Mục lục
I.

Thực Dân Pháp xây dưng tập đoàn cứ điểm Điên Biên Phủ.
1. Pháp đánh chiếm Điện Biên Phủ.
2. Pháp xây dựng tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ

II.

Chủ trương và công tác chuan bò của ta.
1. Đảng ta hạ quyết tâm chiến lược tiêu diệt đòch ở Điện
Biên Phủ.
2. Công tác chuẩn bò mở chiến dòch và phương châm chỉ đạo
chiến dòch của ta.
3. Công tác chuẩn bò của ta trong chiến dòch Điện Biên Phủ.
4. Công tác hậu cần của ta phục vụ chiến dòch Điện Biên
Phủ.

III. Diễn biến chiến dòch.
IV. Kết quả và ý nghóa.
1. Kết Quả.
2. Ý nghóa.


Chiến dịch Điện Biên phủ (7-5-1954)

LSVN Cận–Hiện Đại HPI

I). Thực Dân Pháp xây dựng tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.
1. Pháp đánh chiếm Điện Biên Phủ.
Sau gần 8 năm tiến hành chiến tranh xâm lược Đông Dương ( 23-91945 đến tháng 5-1953 ), Thực Dân Pháp ngày càng lún sâu vào bò động, hơn

50 vạn quân viễn chinh cùng bù nhìn tay sai đang ngoi ngóp, khốn quẫn giữa
biển cả chiến tranh nhân dân Việt Nam và Đông Dương. Cuộc chiến tranh đả
kéo dài vượt quá sức tưởng tượng của chính khách và tướng lónh Pháp-Mỹ.
Ngày 7-5-1953 Henri Eugene NaVarre, tướng 4 sao đang giữ chức vụ
tham mưu trưởng của thống chế Gioăng, tổng tư lệnh các lực lượng khối Bắc
Đại Tây Dương ( NaTo) thuộc trung âu đóng bản doanh ở Tây Đức, được cử
sang Đông Dương làm Tổng chỉ huy quân đội viễn chinh Pháp ( thay cho
tướng Sa lan ) có trách nhiệm “ uốn nắn lại tình hình Đông Dương “ và “ kết
thúc chiến tranh bằng một lối thoát danh dự “.
Sau khi thò sát lại tình hình chiến sự Đông Dương, Na Va cho ra đời kế
hoạch mang tên mình với tham vọng giành được một thắng lợi quyết đònh về
quân sự trong vòng 18 tháng làm cơ sở cho một giải pháp chính trò “ cứu vãn
danh dự nước Pháp “.
Kế hoạch NaVa được triển khai bằng hàng chục chiến dòch càng quét ở
Bắc Bộ, Bình-Trò-Thiên, Lạng Sơn, cuộc rút quan khỏi Nà Sản ( 8-1953 ),
cuộc hành quân Muette ( Hải Âu ) . . .
Từ tháng 10-1953, Na Va ra sức cố gắng phát hiện và phán đoán hướng
tiến công chính của quân đội Việt Nam. Theo Na Va có 3 hướng có khả năng
bò tấn công :
- Đồng Bằng Bắc Bộ.
- Miền Nam Đông Dương.

Trang

2


Chiến dịch Điện Biên phủ (7-5-1954)
LSVN Cận–Hiện Đại HPI
- Tây Bắc và Thượng lào, nay là hướng mà bộ chỉ huy Pháp đặt biệt

NaVa rất quan tâm.
• Thứ nhất, Tây Bắc là một vùng chiến lược quan trọng, có được vò trí
này sẽ giúp Pháp uy hiếp căn cứ Việt Bắc của ta, che chở cho Thượng
Lào.
• Thứ hai, Thượng lào là vùng hậu phương an toàn của Pháp, nếu đễ mất
Thượng lào thì hậu quả về quân sự sẽ là một thãm họa trong một vài
tháng sau, còn về chính trò sẽ là sự phản ứng đáng sợ của Mỹ.
Chính vì đánh giá cao vò trí chiến lược của Tây Bắc và Thượng Lào
như trên mà Nava đả trình bày trước hội đồng Chính Phủ và Ủy ban Quốc
Phòng tháng 7-1953, được đa số nhà cầm quyền cùng tướng lónh Pháp tán
thành ; “ Bằng mọi giá phải bảo vệ Thượng Lào và như vậy vấn đề đánh
chiếm lại Tây Bắc Việt Nam là điễm mấu chốt . . .“ và phải giành lấy
quyền chủ đông trước khi quân ta triển khai lực lượng lên Tây Bắc, nay
cũng là “ điểm chiến lược “ chủ yếu của kế hoạch NaVa.
Đang trong tâm trạng lạc quan, NaVa nhận được báo cáo “ đại đoàn
316 đóng quân ở phía nam Hòa Bình từ ngày 15/11 sẽ di chuyển về xứ
Thái, nơi mà nó đả có sẵn một trung đoàn ( trung đoàn 176 ). Dự đại đoàn
316 sẽ đến Tuần Giáo vào khoảng từ ngày 7 đến ngày 11-12-1953 “. Tin
này chứng tỏ hướng tiến công chủ yếu của đối phương trong chiến cuộc
Đông Xuân 1953-1954 không phải là Đồng Bằng Bắc Bộ như ông ta và bộ
chỉ huy quân viễn chinh Pháp ở Đông Dương phán đoán, mà có thể lại
chính là Tây Bắc, và như thế cả Thượng Lào và kinh đô Luông- Pha-Băng
đều bò uy hiếp. Suy đi nghó lại, cuối cùng NaVa thấy cần phải “ đi trước
hành động của đại đoàn 316 bằng cách tăng cường hệ thống phòng bố trí ở
Xứ Thái, che chở cho Luông-Pha-Băng “.
Trang

3



Chiến dịch Điện Biên phủ (7-5-1954)
LSVN Cận–Hiện Đại HPI
Để thực hiện ý đồ đó, ngày 2-11 NaVa chỉ thò cho tướng Cô Nhi
chuan bò chiếm đóng Điện Biên Phủ bằng một cuộc hành binh không vận
vào trước ngày 1-12 ( tức là khoảng 15 ngày, trước khi đại đoàn 316 có thể
đến được vùng này ).
Điện Biên Phủ là một thung lũng rộng lớn nằm ở phía Tây vùng rừng
núi Tây Bắc, có chiều dài gần 20km, rộng từ 6 đến 8km, cách Hà Nội
khoảng 300km, cách Luông Pha Băng khoảng 200km đường chim bay.
Thung lũng này nằm gần biên giới Việt-Lào, trên một ngã ba của nhiều
tuyến đường quan trọng ( trong đó có đường từ Tuần Giáo chạy sang Lào ),
có sông Nậm Rốm chảy theo hướng Nam-Bắc đổ xuống sông Nậm Hu và
có sân bay Mường Thanh được xây doing từ name 1889. dân số Điện Biên
Phủ có hơn 2 vạn người của 11 dân tộc khác nhau.
Theo đánh giá của NaVa và nhiều nhà quân sự khác thì Điện Biên
Phủ “ là một vò trí chiến lược quan trọng chẳng những đối với chiến trường
Đông Dương, mà còn đối với miền Đông nam Á – một trục giao thông nối
liền các miền biên giới Lào, đông Thái Lan, đông Miến Điện và cả tỉnh
Vân Nam Trung Quốc “. Đó là “một cái chìa khóa để bảo vệ Thượng
Lào”, một “bàn xoay”có thề xoay đi tứ phía. Điện Biên phủ lại là một
cánh đồng rộng lớn nhất, đông dân và giàu có nhất vùng Tây Bắc. “lúa
gạo của vùng này có thể nuôi sống từ 20 đến 25.000 người trong nhiều
tháng”. Từ Điện Biên Phủ quân Pháp “ó thể bảo vệ được Lào rồi từ đó
đánh chiếm lại các vùng đả mất ở Tây Bắc trong năm 1952-1953 và tạo
điều kiện thuận lợi để tiêu diệt các sư đoàn chủ lực của đối phương nế họ
đến đây”.

Nava đả nêu lên những ưu điểm của Điện Biên Phủ.

Trang


4


Chiến dịch Điện Biên phủ (7-5-1954)
LSVN Cận–Hiện Đại HPI
 Xa căn cứ hậu phương cùa ta, ta muốn đánh Điện Biên Phủ thì phải
sử dụng một lực lượng bộ đội khá lớn, phải tổ chức và duy trì những
chuyến tiếp tế dài trong thời gian khá lâu.
 Máy bay oanh tạc của chúng có thể làm tê liệt hoàn toàn việc
chuyển quân và chi viện quy mô lớn, dài ngày của ta choo chiến
trường.
 Là thung lũng rộng, đường giao thông từ Tuần Giáo đi vào nhỏ hẹp,
quân ta chắc chắn kkho6ng thể vận chuyển pháo binh vào được gần,
lại không thể tiếp can qua cánh đồng bằng phẳng để tiến công tập
đoàn cứ điểm.
Ý đònh đưa quân lên chiếm đóng Điện Biên Phủ của Na – Va không
phải là điều gì mới lạ. Trước đây Sa–Lan đả từng rất mong muốn đưa quân
lên chiếm đóng Điện Biên Phủ, nhưng chưa thực hiện được. Tướng Cô – Nhi
cũng đả đề nghò với Na – Va thực hiện điều đó từ tháng 6 – 1953, Cô Nhi cho
rằng “ muốn giành chủ động phải chiếm đóng Điện biên Phủ “. Tuy nhiên
Na – Va cũng vấp phải sự phản đối, điển hình là đại tá Ba–Xchi–a–ni, tham
mưu trưởng lục quân Bắc Bộ: “ Muốn hay không muốn, Điện biên Phủ cũng
sẽ trở thành một vực thẳm nuốt các tiểu đoàn của quân viễn chinh Pháp”.
Cùng với ý kiến phản đối có tính chiến lược của Ba–xchi–a–ni, các só quan
tác chiến, không quân, hậu can của bộ tham mưu Bắc Bộ còn đưa ra những
khó khăn về chiến thuật, kỷ thuật trong việc nhảy dù chiếm đóng Điện Biên
Phủ và việc phải bảo đảm tiếp tế bằng đường không cho một căn cứ lớn và
lại ở cách xa miền đồng bằng như vậy.
Trung tuần tháng 11–1953, sự kiện đại đoàn 316 bắt đầu chuyển

quân lên miền Tây Bắc đả đồng thời chấm dứt cuộc tranh cãi giữa các tướng
tá Pháp. Gạt sang một bên những ý kiến bất đồng, trong cuộc họp ngày 17–
Trang

5


Chiến dịch Điện Biên phủ (7-5-1954)
LSVN Cận–Hiện Đại HPI
11 tại tổng hành dinh quân đội Pháp ở Hà Nội, Na–Va quyết tâm giữ vững ý
đònh thực hiện cuộc hành quân Ca–Xto chiếm đóng Điện Biên Phủ.
Sau khi đả hoàn tất công việc chuan bò, ngày 20–11–1953 cuộc hành
binh Ca–Xto đánh chiếm Điện biên Phủ chính thức khai diễn, đợt đầu đòch
thả 2 tiểu đoàn dù xuống khu vực lòng chảo Điện Biên Phủ, chiều ngày 20 –
11 và các ngày sau, chúng thả tiếp 4 tiểu đoàn và một đại đội công binh.
Cuộc hành quân không gặp trở ngại đả khiến cho các tướng tá Pháp hí hửng,
laic quan.
Đầu thánh 12–1953, Na–Va xác minh ngày càng rỏ về sự di chuyển
của ta thì ý đồ biến Điện Biên Phủ thành một “ cái bẫy “ đả được Na–Va
quyết đònh với quyết tâm chiến lược “ chấp nhận chiến đấu ở Tây Bắc, lấy
Điện biên Phủ làm một trung tâm phải bảo vệ bằng bất cứ giá nào “. Na–Va
muốn xây dựng Điện biên Phủ thành cái “ máy nghiền sản xuất ra chiến
thắng và xác chết “, nhằm “ giam chân và tiêu diệt các đơn vò chủ lực nổi
tiếng của Việt Minh “ để quân Pháp đánh chiếm Liên khu 5, Chúng dự đònh
chiến thắng ở Điện Biên Phủ rồi đánh ra thu hồi các vùng mới bò mất ở Tây
Bắc, cuối cùng sẽ mở một cuộc tấn công đại quy mô từ Đồng bằng đánh lên,
từ Tây Bắc đánh xuống. Ngày 3–12–1953, Na–Va chỉ thò cho Cogny phải
gấp rút xúc tiến mọi mặt cho việc xây dựng tập đoàn cừ điểm Điện biên Phủ.

2. Pháp xây dựng tập đoàn cứ điểm Điện biên Phủ.

Ngày 5-12–1953, những đơn vò tham gia cuộc hành binh Castor được chuyển
thành “ Binh đoàn tác chiến Tây Bắc “ ( Go–No ).
Ngày 8-12-1953, Đại tá Đờ cát–xtơri chính thức nhận chức tư lệnh tâp
doàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Đờ cát có một tiểu sử mà người Mỹ rất thú,
thuộc dòng dõi quý tộc, tổ tiên của Đờ cát đả từng tham gia chiến tranh
chống thực dân Anh giành độc lập cho Bắc Mỹ.
Trang

6


Chiến dịch Điện Biên phủ (7-5-1954)
LSVN Cận–Hiện Đại HPI
 Theo thống kê của bộ tham mưu Pháp
- Tính về binh lực: Từ ngày 20–11-1953 có 4.545 người đả tăng lên mức
cao nhất ngày 7 – 5 -1954 là 16.200 người, cho tới ngày quân ta dự
đònh nổ súng tiến công, tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ đả được tăng
cường 12 tiểu đoàn, 7 đại đội bộ binh ( phần lớn là các đơn vò tinh
nhuệ ), 3 tiểu đoàn pháo binh, 1 tiểu đoàn công binh, 1 đại đội 10 chiếc
xe tăng M24 và một đại đội vận tải khoảng 200 ô tô, không quân có
một phi đội 12 máy bay thường trực.
- Về vũ khí;
Pháp có những loại vũ khí hiện đại nhất ,đặc biệt súng phun ,mìn dẹp, mìn
na-pan,máy hồng ngoại quan sát bắn đêm…vv.
Tập đoàn cứ điểm thường xuyên được cung cấp 2.000 tấn dụng cụ ,Lương
thực dự trữ.”trung bình hằng ngày có từ 70-80chuyến máy bay từ Hà Nội và
Hải Phòng lên “ngoài ra pháp còn huy động đến 80% lực không quân ở Đông
Dương cho chiến trường Điện Biên Phủ.
Tập đoàn Điện Biên Phủ được bố trí thành hệ thống dày đặc 49 cứ điểm,
khoanh làm 8 cụm cứ điểm, mỗi cụm mang tên một thiếu nữ:

1. Ga-Bri-En tức đồi độc lập
2. Bê-A-Tơ-Ri-Xơ tức Him Lam.
3. An-Bơ Ma –Ri gồm các cứ điểm ở Tây-Bắc sân bay như Bản kéo,
Căng Na . . .vv.
4. Huy–Ghét cụm cứ điểm Tây sân bay Mường Thanh, hữu ngạn sông
Nậm Rốm.
5. Clô-Đin cụm cứ điểm Nam sân bay Mường Thanh, hữu ngạn sông Nậm
Rốm.

Trang

7


Chiến dịch Điện Biên phủ (7-5-1954)
LSVN Cận–Hiện Đại HPI
6. E–Li-An cụm cứ điểm phía đông, tả ngạn sông Nậm Rốm, khu vực sở
chỉ huy Đờ–Cát.
7. Đô-Mi-Ních cụm cứ điểm đông sân bay, tả ngạn sông Nậm Rốm.
8. I–Da–Ben tức hồng cúm.
Tám cụm cứ điểm này được tổ chức thành 3 bộ phận lớn, bộ phận quan trọng
nhất là trận đòa trung tâm có nhiệm vụ trực tiếp bảo vệ sân bay Mường
Thanh, nơi được coi là “trái tim” và là “cái dạ dày” của tập đoàn cứ điểm.
- Về công sự, hầm chỉ huy của Go–No ngay từ đầu đả được xây đắp khá
kiên cố, bảo đảm chòu được đạn cối 120 ly. Mỗi cứ điểm đều có những tuyến
chiến hào lượn quanh và giao thông hào nối liền các hầm chỉ huy, hầm đạn,
hầm ngủ với nhau, các ụ súng đều được dắp dày 3 mét, bên trên phủ tấm
sắt. Xung quanh mỗi cứ điểm đều có nhiều lớp rào dây thép gai vây bọc rộng
từ 50 dến 70 mét, ở những hướng quan trọng, bề rộng của hàng rào dayy thép
gai từ 100 đến 200 mét, lẫn vào trong các hàng rào là các bãi mìn dày đặt.

Chỉ riêng dây thép gai đả sử dụng tới 3000 tấn.
- Về hỏa lực, Đòch có thể huy động không quân tại chổ, hoặc từ Đồng Bằng
lên chi viện trực tiếp hay gián tiếp cho Điện Biên Phủ, oanh tạc các trục
đường tiếp tế, hệ thống kho tàng và các lực lượng phía sau của ta.
- Về pháo lớn, tâp đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ có gần 50 khẩu, bố trí thành
2 căn cứ:
•

Căn cứ Mường Thanh có 1 tiểu đoàn pháo 105, 1 đại đội pháo 155 và 16
cối 120 ly.

• Căn cứ Hồng Cúm có một tiểu đoàn pháo 105. Các trận đòa của 2 căn cứ
này có thể phát huy hỏa lực chi viện cho tất cả các cứ điểm.
Do được củng cố và tăng cường như vậy nên đòch đả huênh hoang
gọi Điện Biên Phủ là “tiền đồn cực mạnh bảo vệ Phương Tây” là “ chiến
Trang

8


Chiến dịch Điện Biên phủ (7-5-1954)
LSVN Cận–Hiện Đại HPI
tuyến thép của thế giới tự do “, là “pháo đài bất khả xâm phạm“. Chúng
cho rằng trước kia quân ta không đánh được Nà Sản thì nay đối với Điện
Biên Phủ vững mạnh hơn nhiều, chắc chắn là quân ta không thể nào đánh
được.
Trong suốt 5 tháng chuẩn bò, các vò trí ở Điện Biên Phủ đều được
nhiều chuyên gia quân sự và dân sự của các cường quốc phương Tây kiểm
tra, nghiên cứu kỹ, họ tỏ ra lạc quan tin tưởng. Có nhiều quan chức cấp
cao đến thăm Điện Biên Phủ như: Bộ trưởng quốc phòng Pháp Plê–Ven,

bộ trưởng “các quốc gia liêm kết” Giắc–Kê, Bộ trưởng chiến tranh ĐơSơ-Vi-Nhê, Tổng tham mưu trưởng Ê-ly, tham mưu trưởng lục quân BLăng, tham mưu trưởng không quân, hải quân, họ đều tỏ ra kinh ngạc
trước sự lớn mạnh của Điện Biên Phủ. Ngay thủ tướng Pháp La-Ni-En
cũng đưa ra những nhận xét rất lạc quan. Còn các báo chí thì đăng tải các
tít lớn: “Điện Biên Phủ, Vedum thứ 2 ở Viễn Đông”. Ngày 4-1-1954
Tướng Cogny trả lời hãng thông tấn Mỹ U.P: “Tôi mong muốn nhu thế !
pháo binh Việt Minh có thể gây ra phiền toái, nhưng người ta sẽ làm cho
chúng câm họng . . .Pháo phòng không của Việt Minh sẽ chẳng bao giờ
làm ngụp được Điện Biên Phủ . . .Tướng Giáp bò bắt buộc phải đánh. ng
ta không thể tiến mạnh ở Lào vì bò một cái nút xuất hiện bòt lại . . . Tôi sẽ
làm tất cả cho ng ta ăn bụi, và khiến cho ng ta phải chừa cái ý muốn
thực hiện chiến lược quân sự lớn đi . . .”.(Trích bản tin A2P,Up, presse
Américaine do phóng viên Ba-re-gun-be, A-len). Tất cả những điều đó
khiến Na-Va yên tâm hơn để tiến hành kế hoạch t-lăng ngày 20-1-1954
vào Nam Phú Yên hòng xóa bỏ vùng tự do Liên khu 5 của ta.
II. Chủ trương và công tác chuẩn bò của ta:
1. Đảng ta hạ quyết tâm chiến lược tiêu diệt đòch ở Điện Biên Phủ.
Trang

9


Chiến dịch Điện Biên phủ (7-5-1954)

LSVN Cận–Hiện Đại HPI

Về phía ta , theo tư tưởng chỉ đạo của Bác tại hội nghò ở bản Tỉn
keo(Viêt Bắc) mùa thu 1953, chấp hành nghò quyết hội nghò trung
ương lần thứ 4 ( tháng 1-1953), chủ trương tác chiến của tổng quân
ủy được thường vụ Bộ Chính Trò thông qua: Dùng bộ phận quân chủ
lực, phối hợp với các lực lượng vũ trang đòa phương, mở những cuộc

tấn công lên Tây Bắc, Trung Lào, Hạ Lào, Bắc Tây Nguyên để xé
mỏng lực lượng của đòch ra bò động đối phó với ta. Như vậy là ngày
15-11-1953 quân chủ lực của ta tiến lên Tây Bắc chỉ là một phần
của kế hoạch Đông Xuân 1953-1954 nhằm khoét sâu hơn mối mâu
thuẫn giữa tập trung và phân tán binh lực trong kế hoạch Na-Va.
Tập đoàn cứ điểm là hình thái phòng ngự mới của đòch xuất hiện để
đối phó với sự lớn mạnh của ta. Nó xuất hiện ở chiến dòch Hòa Bình (1951),
Nà Sản (1952) và Thượng Lào (1953). Tuy nhiên để đưa cuộc kháng chiến đi
lên thì trình độ của bộ đội ta không dừng lại ở đó. Từ khi hình thái mới của
đòch xuất hiện, ta đả dày công nghiên cứu, bộ đội ta đả trưởng thành nhanh
chóng cả về mặt chất và mặt lượng như: Tổ chức, trang bò vũ khí, chiến
thuật, kỹ thuật cũng như tinh thần chiến đấu để có thể đánh được tập đoàn cứ
điểm. Lực lượng của ta là những đơn vò chủ lực tinh nhuệ, có tinh thần chiến
đấu rất cao, có sự chuẩn bò về mọi mặt, đả trãi qua huấn luyện về cách đánh
tập đoàn cứ điểm, hơn nữa lại có sự giúp đỡ của đoàn cố vấn quân sự Trung
Quốc.
Ta hơn đòch trê hết là có một hậu phương rộng lớn đang hừng hực khí
thế cách mạng qua cuộc vận động giãm tô và cải cách ruộng đất. Do đó việc
chi viện, tiếp tế chiến trường tuy rất khó khăn nhưng chúng ta có thể khắc
phục được, dễ nắm quyền chủ động khi tác chiến.

Trang 10


Chiến dịch Điện Biên phủ (7-5-1954)
LSVN Cận–Hiện Đại HPI
Nắm vững phương châm của Bộ Chính Trò “ tích cực, chủ động, cơ
động, linh hoạt “.
Trực tiếp tấn công vào tâp đoàn cứ điểm, tiêu diệt sinh lực đòch ngay
trong hình thái phòng ngự mới cùa nó và chỉ có thể tiêu diệt tập đoàn cứ

điểm thì mới có thể thay đổi cục diện, mở đường cho quân đội ta tiến lên, cho
cuộc khởi nghóa đi đến thắng lợi quan trọng.
Về phía đòch: tại Điện Biên Phủ đả có nhiều thay đổi, chúng ra sức
tăng cường lực lượng, củng cố công sự phòng ngự. Tuy nhiên sau khi Lai
Châu, Phong-Xà-Lỳ và lưu vực sông Nậm Hu lần lượt được quân ta giải
phóng thì Điện Biên Phủ đả hoàn toàn bò cô lập, cách xa căn cứ tiếp tế của
đòch hàng trăm km. Mọi sự tăng viện, tiếp tế của đòch đều dựa vào đường
hàng không, nếu bò triệt phá thì khó duy trì được khả năng chiến đấu, dễ bò
xa vào thế bò động phòng ngự, trong trường hợp lâm nguy cũng khó lòng rút
quân được an toàn.
chiến đấu của binh lính đòch sẽ bạc nhược, nếu gặp khó khăn, thiếu thốn
hoăc thất bại thì tinh thần lại càng sút kém.
Đòa hình rừng núi và thời tiết sẽ làm hạn chế những ưu thế của đòch
về xe tăng, không quân, pháo binh nhưng lại thích hợp với sở trường tác
chiến của bộ binh ta.
Căn cứ vào những khả năng mới của quân đội Việt Nam, vào đặc
điểm của chiến trường Điện Biên Phủ và vào những điều kiện tác chiến trên
quy mô lớn của ta cũng như của đòch, từ sự phân tích khách quan, toàn diện
đó làm cơ sở khoa học để ngày 6-12-1953 Bộ Chính Trò hạ quyết tâm chiến
lược: Tiêu diệt toàn bộ quân đòch ở Điện Biên Phủ.
2. Công tác mở chiến dòch và phương châm chỉ đạo chiến dòch của ta:

Trang 11


Chiến dịch Điện Biên phủ (7-5-1954)
LSVN Cận–Hiện Đại HPI
Sau khi hạ quyết tâm tiêu diệt toàn bộ quân đòch ở Điện Biên Phủ,
vấn đề quan trọng nhất của ta là phương châm của chiến dòch.
Ngày 26-11-1953, bộ phận tiền phương của Bộ Tư Lệnh đi Tây Bắc

trước chuẩn bò chiến trường và phương án tác chiến (Tướng Hoàng Văn Thái
– Tổng tham mưu phó cùng một số cán bộ cao cấp), cùng đi có đoàn cố vấn
tham mưu Trung Quốc (Mai Gia Sinh). Ngày 30-11, đoàn dừng lại một ngày
ở Nà Sản để nghiên cứu chiến thuật “ Con nhím “ do Sa Lan xây dựng mà ta
đả đánh chưa thành công.
Sau đó cố vấn Mai Gia Sinh đưa ra 2 phương án: “ Chiến thuật moi
tim”(oa tâm tạng chiến-đánh chắc tiến chắc) và “chiến thuật bóc vỏ” (bóc bì
chiến thuật–đánh chắc tiến chắc). ng cho rằng năm ngoái ta thất bại ở Nà
Sản do dùng lối đánh bóc vỏ, nay ở Điện Biên Phủ đòch đang trong trạng thái
lâm thời phòng ngự, công sự chưa vững chắc lại có nhiều sơ hởû phía Tây, ta
nên đánh sớm, đánh nhanh bằng sức mạnh hiệp đồng của bộ binh và pháo
binh, dùng chiến thuật moi tim để tiêu diệt đòch. Kế hoạch cụ thể như sau :

- Mở đầu trận đánh bằng một trận pháo kích dữ dội, làm đòch tổn thất về
pháo binh và máy bay thường trực.
- Các mũi đột kích bộ binh thọc sâu vào khu trung tâm của đòch, chia cắt đội
hình đòch, mũi tiến công chủ yếu đánh vào sở chỉ huy theo kiểu “ nở hoa
trong lòng đòch “ (trung tâm khai hoa ). Ta và đòch sẽ giao chiến cả ngày lẫn
đêm trong trạng thái xen kẻ nhau nên đòch không dễ dàng bắn trúng đội hình
của mình. Hơn nữa ta đang có một tiểu đoàn pháo cao xạ được huấn luyện tốt
từ Trung Quốc trở về. Từ sự phân tích tình hình, đòa hình, cân nhắc thuận lợi
khó khăn về cách đánh, khả năng hậu cần, cố vấn và thiếu tướng Hoàng Văn
Thái đả lựa chọn cách “đánh nhanh thắng nhanh”.
Trang 12


Chiến dịch Điện Biên phủ (7-5-1954)
LSVN Cận–Hiện Đại HPI
Ngày 5-1-1954, Đại tướng tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp cùng trưởng
đoàn cố vấn quân sự Trung Quốc Vi Quốc Thanh lên Tây Bắc. Sáng ngày

12-1-1954, đến Tuần Giáo Đại Tướng được báo cáo tình hình và phương
châm tác chiến hoàn toàn trái ngược với dự kiến của tổng quân ủy trình bộ
chính trò (6-12-1953), Đại Tướng triệu tập hội nghò đảng ủy ngay tại sở chỉ
huy Thẫm Púa. Tại hội nghò tất cả các Đảng ủy và cán bộ đều nhất trí với
phương án của cố vấn Mai Gia Sinh vì cho rằng :
- Quân ta đang sung sức, có trọng pháo và cao xạ lần đầu tiên xuất hiện.
- Đánh dài ngày ta sẽ không giải quyết được vấn đề tiếp tế.
- Về tư tưởng bộ đội ta đang có quyết tâm chiến đấu cao, nếu đánh lâu,
ăn uống khổ, bệnh tật phát sinh thì thế lực và ý chí giãm sút.
Riêng Đại Tướng Võ Nguyên Giáp không nhất trí với ý kiến đó, nhưng
do lên sau một tháng nên chua có đủ cơ sở thực tế để thay đổi phương châm
đả được đa số chọn. Gửi điện về xin ý kiến Bác và Bộ Chính Trò thì không
kòp, do đó Đại Tướng đồng ý triệu tập hội nghò cán bộ ngày 14-1 để triển
khai công tác chuẩn bò, mặc khác Đại Tướng cũng chỉ thò cục quân báo bám
sát tình hình đòch báo cáo với Đại Tướng mỗi ngày 3 lần. Ngày 14-1-1954 tại
hang Thẫm Púa hội nghò cán bộ chiến dòch phổ biến công tác chuẩn bò. Dự
kiến trận đánh sẽ diễn ra trong 2 ngày 3 đêm, giờ nổ súng 17h ngày 20-11954.
 Chuyển từ “ đánh nhanh, thắng nhanh” sang “ đánh

chắc tiến chắc”.
Lúc này tình hình đòch đả có nhiều thay đổi, từ 9 tiểu đoàn lên 11 tiểu
đoàn, máy bay đòch hàng ngày thả hàng trăm tấn lương thực, đạn dược, vũ
khí, dây kẽm gai, cọc sắt xuống Mường Thanh và Hồng Cúm, Điện Biên Phủ
đang dần hiện nguyên hình một tập đoàn cứ điểm khổng lồ.
Trang 13


Chiến dịch Điện Biên phủ (7-5-1954)
LSVN Cận–Hiện Đại HPI
Trong khi việc kéo pháo của ta khó khăn vô cùng, phải dùng hàng trăm

người kéo tay từng khẩu pháo nặng hàng tấn qua những đoạn dốc tới 60 có
vực thẳm, mỗi giờ chỉ đi được 150 đến 200m, dự kiến hoàn thành trong 3
đêm, nhưng sau 7 đêm pháo vẫn chưa vào vò trí và thời gian nổ súng phải lùi
lại 5 ngày nhưng vẫn không thể kéo hết pháo vào trận đòa.
Đến ngày 24-1, theo những tư liệu chắc chắn mới thu được, hình thành
trận đòa và bố trí lực lượng củøa đòch đả có một số thay đổi. Phía Tây không
còn là nơi đòch sơ hở nữa, bởi tại đó chúng mới đóng thêm 2 cứ điểm. Phía
Bắc đồi Độc lập trước đó chỉ là một vò trí tiền tiêu đả dược tăng cường thành
cứ điểm do một tiểu đoàn chốt giữ. Ở phía Nam Hồng Cúm, nguyên là một
cứ điểm đả được tổ chức thành 1 cụm cứ điểm, có sân bay và pháo binh, có
thể cùng Mường Thanh yểm hộ lẫn nhau.
Như vậy, tình hình bố trí lực lượng, trận đòa đòch đả thay đổi, yếu tố
thời cơ đả qua đi. Sự “chắc thắng” có thêm chứng lý để hoài nghi, hơn nữa
một chiến só ngày 24-1 bò đòch bắt dẫn đến kế hoạch bò bại lộ.
Ở một khía cạnh khác có thể nói rằng, kế hoạch tác chiến “đánh
nhanh giải quyết nhanh “ được quyết đònh trong ngày 14-1 gần giống với kế
hoạch đánh tập đoàn cứ điểm Nà Sản cuối năm 1952, nhưng lớn hơn và mạnh
hơn nhiều.
Hai kế hoạch này gống nhau ở chổ lực lượng ta được chia ra nhiều
hướng để thọc sâu vào trung tâm, chia cắt tập đoàn cứ điểm đòch ra thành
nhiều khu vực, nhanh chóng tiêu diệt chúng. Với cách đánh như vậy ta đả
không thành công trong trận tiến công tập đoàn cứ điểm Nà Sản cuối năm
1952. Củng được gọi là tập đoàn cứ điểm nhưng Điện Biên Phủ lớn hơn Nà
Sản rất nhiều. Có người ví Điện Biên Phủ là “ Nà Sản lủy thừa 10” và như

Trang 14


Chiến dịch Điện Biên phủ (7-5-1954)
LSVN Cận–Hiện Đại HPI

vậy, rỏ ràng phương châm “ đánh nhanh giải quyết nhanh “ đến cuối tháng 21954, chứa đựng yếu tố không chắc thắng “.
Đến ngày 26-1, Đại Tướng Võ Nguyên Giáp khẳng đònh “ không thể
đánh theo kế hoạch đả đònh . . . nếu đánh là thất bại “. Tại cuộc họp Đảng ủy
mặt trận, Đại Tướng đả quyết đònh, chuyển phương châm tiêu diệt đòch từ “
đánh nhanh giải quyết nhanh “ sang “ đánh chắc tiến chắc “. Theo đó hoãn
cuộc tiến công vào ngày 26-1, bộ đội toàn tuyến được lệnh rút lui về vò trí tập
kết, kéo pháo ra; mọi công tác chuẩn bò theo phương châm “ đánh chắc tiến
chắc”.
Ngay sau quyết đònh đó, Đại Tướng Võ Nguyên Giáp đả viết thư hỏa
tốc gửi về báo cáo Bộ Chính Trò và được Bộ Chính Trò cho đó là một quyết
đònh hoàn toàn đúng đắn.
Chuyển phương châm tác chiến từ “ đánh nhanh giải quyết nhanh “
sang “ đánh chắc tiến chắc “ là một quyết đònh rất quan trọng, có đầy đủ
chứng lý khoa học, phù hợp với thực tế chiến trường lúc bấy giờ. Thực tế lòch
sử đả kiểm nghiệm tính đúng đắn của phương châm “ đánh chắc tiến chắc “.
3. Chiến thuật của ta trong chiến dòch Điện Biên Phủ:
Điện Biên Phủ là một tập đoàn cứ điểm có binh lực khá mạnh ( 17
tiểu đoàn bộ binh, 3 tiểu đoàn pháo binh, 1 tiểu đoàn công binh ). Nó không
còn là hình thức điểm tựa đơn giản như ở Nà Sản ( Sơn la ), dó đó đòch tin
rằng Điện Biên Phủ là pháo đài kiên cố không sức mạnh nào có thể công
phá được. Những điểm mạnh về Điện Biên Phủ đặt ra cho ta nhiều vấn đề
mới về chiến thuật.
 Ta đả chủ trương chiến thuật đánh: “ vây, tấn, lấn, triệt, diệt “.
Đánh từng bước kiềm chế hỏa lực pháo binh và binh lực cơ động, diệt
từng trung tâm đề kháng một ( các trung tâm đề kháng có quan hệ mật thiết
Trang 15


Chiến dịch Điện Biên phủ (7-5-1954)
LSVN Cận–Hiện Đại HPI

với nhau, đươc yểm trợ đắc lực của pháo binh, cơ giới, không quân, sự chi
viện của lực lượng cơ động ). Cách đánh từng bước sáng tạo này đả tạo nên
bước nhảy vọt, làm cho bộ đội ta sau một thời gian ngắn đả tiêu diệt toàn bộ
cứ điểm.
_ Tập đoàn cứ điểm có hỏa lực pháo binh, cơ giới, không quân mạnh, đó
là khó khăn lớn nhất của ta khi chỉ có một hỏa lực pháo binh rất có hạn, ta đả
khắc phục bằng cả hệ thống hào giao thông, một hệ thống trận đòa tiến công
và bao vây. ( Hàng trăm km hào giao thông đả đi vào huyền thoại, mỗi đoạn
hào giao thông đào được phải trả bằng xương máu của bộ đội ta . . . Trận
chiến hào giao thông . . . Như những sợi thòng lọng ngày càng thít chặt lấy
trung tâm Điện Biên Phủ). Để phát huy sức mạnh hỏa lực, quân ta đả phải
phá núi sẽ đồi, mở dường đưa pháo vào gần Điện Biên Phủ, nơi không mở
được đường thì dùng sức người kéo pháo ( anh hùng Tô Vónh Diệm ). Pháo
binh của ta đả được bố trí trong những trận đòa rất kiên cố, ngụy trang chu
đáo ( vó hầm ch pháo binh) tạo nên sự bất ngờ đối với đòch và đả có một tác
dụng rất lớn. Đòch đả tìm đủ mọi cách để tìm ra trận đòa pháo của ta, lùng sục
bằng các cuộc hành binh, máy bay thả bom, pháo binh của chúng bắn dữ dội,
nhưng trận đòa của ta vẫn vững.
Khắc phục những chổ mạnh của đòch khơi sâu những nhược điểm của
chúng, đó là tiếp tế dụa vào không quân ( nhược điểm lớn nhất ). Chiến thuật
của ta là ngay từ đầu dùng hỏa lực pháo binh khống chế sân bay, pháo cao xạ
đối phó không quân, theo sự phát triển của các đợt tiến công ta ngăn cản việc
tiếp tế đi đến dần dần triệt tiếp tế của đòch.
Như vậy chúng ta đả giải quyết vấn đề chiến dòch trên cơ sở phân tích
chổ mạnh chổ yếu của đòch, kết hợp những biện pháp kỹ thuật, tinh thần
chiến đấu, tinh thần lao động của quân và dân ta.
Trang 16


Chiến dịch Điện Biên phủ (7-5-1954)


LSVN Cận–Hiện Đại HPI

2. Công tác hậu cần của ta phục vụ chiến dòch Điện Biên Phủ.
“Trận Điện Biên Phủ sẽ là một trận công kiên lớn nhất từ trước đến
nay. Vì vậy, sự chuẩn bò có nhiều khó khăn; Cần ráo riết tập trung lực lượng
mới làm kòp nhưng nếu kiên quyết khắc phục khó khăn, hoàn thành được
chiến dòch thì thắng lợi ày sẽ là một thắng lợi rất lớn “.
 Về binh lực và thời gian tác chiến, phải sử dụng 9 trung đoàn bộ
binh và toàn bộ pháo binh, công binh, phòng không và một bộ
phận pháo cao xạ, tổng số là 35.000 người. Nếu tính cả bộ chỉ
huy chiến dòch khoảng 1.850 người và 4000 dân binh bổ sung sẽ
đưa lên làm 2 đợt thì quân số phải cung cấp cho hỏa tuyến sẽ lên
đến 40.850 người, chưa kể dân công.
Ở trung tuyến ( từ Sơn La trở về ), số quân phải bố trí để bảo vệ tuyến cung
cấp có 1.720 người. Số quân tổng quát của chiến dòch là 42,750 người. Thời
gian tác chiến ước tính 45 ngày, tùy tình hình thay đổi có thể rút ngắn hơn.
 Về nhu cầu nhân lực và vật lực; số dân công phải huy động từ
trung tuyến trở lên khoảng 14.500 người, chưa kể số dân công
của hội đồng cung cấp mặt trận.
Thời gian phục vụ ở mặt trân trên dưới 3 tháng.
• Gạo từ trung tuyến trở ra cần 4.200 tấn, chưa kể số gạo phải huy động
cho dân công của hội đồng cung cấp mặt trận.
• Thực phẩm cần 100 tấn rau khô, 100 tấn thòt, 80 tấn muối, 12 tấn
đường chủ yếu sẽ đưa từ Thanh Hóa lên.
•

Đạn dược cần độ 300 tấn, nhưng chỉ cần vận chuyển ra hỏa tuyến trên
170 tấn ( vì có thể lấy của đòch đánh đòch và một phần của ta còn lại)
 Về tình hình đường xá và kế hoạch vận chuyển, làm đường và

sửa đường là quan trọng nhất trong các công tác chuẩn bò chiến
Trang 17


Chiến dịch Điện Biên phủ (7-5-1954)
LSVN Cận–Hiện Đại HPI
dòch, hiện nay các con đường cần thiết cho chiến dòch đều rất
xấu. Số dân công huy động vào việc tu bổ đường xá mới chỉ đạt
70% nhu cầu, có nhiều đoạn bò sụt lở nặng, mặt đường chỉ còn
khoản 1m, nên cũng phải mất nhiều thì giờ, công sức mới có thể
nâng cấp được.
 Về cơ sở vật chất kỹ thuật, qua bước đầu chuẩn bò cơ quan tham
mưu và cơ quan cung cấp chiến dòch nhận thấy, khối lượng vật
chất cần phải đảm bảo cho chiến dòch đả tăng lên nhiều so với
kế hoạch ban đầu. Cụ thể, cần 7,730 tấn gạo, 140 tấn muối, 465
tấn thực phẩm khô, 434 tấn đạn dược, thời gian chuẩn bò chỉ có
hơn một tháng. Về gạo ý đònh của ta là huy động ngay ở Tây Bắc
6.060 tấn và lấy ở Sơn La, Lai Châu là chủ yếu, để dỡ tốn công
vân chuyển và giảm bớt lượng gạo tiêu thụ trên đường vận
chuyển.
Việc tổ chức vận chuyển đường dài từ các vùng tự do lên Điện Biên Phủ
lúc này đả được Bộ Chính Trò và tổng quân ủy quy đònh như sau:
Tuyến hậu phương do tổng cục cung cấp cùng hội đồng cung cấp mặt trận
đãm nhiệm chuyển hàng lên Ba khe và Suối Rút. Tuyến chiến dòch từ Ba
khe, Suối Rút lên Điện Biên Phủ do hậu cần chiến dòch phụ trách.
Sau khi thay đổi phương châm “ đánh nhanh, thắng nhannh” sang “ đánh
chắc, tiến chắc”, do lực lượng tham gia chiến dòch đông hơn, thời gian kéo
dài, khối lượng vật chất phải chuẩn bò cho chiến dòch tăng vọt lên gấp 2 , 3
lần. Riêng về lương thực, tổng số gạo cần huy động không phải 7 , 8 nghìn
tấn như kế hoạch cũ mà đả lên tới trên 20 000 tấn và với khối lượng lớn như

vậy thì việc huy động tại chổ không còn đáp ứng nổi, mà chủ yếu là phải vận
chuyển từ các vùng tự do Việt Bắc, Liên khu 3, Liên khu 4 lên.
Trang 18


Chiến dịch Điện Biên phủ (7-5-1954)
LSVN Cận–Hiện Đại HPI
Với tinh thần “ tất cả cho tiền tuyến, tất cả để chiến thắng “, nhân dân
các vùng tự do cũng như tạm chiếm đều hăng hái, tự nguyện đóng góp sức
lực, tiền của, sẵn sàng hi sinh hết thảy kòp thời đảm bảo cung cấp cho phía
trước.
 Xe; Để tăng nhanh khả năng vận chuyển từ hậu phương ra mặt
trân trên tuyến từ Cao Bằng, Lạng Sơn đi Sơn La, Điên Biên Phủ, ta
đả tập trung 16 đại đội xe ô tô với tổng số xe lúc cao nhất là 628
chiếc. Trên tuyến Sông Thao, Sông Đà, bên cạnh các đoàn thuyền
ta đả đua vào sử dụng 10 ca nô kéo phà và sà lan. Trên các tuyến
đường bộ từ Thanh Hóa, Hòa Bình, Vónh Yên, Phúc Yên. Thái
Nguyên, Phú Thọ và các tỉnh tự do khác thuộc liên khu 3, từ Việt
Bắc lên Sơn La. Đồng bằng đả huy động hàng vạn dân công và
khoảng 7000 xe cut kít, 1.800 xe trâu, 300 xe ngựa. Riêng đạo quân
xe đạp thồ hoạt động trên các tuyến đường này cũng lên tới hàng
vạn, được tổ chức thành nhiều tiểu đội, trung đội chặt chẽ.
( Xúc động biết bao khi những đoàn dân công, đa số là nữ, dãi nắng dầm
mưa, chòu cái rét run người trong sương khuya giá buốt của mùa đông Tây
Bắc, với đôi chân không mỏi trên đôi vai là những chiết đòn gánh, hai đầu
tróu nặng những hạt gạo, hạt muối nghóa tình của hậu phương. Khâm phục
biết bao những chiến só lái xe đạp thồ, mỗi chiếc chở nặng bình quân 180kg (
cá biệt có anh Cao Văn Ty ở Thanh Hóa thồ được 320kg, anh Ma Văn Thắng
ở Phú Thọ thồ tới 352kg) vượt suối băng đèo, vượt bom thù chặn lối, vận
chuyển mọi nhu cầu thiết yếu cho bộ đội ở chiến trường xa ).

9 năm kháng chiến chống Thực Dân Pháp và can thiệp Mỹ, chưa bao
giờ sức mạnh hậu phương lại được phát huy cao độ và sử dụng một
cách có hiệu quả như thời kỳ này.
Trang 19


Chiến dịch Điện Biên phủ (7-5-1954)
LSVN Cận–Hiện Đại HPI
Theo báo cáo của hội đồng cung cấp mặt trận Trung Ương ngày 10-7-1954.
Trong chiến dòch Điện Biên Phủ, đồng bào các dân tộc Tây Bắc, Việt Bắc,
liên khu 3, liên khu 4 đả đóng góp hơn 260 000 dân công (tính ra = 14 triệu
ngày công), 20 991 xe đạp thồ và hàng chục nghìn phương tiện vận chuyển
thô sơ và bán thô sơ khác. 25 056 tấn lương thực, 907 tấn thòt và hàng nghìn
tấn thực phẫm khác.
 Ngành quân y đả tăng cường toàn bộ học viên trường quân y cùng
các giáo viên, hiệu trưởng, hiệu phó. Bác só Vũ Đình Tụng, Bộ
trưởng Bộ y tế và bác só phẩu thuật nổi tiếng Tôn Thất Tùng đi
trong phái đoàn Chính phủ thăm bộ đội đả ở lại mặt trận điều trò cho
thương, bệnh binh.
Công tác cứu thương được Chủ tòch Hồ Chí Minh quan tâm đặc biệt, chuyển
bằng ô tô là chính ( “khi đi tải đạn khi về tải thương”, “ mỗi ô tô là một bệnh
xá lưu động” ), tải bằng cán ( mỗi cán thương là một gia đình thân yêu” ) kết
quả đả chuyển được 80% thương, bệnh binh về hậu phương.
 Ngành bưu điện đặt được 258km đường dây đãm bảo thông tin liên
tục mỗi ngày 300 bức điện và đàm thoại.
 Vấn đề đạn, ta đả huy động tất cả các chiến lợi phẩm thu được ở
các chiến dòch trước đó cùng với sự giúp đỡ của Trung Quốc. Nhu
cầu đặt ra là 1500 tấn đạn, thực hiện được 1.450 tấn.
 Sự giúp đỡ của các nước bạn anh em, pháo cao xạ 37mm, xe vận
tải chủ yếu của Liên Xô.

Kết quả hội đồng cung cấp mặt trận đả huy động, cung cấp, tiếp tế cho chiến
dòch Điện Biên Phủ một khối lượng lớn. Tổng số là 25.056 tấn gạo, 1.824 tấn
thòt và thực phẩm khô. Đả cứu chữa 10.130 thương binh và 4.480 bệnh binh.
Đả vận chuyển được 30.359 tấn hàng hóa ( 16.800 tấn lương thực, 1.350 tấn
Trang 20


Chiến dịch Điện Biên phủ (7-5-1954)
LSVN Cận–Hiện Đại HPI
đạn dược, 1.783 tấn xăng . . . ). Lúc cao điểm sử dụng dến 600 xe ô tô,
21.000 xe đạp thồ, 261.500 dân công cùng nhiều phương tiện thô sơ khác . . .
các vùng tự do đả coo1 những nổ lực lớn lao, nhất là cho đợt tổng công kích
cuối cùng (Thanh Hóa : trên 56% số gạo, 80% xe đạp thồ và dân công, 40%
số thực phẩm).
Công tác chi viện cho tiền tuyến lần này đả chúng tỏ vai trò to lớn của
hậu phương.
III. Diễn biến chiến dòch.
Tại hội nghò cán bộ chiến dòch Điện Biên Phủ ngày 7-2-1954,
báo cáo “ tích cực hoàn thành công tác chuẩn bò tiêu diệt toàn bộ quân đòch ở
Điện Biên Phủ, sau khi thay đổi phương châm tác chiến mới “ đánh chắc,
tiến chắc “, đả đề ra 3 thời kỳ tiến hành chiến dòch:
♦ Thời kỳ tích cực hoàn thành mọi công tác chuẩn bò.
♦ Bao vây và khống chế sân bay, tiêu hao và tiêu diệt từng bộ phận
nhỏ sinh lực đòch tạo điều kiện tiêu diệt toàn bộ.
♦ Thời kỳ cuối tổng công kích tiêu diệt toàn bộ quân đòch.
Như vậy, chiến dòch đả diễn ra thành 3 đợt.
 Đợt tấn công thứ nhất: (từ ngày 13 dến 17-3-1954).
Tiêu diệt ttrung tâm đề kháng Him Lam và tàn bộ Phân khu Bắc.
Him Lam là một trung tâm đề kháng phòng ngự kiên cố nhất do một lữ đoàn
lê dương thiện chiến thuộc bán lữ đoàn lê dương số 13 chiếm giữ.

17h ngày 13-3-1954 đại đoàn 312 nổ súng tiến công trung tâm đề kháng
Him Lam. Theo kế hoạch pháo binh của ta bắt đầu 16h nhưng 12h trưa đòch
phát hiện trận đòa của ta cách chúng 200met nên chúng đánh phá. Ta buộc
phải tập kích bằng hỏa lực để bảo vệ trận đòa và tiêu diệt chỉ huy của chúng
ngay phút đầu tiên ở Him Lam ( trung tá Gaucher). Đòch hoang, mang hoảng
Trang 21


Chiến dịch Điện Biên phủ (7-5-1954)
LSVN Cận–Hiện Đại HPI
sơ chúng hoàn toàn bất ngờ trước sự xuất hiện hỏa lực pháo binh 105mm của
ta. Hệ thống pháo dày đặc không hổ trợ được cho Him Lam, Độc Lập, Bản
kéo vì bò pháo binh ta khống chế đến nổi tư lệnh pháo binh Pi-Rốt phải tự sát.
Đến khoảng 23h30 phút trận đánh kết thúc, trung tâm đề kháng Him Lam
hoàn toàn bò tiêu diệt. Hơn 200 tên bò chết, 270 tên bò bắt sống, tiểu đoàn lê
dương số 3 bò loại khỏi vòng chiến đấu. Sau khi mất Him Lam tướng Cogny
điều tiểu đoàn số 5 tăng viện phản kích chiếm lại, nhưng đả không thực hiện
được.
13h30 phút ngày 15-3, đồng chí chỉ huy trưởng hạ lệnh tiến công đồi Độc
Lập, cuộc chiến đấu bên trong khá quyết liệt, song do tinh thần chiến đấu
dũng cảm và sức tiến công áp đảo, 6h30 phút ngày 15 ta hoàn toàn làm chủ
trung tâm đề kháng đồi Độc Lập, diệt 483 tên, bắt 200 tên trong đó có 2 tên
tiểu đoàn trưởng.
Hai trung tâm đề kháng Him Lam và Độc Lập thất thủ, tinh thần binh
lính đòch ở trung tâm đề kháng Bản Kéo suy sụp, lúc này Bản Kéo đả trở nên
cô lập, 15h ngày 17-3 pháo binh ta bắn 20 phát vào Bản Kéo, binh lính tiểu
đoàn ngụy thái số 3 hoang mang, lo sợ đả kéo cờ trắng chạy vào rừng đầu
hàng quân ta.
ð Như vậy toàn bộ Phân khu Bắc và Him Lam bò tiêu diệt, phòng tuyến
của đòch về phía đông bắc, phía bắc và tây bắc đả bò ta chọc thủng. Mở thông

cửa xuống vùng lòng chảo, tạo điều kiện để các lực lượng ta áp sát khu trung
tâm.
( Các chiến sỹ đại đội 58 lao lên mở đường, đả liên tiếp đánh đến quả
bộc phá thứ 8. Phan Đình Giót đánh đến quả thứ 9 thì bò thương vào đùi
nhưng vẫn xung phong đánh tiếp quả thứ 10. Anh lao lên đánh liên tiếp 2 quả
nữa phá toang hàng rào cuối cùng, mở thông đường để đồng đội lên đánh sụp
Trang 22


Chiến dịch Điện Biên phủ (7-5-1954)
LSVN Cận–Hiện Đại HPI
lô cốt đầu cầu. Lợi dụng thời cơ đòch đang hoang mang, Phan Đình Giót vọt
lên bám chắc lô cốt số 2, ném pháo thủ, bắn kiềm chế cho đồng đội tiến lên.
Anh lại bò thương vào vai, máu chảy đầm đìa, nhưng bất ngờ từ hỏa điểm lô
cốt số 3 của lính Pháp bắn rất mạnh vào đội hình ta, lực lương xung kích bò
ùn lại, Phan Đình Giót cố gắng lê lên nhích dần đến lô cốt số 3 với ý nghó
cháy bỏng, duy nhất là dập tắt ngay lô cốt này. Anh đả dùng hết sức mình
còn lại nâng tiểu liên lên bắn mạnh vào lỗ châu mai, miệng hô to:
“ Quyết hy sinh . . . vì Đảng . . . vì dân “ rồi rướm người lấy đà, lao cả
thân mình vào bòt kín lỗ châu mai đòch. Hỏa điểm lợi hại nhất của quân Pháp
đả bò dập tắt, toàn đơn vò ào ạt xông lên như vũ bão, tiêu diệt gọn cứ điểm
Him Lam, giành thắng lợi trong trận đánh mở màng chiến dòch Điện Biên
Phủ. Trước khi hy sinh Phan Đình Giót được Tiểu Đoàn, Đại Đoàn khen
thưởng 4 lần. )
 Đợt tiến công thứ hai: (từ ngày 30-3 đến ngày 4-4, nhưng thực chất
kéo dài đến ngày 30-4-1954).
Đánh chiếm 5 ngọn đồi phía đông và sân bay Mường Thanh, triệt đường
tiếp tế, tiếp viện của đòch, từng bước thu hẹp phạm vi chiếm đóng tạo thế
trận cho cuộc tổng công kích.
Đây là đợt tiến công quan trọng nhất, diễn ra dài ngày và ác liệt

nhất, bộ đội ta bắt tay vào xây dựng hệ thống hào giao thông tạo thế vận
động linh hoạt giữa cánh đồng trống trãi, thắt chặt vòng vây khu trung tâm.
Phân khu trung tâm với 5 ngọn đồi phía đông, tất cả trên 30 cứ điểm do 7 tiểu
đoàn âu phi và một tiểu đoàn ngụy chiếm giữ. 17h30 phút ngày 30-3-1954,
cuộc tiến công lớn vào các cứ điểm phía đông bắt đầu, sau 1h30 phút chiến
đấu ta đả tiêu diệt gọn tiểu đoàn Angiêri số 3, chiếm lónh đồi E. Cùng thời
gian, trung đoàn 209 sử dụng 2 tiểu đoàn 166 và 154 tieu diệt gọn một tiểu
Trang 23


Chiến dịch Điện Biên phủ (7-5-1954)
LSVN Cận–Hiện Đại HPI
đoàn đòch và chiếm lónh cứ điểm đồi D1. Trên hướng đông sau 45 phút chiến
đấu, trung đoàn 98 đả làm chủ cứ điểm, diệt và bắt sống 140 tên.
Trong trận chiến này diễn ra gay go nhất là trên đồi A1, cao điểm quan
trọng nhất của 5 ngọn đồi. Bắt đầu từ đêm 30-3 đến ngày 4-4, đêm đầu ta
chiếm 2/3 vò trí, sáng hôm sau đòch tăng viện chiếm lại 2/3 vò trí. Đêm 31-3 ta
tiến công lần 2, đến sáng 1-4 ta chiếm lại 2/3 vò trí, đòch liên tục phản kích
chiếm lại, cuộc chiến giằng co quyết liệt. Đêm 1-4 ta tổ chức tiến công lần 3
cũng không thành công. Kết quả ngày 4-4 ta và đòch mỗi bên chiếm giữ một
nữa quả đồi ( trung đoàn 174, đại đoàn 316 ). Trong khi đó đòch nhảy dù tăng
viện cũng giành giật với ta quả đồi C1, sau 4 ngày đêm, kết quả cũng chia
đôi đồi C1. Sau đó ta lần lượt tiêu diệt các cứ điểm 106 (đêm 1-4), sân bay
Mường Thanh và 311 (2-4 ), 105 ( đêm 18-4 ), 206 ( đêm 22-4 ). Đợt 2 kết
thúc ngày 26-4, ta đả xây dựng trận đòa tiến công, thắt chặt vòng vây, hạn
nguồn tiếp tế, thu hẹp vùng trời.
 Tại sao Mỹ không cứu Điện Biên Phủ ?
Sau đợt tấn công thứ 2, đòch lâm vào trạng thái bối rối, lo sợ . . .Tướng
Na-Va cho nghiên cứu kế hoạch Côngđo để rút quân sang Lào, cuối cùng kế
hoạch này không được thực hiện. Còn chính phủ Pháp thì hốt hoảng và phái

ngay Tướng E6ly, Tổng tham mưu trưởng quân đội Pháp đi Oasinhtơn yêu
cầu Mỹ can thiệp. Kế hoạch diều hâu được phát thảo: Mỹ sẽ can thiệp cứu
Điện Biên Phủ bằng 200 máy bay xuất phát từ các chiếm hạm Essex và
Boxer đang có mặt ở Biển Đông. Nhưng ngày 2-4 Tổng Thống Aixenhao
quyết đònh từ bỏ kế hoạch này.
Nguên nhân:
- Sự bất đồng giữa Pháp – Mỹ, không tin tưởng lẫn nhau, những toan
tính riêng bên ngoài Điện Biên Phủ.
Trang 24


Chiến dịch Điện Biên phủ (7-5-1954)
LSVN Cận–Hiện Đại HPI
- Mỹ cân nhắc chiến lược giữa Châu u và Châu Á, Mỹ đả ưu tiên ở
Châu u hơn.
- Bài học từ cuộc chiến tranh Triều Tiên.
 Đợt tiến công thứ 3: ( từ ngày 1 đến 7 - 5 – 1954).
Đánh những cao điểm cuối cùng ở phía Đông, thực hành tổng công kích
tiêu diệt toàn bộ quân đòch ở Điện Biên Phủ.
Dêm 1 – 5 các đại đoàn 312, 308, 316 bắt đầu tiến công, quân ta
nhanh chóng chiếm toàn bộ đồi C1, và 2 vò trí 505, 505 ( dưới chân đồi phía
đông, nằm tả ngạn sông Nậm Rốm ), vò trí 311. Phân khu Nam đại đoàn 304
diệt gọn cứ điểm phía đông bắc Hồng Cúm. Ngày 6 – 5 quân ta lại tiếp tục
tiến công dồn dập vào tập đoàn cứ điểm. Tại đồi A1 công binh đả đào một
đường hầm ngầm sâu vào lòng quả đồi đặt quả bộc phá gần 1000kg thuốc nổ,
đúng 17h ngày 6 – 5 cho nổ khối bộc phá, đồng thời bộ đội ta từ 3 hướng
đồng loạt xung phong, đến 4h30 phút ngày 7 – 5 ta đả làm chủ hoàn toàn đồi
A1.
Quân đòch phân khu trung tâm ngày càng rối loạn, mất hết tinh thần. Hồi
15h ngày 7 – 5, quân ta được lệnh không đợi trời tối mở cuộc tổng công kích

vào tập đoàn cứ điểm ( đòch còn khoảng 1 vạn tên ). 17h 15 phút ta tiến đánh
sở chỉ huy, tại cửa hầm của Đờ-Cát xuất hiện cờ trắng xin hàng, lá cờ quyết
chiến quyết thắng của ta tung bay trên nóc hầm tướng Đờ-Cát. Ngay dêm đó
ta tiêu diệt đòch ở Phân khu Nam, đến 22h toàn bộ quân đòch bò bắt giữ.
Chiến dòch Điện Biên Phủ toàn thắng sau 55 ngày đêm chiến đấu quyết liệt.
û (So sánh chiến dòch Điện Biên Phủ với các trận đánh lớn trong lòch sử
chiến tranh thế giới như Waterloo, Valmy, Stalingrat v.v . . .như vậy có quá
đáng chăng ? Tất nhiên là không ne6nn và không thể so sánh Điện Biên Phủ
với các trận Waterloo, Valmy hay Stalingrat . . .về quy mô số lượng cũng như
Trang 25