscar nam

CẤ C GIẪ I CHĐNH ÀÛÚÅ C TRAO:

Nam diïỵn viïn chđnh xët sùỉc
nhêët
Denzel Washington (Training
Day)
Nûä diïỵn viïn chđnh xët sùỉc
nhêët
Halle Berry (Monster’s Ball)
Nam diïỵn viïn ph xët sùỉc
nhêët
Jim Broadbent (Iris)
Nûä diïỵn viïn ph xët sùỉc nhêët
Jannifer Connelly

Phim cố hònh ẫnh àểp nhêët
A Beautiful Mind
Àẩo diïỵn xët sùỉc nhêët
Ron Howard (A Beautiful Mind)
Phim nûúác ngoâi hay nhêët
No Man’s Land (Bosnia vâ
Herzegovina)
Hoấ trang
The Fellowships of the Ring

5


SÛÅ KIÏÅ N VÙN HOẤ

diïỵ n viïn chđnh (sau
Sidney Poiter, ngûúâ i
àoẩt giẫi nây nùm 1963
cho vai diïỵn trong phim
“Hoa loa kên àưìng nưåi” Lilies of the Field), côn
Halle Berry lâ m nïn
lõch sûã Oscar vúái tûúång
vâ n g Nûä diïỵ n viïn
chđnh xë t sùỉ c nhêë t .
Bïn cẩnh àố, Oscar 2002
cng “nhúá” lẩi nam diïỵn
viïn da àen Sidney
Poiter lêìn nûäa vúái giẫi
thûúãng danh dûå.
Giẫi nam diïỵn viïn ph cng gêy khấ nhiïìu bêët ngúâ.

D bưå phim “Iris” khưng àûúåc giúái phï bònh ch nhiïìu,
nhûng Jim Broadbent, mưåt trong nhûäng diïỵn viïn tâi
nùng nhêët tẩi xûá súã sûúng m, ưng bưë trong “Nhêåt k
tiïíu thû Jones” àậ khấ quen thåc vúái khấn giẫ Viïåt Nam,
àậ chûáng minh cho mổi ngûúâi thêëy, ưng vêỵn cố thïí toẫ
sấng ngay cẫ úã àiïìu kiïån khưng mêëy thån lúåi. Tûúång
vâng Oscar 2002 àậ khiïën ưng rêët vui sûúáng vò d àậ cố
mưåt bưå sûu têåp danh hiïåu rêët àêìy à, àïën nay Jim múái
vinh dûå àûúåc xûúáng danh úã lïỵ trao giẫi ca Viïån Hân
lêm àiïån ẫnh M. Vûúåt qua cấc àưëi th nùång k Kate
Winslet, Helen Mirren vâ Maggie Smith, diïỵn viïn Jennifer Connelly àậ giânh giẫi thûúãng nûä diïỵn viïn ph
xët sùỉc nhêët cho vai diïỵn trong phim Trđ tụå tuåt vúâi.
Kïët quẫ nây khưng nùçm ngoâi dûå àoấn ca giúái phï bònh
àiïån ẫnh. Nhû vêåy, Connelly, 31 tíi, àậ thânh cưng
ngay tûâ lêìn àêìu àûúåc àïì cûã Oscar.
Thêåt àấng tiïëc cho phim Vua nhêỵn, xët phất àiïím
rêët tưët vúái 13 àïì cûã (phim àûúåc àïì cûã nhiïìu nhêët trong
ma giẫi nây vâ cố sưë àïì cûã chó sau Titanic vúái 14 àïì cûã)
àậ khưng giânh àûúåc thùỉng lúåi. Vua nhêỵn chó dânh àûúåc
cố 4 giẫi thûúãng rêët ph, khưng àấng ch . Tuy nhiïn,
àiïìu nây khưng hïì gêy ngẩc nhiïn cho mổi ngûúâi vò lêu
nay, Viïån Hân lêm Nghïå thåt vâ Khoa hổc àiïån ẫnh
M khưng hïì trao giẫi thûúãng quan trổng bêåc nhêët, giẫi
Phim hay nhêët cho nhûäng phim thåc thïí loẩi phiïu
lûu mẩo hiïím, mâ “Vua nhêỵn” khưng chó cố phiïu lûu
mẩo hiïím mâ côn cố cht gò àố thêìn bđ. Đt hún Vua nhêỵn
nhûäng 5 àïì cûã, hún nûäa lẩi bõ bấo chđ hïët sûác cưng kđch,
chï bai trûúác lïỵ trao giẫi nhûng “Trđ tụå tuåt vúâi” (A
beautiful mind), nối vïì cåc àêëu tranh vêåt lưån vúái cùn
bïånh têm thêìn phên liïåt ca nhâ toấn hổc John Nash


Giẫi trang phc àểp nhêët
Moulin Rouge
Giẫi k thåt quay phim
The Fellowship of the Ring
Giẫi chó àẩo nghïå thåt hay nhêët
Moulin Rouge
Êm thanh hay nhêët
Black Hawk Down
Giẫi hiïåu quẫ hònh ẫnh
The Fellowship of the Ring
Phim tâi liïåu xët sùỉc nhêët
Murder on a Sunday Morning
Phim tâi liïåu ngùỉn hay nhêët
Thoth
Phim hoẩt hònh xët sùỉc nhêët
Shrek
Ca khc cho phim hay nhêët
If I Didn’t Have You: Monsters Inc
(Randy Newman)
Phim hoẩt hònh ngùỉn
For the Birds
Phim ngùỉn hânh àưång hay nhêët
The Accountant
Kõch bẫn chuín thïí
Akiva Goldsman (A Beautiful Mind)
Kõch bẫn phim ngun bẫn hay nhêët
Julian Fellowes (Gosford Park)
Nguỵn Hûúâng


6


SÛÅ KIÏÅ N VÙN HOẤ

tûâng àoẩt giẫi Nobel vêỵn giânh àûúåc rêët nhiïìu giẫi thûúãng quan
trổng àố lâ: Phim hay nhêët, Àẩo diïỵn xët sùỉc nhêët (àẩo diïỵn
Ron Howard)..., trûâ trûúâng húåp àấng tiïëc vúái Russell Crowe, bõ
Denzel àấnh bẩi úã hẩng mc Nam diïỵn viïn chđnh xët sùỉc nhêët.
Àoân lâm phim nây chùỉc phẫi ùn mûâng rêët dûä vò bưå phim Trđ tụå
tuåt vúâi cng vûâa nhêån giẫi Quẫ cêìu vâng 2002 phim hay nhêët
úã thïí loẩi phim bi.
Nùm nay, phim nûúác ngoâi gûãi àïën tham dûå cng rêët nhiïìu,
tưíng cưång cố túái 51 nûúác gûãi phim túái tham dûå giẫi Oscar, tranh
giẫi “Phim nûúác ngoâi xët sùỉc nhêët” (hún 5 nûúác so vúái nùm
Denzel Washington nhêån giẫi
trûúác). Àùåc biïåt nùm nay mưåt sưë nûúác chûa tûâng tham gia Oscar
Nam diïỵn viïn chđnh
cng àậ gûãi phim tham dûå nhû: Urugoay, Tanzania, Armenia
xët sùỉc nhêët
vâ Kyrgyzstan. Con sưë trïn àậ khiïën cho Ch tõch u ban xết duåt giẫi Oscar dânh cho phim
nûúác ngoâi - ưng Mark Johnson - phẫi chống mùåt vò quấ thiïëu thúâi gian xem phim, xết duåt.
Vûúåt qua bưå phim “Amếlie” (Phấp) - ùn khấch nhêët trong nùm tẩi Phấp vâ nhiïìu qëc gia khấc,
“Àêët khưng ngûúâi” (Bosnia) àậ giânh giẫi Phim nûúác ngoâi hay nhêët. “Àêët khưng ngûúâi” ca
àẩo diïỵn Danis Tanovic nối vïì Ciki (do Branko Djuric àống) kïí vïì mưåt anh lđnh Bosnia côn sưëng
sốt sau khi lẩc vâo vông vêy ca qn Serbia do sûúng m cng vúái ngûúâi bẩn bêët àùỉc dơ lâ Nino
tòm cấch thoất khỗi bậi mòn mâ hổ àang bõ kểt. Mưåt cêu chuån àún giẫn pha lêỵn hâi hûúác, trưån
vúái bi kõch àïí nối lïn tđnh nhên bẫn côn sốt lẩi giûäa cåc nưåi chiïën àêỵm mấu. Bưå phim nây vûâa
qua àậ àoẩt giẫi Quẫ cêìu vâng 2002, cng úã thïí loẩi phim nûúác ngoâi.
Khấc vúái mổi nùm, nùm nay giẫi Oscar àûúåc tưí chûác trong sûå kiïím soất an ninh nghiïm

ngùåt. Têët cẫ cấc àûúâng phưë xung quanh Nhâ hất Kodak tẩi Los Angeles, núi diïỵn ra lïỵ trao giẫi
Oscar lêìn thûá 74 àậ àûúåc phong toẫ tûâ àïm 20/3. Cẫnh sất lng soất mổi ngốc ngấch trïn àẩi lưå
Hollywood vâ trung têm mua sùỉm Hingland àïí àẫm bẫo khưng cố bêët cûá àe doẩ nâo vïì mùåt an
ninh trong lïỵ trao giẫi. Camera cng àûúåc lùỉp àùåt tẩi nhiïìu võ trđ àïí theo dội cấc diïỵn biïën
quanh khu vûåc. Cấc du khấch úã trong khu nhâ trổ cố têìm nhòn àểp nhêët túái lưëi “thẫm àỗ”, núi cấc
ngưi sao àiïån ẫnh bûúác xëng xe húi vâo dûå lïỵ trao giẫi, àậ bõ båc phẫi trẫ phông, nhûúâng chưỵ
cho... cẫnh sất vâ lûåc lûúång an ninh liïn bang. Con àûúâng lúán úã phđa trûúác nhâ hất àûúåc bao vêy
búãi 15 râo chùỉn cẫnh sất àïí vûâa àẫm bẫo an ninh vûâa gip nhûäng chiïëc xe húi sang trổng ca
cấc ngưi sao Hollywood khưng bõ ấch tùỉc. Ga xe àiïån ngêìm Hollywood àống cûãa vâo ngây 23/3
nhùçm giẫm búát sưë lûúång ngûúâi àïën khu vûåc nây, trong khi lûåc lûúång bùỉn tóa àûúåc bưë trđ àêìy trïn
nốc cấc toâ nhâ cao têìng quanh Nhâ hất Kodak. Cấc quan chûác Viïån Hân lêm Khoa hổc vâ
Nghïå thåt Àiïån ẫnh M (AMPAS) cho biïët, ngay cẫ khi khưng xẫy ra sûå kiïån 11/9, an ninh cho
lïỵ trao giẫi Oscar cng vêỵn àûúåc siïët chùåt.
Chiïu Dûúng

7


SÛÅ KIÏÅ N VÙN HOẤ

Nhâ hất Kodak NGƯI NHÂ RIÏNG CA OSCAR

Sau nhiïìu nùm phiïu bẩt thò cëi cng Oscar cng cố ngưi nhâ riïng ca mònh - àố lâ Nhâ hất
Kodak toẩ lẩc úã ngay tẩi kinh àư àiïån ẫnh Hollywood vúái sûác chûáa giao àưång tûâ 2.200 àïën 3.500 chưỵ
ngûưìi. Nhâ hất Kodak àûúåc khấnh thânh vâo thấng 11/2001, khưng chó lâ núi àïí tưí chûác giẫi thûúãng
àiïån ẫnh thûúâng niïn Oscar mâ côn lâ núi àïí tưí chûác cấc sûå kiïån vùn hoấ trổng àẩi, cấc bíi biïíu
diïỵn nghïå thåt. Nhâ hất Kodak nùçm gổn trong qìn thïí giẫi trđ Hollywood &Highland.
Àïí thûúng hiïåu ca mònh àûúåc gùỉn lïn mưåt trong nhûäng toâ nhâ nưíi tiïëng nhêët Hollywood
nây, Hậng chun kinh doanh ngânh ẫnh Kodak àậ phẫi tiïu tưën àïën 94 triïåu USD. Dûå ấn àûúåc
triïín khai theo thiïët kïë ca têåp àoân Rockwell nưíi tiïëng (têåp àoân nây lâ tấc giẫ ca nhiïìu cưng

trònh kiïën trc nưíi tiïëng úã M nhû toâ nhâ W New York, Quẫng trûúâng Union, Viïån nhi
Montefiore, Casino Mùåt trúâi Mohegan vâ Dûå ấn Sunburst).
Mùåc d cố diïån tđch khưng phẫi lâ quấ lúán (180.000 foot Anh) nhûng Nhâ hất cố kiïën trc hïët
sûác àưåc àấo, ngoâi phêìn sên khêëu, phêìn dânh cho khấn giẫ cng àûúåc chia lâm nhiïìu cung bêåc:
mưåt phông chđnh vúái sûác chûáa trïn 3.000 chưỵ vâ ba ban-cưng chẩy vông quanh úã têìng trïn, cho
phếp khấn giẫ cố thïí nhòn rộ hún nhûäng gò àang diïỵn ra trïn sên khêëu. Ngoâi ra côn cố 24 ư khấc
dânh cho khấn giẫ, mưỵi ư 4 chưỵ ngưìi.
Nhòn tûâ bïn trong, tûâ dûúái lïn, kïët cêëu ca Nhâ hất àûúåc vđ vúái “chiïëc m miïån ba têìng” vúái
mưåt khung àên khưíng lưì hònh chẫo oval, cêëu tẩo tûâ nhiïìu àên oval nhỗ khấc, cấc àên nây bïì
ngoâi àûúåc mẩ bùçng cấc lấ bẩc. Kiïën trc ca nhâ hất àûúåc àấnh giấ lâ sûå pha trưån giûäa phong
cấch cưí kđnh vâ hiïån àẩi, phẫng phêët kiïíu cấch ca Michelangelo vâ ca kiïën trc sû Busby
Berkeley chun thiïët kïë cấc nhâ hất v kõch balï. Cấc bûác tûúâng àûúåc giất nhiïìu loẩi àấ lống
lấnh, ngoâi ra thiïët kïë côn àûúåc trûâ ra nhiïìu khoẫng trưëng àïí gùỉn camera, mấy quay vâ mưåt sưë
thiïët bõ thu phất phc v cho cấc sûå kiïån lúán. Nhâ hất Kodak àûúåc àấnh giấ lâ qìn thïí kiïën trc
mang tđnh chun mưn hoấ cao, mưåt khấch sẩn àûúåc xêy dûång ngay bïn trong qìn thïí, cố khẫ
nùng àốn tiïëp khoẫng 1.500 nhâ bấo vâ mưåt phông gêìn nhû hêåu trúâng àïí cấc nhâ bấo, phống
viïn gùåp gúä cấc ngưi sao.
Thanh Huìn
8


SÛÅ KIÏÅ N VÙN HOẤ

Thúâi trang cho àïm trao giẫi
Oscar 2002
Cố thïí nối khưng cố mưåt lïỵ hưåi, mưåt bíi lïỵ trao giẫi thûúãng nâo
lẩi têåp trung nhiïìu ngưi sao lúán trïn thïë giúái nhû bíi lïỵ trao giẫi
Oscar. Ngưi sao nâo khi àïën àêy cng mën mònh xët hiïån trûúác
cưng chng vúái mưåt hònh ẫnh àểp vâ àưåc àấo nhêët. Chùèng thïë mâ
trang phc ca cấc ngưi sao àïën tham dûå bíi lïỵ trao giẫi Oscar

ln lâ mưåt àïì tâi hêëp dêỵn, thu ht sûå ch ca biïët bao ngûúâi
trïn thïë giúái. Oscar nùm nay cng khưng ngoẩi lïå, cấc nghïå sơ àậ
àem àïën ngây hưåi nây nhûäng mêỵu thúâi trang, nhûäng bưå sûu têåp
trang sûác múái nhêët, àưåc àấo nhêët ca cấc nhâ thiïët kïë thúâi trang
tïn tíi trïn thïë giúái úã cẫ 4 “kinh àư” thúâi trang: Milan, Paris, New
York vâ Hollywood.
Cấc tïn tíi nhû: Julia Roberts, Gwyneth Paltrow, Nicole
Kidman, Kate Winslet, Cameron Diaz... àậ thûåc sûå lâm choấng
ngúåp nhûäng ngûúâi cố mùåt tẩi bíi lïỵ trao giẫi nùm nay bùçng nhûäng
mêỵu thúâi trang àûúåc têåp húåp tûâ nhûäng mêỵu thiïët kïë àểp nhêët, múái
nhêët trïn cấc sân diïỵn thúâi trang nưíi tiïëng. Cư diïỵn viïn xinh àểp
Cameron Diaz àậ phẫi thưët lïn rùçng: “Nhòn cấc nghïå sơ xët hiïån
trong nhûäng bưå trang phc lưång lêỵy, mổi ngûúâi khưng khỗi trêìm
trưì kinh ngẩc”. ÚÃ bíi lïỵ trao
Cameron Diaz
giẫi Oscar nùm nay, cố mưåt sûå
trng húåp k lẩ lâ hêìu hïët cấc nûä nghïå sơ àïìu chổn cho mònh
trang phc àïí àïën vúái àïm hưåi lâ vấy dâi. Àậ àïën lc vấy dâi lïn
ngưi. Mưåt Jennifer Connelly mang vễ àểp bđ êín trong chiïëc vấy
mâu be vúái chêët liïåu len. Côn Gwyneth Paltrow thò lẩi e lïå trong
bưå vấy mâu àen mỗng manh à àïí khiïën cho nhûäng ai nhòn
thêëy cư cng phẫi bưëi rưëi, phêìn thên trïn ca bưå vấy àûúåc trang
trđ thânh mưåt dẫi tûâ ngûåc xëng têån eo bùçng nhûäng àûúâng may
xïëp nïëp mïìm mẩi câng tưn thïm vễ àểp ca cư.
Gốp phêìn vâo bưå sûu têåp thúâi trang trong àïm trao giẫi Oscar nùm nay, Nicole Kidman xët hiïån vúái mưåt chiïëc vấy hai
dêy mâu kem, cố chiïët eo vâ àïí trêìn búâ vai, bïn ngoâi choâng
mưåt chiïëc khùn lúán. Quẫ thûåc àêy lâ mưåt bưå vấy vư cng sang
trổng vâ gúåi cẫm... Khưng côn tûâ ngûä nâo àïí miïu tẫ hïët vễ àểp
ca nhûäng nûä nghïå sơ tham gia bíi lïỵ nây. Vúái nhûäng khn
mùåt ln rẩng rúä trưng hổ câng àểp vâ lưi cën hún bao giúâ hïët.

Ngoâi viïåc tòm cho mònh bưå cấnh thêåt lưång lêỵy mang phong
cấch thúâi trang riïng, cấc nghïå sơ côn rêët quan têm àïën kiïíu tốc,
mâu tốc vâ nhûäng àưì trang àiïím cho tốc. Viïåc chổn cho mònh

Dun dấng Halle Berry

9


SÛÅ KIÏÅ N VÙN HOẤ

mưåt kiïíu àêìu thđch húåp khi xët hiïån trûúác cưng chng trong
bíi lïỵ trao giẫi Oscar cng khưng phẫi lâ viïåc àún giẫn. Chùèng
hẩn nhû Nicole Kidman àậ chổn cho mònh mưåt mấi tốc dâi vúái
nhûäng lổn sống mïìm mẩi theo kiïíu cưí àiïín, cố thïí nối chó nhòn
thoấng thưi ngûúâi ta cng cố thïí cẫm nhêån àûúåc àố lâ mưåt vễ àểp
vư cng qu phấi.
Jennifer Connelly thò àïën vúái ngây hưåi vúái mưåt vốc dấng mẫnh
mai trong chiïëc vấy khưng dêy mâu be, àûúåc trang trđ thïm búãi
nhûäng àûúâng àùng ten ngang ngûåc, trưng cư cûá nhû àang úã trïn
sên khêëu kõch thêìn thoẩi nâo àố. Côn Kate Winslet thò vư cng
xinh àểp trong mưåt chiïëc vấy dâi àỗ rûåc rúä bố sất vâo ngûúâi, nố
àưåc àấo úã chưỵ chó cố mưåt dẫi bêo vùỉt qua vai trưng thêåt quën r.
Mưåt ngưi sao nûäa lâ Julia Roberts, trưng cư rêët mẫnh khẫnh trong
chiïëc vấy dâi mâu àen, tuy nhiïn nố khưng hïì lâm cư giâ ài cht
nâo, mâ ngûúåc lẩi nhúâ nố cư trễ ra àïën vâi tíi! Àùåc biïåt nhêët cố
lệ phẫi kïí túái Barbra Streisand, cư xët hiïån trong trang phc
nhung mâu àỗ bốc-àư dâi thûúát àïën chên, cố thïm mưåt àûúâng xễ
tâ úã phêìn dûúái àïí lưå àưi chên dâi thon thẫ.
Nicole Kidman


Sharon Stone thò gêy ngẩc nhiïn cho mổi ngûúâi bùçng cấch
chổn cho mònh mưåt chiïëc vấy àen dâi àïí lưå hoân toân phêìn lûng,
trưng rêët thon thẫ. Côn Halle Berry - ngûúâi nùỉm trong tay giẫi
Oscar cho “Nûä diïỵn viïn chđnh xët sùỉc nhêët” lẩi thûúát tha trong
bưå vấy dâi àỗ tđa kđn àấo, àûúåc trang trđ thïm búãi nhûäng bưng
hoa mâu xanh ngổc dun dấng. Trang phc mâ cư chổn mùåc
lêìn nây thêåt àưåc àấo, chùỉc chùỉn bẩn sệ khưng thïí tòm thêëy chiïëc
thûá hai tûúng tûå nhû thïë. Vúái mấi tốc mâu àen, vâ vốc ngûúâi nhỗ
bế, Halle Berry chiïëm àûúåc cẫm tònh ca têët cẫ nhûäng ai cố mùåt
trong bíi lïỵ trao giẫi Oscar lêìn nây.
Quẫ thûåc bíi lïỵ trao giẫi Oscar 2002 lâ mưåt bûác tranh vư
cng sưëng àưång, lâ sân diïỵn thúâi trang ca cấc ngưi sao, cấc tïn
tíi nưíi tiïëng nhêët trong lâng àiïån ẫnh thïë giúái. Vâ biïët àêu àêëy
nhûäng trang phc ca cấc nûä nghïå sơ àûúåc giúái thiïåu trïn àêy sệ
trúã thânh mưåt gúåi cho bẩn.
Whoopi Goldberg
ngûúâi dêỵn chûúng trònh êën tûúång

Ngun Hûúâng

10


SÛÅ KIÏÅ N VÙN HOẤ

Phống sûå ẫnh:

Gốc nhòn Oscar 2002


Nhâ hất Kodak, àõa àiïím múái
ca Oscar

Trûúác giúâ khai mẩc
Chưỵ ngưìi àậ “êën àõnh” ca cấc “ngưi
sao” àûúåc àïì cûã vâ cấc presenter àïí hổ
cố thïí tiïën lïn sên khêëu dïỵ dâng. Viïåc
in bẫng tïn phđa lûng ghïë lâ àïí trấnh
lưån xưån vâ hïå thưëng mấy quay do computer àiïìu khiïín sệ ch àưång hún trong
viïå c nùỉ m chùỉ c võ trđ tûâ n g ngûúâ i .

Oscar 2002, an ninh lâ vêën àïì quan
têm hâng àêìu, cẫnh sất àang kiïím tra
nhûäng ngûúâi xung quanh khu vûåc
Nhâ hất Kodak.
11


SÛÅ KIÏÅ N VÙN HOẤ

Cấc
ngưi sao
trẫ lúâi
phỗng vêën
ca cấnh
bấo
chđ

Cấc
fan hêm

mưå phêën
khđch gổi tïn thêìn
tûúång ca mònh bïn
ngoâi hâng râo

Sydney Poitier, diïỵn viïn da àen àêìu tiïn nhêån giẫi
Oscar nam diïỵn viïn chđnh xët sùỉc nhêët
nùm 1964 phim Lilies of the field,
cng cố mùåt úã giẫi
Oscar 2002.
Sên khêëu lưång lêỵy, hoânh trấng ca àïm trao giẫi

Nûä diïỵn viïn da
àen Whoopi
Goldberg, ngûúâi
nhêån Oscar nûä
diïỵn viïn ph xët
sùỉc nhêët trong
phim “Hưìn ma”.
Nùm nay,
Goldberg xët
hiïån trong Oscar
74 vúái vai trô
ngûúâi dêỵn chûúng
trònh.
12


VÙN HOẤ VIÏÅ T NAM


Halle Berry nhêån lúâi chc mûâng ca mể, chưìng
vâ ngûúâi quẫn l

Mưåt cẫnh trong phim Trđ
tụå tuåt vúâi, bưå phim
nhêån giẫi thûúãng
quan trổng nhêët
ca Oscar:
phim xët
sùỉc
nhêët

Biïíu diïỵn xiïëc trong lïỵ trao giẫi
Hai
diïỵn
viïn da àen
Halle Berry vâ
Benzel Washington
nhêån giẫi nûä, nam
diïỵn viïn chđnh
xët sùỉc
nhêët.

13


VÙN HOẤ VIÏÅ T NAM

Àêu rưì i
nghïì thïu Qët Àưång?

Chng tưi àïën Qët Àưång vâo mưåt bíi sấng, ài khùỉp cẫ lâng múái gùåp vâi cấi khung thïu. Lâng cố khoẫng 100
hưå thò phêìn lúán àậ bỗ nghïì, ài tòm nghïì khấc àïí cố thïm thu nhêåp. Nhûäng ngûúâi lâm nghïì côn lẩi ch ëu thïu
hâng chúå, đt cưng, nïn sẫn phêím trưng khưng àểp...
Theo àûúâng qëc lưå 1, tûâ Hâ Nưåi àïën ga Thûúâng Tđn, ài thïm 3 cêy sưë nûäa, rệ phđa trấi lâ túái
lâng Qët Àưång. Qët Àưång (thåc huån Thûúâng Tđn, Hâ Têy) nhỗ bế, n bònh nhû bao lâng
qụ khấc, vêåy mâ ngưi lâng êëy àậ mang trong mònh nghïì thïu cố thêm niïn khoẫng 350 nùm.
Nghïì thïu Qët Àưång cố tûâ giûäa thïë k XVII, do Lï Cưng Hânh truìn dẩy. Thûåc ra, xûa kia
nghïì thïu khưng chó phất triïín úã Qët Àưång mâ côn xët hiïån úã nhiïìu lâng xậ lên cêån khấc nhû:
Chûúng M, M Àûác, Ph Xun, thõ xậ Hâ Àưng, thõ xậ Sún Têy... nhûng Qët Àưång vêỵn lâ núi
têåp trung nhiïìu thúå thïu giỗi vâ cố nhiïìu hâng thïu àểp nhêët nûúác.
Ngây xûa, thúå thïu Qët Àưång chó lâm cấc loẩi nghi mưn, cêu àưëi, trûúáng vâ cấc loẩi khùn
chêìu, ấo ngûå ca vua cha. K thåt thïu, mâu sùỉc, mêỵu thïu cng àún giẫn nhûng ngây nay
nghïì thïu Qët Àưång àậ cố nhûäng bûúác tiïën àấng kïí. Ngûúâi thúå thïu àậ biïët nhåm chó mâu, tẩo
mâu múái, mêỵu thïu cng phong ph, sấng tẩo vâ tinh xẫo hún xûa nhiïìu. Nhûäng mêỵu thïu
phong cẫnh àêët nûúác nhû: Võnh Hẩ Long, thấp Ra Hưì Gûúm, cha Mưåt Cưåt, àưìi ni, sưng biïín,
ngûúâi nưng dên àang cêëy la trïn àưìng rång, nhûäng bûác thïu truìn thêìn nhû: chên dung Bấc
Hưì, chên dung Lï-nin, mêỵu thïu tng hẩc, un ûúng trong àêìm sen, cưng trc, cấc con vêåt
trong 12 con Giấp thêåt ngưå nghơnh, àấng u. Ngûúâi thúå thïu Qët Àưång chó cêìn vệ phấc nhûäng
àûúâng mêỵu trïn vẫi bùçng phêën múâ, pha mâu theo sûå cẫm nhêån, sûå quen thåc mâu sùỉc ca chó,
tûâ àố nhûäng hònh tûúång hoa lấ, chim mng, mêy nûúác vúái mâu sùỉc tinh tïë nhû mưåt bûác tranh
dêìn hiïån lïn sinh àưång theo tûâng mi, tûâng mi kim thïu ca hổ.
Chng tưi àïën Qët Àưång vâo mưåt bíi sấng, ài khùỉp cẫ lâng múái gùåp vâi cấi khung thïu.
Lâng cố khoẫng 100 hưå thò phêìn lúán àậ bỗ nghïì, ài tòm nghïì khấc àïí cố thïm thu nhêåp. Nhûäng
ngûúâi lâm nghïì côn lẩi ch ëu thïu hâng chúå, đt cưng, nïn sẫn phêím trưng khưng àểp. Lâng côn
cố hai nghïå nhên thò ưng Thấi Vùn Bưn (khấ nưíi tiïëng vúái bûác tranh thïu chên dung Bấc Hưì rêët
lúán, cúä 1m x 3 m), àậ ra Hâ Nưåi lêåp nghiïåp, vûâa múã lúáp dẩy nghïì, vûâa sẫn xët. Mưỵi khi cố mưåt húåp
àưìng nâo àố, ưng thûúâng vïì lâng àốn thúå ra thïu. Ú’ lẩi lâng chó côn nghïå nhên Phẩm Viïët Àinh.
Trûúác àêy hai ưng cng tưí chûác lúáp dẩy nghïì úã lâng, nhûng kïët quẫ thu àûúåc khưng mêëy khẫ
quan. “Lúáp trễ bêy giúâ thûúâng hûúáng túái cưng viïåc àem lẩi ngìn lúåi nhiïìu, nhanh chống, đt chõu
kiïn nhêỵn ngưìi mưåt chưỵ tó mó àûa tûâng àûúâng kim, súåi chó. Àâo tẩo nhûäng ngûúâi thïu àûúåc khưng

nhiïìu, ngûúâi trưåi hùèn àïí vïì sau giûä nghïì câng hiïëm”, ưng Àinh lùỉc àêìu têm sûå vúái chng tưi nhû
vêåy.
Nhâ ưng Àinh treo mưåt sưë tranh thïu phong cẫnh Võnh Hâ Long, chên dung Bấc Hưì, tuy
khưng àûúåc treo trong nhûäng khung kđnh àùỉt tiïìn, nhûng nhûäng bûác tranh thïu êëy vêỵn cố giấ
trõ nâo àố, nố àểp mưåc mẩc, chên qụ vâ rêët cố hưìn. Vûâa thïu nưët nhûäng chi tiïët ph hònh con
14


VÙN HOẤ VIÏÅ T NAM

mêo, ưng vûâa giẫng giẫi cho chng tưi nghe vïì k thåt thïu: “Thïu
àûúåc khưng khố chó cêìn hổc vâi bíi vâ thûåc hânh nhiïìu tûå khùỉc quen.
Trong k thåt thïu, khố nhêët lâ thïu àûúâng lûúån, àûúâng viïìn cấc
khưëi hònh, thïu nưíi gên lấ, àâi hoa, mùỉt phûúång... Sẫn phêím àểp, cố giấ
trõ nghïå thåt, thïí hiïån tay nghïì thúå thïu lâ sẫn phêím cố àûúâng thïu
mïìm mẩi, chên chó lêín, àïìu chùçn chùån, cấnh chó nhû quån lêëy nhau,
khưng mưåt lưỵi chêìn chó hay trấi canh. Mën xem chên chó nhiïìu khi
phẫi soi kđnh lp múái thêëy. ÚÃ nhûäng tay thúå vng, thúå múái vâo nghïì chên chó thûúâng “nhe rùng”
(lưå mi) phẫi viïìn chó xung quanh khn hònh àïí che búát”.
Chõ con dêu ưng Àinh têm sûå: “Nhâ tưi chó thïu hâng k, khưng thïu hâng chúå, nïn khấch
nûúác ngoâi tòm àïën khấ àưng. Nghïì thïu lâ mưåt nghïì th cưng àôi hỗi sûå kiïn nhêỵn, khếo lếo, tó
mó. Tưi cố thïí lò ngưìi cẫ ngây àïí thïu. Thïu cố thu nhêåp cao hún lâm rång nhûng bêy giúâ lâm
hâng k nhû nhâ tưi viïåc khưng nhiïìu”. Gia àònh ưng Àinh lâm nghïì k úã chưỵ, hêìu hïët ngûúâi
trong lâng àïìu mua chó chúå thò ưng mua chó tú tùçm àng úã lâng Triïìu Khc (80.000 à/lẩng) vïì
nhåm, tẩo nhiïìu mâu àểp, theo sấng tẩo ca ngûúâi thúå. Bïn cẩnh àố, ưng khưng nhêån hâng
chúå vïì thïu, chó nhêån hâng tinh, àôi hỗi nghïå thåt àïí giûä chûä tđn.
Tòm àïën têån lâng nghïì giúâ hêìu nhû chó cố khấch nûúác ngoâi, hổ àïën lâng nghïì vò sûå hiïëu k,
mën têån mùỉt nhòn, nghe, trưng thêëy mưåt lâng nghïì truìn thưëng ca Viïåt Nam àậ cố hâng trùm
nùm tíi. Bïn cẩnh àố, hổ côn cẫm phc bân tay khếo lếo, sûå chùm chó, cêìn mêỵn, tó mó ca ngûúâi
thúå thïu Qët Àưång nối riïng, thúå th cưng Viïåt Nam nối chung. Thúå thïu Qët Àưång khưng bao

giúâ dng banh-xa-lam àïí cùỉt chó, hổ dng mẫnh sânh àïí súåi chó vâ vẫi khưng bõ sêìn, xûúác, xêëu.
Ưng Àinh kïí: “Ngûúâi nûúác ngoâi khi àïën xem tưi thïu rêët thđch cấi vêåt nây, hổ khưng ngûâng hỗi
tưi dng nố àïí lâm gò, tẩi sao lẩi khưng dng kếo hóåc banh-xa-lam àïí cùỉt chó. Cố ưng giấo sû
ngûúâi M àậ xin mẫnh sânh ca tưi gối vâo khùn tay, xin cẫ chûä k àïí lâm k niïåm”.
Hiïån nay, trïn thõ trûúâng Hâ Nưåi cố rêët nhiïìu tranh thïu tinh xẫo, sùỉc nết, sûå kïët húåp mâu sùỉc
vâ mêỵu thïu hiïån àẩi khiïën ngûúâi xem cố thïí trêìm trưì khen ngúåi sûå tâi khếo ca ngûúâi lâm ra nố.
Thïë nhûng, nïëu ai àố nhòn thêëy tranh thïu ca thúå thïu Qët Àưång sệ thêëy àûúâng thïu tó mó, cêín
thêån, tuy khưng tinh xẫo hiïån àẩi bùçng nhûng mang nết mưåc mẩc, àêåm hưìn qụ chên chêët. Àiïìu
àố khiïën sẫn phêím ca thúå thïu Qët Àưång khưng chó lâ mưåt bûác tranh thïu vng thânh sùỉc
cẩnh mâ àûúåc nêng lïn thânh mưåt bûác tranh thïu rêët cố hưìn, sưëng àưång nhû thêåt.
Tuy nhiïn, úã Qët Àưång, ngoâi nhûäng mêỵu thïu àưåc àấo, lâ bđ quët riïng ca lâng nghïì,
nhûäng mêỵu thïu côn lẩi phêìn lúán àïìu àậ c kơ lẩc hêåu, thiïëu sûå sấng tẩo ph húåp vúái cåc sưëng
thúâi múái. Khưng thïí trấch hổ àûúåc khi cåc sưëng vêỵn trưi qua gêëp gấp, nhûäng nhu cêìu thiïët ëu
àïí àẫm bẫo cho cåc sưëng vêỵn cêìn phẫi cố, mâ nghïì truìn thưëng àậ tûâng ni sưëng hổ xûa kia
giúâ chó côn àûúåc coi lâ nghïì ph, lâm cho khỗi qụn nghïì. Àêìu ra cho cấc sẫn phêím chó lâ nhûäng
mưëi hâng manh mn, mưåt nùm múái àûúåc vâi ba mưëi. Vò vêåy, viïåc giûä chûä tđn nghïì nhû gia àònh
ưng Àinh úã lâng thïu Qët Àưång quẫ lâ rêët àấng qu.
Phẩm Hoâng Oanh

15


LÛÚÅ M LÙÅ T

Bïn lïì Oscar
Trẫ Oscar vïì vúái Hollywood
Àậ 42 nùm nay, àïm Oscar múái lẩi àûúåc tiïën hânh ngay tẩi Hollywood - núi khai sinh ra giẫi thûúãng ca
Viïån Hân lêm Khoa hổc vâ Nghïå thåt àiïån ẫnh M. Ngûúâi ta àậ quët àõnh àêìu tû nêng cêëp khu vûåc
trung têm Hollywood àïí chín bõ cho sûå kiïån àùåc biïåt nây.
Thânh viïn Viïån Hân lêm cng khưng àûúåc dûå giẫi

Hâng trùm u cêìu àùåt chưỵ dûå lïỵ trao giẫi Oscar 2002 (kïí cẫ ca khoẫng 300 hưåi viïn Viïån Hân lêm Khoa
hổc vâ Nghïå thåt àiïån ẫnh M) àậ bõ khûúác tûâ, do Nhâ hất Kodak múái khấnh thânh chó cố sûác chûáa 3.100
ngûúâi, đt hún àõa àiïím tưí chûác àïm Oscar nùm ngoấi túái 900 ghïë. Trong khi Nhâ hất Kodak cố thiïët kïë rêët
hiïån àẩi àïí tiïën hânh cấc sûå kiïån lúán àûúåc truìn hònh trûåc tiïëp, quy mư ca nố lẩi khưng àẫm bẫo phc v
chu àấo têët cẫ cấc quan khấch túái dûå. Mưåt tưí chûác cố tïn gổi “Trung têm låt miïìn Têy bẫo vïå quìn lúåi
ca ngûúâi tân têåt” àậ phất àún kiïån lïn tôa ấn liïn bang vò àõa àiïím nây khưng cố chưỵ thđch húåp dânh cho
cấc võ khấch sûã dng xe lùn.
Mêët cẫ nghòn àư chó àïí... chưëng ra mưì hưi
Cấc hậng thúâi trang hâng àêìu thïë giúái àậ àưí túái Hollywood àïí lâm àểp cho cấc ngưi sao àiïån ẫnh vâ nhên
àố àïí tûå quẫng cấo cho mònh. Nhiïìu bưå trang phc àûúåc thiïët kïë àïí biïëu riïng cấc diïỵn viïn ài dûå lïỵ trõ giấ
hâng ngân USD, trong àố cố nhûäng bưå vấy dẩ hưåi 80.000 USD; lùỉc kim cûúng, vông cưí vâ giây gùỉn trang
sûác 500.000 USD. Nhiïìu ngûúâi àểp dấm chêëp nhêån nhûäng khoẫn tiïìn lâm àêìu 500 USD, thêåm chđ khưng
tiïëc cẫ cẫ nghòn USD àïí tiïm thëc chưëng ra mưì hưi trong àïm hưåi. Cấc nhâ thiïët kïë cho biïët thúâi trang
Oscar nùm nay thiïn vïì mưët hưìi cưë - xu hûúáng do Julia Roberts khúãi xûúáng tûâ nùm ngoấi.
1.500 xe limousine chưëng àẩn àûúåc huy àưång àïí chun chúã cấc quan khấch
Khoẫng 1.500 xe limousine chưëng àẩn àûúåc thụ àïí chúã khấch túái tham dûå lïỵ trao giẫi. Nïëu nhû cố túái
60% xe limousine úã M àûúåc sún mâu trùỉng thò hêìu hïët cấc nhên vêåt quan trổng cố mùåt tẩi Hollywood àïm
24/3 lẩi thđch xe àen. Hậng World Transportation Group àẫm nhiïåm gêìn nhû toân bưå dõch v nây.
Paul McCartney gốp vui cng àïm hưåi
Lêìn àêìu tiïn trong lõch sûã Oscar, ngûúâi hêm mưå nghïå thåt àûúåc thûúãng thûác mưåt mân biïíu diïỵn ca Paul
McCartney trong lïỵ trao giẫi. Cûåu thânh viïn ban nhẩc The Beatles huìn thoẩi nây trònh bây bâi hất
“Vanilla Sky” - tấc phêím ûáng cûã giẫi Oscar dânh cho ca khc phim hay nhêët.
Ngùỉm diïỵn viïn úã giẫi Oscar phẫi trẫ tiïìn
Nhûäng nhâ tưí chûác ca lïỵ trao giẫi Oscar àậ chêëm dûát viïåc cùỉm trẩi truìn thưëng ca ngûúâi hêm mưå úã bïn
ngoâi nhâ hất bùçng viïåc dûång nhûäng ghïë ngưìi dổc theo têëm thẫm àỗ vâ dơ nhiïn, phẫi mêët tiïìn múái cố
àûúåc mưåt ghïë. Nhiïìu fan àiïån ẫnh mën xem cấc hoẩt àưång ca ngưi sao, thêìn tûúång ca mònh, bêy giúâ
phẫi mua àûúåc nhûäng têëm vế àïí cố thïí ngưìi chiïm ngûúäng. Tûâ nay chêëm dûát cẫnh xư àêíy, nhûäng nhên

16



LÛÚÅ M LÙÅ T

viïn an ninh phẫi bấm tay nhau thânh hâng râo vâ thay vâo àố lâ dõch v tûå nhiïn, dõch v ngùỉm “sao”.
Theo “truìn thưëng” ca fan, hâng trùm ngûúâi sệ cùỉm trẩi qua àïm vâo mưỵi nùm vúái hy vổng sệ chiïm
ngûúäng dung nhan ca cấc ngưi sao gêìn hún trong bíi tưëi trổng àẩi nhêët ca Hollywood. “Thêåt
khưng may mùỉn, chng tưi thûúâng phẫi tưëng cưí hâng trùm fan àûáng chúâ bïn ngoâi vâo têët cẫ cấc tưëi,
đt nhêët trong nùm nay, tûâ khi quët àõnh trïn àûúåc thi hânh, khưng ai phẫi chõu àûång cấi lẩnh thêëu
xûúng vâ nhûäng fan sệ cố thúâi gian àïí dânh cho lïỵ trao giẫi hún lâ giânh giêåt nhau chưỵ àûáng” - Ric
Robert, U viïn hưåi àưìng quẫn trõ ca Viïån Hân lêm nghïå thåt vâ khoa hổc àiïån ẫnh U viïn hưåi àưìng
quẫn trõ ca Viïån Hân lêm nghïå thåt vâ khoa hổc àiïån ẫnh

Cấch thûúãng thûác
rûúåu vang

Rûúåu vang tûâ lêu àậ lâ niïìm tûå hâo ca nûúác Phấp. Ê’n sau nhûäng cấnh àưìng nho xanh bẩt
ngân lâ mưåt nïìn cưng nghïå sẫn xët rûúåu vang vâ mưåt nïìn vùn hoấ, mưåt nghïå thåt thûúãng thûác
rûúåu vang àẩt àïën àưå tinh tïë, thêm thu. Khi rûúåu àậ àûúåc àống thânh chai vâ nùçm n trong
cấc hêìm rûúåu thò àố lâ lc cưng viïåc ca ngûúâi trưìng nho kïët thc. Thưng thûúâng viïåc thûúãng
rûúåu trẫi qua bưën bûúác. Rốt rûúåu ra ly, nhêån biïët rûúåu qua mâu sùỉc, hûúng võ vâ kïët húåp vúái cấc
loẩi cẫm giấc khi ëng rûúåu.
Hậy nhể nhâng nhêëc chai rûúåu khỗi hêìm, rưìi tûâ tûâ chuín chai rûúåu tûâ tû thïë nùçm ngang
sang thùèng àûáng vâ giûä n trong vâi pht àïí rûúåu khưng bõ si bổt. Lc nây cố thïí rốt rûúåu ra
mưåt bònh con vúái lûúång vûâa phẫi. Nïëu lâm àng quy trònh rûúåu sệ ống lïn mưåt mâu àỗ mûúåt mâ.
Tûâ bònh nhỗ, nhể nhâng múã nt bònh àïí rûúåu lâm quen vúái mưåt mưi trûúâng múái, trấnh tiïëp xc
àưåt ngưåt vúái khưng khđ bïn ngoâi.
Àïí ëng rûúåu vang, ngûúâi ta thûúâng dng cưëc pha lï hònh hoa tuy lđp thanh mẫnh cố àûúâng
viïìn nhỗ trïn miïång. Nhûäng kiïíu cưëc khưng chên bêìu trôn xem ra lẩi thđch húåp vúái nhiïìu loẩi
rûúåu vang múái, mẩnh. Trïn bân ùn trang trổng cố thïí dng cưëc bẩc. Nhûng d lâ loẩi cưëc nâo ài
chùng nûäa thò chó cêìn sc qua nûúác nống rưìi àïí khư lâ à.

17


LÛÚÅ M LÙÅ T

Hậy àïí àïën mâu ca rûúåu. Àỗ àêåm lâ rûúåu côn
mang nưìng húi àêët, lâ nhûäng giổt rûúåu àêìu tiïn ca
vûúân nho nûúác Phấp. Rûúåu trong sët vúái nhûäng tia
sấng vâng lêëp lấnh lâ àậ cố vâi nùm tíi àang mêët
dêìn àưå mẩnh, chất vâ bùỉt àêìu dêåy hûúng. Rûúåu lêu
nùm hún mưåt cht sệ cố mêìu àêët nung. Loẩi Traminer
mâu xanh lấ cêy. Sauterner mâu vâng ống, Tougris
mâu hưìng, Volnay hưìng tro... côn tûâ tûâ gam àỗ chối
àïën nêu ấnh vâng lâ loẩi vng Bordeaux. Rûúåu vang
àưi khi cng nưíi bổt nhû sêm banh múã trong cấc cåc
vui, vâ àùåc biïåt côn biïët khốc. Bẩn hậy thûã xoay cưëc
rûúåu vâi vông sệ thêëy nhûäng hẩt rûúåu àổng lẩi trïn
thânh cưëc. Rûúåu cố lïå bao giúâ cng lâ rûúåu rêët ngon.
Tiïëp àïën lâ vai trô ca khûáu giấc. Hûúng thúm sệ dêng lïn theo chiïìu dổc ca thânh cưëc, hưåi t
lẩi, lan toẫ ra rưìi lẩi quay trúã lẩi, cố àïën hâng nghòn nïëu nhû khưng mën nối àïën hâng triïåu mi
hûúng khấc nhau, vâ cng thêåt chùèng dïỵ gò àổc àûúåc tđnh nïët ca mưỵi loẩi rûúåu qua nhûäng hûúng
thúm tûúãng chûâng giưëng nhau lẩi cố nhûäng nết rêët riïng nây.
Cëi cng thò ëng rûúåu lâ bûúác quan trổng nhêët, àưìng thúâi cng tẩo cho bẩn nhiïìu cẫm giấc
nhêët. Cẫm nhêån àêìu tiïn ca bẩn lâ vïì võ rûúåu. Chó cố 4 loẩi àùåc trûng: mùån, ngổt, chua, àùỉng
nhûng lẩi àûúåc hoâ trưån trong mưåt t lïå tinh tïë nhêët, trong àố nưíi trưåi lïn võ chất lâm lïỵ lâm tïn
cấc tïë bâo thêìn kinh võ giấc. Bẩn cố thïí hêm nống rûúåu hóåc cho thïm mưåt cht àấ tu theo súã
thđch.
Nïëu bẩn mën trúã thânh mưåt nhâ sânh rûúåu vang thò khấch sẩn Sofitel Metropole lâ àõa chó
ca bẩn. Vâ bẩn cng cố thïí tham gia lïỵ thûã rûúåu múái ca khấch sẩn diïỵn ra mưỵi nùm mưåt lêìn vâo
ngây thûá nùm, trong tìn lïỵ thûá ba ca thấng 11, ngây mâ cẫ nûúác Phấp trân ngêåp trong niïìm

vui ca mưåt mua rûúåu múái.
Nguỵn Hûúâng

18


VÙN HOẤ CẤ C NÛÚÁ C

Lïỵ trûúãng thânh
- mưåt h tc úã Nam Phi
Ú’ Nam Phi tûâ bao àúâi nay vêỵn ln tưìn tẩi mưåt tc lïå àậ àûúåc xem lâ truìn thưëng àố lâ lïỵ trûúãng thânh
ca thanh niïn úã bưå tưåc Xhosa. Tuy nhiïn cho túái bêy giúâ thò ngûúâi ta àậ nhòn nhêån truìn thưëng àố nhû
mưåt thûá h tc lêu àúâi. Búãi cûá sau mưỵi ma tưí chûác lïỵ trûúãng thânh úã tónh Cap-est (Nam Phi) lẩi cố
khoẫng 4-5 thanh niïn tûã vong vâ hâng chc ngûúâi khấc bõ tân têåt sët àúâi...
Lïỵ trûúãng thânh àưëi vúái bưå tưåc Xhosa nối riïng vâ ngûúâi dên
Nam Phi nối chung àûúåc xem lâ cấi mưëc ghi nhêån sûå trûúãng thânh
thûåc sûå ca cấc nam thanh niïn. Phêìn quan trổng nhêët ca bíi
lïỵ lâ viïåc thûåc hiïån cùỉt bao quy àêìu cho cấc thanh niïn sùỉp bûúác
sang tíi trûúãng thânh. Bưå tưåc Xhosa tûâ lêu quy àõnh rùçng nïëu
thanh niïn nâo cố à lông dng cẫm vâ sûå che chúã ca cấc võ thêìn,
vûúåt qua àûúåc cấc nghi thûác quy àõnh ca bíi lïỵ thò cố nghơa lâ
ngûúâi àố àậ àûúåc cẫ cưång àưìng cưng nhêån lâ trûúãng thânh.

Thối quen lêu àúâi ca Bưå tưåc Xhosa
Ú’ Nam Phi cng nhû úã mưåt vâi nûúác chêu Phi khấc, lïỵ trûúãng
thânh lâ mưåt têåp tc vùn hốa lêu àúâi rêët quan trổng nhùçm mc
àđch chûáng thûåc ngûúâi àậ bûúác sang tíi trûúãng thânh. Dûúâng
nhû têåp tc àố àậ ùn sêu vâo têm trđ ca nhûäng ngûúâi dên trong
bưå tưåc nây vâ nhûäng hêåu quẫ àùçng sau nố chđnh vò thïë mâ chùèng
bao giúâ àûúåc bân túái. Quẫ thêåt àố lâ mưåt sûå thûåc, búãi chùèng ai dấm

khùèng àõnh lâ sệ khưng cố biïën chûáng nâo xẫy ra sau mưỵi lêìn thûåc
hiïån nghi lïỵ truìn thưëng nây. Tuy nhiïn àậ bao àúâi nay nhûäng
con ngûúâi thåc bưå tưåc Xhosa vêỵn coi àố lâ mưåt têåp tc khưng thïí
thiïëu, vâ cûá sau mưåt bíi lïỵ nhû thïë thò mưåt lúáp ngûúâi trûúãng thânh
nûäa lẩi àûúåc cưng nhêån, gốp phêìn vâo sûå phất triïín hûng thõnh
ca cẫ bưå tưåc. Cố lệ vò thïë mâ cûá sau mưỵi bíi lïỵ trûúãng thânh cấc châng trai - nhûäng ngûúâi àûúåc
cưng nhêån lâ trûúãng thânh chó côn cấch chổn cho mònh mưåt núi hoang vùỉng, lùång lệ chõu àûång nưỵi
àau mưåt mònh (vò cho rùçng chõu àau nhû thïë múái àấng mùåt nam nhi)...
Àố khưng phẫi lâ chuån xûa kia búãi cho d hiïån nay thïë giúái àậ thay àưíi vâ phất triïín hún
trûúác rêët nhiïìu nhûng h tc nây úã Nam Phi vêỵn côn àûúåc tiïëp diïỵn, thêåm chđ cố lc ngûúâi ta phẫi
àùåt cêu hỗi àêìy ngúâ vûåc rùçng: Liïåu lân sống phất triïín nhû v bậo trïn thïë giúái cố thưíi túái Nam
Phi? Cûá chûáng kiïën nhûäng ngûúâi dên Xhosa bõ biïën chûáng phất sinh sau nghi thûác cùỉt bao quy
àêìu mâ khưng dấm àïën bïånh viïån chûäa trõ chó vò nghơ rùçng mònh àậ lâm àiïìu ấc nïn phẫi chõu
trûâng phẩt, hóåc nhû àố chó lâ chuån do trúâi àêët sùỉp àùåt mâ thưi. Nhûng nïëu cûá nghơ vâ lâm nhû
hổ thò phẫi chùng chđnh hổ múái lâ nhûäng ngûúâi quấ ëu àëi àïí cố thïí trúã thânh ngûúâi àân ưng
19


VÙN HOẤ CẤ C NÛÚÁ C

chên chđnh trong cưång àưìng???
Chđnh vò vêåy chó khi nâo àïën bûúác àûúâng cng nhûäng ngûúâi thên
múái àûa hổ àïën bïånh viïån mong cûáu mẩng sưëng. Vâ khi àậ nhêåp viïån
thò thưng thûúâng cha mể hóåc bẩn bê sệ khưng àïën thùm nom, chùm
sốc nïn khưng đt bïånh nhên àậ sưëng trêìm ët sët mưåt thúâi gian dâi...
Thïë vêỵn chûa hïët, nïëu nhû cố thoất khỗi tûã thêìn thò chđnh hổ cng sệ
sưëng khưng n trûúác ba ròu dû lån. Cố àiïìu lẩ lâ lưëi suy nghơ cay
nghiïåt nhû thïë lẩi rêët phưí biïën trong cưång àưìng bưå tưåc Xhosa. Nam
Phi khưng phẫi lâ mưåt nûúác bấn khai úã chêu Phi nhûng têåp tc truìn thưëng àậ ùn sêu vâo mấu
ca mưỵi ngûúâi dên, khưng loẩi trûâ cẫ ngûúâi cố hổc thûác.

Thưng thûúâng trong mưỵi lêìn lâm Lïỵ trûúãng thânh, sệ cố 8 ngûúâi têåp trung thânh mưåt tưí cng
chõu cùỉt bao quy àêìu chung mưåt lûúåt vâ sưëng chung trong mưåt chiïëc lïìu trong sët 3 tìn lïỵ.
Châng thanh niïn cố tïn Asanda lâ mưåt vđ d àiïín hònh, chó khấc vúái cấc bẩn àưìng lûáa, Asanda
chõu cùỉt bao quy àêìu mưåt mònh do ngûúâi anh em hổ àống vai ch lïỵ vâ sưëng mưåt mònh trong tp
lïìu dûång trïn mẫnh àêët cưng khưng xa gia àònh úã ngoẩi ư thânh phưë East London. Àng ra
Asanda phẫi trúã vïì qụ hûúng tưí tiïn úã Transkei dûå lïỵ trûúãng thânh nhûng gia àònh lẩi súå ngûúâi
ta nghơ Asanda ài cùỉt bao quy àêìu úã bïånh viïån, nhû thïë khưng à bẫn lơnh lâm àân ưng. Mùåc d
ài hổc nưåi tr nhiïìu nùm trong trûúâng hổc dânh riïng cho ngûúâi da trùỉng Nam Phi, Asanda vêỵn
mën chõu cùỉt bao quy àêìu theo têåp tc tưí tiïn vò nhû vêåy “cố giấ” vúái ph nûä hún. Cấc cư gấi
Nam Phi àấnh giấ hổ cố tinh thêìn trấch nhiïåm hún vâ chó chêëp nhêån quan hïå tònh cẫm vúái ngûúâi
àậ chõu lïỵ trûúãng thânh. Mể ca Asanda lâ y tấ lâm viïåc úã Bïånh viïån Cecilia Makiwane nhûng
sau bíi lïỵ bâ kiïn quët khưng nghơ àïën chuån àûa con vâo bïånh viïån. Theo tc lïå, Asanda
cng chó chêëp thån cho ngúâi ch lïỵ sùn sốc vïët thûúng theo cấch thûác cưí truìn nïn nếm bỗ hïët
thëc giẫm àau do mể àûa vâo lïìu.
Tûâ nhiïìu àúâi nay, phêìn lúán sưë thêìy thëc trong bíi lïỵ trûúãng thânh chó dng mưåt vêåt sùỉc cưí
truìn duy nhêët àïí cùỉt bao quy àêìu cho toân nhốm thanh niïn chõu lïỵ. Vâ cng tûâ bao lêu nay
ngûúâi ta nhêån thêëy àố lâ mưåt viïåc lâm nguy hiïím, mưåt h tc cố trong truìn thưëng ca ngûúâi
Nam Phi, liïåu rưìi têåp tc nây sệ tiïëp tc tưìn tẩi àïën bao giúâ trûúác sûå phất triïín nhû hiïån nay ca
thïë giúái?
Nguỵn Hûúâng

20


THẾ GIÚÁ I NGHÏÅ THÅ T

Tìng xûa
Tìng côn gổi lâ hất bưåi, tûâng àûúåc xem
lâ qëc kõch ca Viïåt Nam. Cố thïí nối Tìng
cố mưåt võ trđ rêët lúán trong àúâi sưëng ca mổi

têìng lúáp nhên dên. Thúâi trûúác, dên ta cố tc bối tìng àêìu xn, tûâ mng
1 àïën mng 10 Tïët, mua vế vâo xem giûäa lc tìng àang diïỵn, hïỵ gùåp
cẫnh ngưå nâo xët hiïån trïn sên khêëu thò dûåa theo mâ suy àoấn vïì sưë
mïånh ca mònh trong nùm túái. Àûúng nhiïn bối tìng kiïíu thïë chó lâ trô
giẫi trđ chûáa àûång ëu tưë mï tđn. Giúâ àêy chng ta bối tìng kiïíu khấc.
Tuy nhiïn thïë cng à àïí thêëy àûúåc nghïå thåt tìng àậ cố chưỵ àûáng nhû
thïë nâo trong kho tâng nghïå thåt truìn thưëng ca dên tưåc Viïåt Nam.
Tìng thêåt sûå lâ mưåt loẩi hònh truìn thưëng àưåc àấo, khưng nhûäng ca
riïng dên tưåc Viïåt Nam mâ trïn thïë giúái ngûúâi ta vêỵn nhùỉc túái nố bùçng mưåt
thấi àưå vư cng trên trổng. Chng ta hậy cng nhau àiïím qua nhûäng bûúác àûúâng thõnh suy ca
nghïå thåt tìng àïí rưìi qua àố cố cú súã dûå bấo cho tûúng lai.
Khúãi ngìn tûâ hất bưåi. Tìng lâ loẩi hònh kõch hất rêët àùåc th ca Viïåt Nam, vưën cố gưëc gấc rêët
lêu àúâi tûâ cấc hònh thûác diïỵn xûúáng dên gian vâ àûúåc ghi nhêån thúâi àiïím chđnh thûác xët hiïån lâ
vâo khoẫng àêìu thïë k 14 àúâi Trêìn. Theo “Àẩi Viïåt sûã k toân thû ca Ngư Sơ Liïn” thò trong cåc
chiïën tranh chưëng qn Ngun xêm lûúåc qn àưåi nhâ Trêìn bùỉt àûúåc t binh L Ngun Cất lâ
mưåt kếp hất tïn tíi úã phûúng Bùỉc. Triïìu àònh bên giûä lẩi àïí biïíu diïỵn nghïå thåt cho vổng tưåc ca
mònh. Tiïëp nhêån nhiïìu àiïím ph húåp trong hđ khc ca Trung Hoa cng vúái sûå khếo lếo ca nïìn ca
ma nhẩc bẫn àõa, tìng Viïåt ra àúâi tûâ àố...
Sûå ẫnh hûúãng ca hó khc Trung Hoa àậ khưng chó diïỵn ra mưåt lêìn. Tuy nhiïn tiïën trònh giao
thoa vùn hoấ àậ khiïën tìng Viïåt Nam tẩo lêåp àûúåc nhûäng àùåc trûng riïng biïåt. Tûâ thïë k thûá 15
nhâ Lï àậ quan niïåm nghïå thåt sên khêëu lâ trô du hđ tiïíu nhên vâ ban hânh vùn bẫn quy àõnh àõa
võ xậ hưåi ca diïỵn viïn ngang hâng vúái trưåm cûúáp? Chđnh sấch hâ khùỉc àố àậ khiïën tìng khưng thïí
nâo phất triïín àûúåc sët mưåt thúâi gian dâi, đt nhêët thò cng lâ úã àâng ngoâi cho mậi àïën thïë k 16.
Cố mưåt àiïìu may mùỉn lâ àïën thúâi nhâ Nguỵn thò cấc vua cha thûúâng rêët ûa chång tìng, hổ
coi hất bưåi lâ mưåt cưng c tun truìn àêìy hêëp dêỵn cho hïå thưëng chđnh trõ vâ bẩo lûåc mâ hổ àậ àïì
cao. Tìng vò thïë àậ tòm àûúåc àêët dung thên. Vúã tìng “Sún hêåu” lâ kõch bẫn thânh vùn àêìu tiïn ca
tûúng truìn do Àâo Duy Tûâ khúãi thẫo vâo giai àoẩn ưng phc v dûúái trûúáng ca cha Sậi.
Tìng câng àûúåc phất triïín cûåc thõnh vâo thúâi vûúng triïìu Nguỵn. Vâo thúâi niïn hiïåu Minh
Mïånh thûá 5 (1825), Thanh Bònh Tûá Àûúâng àûúåc thânh lêåp àêy lâ nhâ thúâ tưí ca ngânh hất bưåi nối
riïng vâ ca giúái sên khêëu nối chung. Bao quanh tûâ àûúâng lâ Thanh Bònh thûå, cú quan quẫn l viïåc

ma hất úã cung àònh vâ àâo tẩo nghïå nhên tûâ lûáa tíi àưìng êëu. Di tđch nây hiïån toẩ lẩc tẩi thânh
phưë Hụë.

21


THÏË GIÚÁ I NGHÏÅ THÅ T

Sang àïën niïn hiïåu Minh Mïånh thûá 6 thò Duåt thõ àûúâng lâ nhâ hất tìng qëc gia àûúåc xêy
dûång quy mư trong Tûã Cêëm Thânh. Dõp ng tìn àẩi khấnh ca nhâ vua, vúã tìng Qn tiïn hiïën
thổ do Nguỵn Bấ Nghi soẩn àậ àûúåc cưng diïỵn. Àiïìu th võ lâ àđch thên vua Minh Mïånh àậ tham
gia viïët mưåt àoẩn trong kõch bẫn. Àïën àúâi vua Tûå Àûác chêëp chđnh thò tìng àậ àûúåc nêng cao vâ
hoân chónh hún vïì nhiïìu phúng diïån. Võ Hoâng àïë hay chûä êëy àậ cho xêy dûång nhâ hất tìng mang
tïn Minh Khiïm àûúâng trong Khiïm Cung (Lùng Tûå Àûác ngây nay), chiïu têåp kếp hay, àâo àểp vïì
Ph Xn. Lẩi côn tưí chûác ban hiïåu thûå chun sấng tấc, nhån sùỉc hiïåu àđnh kõch bẫn tìng,
chuín phûúng bẫn thânh kinh bẫn. Àêy lâ núi quy t rêët nhiïìu bêåc tâi hoa nhû Nguỵn Hûäu
Àónh, Ngư Qu Àưìng, Hưì Qu Thiïìu... mâ àûáng àêìu lâ Àâo Têën.
Trûúác kia mưåt vúã tìng chó gưìm mưåt àïën ba hưìi, mưỵi hưìi dâi mưåt àïm, àïën giai àoẩn sau nây àậ
xët hiïån thïm rêët nhiïìu vúã tìng àúåc coi lâ “k vơ trûúâng thiïn” nhû “Hổc lêm” (20 hưìi), hay nhû
“Vẩn cûãu trònh tûúâng” (216 hưìi) nghơa lâ nïëu diïỵn liïn tc tûâ àêìu àïën cëi thò phẫi mêët túái gêìn mưåt
nùm trúâi.
Bûúác sang thïë k 20 tìng vêỵn àûúåc coi lâ Qëc kõch ca Viïåt Nam, cố thïí nối trong sët khoẫng
thúâi gian tûâ thïë k 19 àïën thïë k 20 hất bưåi gêìn nhû vêỵn chiïëm àưåc quìn trïn toân bưå lậnh thưí nûúác
ta, trong thúâi k nây úã àưìng bùçng Bùỉc bưå ngoâi tìng ra côn cố chêo vâ ma rưëi. Nhûng cẫ hai loẩi
hònh nghïå thåt sên khêëu nây àïìu lâ hònh thûác sên khêëu dên gian vâ nố cng chó tưìn tẩi úã nưng
thưn miïìn Bùỉc chûá khưng tưìn tẩi úã miïìn Nam vâ chûa bao giúâ cố quy mư ẫnh hûúãng lúán nhû tìng.
Riïng tđnh tẩi Hụë nhûäng nùm àêìu thïë k 20, khưng kïí cấc nhâ hất cung àònh thò àậ cố 14 rẩp
tìng phc v qìn chng. Nưíi tiïëng nhêët lâ rẩp Àưìng Xn lêu mâ dên àõa phûúng quen gổi lâ
“rẩp Bâ Tìn” àûúåc xêy dûång tûâ nùm 1923. Cêìn nối thïm rùçng song song vúái dông tìng cung àònh
(tìng ngûå) dông tìng dên gian vêỵn tiïëp tc nêíy núã vâ tẩo nïn vễ àểp thi võ vâ ph húåp vúái thõ hiïëu

ca àẩi àa sưë qìn chng, trong àố àấng kïí nhêët lâ nhûäng vúã tìng àậ ngay lêåp tûác thu ht thõ hiïëu
ca nhiïìu khấch àïën xem búãi bố gùỉn vúái hiïån thûåc cåc sưëng gùỉn vúái “bi bùåm àúâi thûúâng”.
Àậ cố khưng đt vúã tìng mang tđnh hâi hûúác nhùçm diïỵu cúåt thối hû têåt xêëu ca con ngûúâi hóåc
chêm chổc nhûäng viïn quan nhng nhiïỵu dên lânh. Cố thïí kïí ra àêy nhûäng vúã nhû: Trûúng Ngấo;
Nghïu, Sô, ƯËc, Hïën... Trûúác àêy tìng àûúåc phên lâm hai loẩi chđnh lâ: Tìng àưì vâ Tìng pho.
Tìng àưì khưng theo tđch truån Tâu, Qìn tiïn hiïën thổ, Vẩn bûãu trònh tûúâng, L Phng Àònh...
Tìng pho dûåa vâo tđch truån Trung Hoa nhû cấc vúã: Àùng khêëu, Tưëng Sûá, Hưå sanh àân... Kïí tûâ
nùm 1911, sau khi Phan Bưåi Chêu sấng tấc tìng Trûng Nûä Vûúng àậ ngay lêåp tûác lâm dêëy lïn
phong trâo biïn soẩn tìng cố nưåi dung rt tûâ sûã Viïåt nhû: Àưng A song phng ca Nguỵn Hûäu
Tiïën, Nguỵn Trậi ca Tûâ Diïn Hưìng... Mưåt xu hûúáng nûäa gốp phêìn cấch tên tìng bẫn cêìn ghi
nhêån lâ chuín thïí kõch Têy Phûúng thânh tìng Viïåt mâ ngûúâi tiïn phong lâ Ûng Bònh Thc Gia
Thõ vúái vúã hất bưåi “Lưå Àõch” àûúåc phống tấc tûâ vúã kõch “Le Cid ca Prierre Corneille” (Phấp).
Vâ tìng cûá thïë phất triïín, trẫi qua mưåt sưë nùm bõ cêëm diïỵn úã miïìn Bùỉc vò bõ cho rùçng àố lâ sẫn
phêím ca phong kiïën, mậi cho àïën nùm 1954, nhâ nûúác àậ ch trûúng phất huy vùn hoấ dên tưåc vâ
quan têm àïën hất tìng vâ hất bưåi cng nhû chêo, cẫi lûúng... Nhâ hất tìng Viïåt Nam àûúåc thânh
lêåp úã miïìn Bùỉc. Côn úã miïìn Nam tìng lẩi àûúåc hoẩt àưång ch ëu búãi tû thûúng àûáng lïn thêìu vâ àiïìu
khiïín. Nhûng d thïë nâo ài chùng nûäa thò tìng vêỵn àậ, àang vâ sệ mậi cố mưåt chưỵ àûáng trong lông
mưỵi ngûúâi dên Viïåt Nam. Vâ biïët àêu àêëy bối tìng sệ lẩi xët hiïån trúã lẩi vúái chng ta trong nhûäng
nùm túái...
Nguỵn Hûúâng

22


VÊË N ÀÏÌ HƯM NAY

Lûu niïåm dẩo

Mưåt têëm bûu ẫnh húi qún bïn mếp, mưåt chm nốn nhiïìu kđch cúä vûúáng bi àûúâng vâ cẫ nhûäng gûúng mùåt mâ
nhûäng lo toan mûu sinh kia chùèng hïì lâm mêët ài nết tûúi vui, hiïëu khấch ca con trễ. Bẩn hậy chổn mua mưåt

thêåm chđ hai, ba hay nhiïìu mốn àưì ca chng vâ nối mưåt cêu Hï-lư! rưìi núã mưåt n cûúâi, bẩn sệ cẫm nhêån àûúåc
mưỵi vêåt bẩn àang cêìm trïn tay àïìu mang mưåt linh hưìn nho nhỗ. Nhûäng linh hưìn mâ bẩn khưng thïí nâo tòm
àûúåc trong nhûäng chiïëc t kđnh sang trổng, sấng choang ấnh àên.
Hònh nhû mưỵi chng ta giúâ àậ quấ quen vúái hònh ẫnh nhûäng àûáa trễ gêìy nhùèng, àen nhễm,
trïn tay ưm mưåt chiïëc hưåp bùçng bòa khưng nùỉp àûúåc lâm tûâ vỗ ca mưåt thng mò ùn liïìn hay vỗ
ca kết bia lon àậ vûát, ài khùỉp cấc phưë phûúâng. Àố chđnh lâ thûá àưì nghïì kiïëm ùn duy nhêët ca
nhûäng àûáa trễ àûúâng phưë. Mưåt chiïëc hưåp lâm tûâ bòa cấc-tưng àậ àúåc cùỉt bỗ phêìn nùỉp trïn chó côn
lẩi phêìn àấy cng ba thânh ca hưåp àûång àêìy nhûäng bấo, tẩp chđ, sấch vâ hâng chc mốn àưì lûu
niïåm àưåc àấo... Phđa trïn nhûäng mốn hâng àố lâ nhûäng khn mùåt thóỉt vui thóỉt bìn ca
nhûäng àûáa trễ súám phẫi bûún chẫi, lo toan vïì cåc sưëng...
Ú’ Hâ Nưåi, TP.HCM hay bêët k mưåt thânh phưë nâo khấc ca Viïåt Nam, bẩn àïìu cố thïí bùỉt gùåp
hònh ẫnh nhûäng àûáa trễ ài bấn hâng dẩo nhû thïë, cố nhûäng àûáa ài bấn quanh nùm, nïn sưëng
ngay tẩi thânh phưë côn cố nhûäng àûáa lâm theo kiïíu ma v, vâ dơ nhiïn lâ kinh nghiïåm ca
nhûäng àûáa trễ àố cng khấc nhau rêët nhiïìu. Ban àêìu chó lâ mua hâng, sau rưìi cố dõp tiïëp xc vúái
chng, cố mưåt àiïìu khiïën tưi bùn khón lâ liïåu rưìi nhûäng àûáa trễ nhû thïë cố trúã nïn “lổc lội”, “sânh
àúâi” nhû chđnh giổng nối ca chng khưng. Búãi chng àậ khấc ài nhiïìu lùỉm so vúái cấi hưìi múái àùåt
chên àïën mẫnh àêët nây àïí kiïëm sưëng, chđnh vò thïë àïí nhêån biïët mưåt àûáa múái vâo nghïì vâ mưåt àûáa
àậ vâo nghïì tûâ lêu lâ àiïìu chùèng khố khùn gò.
Cố thïí mưåt lc nâo àố bẩn cố cẫm giấc bûåc bưåi, bõ lâm phiïìn vò nhûäng àûáa trễ àeo bấm, “múâi
mổc” quấ dai dùèng vâ cëi cng thò àânh nhùỉm mùỉt mua mưåt mốn gò àêëy mâ rưìi chùèng biïët àïí lâm
gò cho mònh. Nhûng giẫ thûã nïëu mưåt ngây nâo àố ài trïn nhûäng con phưë têëp nêåp kia bẩn khưng
côn thêëy cẫnh nhûäng àûáa trễ bấn àưì lûu niïåm dẩo àố nûäa, tưi dấm chùỉc rùçng bẩn sệ thêëy nhû
thiïëu thiïëu mưåt thûá gò àố. Mùåc d nhûäng mốn àưì bổn trễ bấn chó àún giẫn lâ têëm bẫn àưì, quín
sấch hûúáng dêỵn du lõch, nhûäng têëm bûu thiïëp hay mưåt mốn àưì nho nhỗ, nhûng àậ khi nâo bẩn

23


VÊË N ÀÏÌ HƯM NAY


chúåt nghơ túái cåc sưëng ca nhûäng àûáa trễ àố chûa. Cố mưåt àiïìu rêët th võ lâ nïëu biïët cåc sưëng
ca nhûäng ngûúâi bấn nhûäng mốn àưì mâ bẩn àậ chổn mua thò bẩn àậ cố àûúåc trong tay mưåt àưì vêåt
cố linh hưìn rưìi àố.
Thẫ bưå dổc theo nhûäng con àûúâng quanh Hưì Hoân Kiïëm àậ thânh thối quen, cng vúái nghơ
nung nêëu khưng ngi lâ tòm hiïíu vïì cåc sưëng ca nhûäng àûáa trễ bấn àưì lu niïåm dẩo quanh núi
àêy tưi àậ gùåp H cng àấm bẩn bê ca em. Chẩy theo tûâng àoân khấch du lõch múâi mua sấch vâ
bûu ẫnh, àố lâ cưng viïåc hâng ngây, hâng giúâ, hâng pht ca bổn trễ. Cûá nhû cưng viïåc àố, thúâi
gian àố khưng chuín àưång, khưng thay àưíi vúái cấc cêåu bế nây vêåy. Khưng biïët àùçng sau nhûäng
lúâi múâi châo, àùçng sau nhûäng n cûúâi tûúi rối cåc sưëng ca nhûäng àûáa trễ nây nhû thïë nâo?
Àưìng àïí tưi biïët chưỵ úã ca mònh, cêåu bế dêỵn tưi vûúåt qua khu Cêìu Àêët ra ngoâi bậi sưng Hưìng
dûâng chên trûúác mưåt cùn nhâ mưåt têìng tïình toâng vúái 5 chiïëc chiïëu to àúåc trẫi dûúái nïìn gẩch lâm
chưỵ ng cho 10 cêåu bế àïën tûâ nhiïìu miïìn qụ khấc nhau. Vễn vển hai bưå qìn ấo, nhûng chiïëc
hôm gưỵ ca H chêët àêìy bûu ẫnh. Khấc vúái mưåt sưë bẩn úã cng cêåu bế nây cố mưåt sưë vưën àïí dânh àậ
lêu nïn mua “hâng” giấ thêëp vïì bấn dêìn.
Thûúâng thò cưng viïåc kiïëm tiïìn ca cêåu bế nây bùỉt àêìu tûâ 7h sấng vâ chó kïët thc khi nhûäng
ngûúâi giâ chúi cúâ bïn Hưì Hoân Kiïëm lc tc kếo nhau ra vïì. Mưåt ngây nhû vêåy thûúâng thò cêåu ta
kiïëm àúåc khoẫng 30.000 àïën 40.000à, nhiïìu gêëp mêëy lêìn so vúái thu nhêåp úã qụ. Têët nhiïn sưë tiïìn
kiïëm àúåc nhû thïë H àậ phẫi dânh àïën mưåt nûãa àïí trẫ tiïìn trổ, ùn tiïu. Thïë nhûng vâi thấng mưåt
lêìn cêåu vêỵn gûãi tiïìn vïì qụ ph gip bưë mể.
Cố mưåt àiïìu àùåc biïåt lâ nhûäng àûáa trễ lâm nghïì bấn dẩo nây côn cố mưåt vưën ngoẩi ngûä tûå hổc
kha khấ, nhûäng tûâ thưng dng nhû Hello (Xin châo), Sil vous plait (Lâm ún) àûúåc cấc cêåu hổc
truìn khêíu tûâ nhûäng ngûúâi àưìng hûúng tưët bng. Vưën tûâ khưng nhiïìu nhûng biïët lâm sao búãi
khưng thïí tûå àêìu tû cho mònh ài hổc ngoẩi ngûä àûúåc, búãi nïëu thïë thò vûâa mêët tiïìn vâ tưën thúâi gian
ghï gúám.
Ngúâi cố thêm niïn bấn hâng cho khấch du lõch khấ lêu lâ T, cố lệ vò thêm niïn lêu nùm mâ cư
bế àậ trúã thânh “àêìu nêåu” phên phưëi hâng cho cẫ l trễ úã khu vûåc nây, nâo sấch, nâo nốn, nâo bûu
thiïëp. Trong sưë àố chó cố mưåt phêìn lâ nhêåp, phêìn côn lẩi lâ tûå lâm vò thïë mâ tiïìn lậi thu àûåúåc khấ
hún.
Gùåp nhûäng àûáa trễ bûún chẫi dổc cấc hê phưë vúái nhiïìu mểt bây nhûäng mốn àưì xinh xùỉn. Àậ
bao giúâ bẩn gẩt bỗ cấi cẫm giấc khố chõu vò bõ múâi châo quấ nhiïåt tònh mâ dûâng lẩi nhòn ngùỉm

nhûäng gò àang úã quanh mònh? Hún cẫ bẩn sệ bùỉt gùåp hònh ẫnh nhûäng àûáa trễ thên thiïån, giâu
tònh cẫm, ngưå nghơnh, àấng u, nhûäng àûáa trễ àậ chổn cho mònh mưåt cưng viïåc mûu sinh àùåc
biïåt, thêìm lùång vâ àêìy nghơa: “àem vùn hoấ àïën mổi ngúâi”. Têët cẫ nhûäng àiïìu àố àậ bùỉt àêìu
hònh thânh trong bẩn tûâ nhûäng àiïìu túãng nhû nhỗ bế êëy.
Nguỵn Hûúâng

24


CHÊN DUNG VÙN HOẤ

HALLE BERRY -

Ngûúâi àem lẩi vinh quang
cho cấc ngưi sao gưëc Phi

Vâo hưìi 20h ngây 24/3 (tûác 8h sấng ngây 25/3/2002, giúâ Hâ Nưåi), bíi lïỵ trao giẫi Oscar lêìn thûá
74 àậ khai mẩc tẩi Nhâ hất Kodak, Los Angeles. Mổi con mùỉt ca nhûäng khấn giẫ hêm mưå àiïån
ẫnh àưí dưìn vïì kinh àư Hollywood àïí chúâ àúåi kïët quẫ chung cåc. Vâ khưng ngoâi dûå àoấn, Denzel
Washington àậ àûúåc bêìu lâ Nam diïỵn viïn xët sùỉc nhêët vúái vai chđnh trong phim Ngây luån têåp
(Training Day). Côn phđa bïn kia, nûä diïỵn viïn chđnh khưng phẫi lâ nhûäng tïn tíi nhû Nicole
Kidman, Judi Dench, Renee Zellweger hay Sissy Spacek mâ lâ Halle Berry trong phim Quẫ bống
ma qu (Monster’s Ball).
Thûúát tha ài lïn bc danh dûå trong bưå vấy àỗ tđa rêët quën r, Halle Berry àậ gêy ngẩc nhiïn
cho àïm trao giẫi, chõ àûúåc cấc àưìng nghiïåp bêìu chổn lâ nûä diïỵn viïn chđnh xët sùỉc vúái vai diïỵn
trong phim Quẫ bống ma qu. Giûä ngun cẫm giấc ngẩc nhiïn khi àûúåc àổc tïn, chõ nối: “Cấc bẩn
biïët àêëy, tưi thûåc sûå khưng quan têm nhiïìu àïën nhûäng gò liïn quan túái Oscar, tưi khưng cố khiïëm
nhậ vúái giẫi thûúãng cao qu nây nhûng chó àûúåc tham gia vâo bưå phim àậ lâ quấ tưët àưëi vúái tưi”.
Trong Quẫ bống ma qu, Halle th vai mưåt ph nûä da àen àậ cố chưìng vâ cố con, gia àònh


25