Tham luận: Kế hoạch chuyển đổi Hợp tác xã theo Luật Hợp tác xã năm
2012, thành phố Hòa Bình.
Kính thưa:................................
Được sự cho phép của Đại hội, tôi xin tham luận về “Kế hoạch và giải
pháp chuyển đổi, tổ chức lại HTX theo Luật Hợp tác xã năm 2012 trên địa bàn
thành phố Hòa Bình”.
Kính thưa Đại hội!
Trong những năm qua hoạt động SXKD của kinh tế tập thể đã có những
đóng góp vào tăng trưởng kinh tế của thành phố. Các HTX nông nghiệp từng
bước hoạt động có hiệu quả, chú trọng thực hiện việc hướng dẫn chuyển giao
tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, góp phần chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi
theo hướng sản xuất hàng hoá và hiệu quả kinh tế. HTX hoạt động dịch vụ vận
tải, Tín dụng, TTCN hoạt động ổn định và làm ăn có lãi, đóng góp vào NSNN và
tạo việc làm ổn định cho xã viên.
Công tác tổ chức, quản lý HTX bước đầu được củng cố, một số HTX đã
khắc phục tình trạng thua lỗ kéo dài; quản lý HTX đã có những thay đổi tiến bộ
theo hướng dân chủ và minh bạch hơn.
Tuy nhiên, trên địa bàn thành phố Hoà Bình số lượng các HTX còn ít,
hiện có 17 HTX đang hoạt động trên các lĩnh vực. Trong đó: Loại hình dịch vụ
KD nông nghiệp có 9 HTX; Sản xuất tiểu thủ công nghiệp 01 HTX; vận tải có
7 HTX. Nhìn chung quy mô các HTX còn nhỏ hẹp, vốn còn ít, số lượng lao
động thường xuyên tại HTX còn hạn chế. Tỷ lệ đóng góp của khu vực kinh tế
tập thể còn thấp.
Còn nhiều HTX chưa năng động trong phát triển kinh doanh, việc xây
dựng phương án kinh doanh còn nhiều hạn chế. Tiềm lực nội tại của các HTX
hạn chế và yếu thế trong việc cạnh tranh với các thành phần kinh tế khác. Các
HTX nông lâm nghiệp mới làm được dịch vụ đầu vào, còn bỏ trống khâu chế
biến, tiêu thụ sản phẩm, cung cấp tín dụng cho xã viên; chưa mạnh dạn thực
hiện liên doanh, liên kết để mở thêm ngành nghề mới. Một số HTX chủ yếu
thực hiện các dịch vụ phục vụ cho sản xuất nông nghiệp trong quá trình đô thị
hoá, đất đai phải thu hồi nhưng chưa có phương án chuyển đổi hình thức sản
xuất kinh doanh.
Việc triển khai các chủ trương chính sách còn chậm, nhất là tổ chức thực
hiện các chính sách đã ban hành ở cơ sở. Tổ chức bộ máy quản lý Nhà nước về
kinh tế tập thể cần được được củng cố cả về số lượng và chất lượng cán bộ
cũng như các điều kiện đảm bảo thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với
lĩnh vực này.
Việc chuyển đổi HTX theo Luật HTX năm 2012 tại một số HTX còn
chậm, hiện tại thành phố mới chuyển đổi được 7 HTX, trong đó 5 HTX hoạt
động trong lĩnh vực vận tải, 1 HTX tiểu thủ công nghiệp và 1 HTX dịch vụ
nông nghiệp.
1
* Nguyên nhân chủ yếu của các hạn chế, yếu kém nêu trên đã được chỉ ra
trong nhiều năm qua là do nhận thức về HTX của các cấp, các ngành, đặc biệt
là người đứng đầu chưa đầy đủ, chưa thống nhất, ý thức trách nhiệm còn thấp;
ảnh hưởng tâm lý của HTX trong thời kỳ kế hoạch hóa tập trung, quan liêu bao
cấp còn nặng nề; năng lực của các HTX còn yếu chưa theo kịp với những biến
động của thị trường; công tác quản lý nhà nước về HTX còn nhiều hạn chế, bộ
máy phân tán hoạt động kém hiệu quả; khuôn khổ pháp luật, chính sách phát
triển HTX chưa hoàn thiện, còn nhiều bất cập…
* Xuất phát từ thực tiển kinh tế tập thể những năm gần đây chúng
tôi nhận thấy rằng:
- Kinh tế tập thể trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn mà nòng cốt là
HTX có vị trí quan trọng trong quá trình thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại
hoá nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới, song HTX nông nghiệp có những
đặc thù riêng gắn với nông nghiệp, nông dân và cộng đồng xã hội, vì vậy, cần
có sự lãnh đạo, vận động, hướng dẫn của Đảng, chính quyền và đoàn thể các
cấp. Nơi nào có sự lãnh đạo tập trung, thống nhất; sự chỉ đạo cụ thể, sát sao của
chính quyền thì ở đó kinh tế tập thể phát triển; khó khăn, tồn tại của HTX được
xử lý; tổ chức, quản lý và nội dung hoạt động của HTX chuyển biến tích cực.
- Sự phát triển và thành công của HTX là do chính HTX quyết định mà
yếu tố cơ bản là năng lực, trình độ của đội ngũ cán bộ quản lý, đứng đầu là Chủ
nhiệm HTX. Nhà nước có vai trò quan trọng, tạo môi trường thuận lợi, định
hướng, chỉ đạo, hướng dẫn và hỗ trợ HTX trong quá trình phát triển, nhất là đào
tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý, tạo nguồn nhân lực cho HTX. Chính quyền địa
phương không làm thay hoặc can thiệp trực tiếp vào quá trình hoạt động sản
xuất, kinh doanh của HTX, làm giảm tính năng động của cán bộ quản lý, tính
độc lập, tự chủ của HTX.
- Phát huy dân chủ trong các hoạt động của HTX, đặc biệt vấn đề xử lý
công nợ; thu chi và phân phối, làm lành mạnh công tác tài chính trong HTX.
Trong phân phối lãi ưu tiên để quỹ tái sản xuất, đặc biệt chú ý phân phối theo
vốn góp và mức độ sử dụng dịch vụ của HTX, để xã viên gắn bó với HTX và
thúc đẩy HTX mở rộng các hoạt động sản xuất - kinh doanh, dịch vụ.
- Phương án sản xuất - kinh doanh, dịch vụ của HTX phải mang tính khả
thi và gắn với thị trường, HTX mở rộng liên doanh, liên kết với các thành phần
kinh tế, làm vệ tinh cho các doanh nghiệp để tìm kiếm thị trường tiêu thụ sản
phẩm; đồng thời huy động vốn hoạt động HTX; dạy nghề cho xã viên, mở
mang ngành nghề mới, khai thác thế mạnh tiềm năng của kinh tế hộ ở địa
phương.
Với mục tiêu củng cố, đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế
tập thể, trong đó đẩy mạnh triển khai thực hiện công tác chuyển đổi HTX theo
Luật HTX năm 2012 có ý nghĩa hết sức quan trọng.
Để làm tốt công tác này, trong năm 2014, UBND thành phố đã tổ chức
và phối hợp thực hiện công tác tuyên truyền, triển khai tập huấn về Luật HTX
năm 2012, trong đó: Phối hợp với Viện đào tạo và phát triển kinh tế tổ chức tập
huấn Luật HTX năm 2012 cho các cán bộ, xã viên HTX trên địa bàn. Ban hành
2
Quyết định số 1427/QĐ-UBND ngày 8/4/2014 về việc kiểm tra, rà soát tình
hình hoạt động của các Hợp tác xã trên địa bàn thành phố Hòa Bình. Thông qua
công tác kiểm tra rà soát để đánh giá một số nội dung:
- Việc thực hiện đăng ký kinh doanh và tổ chức thực hiện kinh doanh
theo ngành nghề đã đăng ký, việc chuyển đổi HTX theo luật.
- Tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh và thực hiện nghĩa vụ đối với
Nhà nước.
- Tình hình quản lý đất đai
- Chế độ báo cáo theo quy định.
Trên cơ sở kiểm tra, rà soát xây dựng kế hoạch chuyển đổi HTX theo
Luật.
- Đôn đốc, hướng dẫn các HTX thực hiện chuyển đổi, tổ chức lại HTX
và đăng ký kinh doanh theo Luật năm 2012, trong đó tập trung đối với các HTX
tại 3 xã: Yên Mông, Dân chủ và Sủ Ngòi, hiện nay cả 3 xã đã thực hiện chuyển
đổi xong, hoàn thành tiêu chí số 13 - Hình thức tổ chức sản xuất trong xây dựng
nông thôn mới.
Thực hiện Kế hoạch số 104-KH/TU ngày 11/9/2014 của Tỉnh ủy Hòa
Bình, Thành ủy Hòa Bình đã ban hành Quyết định số 107-KH/TH.U ngày
12/02/2015 triển khai thực hiện Kết luận số 56-KL/TW ngày 21/02/2013 của
Bộ Chính trị về đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết TW5 (khóa IX) về tiếp tục đổi
mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể.
Mục tiêu phấn đấu: Đến năm 2020: Không còn Hợp tác xã hoạt động
hình thức, các hợp tác xã yếu kém dưới 10%; có từ 60-70% Hợp tác xã hoạt
động từ khá trở lên; 60% cán bộ chủ chốt Hợp tác xã được đào tạo, trong đó
40% đạt trình độ chuyên môn từ cao đẳng trở lên.
Tốc độ tăng trưởng bình quân trong khu vực kinh tế tập thể giai đoạn
2015-2020 đạt từ 6,5-7%/năm; trong đó: Các Hợp tác xã thuộc lĩnh vực công
nghiệp, tiểu thủ công nghiệp tăng bình quân 10-12%/năm. các Hợp tác xã thuộc
lĩnh vực nông nghiệp tăng 2-3%/năm; các Hợp tác xã thuộc lĩnh vực thương
mại, dịch vụ tăng bình quân 9,2-10%/năm, các Quỹ tín dụng nhân dân tăng
bình quân 6-6,5%/năm.
* Để làm tốt công tác phát triển kinh tế tập thể, tập trung thực hiện kế
hoạch chuyển đổi HTX theo Luật năm 2012, trong thời gian tới Thành phố tiếp
tục thực hiện một số nhiệm vụ, giải pháp sau:
- Tổ chức kiện toàn BCĐ theo hướng bổ sung đầy đủ các ban ngành liên
quan thuộc thành phố, UBMTTQ, khối đoàn thể và Lãnh đạo UBND các
phường, xã là thành viên BCĐ.
- Kiên quyết giải thể, thu hồi giấy chứng nhận đăng ký HTX đối với các
HTX không còn hoạt động. Đối với các HTX hoạt động yếu kém, không đủ
điều kiện hoạt động theo Luật HTX năm 2012 định hướng chuyển đổi loại hình
tổ chức khác.
- Tiếp tục hướng dẫn, đôn đốc các HTX chuyển đổi theo Luật HTX năm
2012. Thực hiện chuyển đổi, đăng ký lại GCN đăng ký HTX, kiện toàn tổ chức
3
bộ máy quản lý có trình độ, năng lực; rà soát, sửa đổi, bổ sung Điều lệ HTX
theo quy định, chủ động xây dựng kế hoạch, phương án SXKD cụ thể và triển
khai hoạt động hiệu quả.
- Thực hiện việc lựa chọn HTX có đủ năng lực, điều kiện để giao quản lý
khai thác 3 công trình nước sinh hoạt tập trung tại xã Thống Nhất theo Quyết
định số 1544/QĐ-UBND ngày 21/8/2015 của Ủy ban nhân dân tỉnh Hòa Bình
phê duyệt Kế hoạch thí điểm giao các HTX quản lý, khai thác, kinh doanh công
trình nước sạch nông thôn, chợ nông thôn và công trình thủy lợi.
- Trên cơ sở kết quả thí điểm, tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho các
HTX nông nghiệp tham gia các chương trình, dự án phát triển nông nghiệp và
hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ công trong nông nghiệp như: quản lý chợ,
thủy lợi phí, nước sạch sinh hoạt....
- Tiếp tục kiểm tra, rà soát tại các HTX, căn cứ vào báo cáo tiến độ thực
hiện và đề nghị của các HTX, thành phố xây dựng kế hoạch giải thể đối với các
HTX hoạt động hiệu quả kém, tồn tại mang tính hình thức hoặc không hoạt
động.
- Tiếp tục phối hợp tuyên truyền, vận động chủ trương, chính sách mới
về kinh tế tập thể. Tập trung chỉ đạo giải quyết khó khăn, vướng mắc trong quá
trình triển khai việc chuyển đổi HTX, trong đó rà soát, đánh giá lại, xác định rõ
nguồn gốc tài sản hình thành, giải quyết dứt điểm nợ đọng kéo dài, các các
tranh chấp trong giữa các thành viên và Ban quản trị HTX để chuyển đổi HTX
có hiệu quả.
- Tổng kết và xây dựng các mô hình HTX theo đúng bản chất HTX để
phổ biến nhân rộng, xoá bỏ những mặc cảm không tốt về HTX đang tồn tại
hiện nay. Tạo cơ chế thông thoáng về thủ tục hành chính, thủ tục về cấp giấy
chứng nhận ĐKKD, thủ tục về đất đai để tạo môi trường thuận lợi cho các HTX
tiếp tục phát triển; Thực hiện chính sách hỗ trợ cho các HTX của những người
nghèo, có thu nhập thấp, sản xuất nhỏ, ở khu vực nông nghiệp, như chính sách:
hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, lao động làm việc ở
HTX và chuyển giao khoa học kỹ thuật cho HTX.
- Khuyến khích phát triển các loại hình tổ hợp tác, đa dạng hoá các hình
thức hợp tác, tạo điều kiện thuận lợi để các tổ hợp tác phát triển bền vững.
- Sử dụng nguồn kinh phí khuyến khích phát triển kinh tế, kinh phí khoa
học hàng năm từ ngân sách Thành phố để tổ chức tập huấn chuyển giao, ứng
dụng khoa học kỹ thuật trong sản xuất đối với các tổ hợp tác và HTX.
- Gắn việc thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia như chương
trình xoá đói giảm nghèo, chương trình tạo việc làm...Các chính sách hổ trợ của
tỉnh: hỗ trợ nuôi cá lồng vùng lòng hồ thủy điện Hòa Bình; Hỗ trợ phát triển
sản xuất hàng hóa trong lĩnh vực trồng trọt; Hỗ trợ làng nghề truyền thống... với
việc phát triển tổ hợp tác và HTX.
Trên đây là ý kiến tham luận của thành phố Hòa Bình về Kế hoạch và
giải pháp chuyển đổi tổ chức lại HTX theo Luật HTX năm 2012.
Cuối cùng, tôi xin kính chúc các vị đại biểu sức khỏe, hạnh phúc. Chúc
Đại hội thành công tốt đẹp./.
4
5