A.

ĐẶT VẤN ĐỀ

Ma túy là một vấn nạn nóng bỏng, không chỉ trong nội bộ của một quốc gia mà
còn là vấn đề cần được quan tâm của nhiều nước. Toàn cầu hóa đã mang lại nhiều
cơ hội cho sự phát triển kinh tế - xã hội song cũng đặt ra nhiều thách thức lớn trong
công cuộc đấu tranh với tệ nạn ma túy, đặc biệt ở các nước đang phát triển. Hiện
nay, do mức độ nghiêm trọng từ phương thức đến thủ đoạn buôn bán, vận chuyển
ma tuý ngày càng tinh vi đã ảnh hưởng không nhỏ đến công tác quản lý, đấu tranh
ngăn chặn ma túy của các nước ASEAN. Để hạn chế những tác hại do ma túy đem
lại, các quốc gia ASEAN đã có nhiều hoạt động nhằm bảo vệ an ninh trong khu
vực. Để hiểu sâu hơn về vấn đề này, em xin chọn đề bài: “Bình luận hoạt động
đấu tranh phòng chống tội phạm ma túy trong ASEAN”
NỘI DUNG
Tình hình tội phạm ma túy trong ASEAN
B.

I.

Theo dự báo của cơ quan Công an, trong thời gian tới, tình hình tội phạm ma
tuý trong khu vực Đông Nam Á sẽ có nhiều diễn biến phức tạp. Việt Nam, nhất là
các vùng biên giới, sẽ khó tránh khỏi bị tác động trực tiếp bởi những hoạt động
này. Theo đánh giá của Liên Hợp Quốc, tình hình ma túy khu vực và thế giới vẫn
tiếp tục "nóng" với phương thức, thủ đoạn hoạt động ngày càng tinh vi và chủng
loại ma túy mới xuất hiện. Khu vực Đông Nam Á từ lâu được biết đến với địa danh
"Tam giác vàng" là một trong 3 trung tâm sản xuất ma túy tổng hợp lớn nhất thế
giới - nguồn cung cấp heroin lớn thứ 2 trên thế giới và là trung tâm chính về sản
xuất, mua bán và sử dụng ma túy tổng hợp. Hiện nay, tại khu vực này, ước tính có
khoảng 8,74 triệu người sử dụng ma túy tổng hợp (chiếm 25% toàn cầu) và 3,6
triệu người sử dụng ma túy có nguồn gốc tự nhiên (chiếm 22%). Chính vì địa hình

phức tạp, hiểm trở và nguồn lợi nhuận khổng lồ nên cuộc chiến chống sản xuất,
vận chuyển, buôn bán và sử dụng ma tuý trái phép trong các thành viên ASEAN vô
1


cùng gian nan. Song để thực hiện quyết tâm và cam kết chính trị của tất cả các
quốc gia thành viên, các thành viên hiệp hội bên cạnh nỗ lực của mỗi nước cũng đã
tích cực thúc đẩy mạnh mẽ hợp tác nhằm ngăn chặn, tiến tới đẩy lùi tệ nạn ma tuý
trong ASEAN.
II.

Cơ sở pháp lí

Tuyên bố Bali năm 1976, các nhà lãnh đạo ASEAN đã kêu gọi “sự hợp tác chặt
chẽ giữa các quốc gia thành viên cũng như các cơ quan, tổ chức quốc tế có liên
quan nhằm ngăn ngừa và xóa bỏ việc lạm dụng thuốc gây nghiện và buôn bán trái
phép chất ma túy”. Việc thông qua tuyên bố ASEAN về các nguyên tắc chống việc
lạm dụng các chất ma túy ngày 26/6/1976 tại Manila được coi là bước đi đầu của
ASEAN trong hoạt động chống tội phạm xuyên quốc gia và đặc biệt là tội phạm
ma túy. ASEAN sớm nhấn mạnh nhu cầu hợp tác khu vực chống sử dụng và buôn
bán ma túy. Tuyên bố Hòa hợp ASEAN 1976 kêu gọi “tăng cường hợp tác giữa
các quốc gia thành viên và với các tổ chức quốc tế liên quan trong việc ngăn chặn
và loại trừ việc sử dụng và buôn bán ma túy”. Tuyên bố này dẫn tới việc ASEAN
thông qua Tuyên bố ASEAN về các Nguyên tắc chống sử dụng ma túy. Tuyên bố
này cung cấp khuôn khổ cho việc thông qua một chương trình hành động hợp tác
chống sử dụng ma túy. Nhu cầu thiết lập một cách tiếp cận chung của khu vực
trong việc kiểm soát và ngăn ngừa sử dụng ma túy được củng cố với việc thông
qua Chiến lược và Chính sách khu vực ASEAN về Ngăn ngừa và Kiểm soát việc
Sử dụng và Buôn bán ma túy 1984. Hội nghị Cấp cao ASEAN không chính thức
1997 đã ủng hộ ý tưởng “một khu vực Đông Nam Á không sản xuất, tàng trữ, buôn

bán và sử dụng ma túy”. Tại AMM-31 (7/1998), Ngoại trưởng các nước ASEAN
đã ra Tuyên bố chung về ASEAN không ma túy trước 2020. 7/2000, Ngoại trưởng
các nước ASEAN quyết định đẩy nhanh mục tiêu từ 2020 xuống thành 2015. Về
cơ chế, nhiều cơ quan của ASEAN tham gia vào nỗ lực hợp tác ASEAN chống ma
2


túy bao gồm: AMMTC, ASOD, AFMM, và Ủy ban ASEAN về Văn hóa và Thông
tin. Cụ thể, hiện ASOD đang triển khai Kế hoạch hành động ba năm về Kiểm soát
ma túy (thông qua tại Cuộc họp ASOD-17, 10/1994), bao gồm 4 lĩnh vực ưu tiên:
giáo dục ngăn chặn ma túy; điều trị và tái hòa nhập; thực thi pháp luật; và nghiên
cứu. ASOD đã tổ chức nhiều hội thảo giáo dục về ma túy, khóa đào tạo cho các cơ
quan thực thi pháp luật…AMMTC-7 (2009) đã thông qua Kế hoạch Công tác
ASEAN về phòng, chống sản xuất, buôn bán và sử dụng ma túy 2009-2015. Bản
Kế hoạch Công tác là nền tảng để xây dựng các tài liệu khái niệm và dự án hợp tác
cấp khu vực trong lĩnh vực này. Ngoài ra, tài liệu này cũng cung cấp chỉ dẫn cho
hợp tác giữa ASOD và các nước đối thoại. Để đối phó với các thách thức đang gia
tăng trong khu vực về kiểm soát ma túy, ASOD đang cố gắng tăng cường vai trò
trong việc ra chính sách về các vấn đề liên quan đến ma túy. Ngoài ra, sự phối hợp
giữa ASOD và SOMTC đang ngày càng được tăng cường. Các nỗ lực nhằm hài
hòa nội luật các nước về chống buôn bán ma túy đang được thúc đẩy.
III.

Thực tiễn triển khai công tác đấu tranh phòng chống tội phạm ma
túy trong ASEAN

Các quốc gia tăng cường thiết lập khung pháp lý và tương trợ tư pháp trong
hoạt động phòng chống buôn bán ma túy. Nổi bật nhất trong thời gian qua đó là
việc ra mắt trung tâm hợp tác chống ma túy ASEAN-Narco. Bước đầu tập trung
vào vấn đề thực thi luật phòng chống ma túy trong khu vực, sau đó sẽ mở rộng

sang các lĩnh vực liên quan đến kiểm soát ma túy.
Thứ hai, các quốc gia tăng cường hợp tác song phương thông qua việc ký kết
các văn kiên pháp lý. Nằm trong điểm nóng của khu vực, Việt Nam và Campuchia
đã tổ chức nhiều cuộc hội đàm hợp tác song phương trong lĩnh vực phòng chống
ma túy; đồng thời, tiến hành trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm về những
thành công cũng như thách thức trong công tác phòng chống ma tuý. Ngày
3


15/8/2012, hai bên đã có cuộc hội đàm và thống nhất được nhiều vấn đề trong việc
hợp tác phòng chống ma túy. ASEAN tiếp tục nỗ lực nâng cao vai trò của luật
pháp quốc tế trong quá trình xây dựng Hiệp ước ASEAN về phòng chống ma túy.
Đặc biệt là Công ước của Liên hợp quốc về chống buôn bán bất hợp pháp các chất
ma tuý và các chất hướng thần năm 1988. Đồng thời nâng cao vai trò của hiệp hội
cảnh sát các quốc gia Đông Nam Á(ASEANAPOL) trong đấu tranh phòng chống
buôn bán ma túy. Thực tiễn cho thấy ASEANAPOL đã có vai trò rất quan trọng
trong công tác phòng chống ma túy. ASEANAPOL giúp ích rất nhiều trong quá
trình điều tra, bắt giữ tội phạm xuyên quốc gia. Vì vậy việc nâng cao vai trò của
ASEANAPOL là rất cần thiết nhằm đẩy mạnh việc truy quét tội phạm ma túy nói
riêng và tội phạm xuyên quốc gia nói chung. Các quốc gia Asean tăng cường phối
hợp với các tổ chức quốc tế trong đấu tranh phòng chống buôn bán ma túy.
ASEAN đã phối hợp với Liên Hiệp quốc, EU và các quốc gia khác như Trung
Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc…, kí kết, đưa ra nhiều cam kết, tuyên bố chung đồng
thời đề ra các giải pháp để đấu tranh đẩy lùi tội phạm ma túy trong khu vực.
C.

KẾT LUẬN

Đến nay cơ chế hợp tác của các nước ASEAN trong việc đấu tranh phòng
chống tội phạm buôn bán ma túy đã phần nào định hình nên một phòng tuyến

chống buôn bán ma túy cả ở bên trong lẫn bên ngoài khu vực. Việc xây dựng và
phát triển cơ chế hợp tác này góp phần quan trọng trong việc bảo vệ an ninh khu
vực, tiến tới xây dựng cộng đồng chính trị- an ninh ASEAN năm 2015.

4


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.
2.
3.
4.

●

Giáo trình Pháp luật cộng đồng ASEAN – Trường đại học Luật Hà Nội.
Tuyên bố Bali năm 1976.
Chiến lược hợp tác chống ma túy của ASEAN năm 2000.
Trang web:
/>
chong-ma-tuy/269263.vnp
● />21
●

/>
voi-ASEAN-phong-chong-toi-pham/237501.vgp

5