Phân tích Hai cây phong
Ai-ma-t ốp sinh n ăm 1928, trong m ột gia đì nh viên ch ứ
c ởnư
ớc c ộng hoà c ư
- rư
- gư
- xtan (hay
còn g ọi là Kir-ghi-zi) ở vùng Trung Á (thu ộc Liên Xô c ũ). N ăm 1953, Ai-ma-t ốp t ốt nghi ệp Đ
ại
h ọc nông nghi ệp, tr ở thành k ĩ s ư ch ăn nuôi. M ấy n ăm sau, ông h ọc sáng tác r ồi chuy ển sang
ho ạt đ
ộn g báo chí và vi ết v ăn. T ập Núi đ
ồi và th ảo nguyên c ủa Ai-ma-t ốp đã đ
ư
ợ c trao t ặng
Gi ải th ư
ởn g Lê-nin, m ột gi ải th ư
ởn g cao quý c ủa Liên bang Xô vi ết. Tác ph ẩm này g ồm ba
truy ện v ừ
a: Ng ư
ời th ầy đ
ầu tiên, Cây phong non trùm kh ăn đ
ỏ, M ắt l ạc đà. Ngoài ra, Ai-mat ốp còn có nhi ều tác ph ẩm n ổi ti ếng khác nh ư V ĩnh bi ệt Gun-xa-r ư (1966). Con tàu tr ắng
(1970), M ột ngày dài h ơ
n th ế (1980)… Tên tu ổi nhà v ăn Ai-ma-t ốp đã tr ở nên quen thu ộc v ớ
i
b ạn đ
ọc trên toàn th ố gi ớ
i.
Hai cây phong là đo ạn trích t ừ m ấy trang đ
ầu c ủa truy ện Ng ư
ời th ầy đ
ầu tiên.
B ối c ảnh c ủa truy ện là làng Ku-ku-rêu ở m ột vùng núi h ẻo lánh, nghèo nàn, l ạc h ậu vào th ờ
i
kì đ
ầu th ế k ỉ hai m ư
ơi . Th ờ
i đó , t ư t ư
ởn g phong ki ến, gia tr ư
ởn g còn n ặng n ề, ph ụ n ữ b ị coi
th ư
ờn g và tr ẻ m ồ côi b ị r ẻ rúng. Cô bé An-t ư
- nai đã m ất c ả cha l ẫn m ẹ, ph ải s ống nh ờ gia
đình chú thím. Cô ph ải làm vi ệc qu ần qu ật su ốt ngày và chu
ị s ự giám sát hà kh ắc c ủa bà thím
dâu đáo đ
ể, đ
ộc ác. Th ầy giáo tr ẻ Đ
u y- sen đ
ư
ợc Đ
o àn thanh niên C ộng s ản c ử v ề làng đ
ể
m ở tr ư
ờn g xoá mù ch ữ đã h ết lòng giúp đ
ỡ đ
ể An-t ư
- nai đ
ư
ợ c đi h ọc. Bà thím tham ti ền ép
g ả cô bé làm v ợ l ẽ m ột gã đà n ông khá gi ả trong vùng. M ột l ần n ữ
a, cô bé l ại đ
ư
ợ c th ầy Đ
u ysen gi ải thoát và g ử
i lên t ỉnh h ọc, r ồi ti ếp t ục h ọc đ
ại h ọc ở Mát-xc ơ
- va. Sau này, cô tr ở thành
n ữ vi ện s ĩ An-t ư
- nai Xu-lai-ma-nô-va. C ồn th ầy Đ
u y- sen lúc v ề già làm ngh ề đ
ưa th ư
.
Đ
o ạn trích Hai cây phong là b ứ
c tranh thiên nhiên tuy ệt m ĩ và là kí ứ
c sâu s ắc c ủa tu ổi th ơ
hi ện lên qua dòng h ồi t ư
ởn g tràn đ
ầy c ảm xúc yêu th ư
ơn g . Thông qua vi ệc miêu t ả v ẻ đ
ẹp
c ủa hai cây phong, tác gi ả ca ng ợ
i quê h ư
ơn g yêu d ấu, n ơ
i đã kh ắc sâu bao k ỉ ni ệm bu ồn vui
và hun đú c trong tâm h ồn th ơ d ại nh ữ
ng ư
ớc m ơ
, khát khao cháy b ỏng.
Đ
â y là câu chuy ện c ủa m ột ng ười xa quê k ể v ề n ơ
i chôn nhau c ắt r ốn c ủa mình b ằng tình
c ảm g ắn bó tha thi ết, thiêng liêng. M ở đ
ầu đo ạn v ăn, tác gi ả gi ớ
i thi ệu v ị trí c ủa làng mình
trên th ảo nguyên bao la:Làng Ku-ku-rêu chúng tôi n ằm ven chân núi, trên m ột cao nguyên
r ộng có nh ữ
ng khe n ư
ớc ào ào t ừ nhi ều ngách đá đ
ổ xu ống. Phía d ư
ới làng tôi là thung l ũng
Đất vàng, là cánh th ảo nguyên Ca-d ắc- xtan mênh mông n ằm gi ữ
a các nhánh c ủa r ặng núi
Đ
e n và con đườn g s ắt làm thành m ột d ải th ẫm màu b ăng qua đồn g b ằng ch ạy tít đến t ận
chân tr ờ
i phía Tây.