THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
CHNG 1: QU TRèNH PHN HểA T TNG CA VIT NAM
QUC DN NG
1. Vi nột v s thnh lp v quỏ trỡnh hot ủng ca Vit Nam Quc

OBO
OKS
.CO
M

Dõn ng
Vit Nam Quc Dõn ng l mt t chc chớnh tr ca giai cp t sn
ủc thnh lp vo ngy 25 12 1927, ly ch ngha Tam dõn ca Tụn Trung
Sn lm tụn ch mc ủớch ca ng. Quỏ trỡnh ra ủi v hot ủng ca t chc
ny cú th chia lm hai thi k: thi k trc v sau nm 1930. Tuy nhiờn trong
phm vi bi vit ny, chỳng tụi ch ủ cp ủn Vit Nam Quc Dõn ng thi
k trc nm 1930. Trong quỏ trỡnh tn ti ca mỡnh, Vit Nam Quc Dõn ng
ủó t chc cỏc cuc bo ủng, gúp mt ting núi khụng nh trong s nghip ủu
tranh vỡ nn ủc lp dõn tc. Vit Nam Quc Dõn ủng ủc coi l t chc tiờu
biu nht cho khuynh hng chớnh tr mang tớnh cht t sn ca tng lp tiu t
sn yờu nc Vit Nam ủu th k XX. Tuy nhiờn vo cui nhng nm 20 ca
th k XX, theo xu th chung ca phong tro cỏch mng trờn th gii, bn thõn
VNQD cng cú nhng chuyn bin mnh m.
2. Quỏ trỡnh phõn húa t tng

Cn nguyờn ca s chuyn húa trc ht nm ngay trong nhng hn ch
ca Vit Nam Quc Dõn ng. ú l s khụng rừ rng trong cng lnh hnh
ủng, quan ủim li thi, nhn thc ca ủng viờn khụng thng nht, t chc
lng lo li phc tp. Tt c ngay t ủu ủó bỏo hiu trc s tht bi tt yu ca
nú.

KI L

Khụng phi ủn sau khi ngha Yờn Bỏi, mi din ra s phõn húa t
tng trong ni b Vit Nam Quc Dõn ng. S phõn húa ủú ủó tn ti ngay t
ủu khi t chc ny ủc thnh lp. Tuy nhiờn phi ti sau khi ngha Yờn Bỏi,
nhng mõu thun trong ni bụ Vit Nam Quc Dõn ng mi b l rừ nột, bt
ủu t ủõy, quỏ trỡnh phõn húa mi thc s din ra mnh m v sõu sc. S tht
bi ca cuc khi ngha Yờn Bỏi ủó ủa ủn s tan v hon ton ca t chc
Vit Nam Quc Dõn ng.

1



THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
Tuy nhiờn cú mt nguyờn nhõn khỏch quan nhng khụng kộm phn quan
trng gúp phn lm nờn s tht bi hon ton ca Vit Nam Quc Dõn ng, ủú
chớnh l s ln mnh ca phong tro gii phúng dõn tc theo khuynh hng vụ

OBO
OKS
.CO
M

sn. M ủi din tiờu biu nht thi k ny chớnh l Hi Vit Nam cỏch mng
thanh niờn. Nhng u th vt tri ca khuynh hng ny khi gp s lỳng tỳng
trong lý lun cỏch mng ca Vit Nam Quc Dõn ng thỡ cng cú ủiu kin ln
ỏt. V mt l tt yu l nhng nh hng ca nú s to nờn mt cuc phõn húa
t tng mnh m gia nhng ủng viờn Quc dõn ủng.


Nhng biu hin gay gt nht ca s chia r trong nụi b ủng chớnh l
thụng qua cỏc cuc tranh lun v t tng chớnh tr v phng phỏp cỏch mng
gia cỏc ủng viờn Vit Nam Quc Dõn ng v nhng ngi cng sn. V
thc cht ủõy l nhng hot ủng tuyờn truyn nhm gõy nh hng v thu phc
qun chỳng ca cỏc t chc cỏch mng ny. Quỏ trỡnh ủu tranh thc s din ra
quyt lit trong cỏc nh tự ủ quc. Nhm xuyờn tc ch ngha cng sn, cỏc anh
em Quc Dõn ng trong nh tự Ha Lũ ủó ra tp chớ Bỳt tiờu su, núi chự
ngha cng sn l Tam vụ (vụ tụn giỏo, vụ gia ủỡnh, vụ t quc) v tuyờn truyn
cho ch ngha Tam dõn. ỏng chỳ ý hn c l nhng cuc bỳt chin ny la
thiu chỳt na ủó dn ủn xung ủt v lc trong nh tự Ha Lũ. Khụng ch din
ra Ha Lũ, m ti Hũn Cau, nhng xung ủt tng t cng din ra khụng kộm
phn gay gt. V kt qu ca s phõn húa ny chớnh l s tuyờn b ly khai ch
ngha Tam dõn ca 6 thnh viờn ch cht ca t chc ny, bao gm: Tng Dõn
Bo, Nguyn Vn Viờn, Hong Thỳc D, Lờ Vn Phỳc, Nguyn Phng Tho

KI L

v Trn Huy Liu. Ngc li vi xu hng tin b trờn, mt b phn khỏc trong
Vit Nam Quc Dõn ng vn gi nguyờn lp trng dõn tc t sn v dn dn
chuyn sang ch ngha ci lng, ủi vo con ủng phn cỏch mng, cú nhng
hnh ủng khng b nhng ngi cng sn. Nh vy mc dự Quc Dõn ng
Vit Nam ủó kt thỳc vai trũ lch s tin b ca nú vo nm 1930 khi khi ngha
Yờn Bỏi kt thỳc, nhng quỏ trỡnh phõn húa sau khi ngha ca nú vn tip tc
din ra trong cỏc nh tự ủ quc. V ủú l xu th tt yu ca thi ủi thi ủi
m giai cp t sn Vit Nam ủó khụng cũn ủ kh nng nm ngn c ủu tranh
2




THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
gii phúng dõn tc, ngn c y nay ủó ủn lỳc phi chuyn sang tay giai cp vụ
sn.
3. Nguyờn nhõn dn ti s phõn húa t tng

OBO
OKS
.CO
M

Nhn thc chớnh tr ca cỏc ủng viờn VNQD ngay t ủu ủó khụng cú
s thng nht. Mt ủiu m chớnh nhng ủng viờn ca ủng ny phi tha nhn
l s nghốo nn v lớ lun ca ủng. Ngay t khi thnh lp ủng ủó khụng thng
nht ủc Cng lnh chớnh tr cng nh Chng trỡnh hnh ủng ca ủng. Do
ủú dn ủn s nhn thc v gii thớch cú s khỏc nhau gia cỏc c s ủng
nhng ni khỏc nhau, ủc bit gia k b Nam K vi K b Bc K v Tng
b. Trong khi Bc K, Vit Nam Quc Dõn ng thng s dng th ca yờu
nc ca Phan Bi Chõu, Phan Chõu Trinh v ti liu ca trng ụng Kinh
Ngha Thc lm ti liu tham kho thỡ ti Nam K, Trn Huy Liu v cỏc
ủng chớ ca ụng li mn ti liu ca Hi Vit Nam Cỏch Mng Thanh Niờn
lm ti liu hc tp ch yu: A.B.C ch ngha cng sn, Cụng xó Pari Do vy
mc dự vn ủng trong hng ng ca Vit Nam Quc Dõn ng nhng cỏc ủng
viờn Nam K cng ủó ớt nhiu chu nh hng ca t tng cng sn. iu
ny ủc th hin rt rừ qua cỏch gii thớch ca Trn Huy Liu v cỏi mnh ủ
gi l Trc lm cỏch mng quc gia, sau lm cỏch mng th gii ủc ủ ra
trong Cng lnh chớnh tr ca ủng. Trn Huy Liu ủó tip cn t tng chớnh
tr ca t chc Thanh Niờn v mi liờn h bin chng gia cỏch mng Vit Nam
v cỏch mng th gii. Ngay t ủu ụng v cỏc ủng chớ ca mỡnh ủó cú xu
hng quc t khi ct ngha: cỏch mng th gii l cu cỏnh, cỏch mng quc


KI L

gia l con ủng phi tri qua. Trong khi ủú do chu nh hng ca ch ngha
Tam Dõn, cỏc ủng viờn Vit Nam Quc Dõn ng Bc K li hiu cỏch
mng th gii theo quan ủim ca Tụn Trung Sn l giỳp ủ cỏc dõn tc nh
yu lm cỏch mng ch khụng phi liờn hip vi giai cp vụ sn ton th gii.
Mt nguyờn nhõn na dn ti tỡnh trng khng thng nht v mt chớnh tr
ca Vit Nam Quc Dõn ng l thnh phn xó hụi rt khụng ging nhau gia
cỏc ủng viờn. Do thnh phn giai cp khỏc nhau, gm c tiu t sn, t sn dõn

3



THÖ VIEÄN ÑIEÄN TÖÛ TRÖÏC TUYEÁN
tộc, trí thức, ñịa chủ, binh lính… nên ñường lối chính trị của Việt Nam Quốc
Dân Đảng ñược hiểu theo quan ñiểm riêng của từng giai cấp.
Đặc biệt trong VNQDĐ, bộ phận trí thức tiểu tư sản yêu nước chiếm

OBO
OKS
.CO
M

thành phần chủ yếu, vừa là lực lượng nòng cốt, vừa ñóng vai trò lãnh ñạo tổ
chức ñảng. Tính chất “trung gian” khiến cho tầng lớp tiểu tư sản mang trong
lòng nó nhiều khả năng chuyển hóa khác nhau. Do không có hệ tư tưởng riêng
nên trong phong trào dân tộc tất nhiên nó sẽ hành ñộng hoặc dưới ngọn cờ tư
sản hoặc dưới ngọn cờ vô sản. Tương quan giữa tư sản và vô sản sẽ quyết ñịnh
chiều hướng chuyển hóa của nó. Như vậy chính tính chất “trung gian’ của tầng

lớp này cũng là một nguyên nhân dẫn tới tình trạng phân hóa và chuyển hóa
trong tư tưởng chính trị của VNQDĐ.

Nguyên nhân trực tiếp ñưa ñến sự phân hóa tư tưởng của tổ chức này là
cuộc ñấu tranh về ñường lối chính trị, tư tưởng và lý luận cách mạng giữa các
ñảng viên Việt Nam Quốc Dân Đảng và Hội viên của Hội Việt Nam Cách Mạng
Thanh Niên – tổ chức cách mạng theo chủ nghĩa cộng sản tiêu biểu nhất ở Việt
Nam lúc bấy giờ. Mặc dù cùng ñứng trên trận tuyến là cách mạng dân tộc, tuy
nhiên mối quan hệ giữa Việt Nam Quốc Dân Đảng và Hội Việt Nam cách mạng
thanh niên còn ñược hiểu trên một mặt khác, ñó là mối quan hệ giữa những tổ
chức ñại diện cho hai hệ tư tưởng có khuynh hướng phủ ñịnh nhau trong phong
trào giải phóng dân tộc. Trong mối quan hệ ấy có chứa ñựng những cơ sở ñể
thống nhất và chuyển hóa, ñó là lập trường dân tộc, nhưng mặt khác không thể
dẫn tới sự hòa nhập làm một vì ñiều này trái với nguyên tắc giai cấp ñấu tranh.

KI L

Chính vì vậy ñiều tất yếu sẽ dẫn tới một cuộc ñấu tranh không khoan nhượng
giữa hai khuynh hướng chính trị này, mà ñại biểu chính là những ñảng viên của
Việt Nam Quốc Dân Đảng và Hội Việt Nam cách mạng thanh niên.

4



THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
CHNG 2: QU TRèNH CHUYN BIN T TNG CA TRN
HUY LIU
1. Vai trũ ca Trn Huy Liu trong t chc Vit Nam Quc Dõn


OBO
OKS
.CO
M

ng
Trn Huy Liu ra nhp Vit Nam Quc Dõn ng nm 1928 sau khi ủng
Thanh niờn ca ụng tan ró. Sau khi ra nhp, ụng ủó ủc t chc giao nhim v
gi vai trũ l ủi biu ca VNQD Nam k. Trong quỏ trỡnh lónh ủo k b
Nam k, ụng ủó cú nhng nh hng nht ủnh, gi vai trũ ủnh hng nhn
thc ca cỏc ủng chớ ủng viờn. Di s ủiu hnh ca Trn Huy Liu, cỏc
ủng viờn VNQD Nam k ngay t ủu ủó cú phn lỡa xa ch ngha Tam dõn
ủc coi l tụn ch mc ủớch ca ủng. Tuy nhiờn Trn Huy Liu cựng rt nhiu
cỏc ủng chớ ca ụng Nam K ủó sm phi lỡa xa trng hot ủng sau khi b
bt vỡ can ti mu sỏt Ton quyn Pỏtxki-ờ. T ủõy dỏnh du mt chng ủng
hot ủng mi ca Trn Huy Liu, nh tự ca bn ủ quc ủo Hũn Cau v
Cụn Lụn chớnh l mụi trng quan trng cho nhng chuyn bin t tng ca
ụng v 5 ủng chớ cựng chớ hng vi ụng.

2. Quỏ trỡnh chuyn bin t tng ca Trn Huy Liu
Khụng may mn ging nh cỏc ủng chớ khỏc nhy vo lm cỏch mng ủó
ủc gia nhp ngay hng ng ca ng, ủ cú th tr thnh mt ủng viờn cng
sn chõn chớnh, Trn Huy Liu ủó phi sng vi nhng mõu thun gay gt, cỏi
c xung ủt vi cỏi mi, cỏi c chng li cỏi mi mt cỏch bng bnh, dai dng
v cui cựng cỏi mi ln ỏt cỏi c. V con ủng phn ủu tr thnh ủng viờn

KI L

cng sn ca ụng thc s gp ghnh, khỳc khuu.


Trc khi ngha Yờn Bỏi, trong t tng ca Trn Huy Liu ủó cú
nhng nột khỏc bit vi nhng ủng viờn khỏc trong t chc. Tuy nhiờn lỳc ủú
ụng cha cú ủiu kin ủ t mỡnh lm mt cuc cỏch mng trong nhn thc
cng nh trong hnh ủng. Phi ủn thi ủim nm 1930, tht bi ca khi
ngha Yờn Bỏi cú th núi l mt cỳ hớch mnh m trong quỏ trỡnh chuyn bin
t tng ca Trn Huy Liu. Trn Huy Liu cng ging nh nhng anh em tõm
huyt ca Vit Nam Quc Dõn ng vụ cựng ủau xút trc nhng tn tht
5



THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
khụng th cu vón ni ca ủng, nhng mt khỏc ụng cng sỏng sut nhn ra
rng nu c tip tc manh ủng nh th thỡ trc sau cng t chuc ly tht bi
m thụi.

OBO
OKS
.CO
M

Cuc ủu tranh t tng ca Trn Huy Liu gn lin vi cuc ủu tranh
gay gt trong ni b nhng ủng viờn VNQD cng nh cuc ủu tranh gia
VNQD vi nhng ngi cng sn trong nh tự ủ quc.

S tip xỳc vi cỏc ủng chớ ca ụng trong cỏc nh tự ủ quc ủó thay ủi
hon ton nhn thc ca ụng v tớnh thng nht trong t tng ca cỏc ủng
viờn VNQD. Cng ging nh rt nhiu nhng ủng chớ ca mỡnh, Trn Huy
Liu cho rng ủó l ngi trong mt ủng thỡ tt nhiờn t tng v hnh ủng
phi thng nht. Nhng ngay t nhng cuc tip xỳc ủu tiờn vi nhng anh em

ủc coi l sỏng lp, nhng tay t chc ủu tiờn, nhng y viờn Trung ng
hay cỏn b t chc cỏc ủa phng, Trn Huy Liu ủó nhn thc ủc mt ủiu
rng: ngay trong ni b Vit Nam Quc Dõn ng, s nhn thc v ch ngha
ca ủng cng khụng nht quỏn. Bi bỏo Phn ủi thun tỳy quc gia ch ngha
v phim th gii ch ngha ca Trn Huy Liu ủó tr thnh tiờu ủim tranh
lun khi ủú. V l tt yu Trn Huy Liu tr thnh ủi tng cụng kớch ca
nhng ủng viờn trung thnh vi ch ngha quc gia trong VNQD. Cuc xung
ủt ch thc s ủc hũa gii khi nhng ngi ủc coi l cú trỏch nhim ca t
chc ủó ủa ra cỏc gii thớch mang tớnh bao quỏt v ch ngha ca ủng: trc
lm cỏch mng dõn tc, sau lm cỏch mng th gii cú ngha l tr b nhng ỏp
bc v chớnh tr, kinh t xó hi (cỏch mng) ủ mu cu hnh phỳc cho ngi

KI L

Vit Nam (cỏch mng dõn tc) v ngi th gii (cỏch mng th gii).
Cuc xung ủt gia nhng ngi cng sn v nhng ủng viờn Vit Nam
Quc Dõn ng: Trn Huy Liu l ngi hn ai ht nhn thc ủc s ủi lp
t tng ca hai t chc ny cng nh nhng bt li ca t chc ca mỡnh khi
phi ủi ủu vi nhng ngi cng sn. Ngay t ủu ụng ủó nhn thc ủc
rng nu nh nhng ngi cng sn khi vo tự ủó ngh ngay ti vic bin nh tự
thnh trng hc cỏch mng thỡ ngi Quc Dõn ng lỳc y ch ngh ti manh
ủng. Trong nhng bi hi ký ca mỡnh, Trn Huy Liu ủó cú dp ghi li t m
6



THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
những biểu hiện của sự chia rẽ giữa Việt Nam Quốc Dân Đảng và Cộng sản.
Trong số hàng nghìn hàng vạn người thuộc các tổ chức chính trị sau khi bị bắt
vào tù, được tham gia các lớp huấn luyện, tư tưởng của mỗi người sẽ có sự


OBO
OKS
.CO
M

chuyển biến, hoặc nhanh chóng, hoặc dần dần tùy theo thành phần giai cấp và
đời sống thực tiễn của họ. Hiện tượng này khơng phải của riêng một đảng nào
nhưng với Việt Nam Quốc Dân Đảng do thành phần phức tạp của nó và cũng do
đường lối chính trị khơng nhất qn nên khi đụng độ với tư tưởng của những
người cộng sản thì phân hóa càng nhanh.

Tư tưởng mâu thuẫn của Trần Huy Liệu: thời kỳ ở đảo Hòn Cau được coi
là thời kỳ chứa đầy những mâu thuẫn trong tư tưởng của ơng. Mặc dù khơng thể
chung sống với “phái hữu” của Việt Nam Quốc Dân Đảng, nhưng mặt khác ơng
vẫn chưa phải là một đảng viên cộng sản. Đó là về tư tưởng, còn tình cảm, ơng
chưa thể một lúc đoạn tuyệt ngay được với tổ chức cũ. Mặc dù sinh trưởng trong
một gia đình có hồn cảnh khó khăn nhưng ơng lại chịu ảnh hưởng nhiều của ý
thức hệ phong kiến do truyền thống giáo dục của gia đình. Cái tư tưởng “gái
trinh khơng lấy hai chồng” đã ăn sâu trong tư tưởng của ơng, níu kéo ơng ở lại
với Việt Nam Quốc Dân Đảng. Trên hết là những trăn trở về nghĩa vụ của
những người còn sống với những người vì lý tưởng của đảng mà hi sinh. Những
người may mắn còn sống như ơng phải có trách nhiệm làm cho Việt Nam Quốc
Dân Đảng mãi mãi trường tồn.

Điều quan trọng lúc này là bản thân Trần Huy Liệu cũng chưa có điều
kiện để hiểu hết bản chất của chủ nghĩa cộng sản và những người cộng sản ở

KI L


ngay cạnh ơng. Điều này được thể hiện rõ trên các mặt sau:

Thứ nhất lúc đầu khi đứng trước hai dòng nước phải lựa chọn, ơng khơng
có ý định nghiêng hẳn về chủ nghĩa Mác – Lênin mà có ý định vận động một số
đồng chí cùng chí hướng, thốt ra khỏi nhà tù, cải tổ Việt Nam Quốc Dân Đảng,
đề xướng ra một chủ nghĩa khác, khác với đường lối của Việt Nam Quốc Dân
Đảng nhưng cũng khơng giống với chủ nghĩa cộng sản.
Thứ hai: Mặc dù tiếp xúc ít nhiều với chủ nghĩa cộng sản nhưng cần nhận
thấy một thực tế là bản thân Trần Huy Liệu và những người cùng chí hướng với
7



THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
ơng khơng phải đã thực sự hiểu thế nào là chủ nghĩa cộng sản. Nói rõ hơn ơng
hiểu chủ nghĩa cộng sản khơng phải trên lập trường giai cấp mà chỉ là sự say mê
lý tưởng tốt đẹp của nó mà thơi. Ơng vẫn chưa biết kết hợp chủ nghĩa ái quốc

OBO
OKS
.CO
M

chân chính với chủ nghĩa quốc tế vơ sản, lại vẫn chưa phân biệt được chủ nghĩa
quốc gia chống chủ nghĩa đế quốc ở một xứ thuộc địa với chủ nghĩa quốc gia
của bọn tư sản cá mập. Ngồi ra ơng cũng khơng biết gì về cơng tác mặt trận tức
là phải đồn kết những phần tử tiến bộ để chống lại kẻ thù chung là thực dân và
đặc biệt ở trong tù là chống chế độ hà khắc và bảo vệ quyền lợi của những người
bị áp bức.


Thứ ba: Lập trường khơng rõ ràng là một điều dễ dàng nhận thấy trong tư
tưởng của Trần Huy Liệu thời kỳ này. Một mặt ra sức tun truyền chủ nghĩa
cộng sản nhưng vẫn viết bài bài xích những người cộng sản ở ngay bên cạnh.
Mặt khác chống chủ nghĩa quốc gia nhưng khơng nỡ lìa bỏ VNQDĐ, tun bố
dứt khốt li khai khỏi chủ nghĩa Tam dân nhưng vẫn đứng trong hàng ngũ
VNQDĐ.

Kết quả của q trình giác ngộ: sau 4 năm trăn trở giữa hai con đường
cách mạng, cuối cùng Trần Huy Liệu cũng sáng suốt lựa chọn được cho mình
một con đường – đó là con đường đi theo chủ nghĩa cộng sản, đứng trên lập
trường của giai cấp cơng nhân để tranh đấu cho quyền lợi của tồn thể nhân dân
lao khổ. Cuối năm 1934, trước ngày mãn hạn tù, ơng đã trang trải những trăn trở
của mình trong một cuốn sách nhỏ nhưng rất nổi tiếng “Tự phê bình”. Trong
quyển sách này, ơng đã nghiêm túc tự kiểm điểm, trình bày những quan điểm,

KI L

hành động của bản thân và của VNQDĐ, kèm theo đó là một chương phê bình
chủ nghĩa Tam dân. Chuyến tàu chở ơng về với đất liền vào một ngày cuối tháng
10 – 1934 khơng chỉ là con tàu đưa ơng về với trường hoạt động cách mạng rộng
lớn mà hơn thế còn là con tàu đưa ơng đến với chủ nghĩa cộng sản, với con
đường cứu nước chân chính. Tất cả những cảm xúc của Trần Huy Liệu lúc này
có thể nhìn thấy trong câu văn cuối cùng khép lại con đường “Phấn đấu trở nên
một đảng viên cộng sản” của ơng: “Dưới ngọn cờ búa liềm, tơi phải chạy mau,
phải nhanh chân lên vì thấy mình đã chậm chân mất rồi”.
8



THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN

3. Những nhân tố ảnh hưởng tới sự chuyển biến tư tưởng của Trần
Huy Liệu
Bản thân Trần Huy Liệu sinh trưởng trong một gia đình nghèo, rất nghèo

OBO
OKS
.CO
M

nên ơng sẵn sàng đứng vào hàng ngũ những người lao khổ. Ngay trong bản thân
gia đình ơng, dưới ảnh hưởng của người cha, hai anh em Trần Huy Liệu một mặt
vẫn vùi đầu vào lối học khoa cử nhưng mặt khác, vẫn hòa nhịp vào trào lưu tiến
bộ ở bên ngồi. Ngay từ nhỏ, Trần Huy Liệu đã được tiếp xúc với những tư
tưởng u nước lớn: từ Trung Quốc dội vào là tư tưởng của Lương Khải Siêu,
trong nước ơng cũng ít nhiều được tiếp xúc với tư tưởng u nước của Phan Bội
Châu. Chính từ đây đã hình thành trong ơng những khái niệm ban đầu thế nào là
cách mạng.

Ngay từ khi bước vào hoạt động cách mạng đã chịu ảnh hưởng của tư
tưởng cộng sản. Lãnh đạo đảng bộ Nam kỳ: Trong thời kỳ làm đại biểu cho
đảng bộ VNQDĐ ở Nam kỳ ơng vẫn gặp gỡ và trao đổi kinh nghiệm cách mạng
với Hải Triều, mượn Hải Triều những tài liệu của Đảng Tân việt để tham khảo
như: Chủ nghĩa cộng sản ABC, Cơng xã Pari… Điều quan trọng đây chính là
những tài liệu tun truyền của VNQDĐ ở Nam kỳ. Điều này hồn tồn đối lập
với cách giải thích cương lĩnh của đảng ở Bắc kỳ. Chính bước khởi động ban
đầu này là một yếu tố quan trọng tạo nên sự chuyển biến tư tưởng nhanh chóng
và kịp thời của Trần Huy Liệu và một số đồng chí cùng chí hướng với ơng.
Ngay từ khi mới gia nhập VNQDĐ ơng đã bắt đầu phai nhạt tư tưởng “vị chủng
sung quốc” rồi. Điều này thể hiện rất rõ trong cách hiểu của ơng về tinh thần của


KI L

bản Chương chình hành động của VNQDĐ: “trước làm cách mạng dân tộc sau
làm cách mạng thế giới”. Khơng độc tơn vị trí của cách mạng dân tộc, Trần Huy
Liệu nhận thấy cách mạng thế giới phải là giai đoạn cuối cùng, cách mạng dân
tộc là bước đường trải qua. Chính Trần Huy Liệu là người đã viết những câu bất
hủ: “Lúc này nếu ai chỉ nói cách mạng quốc gia thì khơng khỏi chật hẹp cũng
như ai chỉ nói cách mạng thế giới thì khơng khỏi vu khốt”.
Tinh thần tự học bền bỉ trong nhà tù đế quốc: Ngồi việc tham gia các lớp
huấn luyện cách mạng, văn hóa có tổ chức, Trần Huy Liệu cũng tự mình kiên trì
9



THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
học chữ Pháp. Chính tinh thần tự học, tự rèn luyện đã giúp ơng ngày càng có
những nhận thức đầy đủ hơn về chủ nghĩa cộng sản. Các tài liệu cách mạng đã
giúp ơng lý giải được mối quan hệ giữa chủ nghĩa với tổ chức. Tổ chức đảng là

OBO
OKS
.CO
M

một phương tiện để tiến hành cách mạng. Để đạt được mục đích đó, người cách
mạng cần chủ động linh hoạt trong việc áp dụng các phương tiện tiến hành cách
mạng, tùy theo tình hình, khơng thể khư khư ơm lấy một phương tiện nào một
khi thấy nó hồn tồn bất lực. Một người làm cách mạng điều trước tiên là phải
trung thành với lý tưởng của đảng và tổ chức mà mình hoạt động trong đó,
nhưng một khi đảng xa rời lý tưởng cách mạng thì người làm cách mạng phải có

lập trường rõ ràng để chọn cho mình một con đường đúng đắn. Mặc dù lập luận
của Trần Huy Liệu khi đó chưa hồn tồn đầy đủ, chưa nhận thức được vấn đề
mấu chốt của Việt Nam Quốc Dân Đảng khi đó chính là tính chất giai cấp của
nó, nhưng những nhận thức ban đầu này đã giúp ơng giải tỏa được phần nào
những băn khoăn về chủ nghĩa cộng sản. Chính từ đây, tư tưởng của Trần Huy

KI L

Liệu mới được giải quyết một cách dứt khốt.

10



THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
KT LUN
L mt trong ba t chc cỏch mng tiờu biu Vit Nam vo nhng nm
20, Vit Nam Quc Dõn ng cú vai trũ nht ủnh trong vic thỳc ủy s phỏt

OBO
OKS
.CO
M

trin v chuyn húa ca phong tro gii phúng dõn tc. Cú mt ủiu cn phi
lm rừ l ti sao cho ti tn cui nm 1927, tc l khi cỏc khuynh hng xó hi
ch ngha ủó phỏt trin v cú nh hng khỏ rng trong nc thỡ mt b phn
nhng ngi yờu nc (Trn Huy Liu, Nguyn Thỏi Hc,) vn tip tc ủng
ra ngoi vũng nh hng ủú ủ ủi ủn thnh lp mt t chc cú tớnh cht t sn?
Mc dự l nhng trớ thc tiu t sn nhit thnh yờu nc, nhng h cng l

nhng ngi chm nhn thc ủc s thay ủi ca thi ủi. Nhng nh hng
ca t tng Tam dõn ca Tụn Trung Sn ủó thm vo da tht, cho nờn khi khi
ngha Yờn Bỏi tht bi, cỏc ủng viờn ca t chc ny vn cha thc tnh.
Nhng ngi may mn cũn sng sau khi ngha Yờn Bỏi vn ụm trong lũng t
tng bo ủng ch ngha, ch c hi ủ manh ủng. ú chớnh l mt sai lm
m sau ny nhng ngi Vit Nam Quc Dõn ng ủó phi tr mt cỏi giỏ rt
ủt.

Nu nh Phú c Chớnh, Nguyn Thỏi Hc l nhng ngi cú cụng
sỏng lp Vit Nam Quc Dõn ng thỡ ngi ta nhc nhiu ti Trn Huy Liu
vi t cỏch l ngi ủi tiờn phong cho quỏ trỡnh chuyn bin t tng ca t
chc ny. Cú th núi, cựng cỏc ủng chớ ca mỡnh thnh lp Vit Nam Quc
Dõn ng khi nh hng ca ch ngha cng sn ủó rng khp l mt sai lm
ca Trn Huy Liu. Nhng rt may ụng ủó kp nhn ra nhng bin ủi ca thi

KI L

ủi, khụng t trúi buc mỡnh vo nhng lý thuyt ủó lc hu. S thc thi ủú ủó
giỳp Trn Huy Liu trỏnh ủc bi kch ca thi ủi v ủa ụng ủn ủc vi s
nghip cỏch mng v ủi ca dõn tc.

11



THÖ VIEÄN ÑIEÄN TÖÛ TRÖÏC TUYEÁN
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Nguyễn Văn Khánh, Việt Nam Quốc Dân Đảng trong lịch sử cách mạng

OBO

OKS
.CO
M

Việt Nam, NXb Khoa học xã hội, Hà Nội, 2005.
Trần Huy Liệu, Hồi ký Trần Huy Liệu.

Nguyễn Văn Khánh, Việt Nam Quốc Dân Đảng với phong trào giải
phóng dân tộc Việt Nam trước năm 1930, Đại học khoa học xã hội nhân văn,
2004.
ñịa, 1958.

KI L

Trần Huy Liệu, Văn Tạo, Cách mạng cận ñại Việt Nam, Tạp chí Văn sử

12



THÖ VIEÄN ÑIEÄN TÖÛ TRÖÏC TUYEÁN
MỤC LỤC
CHƯƠNG 1: QUÁ TRÌNH PHÂN HÓA TƯ TƯỞNG CỦA VIỆT NAM

OBO
OKS
.CO
M

QUỐC DÂN ĐẢNG ............................................................................................ 1

1. Vài nét về sự thành lập và quá trình hoạt ñộng của Việt Nam Quốc
Dân Đảng.................................................................................................... 1
2. Quá trình phân hóa tư tưởng ................................................................. 1
3. Nguyên nhân dẫn tới sự phân hóa tư tưởng .......................................... 3
CHƯƠNG 2: QUÁ TRÌNH CHUYỂN BIẾN TƯ TƯỞNG CỦA TRẦN
HUY LIỆU ........................................................................................................... 5
1. Vai trò của Trần Huy Liệu trong tổ chức Việt Nam Quốc Dân Đảng ... 5
2. Quá trình chuyển biến tư tưởng của Trần Huy Liệu ............................. 5
3. Những nhân tố ảnh hưởng tới sự chuyển biến tư tưởng của Trần Huy
Liệu ............................................................................................................. 9
KẾT LUẬN ........................................................................................................ 11

KI L

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................... 12

13