MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn tác phẩm tốt nghiệp
Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “Học với hành phải đi
đơi. Học mà khơng hành thì vơ ích. Hành mà khơng học thì hành khơng trơi
chảy”. Lời dạy của Người trong thời đại ngày nay vẫn luôn đúng trong mọi
hoàn cảnh, là kim chỉ nam đối với người làm báo.
Nhằm tạo điều kiện cho sinh viên báo mạng điện tử được học hỏi tối đa
trong nghề của mình, lần đầu tiên, Khoa Phát thanh truyền hình áp dụng một
hình thức tốt nghiệp mới cho sinh viên chuyên ngành Báo mạng điện tử. Sinh
viên sẽ tự làm ra những sản phẩm và đăng trên website của mình. Với hình
thức tốt nghiệp mới này các sinh viên lại một lần nữa có cơ hội rèn nghề của
mình. Đây chính là điều kiện tốt cho nhóm làm tác phẩm tốt nghiệp có cơ hội
tiếp tục áp dụng những kiến thức đã học vào thực tế khi vừa trực tiếp làm ra
sản phẩm, vừa trực tiếp là người quản lý chuyên mục của mình.
Sau khi có đủ điều kiện làm tác phẩm tốt nghiệp cũng như đi đến quyết
định làm tác phẩm tốt nghiệp, tôi đã chọn chuyên mục "Tin tức" để làm đề
tài cho tác phẩm tốt nghiệp của mình.
Tin là một trong những thể loại phổ biến, năng động nhất. Nó ln
phản ánh những sự kiện mới trong cuộc sống và ngược lại cuộc sống là nguồn
cung cấp thông tin vơ tận cho tin, vì vậy nó ln thu hút công chúng. Khi mở
mở tờ báo, mở đài hay ti vi, một trong những điều mà công chúng luôn quan
tâm đầu tiên đó là hơm nay “có gì mới khơng?”. Và thể loại tin tức là một
trong những thể loại đầu tiên có thể đáp ứng được những yêu cầu của cơng
chúng một cách tốt nhất. Ngồi sự mới mẻ thì tính thời sự nóng hổi chính là
áp lực khiến những người đưa tin ln phải đặt mình vào trong guồng quay

1


làm việc một cách nhanh chóng để kịp đưa thơng tin đến công chúng. Và như
vậy khi làm ở chuyên mục "Tin tức" sẽ giúp cho tơi có cơ hội ln được đặt

mình vào trong cơng việc tạo cho mình thói quen ln sẵn sàng chịu áp lực
cơng việc, giúp nâng cao được khả năng làm việc với cường độ cao.
Ngồi sự nhanh nhạy, mới mẻ, tính thời sự thì chuyên mục tin tức
thường là nơi tập hợp sự phong phú , đa dạng của các thông tin ở những mảng
khác nhưng vẫn nói về giới trẻ như: kinh tế, giáo dục,…Chính vì vậy tơi
quyết định chọn chun mục “Tin tức” để mong có thể tiếp xúc với nhiều
thơng tin ở những mảng khác nhau.
2. Mục đích và nhiệm vụ
Mục đích của việc làm tác phẩm tốt nghiệp nhằm giúp sinh viên nâng
cao kỹ năng làm báo của mình.
Để thực hiện được mục đích trên địi hỏi sinh viên phải có nhiệm vụ tìm
hiểu thơng tin, nghiên cứu tài liệu phục vụ cho quá trình tác nghiệp của mình.
3. Đối tượng hướng đến
Trang thơng tin “Sóng trẻ” (www.loihat.com/bm) hướng đến đối
tượng là giới trẻ (trong đó tập trung chủ yếu là sinh viên). Vì vậy, chuyên mục
“Tin tức” cũng xoay quanh các hoạt động của giới trẻ.
4. Phương thức thực hiện tác phẩm
4.1. Đối với website Sóng trẻ của nhóm (www.loihat.com/bm)
Đóng góp ý kiến vào việc thiết kế, lựa chọn giao diện cho trang web,
cho chuyên mục “Tin tức”, logo “Sóng trẻ” của trang.
4.2. Đối với các tin, bài

2


Quan sát, tìm hiểu, nghiên cứu thơng tin để triển khai viết tin, bài sau
đó cập nhật thơng tin lên chuyên mục của mình.
Trong quá trình tham gia thực hiện các tác phẩm tốt nghiệp, chúng tôi
luôn cố gắng áp dụng những cách lấy thơng tin, cũng như q trình thực hiện
thông tin trong suốt 4 năm học vào các tác phẩm của mình. Trên đây tác giả

xin đưa ra 2 ví dụ về phương pháp thực hiện tin, bài của mình.
Đối với những tác phẩm tổng hợp hoặc lấy thơng tin từ các trên
internet, thì tơi ln cố gắng vận dụng một cách tốt nhất những kiến thức về
thể loại tin đã được học để hoàn thành tác phẩm. Ví dụ: Trên trang web của
nhóm làm tác phẩm, có Tin cập nhật ngày 10-5-2010: “Triệu chữ ký, triệu
hành động vì mơi trường” (trong mục nhỏ: Tin tức nổi bật). Đây là một dạng
tin mà tác giả sau khi lướt internet vơ tình vào trang web thấy được. Mặc dù
đây không phải là tin trực tiếp đi lấy nhưng xét về ý nghĩa của thơng tin có giá
trị cao, nên tác giả quyết định biến nó thành một tin trong báo chí với các
bước viết tin được thực hiện đúng như quy trình đã được học như: cách đặt tít
thế nào, lựa chọn dạng và mơ hình ra sao,…
Đối với những tác phẩm trực tiếp đến hiện trường thực hiện tác giả cố
gắng thực hiện đầy đủ quy trình viết tin cho báo (đặc biệt là với loại hình báo
mạng điện tử): từ khâu tìm hiểu, xác thực sự kiện, thời gian, địa điểm, lựa
chọn mơ hình viết tin, rồi đặt đầu đề cho tin,…
Ví dụ: Tin cập nhật ngày 8-5 là: “Tuyên dương 120 thanh niên tiên tiến
làm theo lời Bác”. Sau khi xác thực sự kiện này quan trọng là một trong
những hoạt động nằm trong chương trình “Liên hoan Thanh niên tiên tiến
làm theo lời Bác cụm đồng bằng sông Hồng – năm 2010” và sẽ diễn ra vào
tối ngày 8-5, tại Tượng Đài Lý Thái Tổ (Hà Nội), tơi đã bố trí thực hiện tin
này theo các bước cơ bản như: Tham dự buổi lễ, lắng nghe thông tin, chụp

3


ảnh, tiếp nhận thông tin qua tài liệu mà ban tổ chức cung cấp. Sau khi tiến
hành các bước tiến hành lấy tin được hồn thành thì cơng đoạn tiếp theo đó là
lựa chọn mơ hình cho loại tin này. Đây tuy là một buổi Lễ tuyên dương những
thanh niên tiên tiến, nhưng căn cứ vào tầm quan trọng của sự kiện, cũng như
những thông tin trong tài liệu báo cáo thì tơi đã đưa ra hình thức của tin là tin

ngắn. Cịn đối với mơ hình tin thì tơi xác định chi tiết quan trọng đó là tập
trung vào lễ tuyên dương 120 thanh niên tiên tiến mà mình tham dự, các
thông tin tiếp theo trong bài là những thơng tin khơng có trong buổi lễ nhưng có
trong báo cáo và cũng là những hoạt động nằm chương trình “Liên hoan
Thanh niên tiên tiến làm theo lời Bác cụm đồng bằng sông Hồng – năm
2010”.
5. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của tác phẩm tốt nghiệp
Trang web do nhóm làm tác phẩm lớp Báo mạng điện tử K26 phụ trách
lần đầu thực hiện dưới hình thức như một tờ báo điện tử với đầy đủ các
chuyên mục riêng hướng về giới trẻ. Việc thực hiện tác phẩm để tốt nghiệp
giúp mỗi thành viên của nhóm làm tác phẩm tốt nghiệp chuyên ngành báo
mạng điện tử nói chung, cũng như tác giả của báo cáo này nói riêng có cơ hội
áp dụng những kiến thức đã học vào quá trình tác nghiệp, sáng tạo tác phẩm.
 Ý nghĩa lý luận:
Với bản thân tác giả phụ trách chuyên mục “Tin tức”, ngoài việc áp
dụng những kiến thức viết tin, bài,…đến cách biên tập đã được học để hoàn
thành tác phẩm của mình, từ đó đối chiếu những điều mà mình đã học rút ra
cho bản thân những kinh nghiệm sâu sắc.
Tác phẩm tốt nghiệp chuyên ngành báo mạng điện tử lần đầu được thử
nghiệm nếu thành cơng sẽ đóng ghóp một phần vào hệ thống lý luận báo
mạng điện tử.

4


 Ý nghĩa thực tiễn:
Thực hiện hình thức tốt nghiệp bằng tác phẩm dành cho chuyên ngành
báo mạng điện tử là cơ sở bước đầu giúp sinh viên có cơ hội tiếp tục được
“thực tập” lần nữa. Điều này càng thúc đẩy sinh viên lao vào tìm kiếm thực tế
nhiều hơn, có cơ hội là những phóng viên, biên tập viên, người quản lý

chuyên mục…Đặc biệt khi đây là quãng thời gian chuẩn bị kết thúc cuộc đời
sinh viên “làm báo” để bước hẳn vào môi trường làm báo chuyên nghiệp.
Ngoài ra, báo cáo tác phẩm tốt nghiệp sẽ là tài liệu tham khảo dành cho sinh
viên chuyên ngành báo mạng điện tử nói riêng và sinh viên báo chí nói chung.
6. Bố cục của báo cáo tác phẩm tốt nghiệp
Nội dung báo cáo gồm có 2 phần sau:
Phần 1: Báo cáo quá trình thực hiện tác phẩm tốt nghiệp.
Phần 2: Toàn bộ tác phẩm trong mục “Tin tức” đã thực hiện được.

5


PHẦN 1:
BÁO CÁO QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN TÁC PHẨM TỐT NGHIỆP

1. Giới thiệu về trang Sóng trẻ ( www.loihat.com/bm)
Trong khoảng thời gian từ ngày 15 - 3 đến ngày 10 – 4, nhóm làm tác
phẩm tốt nghiệp lên kế hoạch xây dựng trang tin cho việc thực hiện tác phẩm
tốt nghiệp của nhóm. Lấy ý tưởng về việc lập ra một trang web “Sóng trẻ”
giống như website của trường và đối tượng tập trung hướng đến là các bạn trẻ
đặc biệt là các bạn sinh viên, suốt thời gian thực hiện việc thiết kế giao diện
của web các thành viên trong nhóm đã đóng góp ý tưởng của mình từ việc
thiết kế logo, giao diện đến xây dựng các chuyên mục,… sao cho trang web
của nhóm có thể giống như một trong báo mạng thực sự và sản phẩm của
nhóm là website: www.loihat.com/bm với giao diện như sau:

6


Trang tin “Sóng trẻ” có 10 chuyên mục trên trang chủ và mỗi chuyên

mục đều do mỗi thành viên trong nhóm phụ trách và tự xây dựng mục con
cho mình. Các chuyên mục trên trang trang chủ là: Tin tức; Học tập; Hướng
nghiệp; Đời sống; Nhịp sống trẻ; Tình yêu; Giải trí; Cơng nghệ; Du lịch;
Tiếng nói trẻ. Trong mỗi chuyên mục bao gồm các mục nhỏ sau:
Tin tức

Tình yêu



Tin mới nhất



Kiến thức giới tính



Tin nổi bật



Góc tâm hồn



Thơng tin mới




Câu chuyện tình u

Học Tập

Giải trí



Góc học tập



Tin giải trí



Vấn đề nóng



Đi đâu xem gì



Chân dung



Clip


Hướng nghiệp

Cơng nghệ



Bản tin hướng nghiệp



Tin tức



Hành trang cuộc sống



Ứng dụng



Tôi vào đời

Đời sống

Du lịch




Tin tức



Điểm tin



Trào lưu giới trẻ



Góc lữ hành



360o sinh viên



Cẩm nang cho bạn

Nhịp sống trẻ

Tiếng nói trẻ

7





Phong cách trẻ



Nghe nhìn



Giới trẻ 24h



Góc mở



Tuổi teen

2. Q trình thực hiện tác phẩm tốt nghiệp
Trong cuộc sống có rất nhiều nguồn tin với độ chính xác và tin cậy
khác nhau. Mỗi người viết báo cần phải có phương pháp và những cách thức
thích hợp để khai thác những nguồn tin phục vụ cho cơng việc của mình. Với
bản thân tác giả của tác phẩm tốt nghiệp này, trước khi tham gia vào quá trình
thực hiện tác phẩm tốt nghiệp, ln cố gắng xây dựng cho mình những nguồn
tin cơ bản để có thể khai thác thơng tin một cách tối đa nhằm phục vụ cho quá
trình thực hiện tác phẩm tốt nghiệp. Do đặc trưng của thể loại tin tức là: lạ,
mới, nóng nên bên cạnh những nguồn tin cơ bản được chuẩn bị trước để có
thể biết đến mà khai thác, thì những tin tức phát sinh khơng trong kế hoạch
nhưng có tầm quan trọng cũng ln được quan tâm. Trước khi triển khai quá

trình thực hiện tác phẩm cho chun mục của mình, tơi đã xây dựng bản kế
hoạch với 2 tiêu chí sau:
 Những tin bài đã được dự kiến ngày diễn ra nên có sự chuẩn bị trước.
 Những tin bài phát sinh không trong kế hoạch.
Thông thường việc phát sinh tin bài không theo kế hoạch là hết sức
bình thường do đặc điểm của tin là mới, nóng. Tuy nhiên tác giả xin phân
theo hai tiêu chí như trên nhằm tạo ra sự thuận tiện hơn trong quá trình báo
cáo tốt nghiệp.
Trong khoảng thời gian thực hiện tác phẩm (từ ngày 20 tháng 4 đến
ngày 25 tháng 5), tác giả xin phép chia ra thành 4 tuần, với số lượng tin bài
được thống kê theo thứ tự thời gian trong mỗi tuần.

8


2.1. Đôi nét về chuyên mục “Tin tức”
Trang thông tin báo mạng điện tử: www.loihat.com/bm do nhóm làm
tác phẩm tốt nghiệp thực hiện có đối tượng hướng đến là giới trẻ. Chính vì
vậy tất cả các chun mục trong trang tin cũng được xây dựng dựa trên tiêu
chí đó.

Giao diện của chuyên mục tin tức
 Về kết cấu của chuyên mục “Tin tức”
Trong chuyên mục tin tức được chia ra làm 3 mục con đó là: Tin mới
nhất, tin nổi bật, thông tin mới. Việc chia thành các mục con như nói trên
nhằm giúp cho việc sắp xếp, theo dõi thông tin cho hợp lý hơn. Để lựa chọn
những thông tin mà bạn quan tâm bạn có thể nhấn vào chuyên mục “Tin tức”:

9



10


Trong đó, mục “Tin mới nhất” cập nhật những thơng tin mới diễn ra
hàng ngày, chỉ cần bấm chuột vào mục này thì những tin mới nhất sẽ hiện ra.

Mục “Tin nổi bật” cũng cập nhật những thông tin diễn ra hàng ngày tuy
nhiên những tin được xếp trong mục con này là những tin “nổi bật” hơn
những tin khác ( như ngồi việc phản ánh sự kiện, thơng tin cịn mang lợi ích
cho nhiều người). Hình ảnh mục “Tin nổi bật”:

11


Giao diện mục Tin nổi bật
Ngoài hai mục con cơ bản nằm trong chuyên mục "Tin tức", tác giả
của báo cáo xin xây dựng thêm mục “Thông tin mới”. Mục “Thơng tin mới”
có nhiệm vụ tập hợp những tin, hoặc bài phản ánh, tường thuật hay có thể có
liên quan đến nội dung tin nào đó trong hai chuyên mục kia. Trên thực tế với
những bài do tác giả viết có thể sắp xếp vào các chuyên mục như: Nhịp sống
trẻ, hoặc Hướng nghiệp,…đều được. Tuy nhiên để tạo sự thuận tiện cho việc
tập hợp tin bài, cũng như tạo ra thay đổi trong chuyên mục “Tin tức”, tác giả
làm tác phẩm tốt nghiệp xin mở thêm mục “Thông tin mới” coi như là nơi
tập hợp tin, bài khác.

12


Giao diện mục Thông tin mới

 Về nội dung:
Những tin, bài trong chuyên mục được viết theo đúng đối tượng hướng
đến là giới trẻ (Đặc biệt là sinh viên). Nội dung tin, bài dù là hướng đến giới
trẻ nhưng luôn phong phú, đa dạng.
Kết thúc thời gian thực hiện tác phẩm, chuyên mục “Tin tức” có 34 tin,
bài được đăng tải, trong đó có 25 tin, bài do tác giả phụ trách chuyên mục này
thực hiện, 4 tin bài lấy từ nguồn khác và 5 tin do các thành viên trong nhóm
làm tác phẩm cập nhật.
2.2. Những tin, bài đã được dự kiến ngày diễn ra nên có sự chuẩn bị trước
Về cơ bản quá trình thực hiện tác phẩm cho chun mục do tơi phụ
trách đều có những cơng đoạn hầu như tương tự nhau:
- Đầu tiên là quá trình chuẩn bị: Khi đưa tin, bài về một chuyên mục
cũng đòi hỏi sự chuẩn bị giống như khi phỏng vấn hay đến một cuộc họp báo,
vì thế tơi đọc tất cả những tư liệu liên quan đến lĩnh vực đó.

13


- Tiếp đến là liên hệ với các nguồn, nghiên cứu tài liệu, tham dự sự
kiện, triển khai viết tin, bài.
- Biên tập tin, bài đẩy lên hệ thống quản lý tin bài trong chuyên mục
của mình và xuất bản.
Đối với tin, bài theo kế hoạch, tác giả làm bài tập tốt nghiệp chủ yếu
khai thác qua các nguồn tin cơ bản sau:
- Thông qua bạn bè là nguồn tin thân cận nhất giúp tơi có được những
tin mới về các hoạt động sắp diễn ra. Do đối tượng hướng đến của trang tin
www.loihat.com/bm là giới trẻ, vì vậy tơi có thể tận dụng những nguồn tin từ
những người bạn đang học tập, công tác tại các trường học. Bên cạnh đó, bạn
bè hoạt động trong lĩnh vực báo chí cũng hỗ trợ cho tơi nhiều trong q trình
tiếp nhận thơng tin.

- Ngồi thơng tin từ bạn bè thì những nguồn tin cơ bản không thể thiếu
đối với những người viết báo đó là khai thác thơng tin qua các kênh khác như:
Truyền hình, phát thanh, báo mạng, báo in, hay các website thông tin.
- Một nguồn tin khá phong phú khác đó là các trang quảng cáo, rao vặt,
các tấm băng rôn, poster treo khắp nơi,…Đối với các hoạt động liên quan đến
giới trẻ thì những sự kiện sắp diễn ra thường được thông báo khá rầm rộ.
- Do đang cộng tác với chuyên mục “Kinh tế” của báo Tuổi trẻ (Văn
phịng Hà Nội) tơi có được phân cơng cơng việc theo dõi mảng Tài chính - Ngân
hàng. Đây là cơ hội cho tôi vừa làm việc nâng cao tay nghề của mình, vừa có cơ
hội theo dõi những hoạt động của giới trẻ có liên quan đến lĩnh vực kinh tế.
- Đối với các hoạt động của học sinh, sinh viên thường diễn ra mạnh
cho nên nguồn tin giúp chúng ta khai thác tốt nhất đó là các Đồn, Đội, Hội,
…trong các trường học hoặc các nhóm.

14


 Tuần 1 (Từ ngày 21/4 đến 28/4)
Trong tuần này trên chuyên mục “Tin tức’ có 9 tin, bài được đăng tải.
Trong đó có 5 tin bài do tác giả của chuyên mục “Tin tức” thực hiện và đăng
tải, 3 bài do tác giả lấy từ nguồn tin trên các tờ báo mạng điện tử, 1 tin do
thành viên trong nhóm tự làm. Trong số 5 tin do tơi thực hiện có 4 tin nằm
trong kế hoạch dự kiến đã có sự chuẩn bị trước đó là: “Chinh phục thử thách
Pro”; “Chính thức phát động giải thưởng Chim én 2010”; “Triển lãm về người
đồng tính”; “Le Petit Café đạt giải nhất cuộc thi “Khởi nghiệp cùng Kawai
2010”; “Đại hội Đại biểu toàn quốc Hội Liên Hiệp thanh niên Việt Nam lần
thứ VI: Mang sức trẻ xây dựng đất nước”.
- Tin về cuộc thi “Chinh phục thử thách Pro” là một trong những tin
đầu tiên mà tôi biết được thông qua băng rơn, áp phích, tờ rơi được dán tại
một số trường đại học ở Hà Nội như Đại học Ngoại Thương, Đại học Luật,

Đại học ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội,…Chương trình này được phát
động từ ngày 18-3, tức là trước đó gần 1 tháng trước khi trang tin
www.loihat.com/bm đi vào hoạt động (Ngày 20-4), thông tin tôi biết được
cũng trước thời gian thực hiện tác phẩm tốt nghiệp nhưng tôi vẫn quyết định
viết thành một tin ngắn bởi đây là tin có ý nghĩa và thời gian kết thúc đến
ngày 14-5.
- Các tin như: “Chính thức phát động giải thưởng Chim én 2010
(Nguồn tin tiếp nhận từ đội tình nguyện Vì cộng đồng)”, “Le Petit Café đạt
giải nhất cuộc thi “Khởi nghiệp cùng Kawai 2010” (thông tin này tiếp nhận từ
nguồn tin của bạn bè), “Đại hội Đại biểu toàn quốc Hội Liên Hiệp thanh niên
Việt Nam lần thứ VI: Mang sức trẻ xây dựng đất nước” (Thơng tin tiếp nhận
qua phóng viên tồ soạn báo Tuổi trẻ - nơi tôi thực tập). Đây là những thơng
tin tơi tiếp nhận trước đó khoảng 1- 3 ngày, sau khi xác định rõ thời gian, địa

15


điểm, diễn ra sự kiện tôi đã triển khai tham dự các sự kiện để thực hiện tin,
bài của mình.
- Trong tuần 1 có tin nổi bật là “Triển lãm tranh và ảnh về người đồng
tính”, đây là chương trình diễn ra trong một khoảng thời gian dài và tại nhiều
trường đại học khác nhau ở Hà Nội. Chúng tôi đã tiếp nhận nguồn tin này qua
Internet, xét thấy ý nghĩa của sự kiện nên đã lên kế hoạch tham gia sự kiện
diễn ra tại trường Đại học Thăng Long. Tại buổi triển lãm tôi ghi nhận quang
cảnh xung quanh với những cảm xúc về một chương trình đặc biệt này, phỏng
vấn người tổ chức chương trình, người đến xem triển lãm, sau đó là q trình
viết tin, cập nhật tin.
 Tuần 2 ( từ 29/4 đến 6/5)
Xác định đây là tuần có nhiều ngày nghỉ lễ nên hoạt động của giới trẻ
sẽ khơng nhiều, vì vậy trong kế hoạch tin của tuần này tôi đã dự trù sẵn một

số thơng tin để cập nhật trong tuần. Ví dụ: Tin “Hội tụ tài năng Việt – TCP
2010: Nơi chinh phục ước mơ nghề nghiệp”, đây là chương trình diễn ra từ
ngày 19-4 đến hết tháng 6, tại TP. Hồ Chí Minh, nội dung chương trình được
phát động trên website www.talentvietnam.com, www.tritrilivingskills.net. Vì
vậy, xét về mức độ thơng tin có ý nghĩa và vẫn còn giá trị trong một thời gian
nên tôi đã tham khảo nguồn tin và viết dưới dạng tin cho báo chí.
 Tuần 3 (Từ ngày 7-5 đến 13-5)
Trong tuần này có 8 tin, bài của tác giả đăng tải trên chuyên mục “Tin
tức”, trong đó có 5 tin, bài được thực hiện có kế hoạch đó là: “Tuyên dương
120 Thanh niên tiên tiến làm theo lời Bác”; “TEC: Nơi nuôi dưỡng ý tưởng
kinh doanh”; “Triệu chữ ký triệu hành động vì mơi trường”, “Social Media –
Xu hướng marketing hot nhất hiện nay”; “Ngày hội việc làm thanh niên Thủ
đô lần II”.

16


- Tin: “Tuyên dương 120 thanh niên tiên tiến làm theo lời Bác”, “Ngày
hội việc làm thanh niên thủ đô lần thứ II (Thông tin do những người bạn hoạt
động trong Thành đoàn Hà Nội cung cấp). Dựa vào nguồn tin được cung cấp
tôi lên kế hoạch thực hiện tác phẩm của mình, trong đó tin về “Lễ tun
dương 120 thanh niên tiên tiến làm theo lời Bác” tôi tham gia sự kiện ghi
nhận những gì diễn ra tại buổi lễ, chụp ảnh, nghiên cứu tài liệu ban tổ chức
cung cấp để làm phong phú thêm cho tin của mình và sau đó là hình thành ý
tưởng viết tin và viết rồi cập nhật thông tin sớm nhất một cách có thể. Đối với
tin “Ngày hội việc làm thanh niên Thủ đô lần II” do không thể tham dự được
vào sự kiện nên tôi dựa vào những thông tin được thành đồn Hà Nội cung
cấp để viết ngắn thơng báo sự kiện diễn ra.
- Trong tuần này có bài viết có chủ đề “TEC: Nơi ni dưỡng ý tưởng
kinh doanh”. Ý tưởng của bài viết này xuất hiện cách đây 2 tuần, đó là vào

thời điểm khi tơi đi viết tin về sự kiện “Khởi nghiệp cùng Kawai 2010”
(chương trình do trường Đại học Ngoại Thương tổ chức). Có thể thấy trường
Đại học Ngoại thương là một trong những trường đại học có nhiều hoạt động
hay cho nên việc khai thác thông tin về những hoạt động của sinh viên là khá
phong phú. Trong quá trình tham gia sự kiện kể trên tơi được biết trong
trường có câu lạc bộ nhà doanh nghiệp tương lai có tổ chức nhiều hoạt động
bổ ích cho sinh viên (trong đó chương trình khởi nghiệp cũng là một trong
những hoạt động của câu lạc bộ), cho nên tôi lên kế hoạch viết về câu lạc
bộ này. Trước tiên là liên lạc với người hoạt động trong câu lạc bộ và
những người liên quan đến câu lạc bộ để thực hiện kế hoạch phỏng vấn.
Nghiên cứu những thông tin mà câu lạc bộ này cung cấp, hình thành
hướng viết bài và viết.

17


 Tuần 4 (Từ ngày 14 đến 25-5)
Trong thời gian này có 9 tin bài được cập nhật lên chuyên mục “Tin
tức” trong đó có 8 tin bài là do tác giả của báo cáo cập nhật, 1 bài là cập nhật
từ nguồn khác. Trong 8 tin, bài của tác giả phụ trách chuyên mục này cập nhật
có 6 tin, bài nằm trong kế hoạch dự kiến đó là: Lễ tổng kết Đại hội liên hiệp
thanh niên Việt Nam, Cốc trà đá vì người nghèo; tiếp sức mùa thi 2010: Sẽ
huy động hơn 70.000 thanh niên, sinh viên tham gia; 100% sinh viên quận đoàn
Hoàn Kiếm tham gia chiến dịch mùa hè tình nguyện; Sơi động chung kết Game
show chứng khoán “I - Invest”; Chợ phiên 3R; Tái chế xanh vì mơi trường.
Q trình thực hiện tác phẩm trong tuần này về cơ bản giống như như
một số tuần trước như việc tiếp nhận thông tin từ các nguồn, lên kế hoạch
phỏng vấn, ghi nhận những gì chứng kiến, hình thành ý tưởng viết, triển khai
viết, cập nhật tin tức.
2.3. Những sự kiện không trong dự kiến

 Tuần 1 (Từ ngày 21/4 đến 28/4)
Trong tuần này có một tin viết là phát sinh khơng trong kế hoạch chuẩn
bị đó là: “Chiếu phim dành cho sinh viên báo chí” vào tối ngày 20-4. Sau khi
biết trước thơng tin (cách đó một hai tiếng chiếu phim) từ bạn bè cho biết là
vào buổi tối (ngày 20-4) tại hội trường báo chí có chiếu phim miễn phí dành
cho sinh viên, cho nên khơng kịp tìm hiểu ngun nhân chiếu phim. Vì vây,
tơi trực tiếp đến hội trường xem phim và tìm hiểu qua tổ chiếu phim để biết rõ
lý do chiếu phim, qua thông tin thu nhận được tôi quyết định chỉ viết tin vắn.
Trong lúc tham gia việc xem phim tơi có chụp ảnh tuy nhiên khơng sử dụng
trong tin do hình ảnh chụp tối (do toàn bộ hội trường điện tắt để chiếu phim).

18


 Tuần 2 ( từ 29/4 đến 6/5)
Khơng có tin, bài phát sinh trong dự kiến.
 Tuần 3 (Từ ngày 7-5 đến 13-5)
Trong tuần này có 3 tin nằm ngồi kế hoạch dự kiến nên quá trình thực
hiện tác phẩm có khác hơn. Những tin ngồi kế hoạch: Lễ hội Satsuki Nhật
bản tại Việt Nam 2010, Khoảng 40% sinh viên tài chính - kế tốn đáp ứng
được nhu cầu doanh nghiệp, ngày hội việc làm cho sinh viên khu vực Hà Nội.
Tin về “lễ hội Satsuki Nhật Bản tại Việt Nam năm 2010” trên thực tế là
tin tôi được cung cấp bởi một thành viên trong đội múa tham gia lễ hội (cũng
nằm trong ban tổ chức), tuy nhiên do không sắp xếp được thời gian tham dự
sự kiện nên tôi quyết định sử dụng những thông tin được cung cấp viết thành
tin ngắn trước khi sự kiện diễn ra. Tin thứ 2 là “Khoảng 40% sinh viên tài
chính - kế toán đáp ứng được nhu cầu doanh nghiệp” (Nguồn tin cung cấp: do
phóng viên kinh tế của báo Tuổi trẻ cử đi làm).
 Tuần 4 (Từ ngày 14 đến 25-5)
Tuần cuối cùng có một tin khơng nằm trong kế hoạch đó là: Lễ tổng kết

và trao giải “Sinh viênViệt Nam với biển đảo q hương”. Q trình triển khai
đó là bắt gặp sự kiện, tham dự sự kiện, ghi nhận những gì diễn ra tại buổi lễ.
2.4.

Những thuận lợi và khó khăn trong q trình thực hiện tác phẩm

 Thuận lợi:
Được sự giúp đỡ của bạn bè nên có nhiều nguồn tin.
Đây là khoảng thời gian gần hè, là năm tổ chức sự kiện Đại lễ 1000
năm Thăng Long vì vậy các chương trình tình nguyện của sinh viên, thanh
niên,….diễn ra nhiều, cho nên sẽ có nhiều thơng tin phong phú.

19


Với các hoạt động tình nguyện, các hoạt động trong giới sinh viên,…họ
nhiệt tình khi cung cấp thơng tin về các hoạt động này.
 Khó khăn:
Nhiều khi đi lấy tin, viết bài với những phóng viên tập sự như chúng tơi
nếu nói là xin lấy thơng tin để làm bài tập, thì sẽ khơng có sự nhiệt tình trong
việc cung cấp thơng tin.
Lịch trình diễn ra sự kiện bị thay đổi làm ảnh hưởng đến kế hoạch hoạt động.
Có những ngày khơng có tin tức và có những tuần ít tin tức thì áp lực
đối với người phụ trách chuyên mục này quả không nhỏ. Bởi do đặc thù của
chuyên mục này địi hỏi người phụ trách phải ln cập nhật thông tin.
Với những sự kiện diễn ra không trong dự kiến là điều tất yếu trong quá
trình tác nghiệp và không bao giờ tránh khỏi, tuy nhiên điều này cũng đặt tơi vào
thế khó xử bởi khơng có sự chuẩn bị trước. Ví dụ: Bắt gặp sự kiện hay nhưng
khơng có máy ảnh thì khơng thể ghi được những hình ảnh của sự kiện đó.
Có những ngày có nhiều sự kiện diễn ra cùng lúc cho nên việc lựa chọn

nên đi cái nào cũng khó.
Với những sinh viên khi tác nghiệp mà đến những sự kiện lớn có giấy
mời thì đây là điều khó khi tác nghiệp. Bởi chúng ta khơng có thẻ nhà báo,
khơng giấy giới thiệu cơ quan báo chí.
2.5. Những kết quả đạt được
- Nguồn tin được mở rộng hơn sau khi đi làm tin, bài liên quan đến
các tổ chức, đoàn, hội,…Bởi trên thực tế với những hoạt động mang tính xã
hội các tổ chức đều mong muốn được tuyên truyền sâu rộng trong cộng đồng.
- Có tin, bài đăng tải trên trang thơng tin của nhóm làm tác phẩm.

20


- Thu nhận được nhiều điều cho bản thân sau quá trình thực hiện tác phẩm.
- Làm báo sinh viên với áp lực cơng việc địi hỏi người ta cố gắng và
sáng tạo như từ việc ý tưởng xây dựng cho web, rồi đến quá trình thực hiện
tác phẩm.
- Tiến hành tốt nghiệp bằng tác phẩm là một hình thức đổi mới trong
thi cử giúp nâng cao yếu tố kỹ năng làm báo cho sinh viên báo chí. Phần lớn
sinh viên đều cố gắng trong học tập và rèn luyện, có tinh thần chủ động sáng
tạo, phát huy tinh thần tự học, tự nghiên cứu.
3. Những thu nhận cho bản thân
 Về mặt lý luận
Học qua thực tế: Tin tức là những gì thì bạn phải tự học lấy bằng cách
thực hành. Tin tức thay đổi liên tục và nhà báo phải ý thức được những thay
đổi đó. Bạn cần dựa vào trực giác để nhận ra đâu là tin đâu không phải là tin,
và thẩm định sự quan trọng của tin tức đối với bạn đọc của mình.
Biết người có tin: Một nhiệm vụ khác của phóng viên tập sự là tìm
biết tên và nghề nghiệp của những người làm ra những sự kiện, hoạt động
trong cộng đồng.

Tầm quan trọng của tin: Tin là thể loại cung cấp thông tin nhanh nhất
đến công chúng, là sự mới mẻ và là sự liên quan đến lợi ích của nhiều người.
Vì vậy, nhiều khi chúng ta phải nhìn ra tầm quan trọng của tin thì sẽ có những
tin hay.
Đọc và viết lại: Đây điều vơ cùng quan trọng đối với phóng viên. Sau
khi phóng viên viết xong một bài, nên đọc lại một lần nữa và tự biên tập lại.
Sau khi bài được cập nhật lên trang tin, nên đọc lại và so sánh với các nguồn
tin khác để rút ra những hạn chế của mình khi viết.

21


Trong vai trò của một biên tập viên cho các bài vở của chun mục
mình phụ trách, tơi nhận ra rằng để trở thành biên tập viên tốt thì địi hỏi phải
có khả năng đánh giá tin giỏi vì họ là những người phân công làm tin, quyết
định đưa tin nào và do ai làm. Biên tập viên không chỉ đơn thuần là người sửa
bản thảo mà nhiều khi họ phải là người giúp định hình tin như thế nào cho
hay cho phù hợp.
 Về mặt thực tiễn
Khi phụ trách một chuyên mục nào đó, hãy xem có những chủ đề nào
mà tới nay bạn chưa tiếp cận được. Lập một danh sách về chúng và bắt đầu
"hỏi dò" các nguồn tin.
Dành thời gian tìm kiếm trên mạng Internet về một vài chủ đề mới mẻ
và bổ sung vào tập hồ sơ riêng một số thông tin từ các website liên quan đến
những chủ đề mà mình quan tâm.
Ghi chép lại những gì mình thấy trong sự kiện, có thể lúc này khơng
dùng đến nhưng đến lúc nào đó sẽ cần.
Khi tham dự sự kiện, hoặc hoạt động của các tổ chức nào đó, nếu muốn
tiếp tục có thơng tin về các hoạt động diễn ra sau này của họ nên chủ động
liên hệ với ban tổ chức và để lại số điện thoại, email của mình.

Có những lúc ta có ý định viết bài và có sự chuẩn bị rất kỹ thế nhưng
khi đến hiện trường nó lại khơng như mong đợi lúc này buộc ta phải chuyển
thành tin và ngược lại. Như vậy, địi hỏi chúng ta có sự uyển chuyển trong xử lý
tin, bài. Điều này nhằm tránh sự hụt hẫng khi có sự chuẩn bị kỹ hoặc khơng kỹ.
Có những sự kiện mở nhiều người có thể tham dự tuy nhiên có những
khu vực bị giới hạn chỉ dành cho các thành phần quan trọng và cơ quan báo

22


chí tác nghiệp. Đối với chúng ta chỉ là phóng viên tập sự để có thể tiếp cận
thơng tin có những lúc phải sử dụng “mẹo”.
Đối với những thông tin không trực tiếp làm mà tổng hợp từ các
website tổ chức sự kiện đó thì mục tiêu của những người viết báo là viết cho
độc giả chứ không phải viết cho nguồn.
Chúng ta phụ trách chuyên mục hay lĩnh vực nào thì cần có trách nhiệm
theo dõi tất cả những gì diễn ra trong chun mục hay lĩnh vực đó. Tránh để
lọt sự kiện.
Vừa làm phóng viên, vừa là biên tập viên, vừa là người quản lý chuyên
mục của mình, tác giả có cơ hội trải qua những góc độ khác nhau của cơng
việc làm báo.
Có những ngày có nhiều sự kiện diễn ra cùng lúc, đòi hỏi chúng ta cần
cân nhắc sự kiện nào là ưu tiên đi.

23


KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết luận
Việc làm tác phẩm tốt nghiệp là một hình thức mới có nhiều thú vị, với

hình thức này khơng chỉ góp phần tạo nên sự đang dạng trong việc thi cử mà
còn tạo cho sinh viên độc lập tự làm báo. Áp lực công việc từ vị trí làm phóng
viên, biên tập viên đến nhà quản lý chuyên mục mà mình phụ trách sẽ tạo
điều kiện cho mỗi sinh viên học hỏi thêm nhiều điều ở mỗi góc độ khác nhau.
Sau hơn một tháng thực hiện tác phẩm tốt nghiệp, trong chuyên mục
“Tin tức” có 34 tin, bài được đăng tải. Trong đó có 24 tin, bài của chính tác
giả phụ trách chuyên mục “Tin tức”, 4 tin, bài lấy từ nguồn khác và 5 tin do
các thành viên của nhóm. Tính trung bình mỗi ngày có khoảng 1 tin, bài được
cập nhật, nội dung tin, bài hướng đến đối tượng cụ thể đó là giới trẻ (trong đó
chủ yếu là các hoạt động của sinh viên, thanh niên,…). Trong quá trình thực
hiện tác phẩm tốt nghiệp tôi cáo luôn cố gắng gắn liền kiến thức đã được học
với thực tế trong quá trình tác nghiệp. Quy trình thực hiện tác phẩm: Từ việc
phát hiện đề tài, chủ đề từ các nguồn thông tin cơ bản, cũng như các thơng tin
nằm ngồi dự kiến sau đó lựa chọn đề tài triển khai cho phù hợp; khai thác tài
liệu dựa vào việc quan sát, tham dự sự kiện, phỏng vấn, tham khảo thông tin
qua các nguồn tài liệu khác; Tiến trình tiếp theo trong quá trình thực hiện tác
phẩm là xử lý tài liệu (chọn lọc chi tiết nổi bật để viết) và viết; cập nhật tin
tức trên thơng tin. Trong q trình triển khai tin, bài tơi ln cố gắng xây
dựng cho mình những kế hoạch chi tiết theo thời gian để giúp quá trình tác
nghiệp được thuận lợi.
Chuyên mục “Tin tức” là nơi cập nhật những thơng tin mới, mang tính
thời sự vì vậy đòi hỏi tác giả phụ trách mục này phải luôn trong tư thế sẵn
sàng để tác nghiệp. Mặc dù đây không phải là lần đầu tôi thực hành bài vở

24


của mình nhưng khoảng thời gian này tơi tiếp thu được những bài học kinh
nghiệm thu được cho bản thân qua mỗi lần tác nghiệp.
Làm báo là một quá trình tự học, tự tích luỹ. Vì vậy, hình thức tốt

nghiệp mới dành cho chuyên ngành báo mạng điện tử mới được thử nghiệm
lần đầu vì vậy khơng tránh khỏi soi sót trong q trình thực hiện. Tuy nhiên
đây là bước tiến mới nhằm nâng cao kỹ năng làm báo cho mỗi sinh viên.
2. Kiến nghị
Đảm nhận vai trị là phóng viên, lại kiêm biên tập viên có ưu điểm là
tác giả có thể trải qua những góc độ khác nhau của cơng việc làm báo. Tuy
nhiên, hạn chế đó là nếu người phóng viên viết bài của mình và tự biên tập sẽ
có thường khơng khách quan, nhiều khi sẽ khó nhận ra được những hạn chế
trong bài viết của mình. Vì vậy, vấn đề lập ban biên tập là cần thiết. Việc lập
ban biên tập nên có các thành viên làm bài tập tham gia và có thể chia nhau ra
làm. Với hình thức này phóng viên vừa có thể viết bài mà vẫn có thể là biên
tập viên cho những bài của các thành viên khác. Như vậy, vừa phát huy được
những vai trị khác nhau của cơng việc làm báo lại vừa có thể học hỏi trong
quá trình biên tập bài của người khác.
Việc học phải ln đi đơi với hành thì mới có thể làm tốt, với nghề báo
điều này càng trở nên quan trọng hơn. Đối với mỗi sinh viên báo chí trong
những năm học của mình ngồi giờ học những mơn nghiệp vụ cùng với 2 đợt
thực tập tại các tịa soạn, thì sân chơi nhằm nâng cao kỹ năng làm báo cho
mỗi sinh viên hầu như khơng có. Để có thể nâng cao kỹ năng của mình sinh
viên có thể tự tìm đường cộng tác với các báo, hoặc viết bài cho trang web
của Sóng trẻ của Chi hội Nhà báo Khoa Báo chí, tuy nhiên cũng phải mất một
thời gian đối với sinh viên nào khởi động làm báo ngay từ những năm đầu
tiên. Sau quá trình thử làm hình thức bài tập tốt nghiệp này, tôi thấy đây là

25