BÀI GIẢNG MÔN
BAO BÌ THỰC PHẨM
1
Tài liệu tham khảo
1. Bao bì thực phẩm – Nguyễn Duy Thịnh –
NXB ĐH Bách Khoa Hà nội
2. Bao bì thực phẩm – Nguyễn Văn Khải –
NXB Khoa học Kỹ thuật Hà nội
3. Food processing technology – P Fellows
– CRC press
4. Food packing technology – Marcel
Dekker – Welley press
2
MỞ ĐẦU
-
-
Trong ngành công nghệ sản xuất thực phẩm
ngày nay, bao bì chiếm một phần quan trọng,
cả về tỉ trọng, giá thành và chất lượng sản
phẩm
Có những sản phẩm mà bao bì chiếm tỷ trọng
lớn của sản phẩm, hoặc bao bì chiếm phần
lớn tổng giá thành sản phẩm
3
4
- Xu hướng ngày nay là người ta đánh thuế
vào bao bì, vừa để hạn chế các hao phí từ
bao bì vừa dùng tiền đánh thuế thu được để
giải quyết các vấn đề về môi trường do bao
bì gây ra
5
-
Trong ngành công nghệ thực phẩm, thì vấn
đề này càng phải được quan tâm nhiều hơn
vì, là phần tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm
trong suốt thời gian bảo quản nên nó phải
đặc biệt đảm bảo các yêu cầu về vệ sinh an
toàn thực phẩm
6
Nội dung
1. Nguyên liệu sản xuất bao bì thực phẩm
2. Chức năng của bao bì thực phẩm
3. Công nghệ sản xuất bao bì
4. Công nghệ đóng gói sản phẩm
7
Mục đích của môn học
Nhằm cung cấp cho sinh viên những kiến
thức cơ bản về bao bì dùng trong ngành
công nghiệp thực phẩm. Trên cơ sở những
kiến thức này sinh viên có thể vận dụng vào
thực tế, và kết hợp với các môn học công
nghệ khác để:
8
1.Chọn lựa đúng chủng loại bao bì cho các sản
phẩm
9
2. Chọn lựa các hình ảnh trang trí, hình thức trình
bày trên bao bì của mình phù hợp với tình hình
sản xuất hàng hóa trong nước cũng như xuất
khẩu
Lưu ý đến yếu tố văn hóa, tôn giáo, phong tục tập
quán của địa phương hoặc đất nước nơi đặt nhà
máy sản xuất hoặc sản phẩm được xuất khẩu
đến mà lựa chọn các hình ảnh trang trí phù hợp
10
3. Tiết kiệm được vật liệu làm bao bì và giảm bớt
giá thành của bao bì trong sản phẩm tiêu dùng.
Điều này làm giảm giá thành của sản phẩm từ
đó tăng tính cạnh tranh của sản phẩm trên thị
trường
11
4. Cải tiến hoặc có phương hướng cải tiến các loại
bao bì hiện tại của xí nghiệp hoặc nhà máy phù
hợp với các thiết bị hiện đại hoặc tiện lợi hơn với
người tiêu dùng
12
5. Đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm và
môi trường sống: ngày nay, xu hướng tạo
ra các bao bì có thể sử dụng làm thực
phẩm; có thể tái sử dụng, tái chế; hoặc
không gây hại cho môi trường đang ngày
càng tăng
13
CHƯƠNG 1:
BAO BÌ THỰC PHẨM – LỊCH SỬ
VÀ PHÁP LUẬT
14
1. LỊCH SỬ:
- Từ lâu đời con người đã biết vận dụng vật
liệu có sẵn trong tự nhiên để làm bao bì thực
phẩm. Như: gỗ, các loại sành, sứ…
-
Cùng với sự phát triển của các ngành công
nghiệp khác (công nghệ thủy tinh, công nghệ
luyện kim và cán kim loại, công nghiệp giấy)
15
- Đặc biệt là với công nghiệp tổng hợp chất
dẻo. Ngành công nghiệp bao bì thực phẩm
đã có những bước tiến vượt bậc, sản phẩm
ngày càng đa dạng và phong phú, đáp ứng
nhu cầu đa dạng, tiện lợi, dễ gia công chế
tạo và rẻ tiền
16
2. LUẬT PHÁP:
Để đảm bảo sức khỏe người tiêu dùng
- Đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm
- Có sự thống nhất trong bao bì, nhãn mác
- Có sự quản lý của các cơ quan chức năng,
các nhà nước khác nhau
→ cần có yếu tố luật pháp trên bao bì
-
17
18
-
Chất liệu sản xuất bao bì thực phẩm ngày
càng đa dạng, dựa trên nhiều ngành công
nghiệp khác nhau, do đó có nhiều chất khác
nhau có thể gây độc có trong bao bì thực
phẩm (BBTP), tùy theo sự có mặt và hàm
lượng các chất này mà có thể cho phép hoặc
không cho phép dùng vật liệu nào đó làm
BBTP
19
Luật pháp quy định và tiêu chuẩn hóa bao bì
về:
- Chất liệu
- Kích thước
- Hình dáng
- Nhãn mác… để phục vụ cho các công nghệ
sản xuất thực phẩm, công nghệ đóng gói,
công nghệ vận chuyển và bảo quản
20
3. TIÊU CHUẨN HÓA CHẤT LIỆU:
Về thành phần hóa học, thành phần cơ lý của vật
liệu.
21
4. TIÊU CHUẨN HÓA CÁCH ĐÓNG GÓI:
Nhằm tạo sự phối hợp với ngành sản xuất bao
bì thực phẩm, nhằm tiết kiệm vật liệu làm
bao bì, số lượng bao bì trên một tấm vật liệu
là vừa khít, hạn chế mất mát vật liệu trong
quá trình cắt ghép tạo hình bao bì
22
-
Dùng các máy đóng gói (tự động hoặc bán tự
động), sử dụng các bao bì được tiêu chuẩn
hóa→ tiết kiệm được không gian bảo quản,
tiết kiệm được năng lực của các thiết bị vận
chuyển.
-
Có được sự đồng nhất về kích thước bao bì
từ nhỏ đến lớn, giúp cho các bao bì xếp kín
không gian bảo quản với diện tích nhỏ nhất.
23
5. CƠ QUAN QUẢN LÝ:
Các cơ quan quản lý, quy định về quy cách,
vật liệu, tiêu chuẩn, kích thước, chất lượng,
các phương pháp xác định các chỉ tiêu vật lý
và hóa học...của bao bì; các ký hiệu trên bao
bì; cách ghi nhãn hàng hóa trên bao
bì...thông qua các quy định, các tiêu chuẩn,
các văn bản pháp luật...
24
-
Ở Việt Nam: Danh mục các tiêu chuẩn về
bao bì của Việt Nam TCVN; Luật An toàn
thực phẩm (Luật số 55/2010/QH12)
-
Quốc tế: Danh mục các tiêu chuẩn về bao bì
của ISO,Codex, EU và một số tiêu chuẩn
quốc gia
25