BỘ CÔNG THƯƠNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP
CHƯƠNG 6
BỘ TRUYỀN BÁNH RĂNG
HỆ BÁNH RĂNG
Mục tiêu
Phân loại truyền động BR, hệ BR
Thông số hình học
Động học, động lực học
Hệ số tải trọng tính
Ứng suất cho phép
Tính toán theo sức bền tiếp xúc, uốn
Thiết kế bộ truyền
1
6.1 Cấu tạo, phân loại, phạm vi sử dụng
6.1.1 Truyền động bánh răng
Nguyên lý làm việc: ăn khớp trực tiếp
2
Phân loại
Vị trí tương đối 2 trục
Hai trục song song
3
Hai trục cắt nhau
4
Hai trục chéo nhau
5
Vị trí vành răng ăn khớp
Ăn khớp ngoài
Ăn khớp trong
6
Phương của răng: thẳng, nghiêng, chữ v,
cong, xoắn
7
Biên dạng răng
Thân khai
Xicloit
Nôvicov
8
Ưu điểm
Kích thước nhỏ gọn, khả năng tải cao
Hiệu suất cao =(0,97 0,99)
Tuổi thọ, độ tin cậy cao
Tỷ số truyền ổn định
Phạm vi công suất, tỷ số truyền rộng
9
Nhược điểm
Tiếng ồn làm việc vận tốc cao
Chịu va đập kém.
Chế tạo khó khăn, chính xác
Phạm vi sử dụng: phổ biến, bộ truyền có
công suất, vận tốc lớn
10
6.1.2 Hệ thống bánh răng
Hệ thống bánh răng gồm
nhiều bánh răng ăn khớp
tạo thành chuỗi
11
Công dụng hệ bánh răng
Thực hiện tỷ số truyền
Truyền động 2 trục xa
12
I
II
a
Thay đổi chiều quay
Thay đổi tỷ số truyền
2’
I
1
2
II
b
A
13
Tổng hợp hay phân tích chuyển động
14
Phân loại
Hệ bánh răng thường
15
Hệ bánh răng vi sai
16
Hệ bánh răng hỗn hợp
2
4
4’
3
5
1
17
6.2 Thông số hình học bánh răng trụ
18
db: đ/k vòng cơ sở
da: đ/k vòng đỉnh
df: đ/k vòng chân
d: đ/k vòng chia
dw: đ/k vòng lăn
tw: góc ăn khớp
a, atw: khoảng cách trục
: góc nghiêng
19
m (mn): môđun
z: số răng : góc nghiêng
Thông số cơ bản bộ truyền
m (mn): môđun (pháp tuyến) tiêu chuẩn
p
p: bước răng
m
mt: môđun ngang
mn mt .cos( )
: góc lượn chân răng
m
3
20
Không dịch chỉnh
aw a
m z2 z1
2 cos
y x2 x1
h 2, 25m
Dịch chỉnh
z2 z1
aw m
y
2 cos
aw a
y
m
h 2, 25m ym
d m.z / cos
dw d
2 aw
d w1
u 1
21
Không dịch chỉnh
Dịch chỉnh
d a d 2m
d a d 2(1 x y ) m
d f d 2,5m
d f d (2,5 2 x1 )m
c 0, 25m
20
tg
tg tw tg t
cos
0
a
cos tw
cos w
aw
22
Hệ số dịch chỉnh
Tại sao phải dịch chỉnh trong gia công BR?
Z nhỏ chiều dày đáy, đỉnh răng giảm
hiện tượng cắt chân răng dịch
chỉnh khắc phục hiện tượng cắt chân
răng
23
Tránh cắt chân răng x=0
z zmin
2
17
2
sin w
24