12/24/2015

Bố Trí Sản Xuất

www.themegallery.com

Mục tiêu bài học

Trình bày khái niệm bố trí sản xuất
Khái quát vai trò bố trí sản xuất
Trình bày được các loại hình bố trí
Mô tả được cách bố trí sản xuất

1


12/24/2015

www.themegallery.com

Nội dung bài học

Khái quát về bố
trí sản xuất

Khái niệm

Vai trò

Nguyên tắc

Các loại hình
bố trí

Theo quy Theo dây Theo vị trí Theo hổn
trình
chuyền
cố định
hợp

Bài toán cân
bằng chuyền

Giới thiệu Các bước Bài tập ví
dụ
làm

www.themegallery.com

Khái quát bố trí sản xuất
1. Khái niệm

Nhân sự
Tổ chức, sắp
xếp, định dạng
về mặt không
gian của các
yếu tố như

Trang thiết bị
Không gian lưu trữ

Máy móc

Hình thành nơi
làm việc, phân
xưởng, dây
chuyền sản
xuất…

Vật liệu
Các dịch vụ khác

2


12/24/2015

Khái quát bố trí sản xuất

Khái quát bố trí sản xuất

3


12/24/2015

Khái quát bố trí sản xuất
2. Vai trò của bố trí
Tạo thuận lợi cho
quá trình sản xuất.
Sử dụng hiệu quả

nhân sự, trang thiết
bị và không gian

Giảm chi phí đầu tư
thiết bị

Vai trò

Giảm thời gian sản
xuất
Duy trì doanh thu
cao, tính linh hoạt
của tổ chức

Cung cấp sự an
toàn, thoải mái
Giảm chi phí và thời
gian cho việc sử lý
vật liệu

Khái quát bố trí sản xuất
3. Các nguyên tắc trong việc bố trí
Nguyên tắc kết hợp
- Sự kết hợp giữa người, vật liệu, máy móc và các hổ trợ dịch
vụ khác để sử dụng tối ưu các nguồn lực và đạt được hiệu quả tối đa.

Khoảng cách tối thiểu
- Liên quan đến việc đi lại, di chuyển tối thiểu của người và vật
liệu => phải được bố trí theo cách mà tổng số khoảng cách giữa người
và vật liệu càng ngắn càng tốt.


Sử dụng không gian
- Một nhà máy được bố trí tốt là nhà máy mà sử dụng hợp lý
không gian theo ba chiều: ngang, dọc và cả chiều cao của nhà máy.

4


12/24/2015

Khái quát bố trí sản xuất
3. Các nguyên tắc trong việc bố trí
Nguyên tắc dòng chảy
- Một nhà máy bố trí tốt là hướng chảy của vật liệu phải được
di chuyển từ nơi chứa vật liệu đến nơi hoàn thành, tức là không được
có bất kỳ một sự quay ngược lại nào.

An toàn, an ninh, hài lòng
- Một cách bố trí tốt là cách mà cung cấp cho người lao động
sự an toàn sự hài lòng và biện pháp an toàn chống lại trộm cắp, hỏa
hoạn, tai nạn...

Sử lý tối thiểu
- Một cách bố trí tốt là cách mà giảm được tối đa việc sử lý vật
liệu, góp phần giảm thời gian phụ khi sản xuất.

Các loại hình bố trí
1. Bố trí theo quy trình
 Sắp đặt vật lý
 Máy móc được xếp theo nhóm chức năng hoặc quy trình hoạt

động.
- Một ví dụ về bố trí được thể hiện sau đây:

5


12/24/2015

Các loại hình bố trí
1. Bố trí theo quy trình

Các loại hình bố trí
1. Bố trí theo quy trình
Máy móc sẽ được sử dụng tốt hơn và cần ít máy
hơn do đó đở tốn chi phí mua máy móc.
Tạo được tính linh hoạt sử dụng người lao động
cũng như máy móc.

Ưu
điểm

Sử dụng được tối ưu cơ sở sản xuất.
Tính độc lập trong việc sản xuất các chi tiết và bộ
phận cao
Chi phí bảo dưỡng thấp, có thể bão dưỡng theo thời
gian và lượng phụ tùng thay thế không cần nhiều

6



12/24/2015

Các loại hình bố trí
1. Bố trí theo quy trình
Chi phí sản xuất trên một đơn vị sản phẩm sẽ tăng.

Sử dụng nguyên vật liệu kém hiệu quả.

Nhược
điểm

Hiệu suất sử dụng máy móc thấp vì không phải lúc
nào số máy đầu tư cũng đi vào sản xuất.
Việc lập lịch trình sản xuất sẽ khó khăn và hoạt động
không ổn định.
Không gian và vốn sẽ tăng lên nếu sử dụng loại hình
này.

Các loại hình bố trí
2. Bố trí theo dây chuyền
 Máy móc thiết bị sẽ được bố trí sắp xếp cố định theo một
đường hình thành các dây chuyền.
 Dây chuyền sản xuất hoặc dây chuyền lắp ráp.
 Dây chuyền được bố trí theo đường thẳng, chữ U, chữ M, Chữ
L....

7


12/24/2015


Các loại hình bố trí
2. Bố trí theo dây chuyền
Bố trí dây chuyền theo đường thẳng
Vật
liệu

Sản
phẩm

Các loại hình bố trí
2. Bố trí theo dây chuyền
Bố trí dây chuyền theo chữ U

8


12/24/2015

Các loại hình bố trí
2. Bố trí theo dây chuyền
Tiết kiệm được không gian nhà xưởng
Hiệu suất sử dụng thiết bị máy móc và nhân công
cao hơn.

Ưu
điểm

Việc di chuyển của dòng nguyên vật liệu và sản
phẩm sẽ dể dàng hơn, có logic hơn.

Tiết kiệm được chi phí vận chuyển nguyên vật liệu,
Hạn chế được thời gian nhàn rỗi của công nhân.
Chu kỳ sản xuất sản phẩm được thực hiện liên tục
=> tăng năng suất và giảm chi phí

Các loại hình bố trí
2. Bố trí theo dây chuyền
Việc trục trặc một bộ phận trong dây chuyền sẽ ảnh
hưởng đến toàn bộ dây chuyền

Nhược
điểm

Nếu muốn thay đổi một vị trí nào đó sẽ ảnh hưởng
đến cả loạt vị trí sau đó
Hiệu suất sử dụng máy móc thấp vì không phải lúc
nào số máy đầu tư cũng đi vào sản xuất.
Công việc đơn điệu nhàm chán cho công nhân.

9


12/24/2015

Các loại hình bố trí
3. Bố trí theo vị trí cố định
 Sản phẩm sẽ được cố định tại một chỗ.
 Vật liệu, máy móc, người lao động và các yếu tố khác sẽ được
đưa đến vị trí này tiến hành sản xuất.
 Sản phẩm được sản xuất quá nặng hay quá lớn.

- Ví dụ như: đóng một chiếc tàu thủy, một chiếc máy bay…

Các loại hình bố trí
3. Bố trí theo vị trí cố định

10


12/24/2015

Các loại hình bố trí
3. Bố trí theo vị trí cố định

Các loại hình bố trí
3. Bố trí theo vị trí cố định

Ưu
điểm

Do sản phẩm được cố định tại một chổ nên
sẽ không tốn chi phí vận chuyển từ nơi này
đến nơi khác trong quá trình sản xuất. Tốn ít
chi phí choviệc đầu tư bố trí.

Nhược
điểm

Đòi hỏi lao động phải có tay nghề cao, việc
di chuyển thiết bị và lao động sẽ phát sinh
chi phí.


11


12/24/2015

Các loại hình bố trí
4. Bố trí theo hổn hợp
- Trên thực tế người ta thường kết hợp những kiểu bố trí lại
với nhau để có thể tận dụng hết được ưu điểm của từng loại. Như
vậy sẽ tăng năng suất lao động cũng như hạ giá thành sản phẩm.
Nhưng muốn làm được điều này thì cần có người quản trị tốt và
vốn đầu tư ban đầu sẽ cao.

Các loại hình bố trí
4. Bố trí theo hổn hợp
Vật
liệu A

Vật
liệu B

Vật
liệu C

Vật
liệu D

Quy
trình

A

Quy
trình
B

Quy
trình
C

Quy
trình
D

Bán thành
phẩm A

Bán thành
phẩm B

Bán thành
phẩm C

Bán thành
phẩm D

Sản
phẩm

Dây chuyền lắp ráp sản phẩm


12


12/24/2015

Bài toán cân bằng chuyền
1. Giới thiệu về cân bằng chuyền
 Bố trí sản xuất theo sản phẩm,
quá trình sản xuất được thiết kế
theo "mô hình dòng chảy“.
 Quá trình phân giao nhiệm vụ cho
từng nơi làm việc được gọi là cân
bằng chuyền.
 Mục tiêu của việc cân bằng
chuyền là tạo ra những nhóm
bước công việc có thời gian gần
bằng nhau.

Bài toán cân bằng chuyền
Các nguyên tắc trong cân bằng chuyền
Công việc có thời gian dài nhất (Longest taks time - LTT)
Chọn công việc có sẵn mà có thời gian thực hiện dài nhất.
Công việc có thời gian ngắn nhất (Shortest task time – STT)
Chọn công việc có sẵn mà có thời gian thực hiện ngắn nhất.
Công việc theo sau nhiều nhất (Most following tasks - MFT)
Chọn công việc có sẵn mà có số công việc theo sau là
nhiều nhất.

13



12/24/2015

Bài toán cân bằng chuyền
Các nguyên tắc trong cân bằng chuyền
Công việc theo sau ít nhất (Least following tasks - LFT)
Chọn công việc có sẵn mà có số công việc theo sau ít
nhất.
Xếp hạng vị trí khối lượng (Ranked positional weight)
Chọn công việc có sẵn mà có tổng thời gian các công việc
theo sau là dài nhất.

Bài toán cân bằng chuyền
2. Các bước để thực hiện bài toán cân bằng chuyền
Một bài toán cân bằng chuyền được thực hiện theo 7 bước sau:
Bước 1: Xác định các mối quan hệ tuần tự giữa các công việc và
vẽ sơ đồ ưu tiên.
Bước 2: Tính nhịp chuyền mục tiêu:

C

T
 SP

Bước 3: Tính số nơi làm việc tối thiểu đảm bảo sản xuất đạt chỉ
tiêu. Số nơi làm việc tối thiểu được tính theo công thức sau:
n

N min 


t

i

i

C
Bước 4: Lựa chọn nguyên tắc để thực hiện công việc cân bằng
chuyền

14


12/24/2015

Bài toán cân bằng chuyền
2. Các bước để thực hiện bài toán cân bằng chuyền
Bước 5: Tiến hành phân giao công việc. Bắt đầu từ nơi làm
việc đầu tiên, phân giao công việc đầu tiên cho đến khi mà tổng
thời gian các công việc bằng với nhịp chuyền hoặc không có công
việc nào có thời gian khả thi để bố trí tiếp. Lặp lại với nơi làm việc
thứ 2, 3 và cứ thế cho đến khi tất cả công việc được giao xong.
Bước 6: Tính hiệu năng của dây chuyền E 

t

i

N min * C


Bước 7: Nếu hiệu năng của dây chuyền không đạt yêu cầu. Sử
dụng nguyên tắc khác và tiến hành cân bằng lại dây chuyền.

Bài toán cân bằng chuyền
3. Bài tập ví dụ
- Một công ty muốn thực hiện cân bằng cho dây chuyền
sản xuất 192 sản phẩm trong một ngày (8 giờ làm việc). Thứ tự
công việc và thời gian mỗi công việc được cho trong bảng sau.
Thực hiện bài toán cân bang chuyền lần lượt sử dụng 5 nguyên
Công việc làm
tắc đã nêu ở trên.
Công việc
Thời gian (giây)
A
B
C
D
E
F
G
H
I
J

trước
A
A
B
B

B
D,E,F
C
H
G,I

40
80
120
25
20
15
30
145
130
115
Tổ

720

15


12/24/2015

Bài toán cân bằng chuyền
3. Bài tập ví dụ
Đầu tiên ta sử dụng nguyên tắc LTT. Lời giải như sau:
- Bước 1: Vẽ sơ đồ thể hiện công việc ưu tiên
Công việc

A
B
C
D
E
F
G
H
I
J

Công việc
làm trước
A
A
B
B
B
D,E,F
C
H
G,I

D
B
A

E

G


F
C

H

J
I

Bài toán cân bằng chuyền
3. Bài tập ví dụ
- Bước 2: Tính nhịp chuyền. Ta có một ngày làm việc 8 giờ
= 28800 giây. Vậy C = 28800/192 = 150 giây/sản phẩm.
- Bước 3: Tính số nơi làm việc tối thiểu: N = 720/150 = 4.8.
Làm tròn thành 5 nơi làm việc. ( Vì nơi làm việc không thể là số
thập phân).
Bước 4: Theo đề bài chọn nguyên tắc LTT để phân giao
công việc.
- Bước 5: Ta tiến hành phân giao công việc. Thực hiện như
sau.

16


12/24/2015

Bài toán cân bằng chuyền
3. Bài tập ví dụ
Công việc
A

B
C
D
E
F
G
H
I
J

Thời gian
(giây)
40
80
120
25
20
15
30
145
130
115

Công việc
làm trước
A
A
B
B
B

D,E,F
C
H
G,I

Nơi làm
việc

Công việc
khả thi

Chọn
công việc

Thời gian
làm việc

Thời gian
cộng dồn

Thời gian
còn lại

S1

A
B
D, E, F

A

B
D

40
80
25

40
120
145

110
30
5

S2

E, F, C
E, F

C
E

120
20

120
140

30

10

S3

F, H

H

145

145

5

S4

F, I
F

I
F

130
15

130
145

20
5


S5

G, J
J

G
J

30
115

30
145

120
5

D
B
A

E

G

F
C

J


H

I

Bài toán cân bằng chuyền
3. Bài tập ví dụ
- Bước 6: Tính hiệu năng của dây chuyền:

E

t

i

N min * C



720
 0,96  96%
5*150

- Hiệu năng của dây chuyền là 96% vậy thời gian trì hoãn
chỉ có 4%.

17


12/24/2015


Bài toán cân bằng chuyền
3. Bài tập ví dụ
Tiến hành lần lượt các nguyên tắc ta có kết quả sau.
Gợi ý đáp án
Sử dụng nguyên tắc MFT
Sử dụng nguyên tắc STT
Nơi làm việc

Các công việc

Nơi làm
việc

Các công việc

1

A, B, F

1

A, B, D

2

E, D, G

2


C, E

3

C

3

F, G

4

H

4

H

5

I

5

I

6

J


6

J

Bài toán cân bằng chuyền
3. Bài tập ví dụ
Sử dụng nguyên tắc LFT
Nơi làm việc

Các công việc

1

A, B, D

2

E, F, G

3

C

4

H

5

I


6

J

Sử dụng nguyên tắc RPW
Nơi làm việc

Các công việc

1

A, B, D

2

C, E

3

H

4

I, F

5

G, J


18


12/24/2015

19