PHẦN 1: MỞ ĐẦU
I- LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Xã hội càng phát triển thì con người càng nhận ra vai trò của ngoại ngữ.
Ngoại ngữ là chìa khóa mở ra những nền văn hóa khác nhau, giúp chúng ta học
hỏi, tiếp thu những tinh hoa văn hóa nhân loại.Vì thế việc học tập và nắm bắt
ngoại ngữ đang là một trong những vấn đề bức thiết của nền giáo dục Việt Nam.
Cùng với sự phát triển của tiếng Anh, Pháp, Trung … tiếng Nga cũng là
một trong những ngôn ngữ khá phổ biến và cần thiết trong thời đại phát triển
ngày nay.
Nhiệm vụ của người dạy ngoại ngữ là phát triển cả bốn kỹ năng cho người
học: nghe, nói, đọc, viết. Cả bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết đều được quan tâm
và được phối hợp trong các nhiệm vụ của các hoạt động trên lớp.
Một trong bốn kỹ năng mà người học ngoại ngữ nói chung và tiếng Nga
nói riêng thường gặp những khó khăn nhất định trong quá trình học đó là kỹ
năng nghe. Bởi kỹ năng này đòi hỏi học sinh phải có một khối lượng khiến thức
nhất định về từ vựng cũng như ngữ pháp. So với kỹ năng đọc và viết, quá trình
nghe còn mang tính bị động. Nó bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố: chất lượng băng
đĩa, không gian xung quanh, tâm lý,và năng lực nghe của từng người…Trên thực
tế để có được kỹ năng nghe tiếng Nga thì người học ngoại ngữ phải có quá trình
luyện tập nghe thường xuyên, lâu dài vói những hình thức và nội dung nghe khác
nhau.
Bên cạnh những khó khăn trong quá trình nghe của ngoại ngữ trên, quá
trình học nghe tiếng Nga ở trường học sinh gặp nhiều khó khăn hơn các ngoại
ngữ khác.Vì hầu hết các em đều mới bắt đầu học tiếng Nga ở trung học phổ
thông nên kiến thức để phục vụ cho việc nghe rất hạn chế. Ngoài ra theo chương
trình học theo sách giáo khoa tiếng Nga mới, kỹ năng nghe gần như chưa
có….Tài liệu tham khảo cho việc dạy chưa sắp xếp theo từng trình độ học của
học sinh
5
Chính vì những lý do trên nên trong sáng kiến kinh nghiệm này tôi đã
quyết định lựa chọn :” Phương pháp dạy nghe cho học sinh lớp 12”
Vơí việc nghiên cứu này, tôi mong muốn sẽ phần nào giúp giáo viên dần
khắc phục những khó khăn để tiến hành dạy nghe môn tiếng có hiệu quả hơn,
học sinh tích cực, chủ động hơn khi tiếp thu, lĩnh hội kiến thức của bài học.
Điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm của tôi trình bày được một số kinh nghiệm
của bản thân giúp quá trình học và làm bài thi nghe hiểu dễ dàng hơn. Đồng thời
hệ thống hóa một số các dạng bài tập nghe giúp người học và dạy thể dễ dàng
lựa chọn các bài tập nghe để luyện. Mỗi bài kiểm tra nghe đều có đưa ra bài khóa
và đáp án cụ thể.
II. PHẠM VI VÀ ĐỐI TƯỢNG ÁP DỤNG
Đề tài xoay quanh vấn đề nghiên cứu giảng dạy và học tập môn nghe
tiếng Nga của giáo viên và học sinh ở lớp 12 Nga.
III. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
Với việc nghiên cứu thành công của sáng kiến, tôi mong sẽ giúp tôi và
giáo viên có được những kinh nghiệm sau:
1. Một số kinh nghiệm riêng của bản thân giúp học và làm bài thi nghe tốt
hơn
2. Cung cấp một số dạng bài tập nghe phù hợp với trình độ học của học
sinh
3. Cách thức tổ chức một tiết dạy nghe có hiệu quả.
4. Hướng dẫn học sinh tự luyện tập, rèn luyện để có kỹ năng, kỹ xảo nghe
tiếng Nga
IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1.Phương pháp quan sát: Tôi tự tìm tòi nghiên cứu, tiến hành dự giờ thăm
lớp của đồng nghiệp.
6
2. Phương pháp trao đổi, thảo luận: Sau khi dự giờ của đồng nghiệp,đồng
nghiệp dự giờ của tôi, đồng nghiệp và tôi tiến hành trao đổi,thảo luận để từ đó
rút ra được những kinh nghiệm cho tiết dạy.
3. Phương pháp thực nghiệm: Giáo viên tiến hành dạy thể nghiệm theo
từng mục đích yêu cầu cụ thể một số tiết dạy nghe.
4. Phương pháp điều tra: Giáo viên đặt câu hỏi để kiểm tra, đánh giá việc
nắm nội dung bài của học sinh.
7
PHẦN 2: NỘI DUNG
I.CƠ SỞ LÝ LUẬN:
1.Mục đích dạy học:
Mục đích của việc dạy ngoại ngữ không phải là cung cấp cho học sinh
kiến thức của ngôn ngữ đó , mà mục đích cuối cùng của việc dạy ngoại ngữ là
dạy cho học sinh khả năng giao tiếp bằng ngôn ngữ đó. Khả năng giao tiếp của
học sinh thể hiện qua các kỹ năng: Nghe, Nói, Đọc, Viết. Kỹ năng nghe của
học sinh được hình thành qua một quá trình học tập rèn luyện trong môi trường
ngôn ngữ. Ngoài việc học tập ở trường lớp, học sinh phải tự học tập và rèn
luyện nghe thông qua các hình thức và các ph ương thức khác nhau. Kỹ năng
nghe là khả năng sử dụng kiến thức ngôn ngữ vào mục đích nghe hiểu bằng tiếng
Nga.
2.Các yéu tố cơ bản trực tiếp tác động đến hiệu quả của tiết dạy nghe.
a- Giáo viên:
-Với phương pháp dạy học mới, tích cực thì giáo viên đóng vai trò chỉ
đạo, điều khiển học sinh trong giờ học.
- Để tiến hành một tiết dạy nghe có hiệu quả thì giáo viên cần thực hiện tốt
các yếu tố cơ bản sau:
+ Chọn và sử dụng linh hoạt các kỷ thuật dạy nghe phù hợp với từng nội
dung bài dạy
+ Tổ chức , điều khiển lớp học, phân bố thời gian hợp lý.
+ Sử dụng thành thạo các phương tiện, các thiết bị đồ dùng dạy học phục
vụ dạy nghe.
+ Sáng tạo ra các đồ dùng dạy học phù hợp phục vụ cho tiết dạy.
+Truyền cảm, lôi cuốn, hấp dẫn học sinh.
b- Phương pháp kỹ thuật dạy nghe
Phương pháp dạy nghe được qui định bởi nội dung dạy nghe, nói cách
khác, nội dung bài dạy nghe chi phối việc lựa chọn, vận dụng phối hợp các
8
phương pháp, kỹ thuật dạy nghe. Mỗi kỹ thuật dạy học phù hợp với hình thức bài
dạy cụ thể ( dạy ngữ pháp,dạy nói,dạy viết )
c.Các phương tiện thiết bị đồ dùng dạy học phục vụ cho việc dạy nghe:
-Việc sử dụng thiết bị tranh ảnh hỗ trợ cho dạy học đối với môn ngoại
ngữ nói chung và tiếng Nga nói riêng Muốn thực hiện tốt các bài luyện nghe này
thì người học phải được nghe các nội dung bài học trong băng. Hơn thế nữa,
thiết bị dạy học còn là phương tiện tích cực trong việc đổi mới phương pháp dạy
học, thúc đảy động cơ và gây hứng thú học tập.
- Các thiết bị cần cho môn học:
+ Máy thu phát băng cát sét.
+ Máy ghi âm các kiểm tra
+ Tranh ảnh minh hoạ nội dung bài học
d.Học sinh:
Trong mối tương quan giữa cách dạy và cách học: Giáo viên là người tổ
chức, điều khiển, học sinh tự chiếm lĩnh tri thức bằng chính những thao tác,
những hành động trí tuệ của riêng mình dưới vai trò điều khiển của giáo viên.
Để tiết dạy nghe được tốt thì học sinh cần có những kỹ năng cần thiết trong việc
nghe hiểu bằng tiếng Nga
II-THỰC TRẠNG DẠY NGHE MÔN TIẾNG NGA
1. Ưu điểm:
Mặc dù có những điều kiện khách quan và chủ quan ảnh hưởng trực tiếp
trong quá trình giảng dạy nhưng chúng tôi đã biết khắc phục vượt lên những khó
khăn trước mắt, từng bước nâng cao chất lượng giờ dạy nghe môn tiếng Nga
nhằm đáp ứng mục đích
a. Về phía giáo viên:
- Bước đầu đã tiếp cận sử dụng tương đối tốt các kỹ thuật dạy học đặc
trưng- kỹ thuật dạy nghe.
- Đã quen và chủ động vói cách thức tổ chức một tiết dạy nghe.
9
- Phối hợp khá linh hoạt các kỹ thuật dạy học.
- Sáng tạo ra nhiều đồ dùng dạy học phù hợp với nội dung các tiết dạy, vì
vậy nhiều tiết dạy nghe trở nên sinh động , có sức lôi cuốn và đạt hiệu quả cao.
- Sử dụng vận hành các trang thiết bị dạy học hiện đại phục vụ tốt cho quá
trình dạy nghe: băng đĩa máy cat sét, đèn chiếu…
b. Về phía học sinh:
- Nhiều học sinh đã hứng thú với việc học nghe.
- Các em học sinh lớp 12 có một khối lượng từ, cấu trúc ngữ pháp khá lớn
…giúp quá trình nghe tiến bộ hơn.
- Phần lớn học sinh đã nghe được những từ, những câu hay những bài
nghe có nội dung đơn giản.
2.Tồn tại:
a.Giáo viên:
-Vẫn còn một số giáo viên gặp một số khó khăn nhất định trong việc thực
hiện các thao tác, kỹ thuật dạy nghe, trong việc lựa chọn các kỹ thuật cho phù
hợp với từng tiết dạy, từng giai đoạn của tiết dạy, còn ngại sử dụng hoặc sử dụng
chưa thành thạo đồ dùng dạy học phục vụ cho tiết dạy nghe (máy cat sét, đèn
chiếu…)
b.Học sinh:
- Nhu cầu học tiếng Nga trong xã hội còn chưa nhiều. Việc sử dụng trong
tiếng Nga trong giao tiếp và công việc còn hạn chế hơn các ngoại ngữ khác. Vì
thế động cơ nghe hiểu bằng tiếng Nga còn hạn chế.
- Nhiều em ít có cơ hội để nghe, ít tiếp cận với các phương tiện thông tin
đại chúng mà có thể qua đó nghe tiếng Nga.
- Một số em còn ngại nghe và nói bằng tiếng Nga, cò sợ bị mắc lỗi.
- Học sinh chưa quen với tốc độ đọc, nói trong băng của người Nga.
c. Phương tiện đồ dùng dạy học:
- Đồ dùng dạy học phục vụ cho việc giảng dạy còn quá ít: tranh ảnh,đài
10
- Tài liệu tham khảo dạy và học nghe còn quá cũ và ít. Ngoài ra chưa phân
được theo trình độ phù hợp với người mới học tiếng Nga
- Chất lượng băng thâu chưa tốt.
d. Điều tra cụ thể:
-Trong quá trình giảng dạy, bản thân tôi đảm nhận lớp 12. Với ý thức vừa
nghiên cứu đặc điểm tình hình học tập bộ môn của học sinh vừa tiến hành rút
kinh nghiệm. Ngay từ đàu năm học tôi đã định hướng cho mình một kế hoạch và
phương pháp cụ thể để chủ động điều tra tình hình học tập của học sinh mình
trực tiếp giảng dạy. Qua điều tra tôi đã nhận thây rằng hầu hết các em nắm từ
vựng không chắc, kỹ năng nghe và giao tiếp bằng tếng Nga còn hạn chế.
- Kết quả điều tra cụ thể ( trước khi áp dụng sáng kến kinh nghiệm) sau 3
lần kiểm tra một số em học sinh lớp 12 Nga và 11 Nga như sau:
Họ và tên
Điểm
Điểm
Điểm
lần 1
lần 2
lần 3
( / 10)
( /10)
(/10)
Nguyễn Thị Thùy Linh
6
5
6
Đỗ Phan Ngọc
5
4
5
Nguyễn Thị Hải Linh
5
4
5
Bùi Thị Vân
5
5
6
Nguyễn Thị Mai Phương
4
5
5
Nguyễn Thị Huyền
3
4
4
Nguyễn Thu Hương
3
3
3
Nguyễn Thị An
2
3
3
Hoàng Bảo Ngọc
2
1
3
Nguyễn Thị Diệu Hương
1
2
2
Nguyễn Thị Nhung
3
2
2
Nguyễn Thị Nhâm
3
4
2
Nguyễn Thị Ngọc Anh
1
3
2
11
Nguyễn Thị Ly
6
6
6
Kết quả kiểm tra trên tôi nhận thấy hơn 90% em đều đạt dưới điểm trung
bình về môn nghe. Các em còn lại tuy có khá hơn nhưng cũng chỉ đạt điểm trung
bình. Điều này ảnh hưởng nhiều đến quá trình chọn đội tuyển cho kỳ thi học sinh
giỏi Quốc gia và việc học ngoại ngữ sau này ở trường đại học. Đặc biệt là trong
trình giao tiếp bằng tiếng Nga của các em trong xã hội .
III.MỘT SỐ GIẢI PHÁP THỰC TẾ ĐỂ TIẾN HÀNH MỘT TIẾT DẠY
NGHE ĐẠT HIỆU QUẢ
3.1. Một số kinh nghiệm giúp việc học và thi nghe tiếng Nga đạt hiệu quả
3.1.1 . Làm thế nào giúp học sinh tự học nghe tốt
Sau đây tôi xin đưa ra một số lời khuyên mà tôi đã khuyên học sinh tự
nghe ở nhà:
- Thứ nhất học sinh phải tự xác định được mục tiêu và động lực để học
nghe.
- Khi nghe chúng ta phải thật thoải mái và tập trung.
- Học cách phát âm đúng trọng âm của từ tiếng Nga giúp quá trình nghe
nhanh hơn
- Phải học nghe một cách thường xuyên theo băng đĩa và làm bài tập cho
mỗi phần nghe.
- Luyện nghe từ bài tập đơn giản như: nghe từ, nghe câu rồi đến bài hội
thoại hoặc bài khóa
- Sau khi đã làm xong phần bài tập cho bài nghe, nên tự mình viết lại nội
dung của bài. Nghe lại một lần cho chính xác.
- Nên biết sử dụng máy tính, internet, tivi để nghe các chương trình có liên
quan đến tiếng Nga.
- Thường xuyên nghe các bài hát tiếng Nga cũng là một cách học nghe rất
hiệu quả.
12
3.1.2 Làm thế nào để học sinh làm bài thi nghe tiếng Nga hiệu quả hơn
- Trước tiên học sinh cần phải chuẩn bị một tâm lý thoải mái, tập trung và tự tin
trong khi nghe. Nhiều học sinh cứ nghĩ nghe khónm nên nhiều khi mất bình tĩnh
trong khi thi nghe.
- Đọc trước các câu hỏi trong bài thi để có thể hiểu qua nội dung bài nghe sẽ nói
về vấn đề gì. Đôi khi chúng ta có thể dự đoán được các phương án có thể. Ví dụ
trong bài nghe số 3.1( xem phần IV ) qua đọc trước câu hỏi học sinh có thể đoán
nội dung sau: đoạn hội thoại giữa 3 nhân vật Xven Igor và người bán hàng. Xven
muốn mua sách về thành phố Xanh. Còn Igor muốn mua sách văn học.
- Khi bắt đầu nghe không nên vừa nghe vừa ghi chép vì điều này sẽ có thể
khiến các em không chú ý đến nội dung tiếp sau.
- Nên tranh thủ các chỗ nghỉ của mỗi lần nghe để ghi lại những thông tin chính
và cần thiết phục vụ cho trả lời các câu hỏi.
- Một kinh nghiệm cuối cùng nếu không nghe được nhiều nên suy nghĩ lô gich từ
thực tế để vận dụng. Tuy nhiên kinh nghiệm này chỉ áp dụng với các bài nghe có
liên quan đến các kiến thức về đất nước học,lịch sử …Và để làm được điều này
đòi hỏi học sinh có sự hiểu biết phong phú không chỉ về ngôn ngữ, văn hóa..,
lịch sử của nước Nga.
3.2.Lập kế hoạch cho một tiết dạy nghe:
3.2.1. Quá trình lên lớp
Trong sách giáo khoa tiếng Nga từ quyển 6 đến quyển 12 không có bài tập
dạy nghe riêng vì thế trong quá trình dạy tôi cố gắng thu thập tài liệu của một số
sách tham khảo. Một giờ học nghe tôi thường chọn một đoạn hội thoại hoặc một
bài khóa có nội dung phong phú.
Để dạy một bài nghe giáo viên tạo ra không khí thoải mái hào hứng, không
quá căng thẳng bằng cách giới thiệu chủ đề các bài nghe hoặc trò chơi liên quan
đến bài học giúp học sinh bước vào nghe với một tâm lý thoải mái.
13
Giáo viên cố gắng trọng tâm những từ vựng quan trọng trong phần nghe mà
học sinh sẽ phải hiểu
Trong quá trình nghe giáo viên chú ý đến yêu cầu của bài tập đã thiết kế lại
sao cho học sinh có thể làm việc dễ dàng hơn.
Sau khi nghe xong, giáo viên phải chuẩn bị sẵn các hoạt động sau giờ học
nhằm kiểm tra sự hiểu bài của học sinh và phát triển kỹ năng nói hoặc viết.
Nên kết hợp nhuần nhuyễn các khâu từ chuẩn bị đến quá trình giờ nghe, và
kết quả cho thấy sau khi thực nghiệm các giờ nghe theo phương pháp trên tôi
thấy hiệu quả hơn và học sinh rất hào hứng không còn sợ nghe nữa.
3. 2.2. Thực tiễn một số tiết dạy nghe tiếng Nga
Sau đây tôi xin đưa ra một vài tiết trong quá trình dạy nghe mà tôi đã tiến
hành
Dạy bài nghe 3.2 ( mục IV) về ” Nhà văn А. П. Chêkhov”
+ Mục đích: Giới thiệu về sự nghiệp hoạt động xã hội của nhà văn vĩ đại
người Nga Chêkhov. Sau khi nghe xong bài học sinh có thể kể về cuộc đời và sự
cống hiến của nhà văn cho xã hội
+ Các bước lên lớp
Giáo viên
- Bước 1: ( 5 – 7 phút)
Học sinh
Ученики смотрят на картину и
GV chuẩn bị một bức tranh có hình nhà
отвечают на вопросы
văn Cheekhov và hỏi học sinh
1- Он
1- Кто он ?
2- Что вы знаете о нём?
3- Какие рассказы Чехова вы знаете?
известный
русский
писатель Чехов
2- Он
нетолько
известный
писатель, но и хороший врач
3- Рассказ “человек в футляре”
14
- Bước 2: ( 5- 10 phút) Gv chú ý cho -học sinh những từ, cụm từ , cấu trúc
Ученики слушают и записывают
cần thiết trong bài nghe
эти
+ отдавать- отдать что? Чему?
тетради
слова
и
конструкции
в
Кому? cống hiến
+ общественная деятельность: hoạt
động xã hội
+ биография: tiểu sử
+ литературный труд: tác phẩm văn
học
+ тратить что на что: chi trả
( Чехов тратил много времени и сил
на развитие народных библиотек )
+ принимать какое учатие в чём:
tham gia vào
+ кто чувствует себя кем ? чем ?
каким
Ai cảm thấy mình là như thế nào
- Bước 3 ( 10-15 phút) Cho học sinh
nghe và trả lời câu hỏi
1. Экскурсовод рассказал о Чехове ...
2.
Ученики слушают текст 3 раза
а) как об известном писателе
отвечают на вопросы
б) как об общественном деятеле
1- б
в) как о хорошем враче
2- а
Чехов
давал
строительство ... .
а) школ
деньги
на
3- в
4- б
5- в
б) больниц
15
в) библиотек
3. Чехов родился ... .
а) в Петербурге
б) на Сахалине
в) в Таганроге
4.
Чехов
помогал
народным
библиотекам: ... .
а) посылал деньги
б) отправлял книги
в) строил здания
5. Чехов занимался общественной
работой, чтобы быть ... .
а) богатым
б) известным
в) счастливым
- Bước 4. ( 10 phút) Kiểm tra mức độ
nghe hiểu của học sinh
Ответьте на вопросы
1- Кем был Чехов ?
2- Сколько школ он построил?
Ученики отвечают
3- Как он построил эти школы?
1- Он был писателем и врачом
4-Какими делами он занимался ?
2- Три школы
5- Как ты думаешь о Чехове? Какой
он?
3- Чехов работал каждый день: изо
дня в день по утрам принимал
больных,
а
потом
садился
за
письменный стол. Но для того,
чтобы строить школы, нужны были
большие
деньги.
И
тогда
он
16
обращался
к
друзьям,
находил
богатых людей, которые помогали
ему
и
давали
ему
деньги
на
строительство. Чехов сам следил за
тем, как шла работа.
4- русский писатель занимался
такими
разными
школами,
делами:
библиотеками,
строительством
5- Он очень добрый
- Bước 5. ( 1-2 phút) Bài tập về nhà
скромный.
у
него
Gv yêu cầu học sinh về nhà nghe lại và
любовь к литературе
умный и
большая
viết bài luận ngắn kể về nhà văn
Chêkhov
17
АНТОН ПАВЛОВИЧ ЧЕХОВ ( 1860-1904)
( Nhà văn А. П. Chêkhov)
Dạy bài đối thoại 3.1 “ В книжном магазине” ( xem ở phần IV)
+ Mục đích: Rèn luyện cho học sinh nghe hội thoại liên quan đến việc
mua sắm trong cửa hàng sách. Trong đoạn hội thoại này học sinh được làm quen
với tên tuổi của một số nhà văn Nga nổi tiếng và một số tác phẩm của nền văn
học Nga : “Chiến tranh và hòa bình"…
+ Các bước tiến hành
Giáo viên
Học sinh
- Bước 1: ( 5 – 7 phút)
Cоставьте
диалог
В
книжном Учениrи составляют диалог
магазине
( Gv hướng dẫn hs đặt hội thoại:
какие
книги
нужны?
Сколько
18
стоит..?
- Bước 2: ( 5 phút) Gv chú ý cho học
sinh những từ, cụm từ , cấu trúc cần
thiết trong bài nghe
+ У кого есть книги о : anh chị có bán Ученики записывают в тетради и
sách …
составьте
+ фотоальбом: anbum
словами
предложения
с
этими
+ Исторический : lịch sử
+ телефонная книга: danh bạ điện
thoại
+ экономист: nhà kinh tế học
+
Роман
“предступление
и
наказание” : tiểu thuyết :” Tội ác và
trừng phạt”, “Война и мир” “chiến
tranh và hòa bình”…
- Bước 3 ( 15- 20 phút) Cho học sinh
Ученики слушают текст 3 раза
nghe và trả lời câu hỏi
( GV chú ý cho hs qua đọc trước câu
hỏi học sinh có thể đoán nội dung sau:
đoạn hội thoại giữa 3 nhân vật Xven
Igor và người bán hàng. Xven muốn
mua sách về thành phố Xanh. Còn Igor
muốn mua sách văn học.)
Ученики отвечают
1. Какую книгу хочет купить Свен?
1- книги о Санкт- Петербурге –
2. Какие книги о Санкт-Петербурге Фотоальбомы
показывали Свену?
2-Фотоальбомы,
исторические
3. Какие книги нравятся Игорю?
книги, телефонная книга
4. Какие литературные произведения 3- Игорю – историческая книга
19
читал Игорь ещё в школе?
4- “Война и мир” “Предступление и
5. Почему сейчас люди не читают?
наказание”
5- Так как они смотрят телевизор
много
- Bước 4. ( 10 phút) Kiểm tra mức độ
nghe hiểu của học sinh
Перепишите этот диалог
- Bước 5. ( 1-2 phút) Bài tập về nhà
Gv yêu cầu học sinh về nhà nghe lại và
kể lại bài trên
Dạy bài nghe 4.4 :” Добро пожаловать в столицу России – в
Москву!” Chào mừng đến thủ đô của nước Nga- thành phố Matxcơva’
+ Mục đích: qua bài nghe học sinh được làm quen với thành phố Mat xinh đẹp
với những danh lam thắng cảnh nổi tiếng như: Quảng trường đỏ, Điện Kreml…
Trong bài này học sinh học cách nghe về thời gian và địa điểm, cách đổi tiền ở
khách sạn, hay cách đi bằng phương tiện giao thông trong thành phố..
+ Các bước lên lớp:
Giáo viên
- Bước 1: ( 5 – 7 phút)
Học sinh
Ученики смотрят на картину и
Gv đưa 1 số bức tranh về thành phố отвечают на вопросы
Matxxcova và hỏi
1. Ты не знаешь, как называется этот 1. Москва
город?
2. Столица Российской Ферерации
2. Что ты знаешь о городе Москве?
Центр экономики культуры
политики и истории всей страны.
Это очень красивый город …
20
- Bước 2: ( 5 phút) Gv chú ý cho học
sinh những từ, cụm từ , cấu trúc cần
thiết trong bài nghe
Ученики записывают в тетради
+ Добро пожаловать куда: chào
mừng đến
+ приятное путешествие : сhuyến du
lịch thú vị
+ нужная информация о: thông tin
cần thiết
информация о транспрте
+ праздничный ужин: bữa tiệc tối
+ поменять деньги: đổi tiền
+ пункт обмена: nơi đổi tiền
- Bước 3 ( 15- 20 phút) Cho học sinh Ученики слушают текст 3 раза
nghe và và điền thông tin
Ученики отвечают
1- Гида зовут ...
1- Антон
2. Туристы приехали ...
2- В Москву
3 Банк открывается ...
3- в 9 часов утра и закрывается в
4. Банк не работает ...
5. Автобус в центр ...
6 часов вечера.
4- банк работает с 9 до 6 часов
6. Остановка находится ...
каждый
7 Билет в автобусе стоит ...
воскресенья
8 Праздничный ужин будет ...
день,
кроме
5- номер 31.
6- Остановка автобуса находится
справа от гостиницы
7- Билет в автобусе стоит 10
рублей.
8- Сегодня
вечером
будет
21
праздничный ужин, и мы все
встретимся
в
ресторане
гостиницы в 7 часов
- Bước 4. ( 10 phút) Kiểm tra mức độ Ученики отвечают
nghe hiểu của học sinh
Если ты будешь гидом, что ты
будешь говорить туристам о городе
Москве?
- Bước 5. ( 1-2 phút) Bài tập về nhà
Gv yêu cầu học sinh về nhà nghe lại và
kể lại bài trên
22
МОСКОВСКИЙ КРЕМЛЬ
( Điện KREMLI Ở MATCOVA)
КРАСНАЯ ПЛОЩАДЬ
( QUẢNG TRƯỜNG ĐỎ )
23
3.3. Kết quả thực tiễn
Kết quả đạt được sau khi áp dụng những phương pháp trên
3.3.1. Về phía học sinh, kết quả sau 3 lần kiểm tra như sau:
Họ và tên
Điểm
Điểm
Điểm
lần 1
lần 2
lần 3
(/10)
(/10)
(/10)
Nguyễn Thị Thùy Linh
8
8
9
Đỗ Phan Ngọc
7
7
7
Nguyễn Thị Hải Linh
7
8
7
Bùi Thị Vân
7
7
8
Nguyễn Thị Mai Phương
7
6
7
Nguyễn Thị Huyền
5
5
7
Nguyễn Thu Hương
5
5
6
Nguyễn Thị An
5
6
7
Hoàng Bảo Ngọc
5
5
6
Nguyễn Thị Diệu Hương
5
5
6
Nguyễn Thị Nhung
5
6
6
Nguyễn Thị Nhâm
5
6
7
Nguyễn Thị Ngọc Anh
5
5
6
Nguyễn Thị Ly
8
7
9
Từ kết quả trên cho thấy 100% các em đạt mức trung bình trở lên về môn
nghe. Có những em đạt điểm khá cao.
- Các em không còn tâm lý sợ nghe và nói tiếng Nga như trước, đặc biệt
nhiều em trất hứng thú với môn nghe
3.3.2. Về phía người dạy
Sau khi áp dụng thành công đề tài này bản thân tôi đã gặt được những kết
quả đáng kể và những kinh nghiệm quý báu cho bản thân như sau:
24
1-Giáo viên phải luôn tạo môi trường ngoại ngữ trong giờ học và phải sử
dụng tiếng Nga như là ngôn ngữ chính để giao tiếp. Tuỳ theo khối lớp và đối
tượng học sinh, giạo viên có thể sử dụng những câu tiếng Nga ngắn gọn , đơn
giản, dể hiểu ,dể nhớ , dể thuộc.
- Giáo viên phải luôn biết khích lệ học sinh sử dụng tiếng Nga trong giao
tiếp bằng kiến thức đã học .
- Giáo viên không nên quá chú ý đến lỗi của học sinh trong khi nói. Hãy
để các em nghe và nói tự nhiên. Đừng bao giờ buộc học sinh phải dừng nói trong
khi học sinh đó đang cố gắng diễn tả ý nghĩ của mình bằng tiếng Nga; làm như
vậy sẽ khiến các em cảm thấy sợ khi nghe và nói.
- Giáo viên nên lồng ghép các hoạt động nghe và nói tiếng Nga với hình
thức “vừa chơi vừa học.”
- Hướng dẫn các em tập nghe tiếng Nga qua đài , Tivi …
2.Giáo viên cần lôi cuốn, thu hút học sinh bằng các hình thức hoạt động,
các kỹ thuật dạy nghe phù hợp cho từng giai đoạn của một tiết nghe.
3.Sử dụng những đồ dùng dạy nghe phù hợp với nội dung của bài nghe
như tranh ảnh, mô hình. Sủ dụng băng, đĩa sáng tạo ( thu một bài nghe tiếng Nga
vào băng hoặc đĩa 3 đến 4 lần. Điều này rất thuận tiện trong thao tác và tiết kiệm
thời gian trên lớp.) .
4. Ở giai đoạn luyện tập sau khi nghe, giáo viên cần đưa ra các bài tập phù
hợp, có tính năng giao tiếp thực tế cao.
25
IV. MỘT SỐ CÁC DẠNG BÀI TẬP NGHE HIỂU
Dạy nghe hiểu thường được thực hiện sau khi người học đã được chuẩn bị
tương đối tốt về ngữ pháp và có vốn từ vựng cần thiết. Bài nghe hiểu được ghi
vào băng hoặc đĩa CD thuộc các dạng như: các đối thoại nhỏ, các đối thoại dài
có nội dung theo chủ điểm, các thông tin, thông báo, các bài đọc khoảng chừng
300 đến 450 từ... . Phần bài tập khai thác các bài nghe này được soạn theo dạng
bài tập chủ yếu sau đây:
a. Nghe chọn lời nói phù hợp để điền vào chỗ lời đối thoại thiếu.
b. Nghe điền khuyết.
c. Nghe loại bỏ từ không có trong bài nghe.
d. Nghe chọn ý có trong bài.
e. Nghe điền thông tin vào bảng.
g. Nghe xác định nơi sảy ra thông tin.
h. Nghe trả lời câu hỏi.
i. Nghe xếp lời thoại hoặc các ý theo thứ tự.
k. Nghe viết lại nội dung chính bài vừa nghe.
Các dạng bài tập này được chia ra thành hai loại: loại dễ và loại khó. Loại
bài tập dễ là các bài tập dựa trên nhận biết, gồm các dạng bài tập a, b, c. Loại bài
tập khó là các dạng bài tập dựa trên sự hiểu nội dung của bài nghe, gồm các dạng
bài tập d, e, g, h, i, k Trong loại bài tập này dạng bài tập khó hơn cả là dạng bài
tập h, i và k. Có thể thấy cùng là một bài nghe chúng ta có thể lần lượt cho học
sinh tập nghe ở mức độ dễ - nhận biết dần tiến tới mức độ khó – nghe hiểu bằng
cách đưa ra các dạng bài tập phù hợp trên. Sau đây tôi xin đưa ra một số dạng bài
tập nghe được sắp xếp theo trình độ từ dễ đến khó.Trong khuôn khổ của sáng
kiến kinh nghiệm, tôi chỉ đưa ra một số bài để các bạn tham khảo.
26
АУДИРОВАНИЕ №1
I.1- Nghe 3 bài đọc ngắn. Điền từ thiếu vào chỗ chấm.
1. У меня много ...............................................................................................
2. Больше всего я люблю своего ........................................................................
3. Он .......................................................................................................человек .
4. Мой дядя .........................................., и у него двое детей.
5. Он много работает и хорошо .......................................................................
6. Я думаю, что его жена .................................................................................. .
②
1. Недавно ..................................................................... мой
2. ............................................................................................. был человек!
3. Я очень .................................................................................................на него.
4. Говорят, что я похож на него ...........................................................................
5. Ну что ж! Я очень рад. Ведь именно дедушка больше всех ........................
меня.
6. Когда у меня будут дети, я обязательно ...................................мальчика
Сашей ............................................................моего дедушки.
③
1. Наша семья очень .................................................................... И все мы
любим нашу бабушку.
2. Моя бабушка ......................................................................... человек.
3. Она давно уже ..................................................................................... .
4. Она ......................................................................., по-моему, пять лет назад.
5. Но она никогда не сидит без дела. .................................................... внуков,
готовит обеды. Самые вкусные пироги – это пироги бабушки.
I.2. Nghe bài đọc ngắn. Điền từ thiếu vào chỗ chấm.
1. Моя мама родилась ........................................................................................ .
2. Она родилась ....................................................................................................
27
3. Мой папа старше мамы на два года. Он родился ........................................ .
4. Мои родители поженились ........................................................................... .
5. Через год, ..............................................................., родилась моя сестра.
6. Я родился .........................................................................................................
7. Сегодня у нас ............................................................................................. .
8. ..................................................... у моей мамы день рождения. Приедут все
даже бабушка.
9. Приедет моя сестра со своим мужем. Они поженились в прошлом
году, ................................. .............................................................. .
10. Свадьба была .......................................................... . Я это хорошо помню.
11. На следующий день, ................................., они поехали в свадебное
путешествие.
АУДИРОВАНИЕ №2
2.1. Nghe 5 đối thoại ngắn. chọn phương án viết tiếp câu.
1. Они говорили ... .
а) о Никите Михалкове
б) о Московском кинофестивале
в) о фильмах
2. Они говорили ... .
а) о каникулах
б) о Белом море
в) о погоде
3. Они говорили ... .
а) о чемпионате по теннису
б) о российских спортсменах
в) о спортивных соревнованиях
4. Они говорили ...,
а) о семье
28
б) о Рождестве
в) о подарках
5. Они говорили ... .
а) о компьютерных играх
б) о разных проблемах
в) о здоровье
2.2. Nghe bài đọc. Chọn phương án trả lời.
1. Экскурсовод рассказал о Чехове ... .
а) как об известном писателе
б) как об общественном деятеле
в) как о хорошем враче
2. Чехов давал деньги на строительство ... .
а) школ
б) больниц
в) библиотек
3. Чехов родился ... .
а) в Петербурге
б) на Сахалине
в) в Таганроге
4. Чехов помогал народным библиотекам: ... .
а) посылал деньги
б) отправлял книги
в) строил здания
5. Чехов занимался общественной работой, чтобы быть ... .
а) богатым
б) известным
в) счастливым
29