Một số bệnh do Virut gây ra ở người
Bệnh zona do virut
Bệnh Ebola
Bệnh quai bị ở người
Bệnh
than
herpes zoste

Bệnh tay chân miệng do
virut đường ruột ( thuộc
Đậu mùa
nhóm
enteroviruses
Bệnh
thủy
đậu
Viêm
phổi )
Bệnh
SARS


Một số bệnh do Virut gây ra ở thực vật

Virut hại lá


Một số bệnh do Virut gây ra ở thực vật

Virut hại củ, quả

Virut kí sinh ở một số vi khuẩn, xạ khuẩn gây
hại cho ngành công nghiệp vi sinh

Virrut loại bỏ VK
trong bộ phận lọc nước

Vi khuẩn E.coli


TiÕt 31 - Bµi 31:
virut g©y bÖnh. øng
dông cña virUt trong
thùc tiÔn


KiÓm tra bµi cò

Ho¹t ®éng nh©n lªn cña Phag¬ trong tÕ bµo chñ
Chia lµm mÊy giai ®o¹n ?


KiÓm tra bµi cò

Trên
Tại sao
da luôn
nói virut
có các
là tế

dạng
bàokíchết,
sinhvirut
nội
HIV
bào bám
bắt buộc?
trên Ở
dangoài
có thể
cơ lây
thể sống,
nhiễm
virutkhông?
có tồn tại
được không,
vì có
sao?
được
Trường
hợp nào
thể
lâyỞ
nhiễm?
⇒
ngoài cơ thể sống, virut không
tồn tại được lâu vì virut không có khả
⇒ Virut HIV bám trên da không gây
năng trao đổi chất và năng lượng
nhiễm được. Có thể lây nhiễm khi da

bị thương.


Tiết 31 – Bài 31:
Virut gây bệnh. Ứng dụng của virut trong thực tiễn
I- CÁC LOẠI VIRUT KÍ SINH
1- VIRUT KÍ SINH Ở VI SINH VẬT ( Phage )

Tránh nhiễm phage trong công
vi sinhVK
cần
phải
làm
gì?
Bình nuôi vi khuẩn đục donghiệp
chứa nhiều
bình
nuôi
Virut
kí sinhnuôi
→ gâybị
chết
§Æc
trong
vì
bình
nhiễm virut ⇒ virut nhân lên làm
®iÓm hàng loạt VSV( vi khuẩn,
g©y
chết

hàng
loạtnấm)
vi khuẩn.
h¹i
xạ
khuẩn,
→ gây
Virót kÝ sinh ë
vi sinh vËt

tổn thất các ngành công
nghiệp
VSV(
thuốc
kháng sinh, bột ngọt,
thuốc trừ sâu sinh học,
dược phẩm,.......
BiÖn
ph¸p
phßn
g
tr¸n
h

- Vô trùng quá trình sản
xuất.
- Giống VSV sạch bệnh,
kháng virut.

Virót ®éc

Chu tr×nh
sinh tan


Tiết 31 – Bài 31:
Virut gây bệnh. Ứng dụng của virut trong thực tiễn
I- CÁC LOẠI VIRUT KÍ SINH
1- VIRUT KÍ SINH Ở VI SINH VẬT( PHAGƠ ):
- Kí sinh chủ yếu ở vi khuẩn, xạ khuẩn.
- Gây thiệt hại cho ngành công nghiệp vi sinh: sx
thuốc kháng sinh, vacxin, bột ngọt, thuốc trừ sâu
sinh học, dược phẩm,....
* Biện pháp phòng tránh:
- Vô trùng trong quá trình sản xuất.
- Tạo giống vi sinh vật sạch bệnh, có khả năng
kháng virut.


Hoa lan bị khảm màu và biến dạng do virut khảm vàng
(Cymbidium
gây ra.
BỆNH ĐỐM
THUỐC LÁmosaic virus)Bệnh
xoăn lá


Tiết 31 – Bài 31:
Virut gây bệnh. Ứng dụng của virut trong thực tiễn
I- CÁC LOẠI VIRUT KÍ SINH
2- VIRUT KÍ SINH Ở THỰC VẬT:

QUA VẾT CHÍCH

QUA VẾT XƯỚC CƠ HỌC

QUA VẾT CẮN CÔN TRÙNG


I- CÁC LOẠI VIRUT KÍ SINH
Virut xâm nhập vào tế
2- VIRUT KÍ SINH Ở THỰC VẬT bào thực vật như thế nào?
Virót kÝ sinh ë thùc vËt

§Æc ®iÓm
g©y h¹i

- Qua vết chích côn
trùng, vết xước cơ
học. Virut xâm nhập
tế bào thực vật →
gây hại, lan truyền
giữa các TB qua cầu
nối nguyên sinh chất.
- Biến dạng hình
thái: thân, lá, quả.

Tại sao virut gây bệnh cho
Cây
nhiễm
virut
thựcbị

vật
không
thể có
tự biểu
xâm
hiện
thếthực
nào?vật?
nhập
vàonhư
tế bào

phòng
Xoăn láCách
cà chua

bệnh cho cây
trồng không bị
nhiễm virut ?

Vệ sinh đồng ruộng.
Vì bề-- mặt
tầnggian
Tiêu lá
diệtcó
trung
Còi cọc, lá nhỏ biến dạng
Cutintruyền
bảobệnh.
vệ không

nhăn, lốm đốm. Sớm phân
- Tạo giống sạch bệnh =
cho thụ
thểcấybám
vào hóa cành, cho ít trái, trái nhỏ.
pp nuôi
mô tế bào.

BiÖn
ph¸p
phßng
tr¸nh


I- CÁC LOẠI VIRUT KÍ SINH
2- VIRUT KÍ SINH Ở THỰC VẬT
Virót kÝ sinh ë thùc
vËt

§Æc
®iÓm
g©y h¹i

BiÖn
ph¸p
phßng
tr¸nh

- Qua vết chích côn
trùng, vết xước cơ

học. Virut xâm nhập
tế bào thực vật →
gây hại, lan truyền
giữa các TB qua cầu
nối nguyên sinh
chất.
- Biến dạng hình
thái: thân, lá, quả.
- Vệ sinh đồng ruộng.
- Tiêu diệt trung gian
truyền bệnh.
- Tạo giống sạch bệnh =
pp nuôi cấy mô tế bào.

Con người đã lợi dụng virut để
bảo vệ thực vật như thế nào?
 Sản xuất thuốc trừ sâu.
 Chuyển gen phage vào cây
trồng chống một số bệnh do vi
khuẩn gây ra.
ChuyÓn gen

Phage T4

Kh¸ng nhiÒu
lo¹i vi khuÈn


I- CÁC LOẠI VIRUT KÍ SINH
3- VIRUT KÍ SINH Ở CÔN TRÙNG

Vi rót kÝ sinh
c«n trïng

-Virut gây bệnh trực tiếp
→ Côn trùng là vật chủ.
§Æc
Virut
®iÓm - gây bệnh cho côn
Virut gây bệnh nhóm
g©y
h¹i
Baculo
kí sinh
sâu bọ
trùng
có sống
những
dạng
ăn lá cây  chết sâu.
nào?- Cách
gây bệnh?
Virut chỉ tồn tại trong
côn trùng và truyền cho
người → Côn trùng là vật
trung gian.
VD: Virut gây sốt xuất
huyết, viêm não ngựa do
muỗi, bọ chét làm trung
gian truyền bệnh.


G©y bÖnh trùc tiÕp cho
c«n trïng

Virus NPV g©y bÖnh ở sâu keo,
sâu khoang.
- Sâu non chậm chạp và ngừng
BiÖn
ăn
 chuy
ển thành
ắng,
VIRUT
KÍ SINH
TRÊNmàu
SÂUtrNON
Tiêu
diệt
trung
gian
ph¸p
Biện pháp phòng
phßn
 CƠ
THỂ
SÂU
MỀM
NHŨN
truyền bệnh.
màu
đen,

treo
ở
lá,
ch
ỉ
còn
các
g
tr¸nh
chống như thế nào? chân dính( BỆNH
BỦNG )
lá.


I- CÁC LOẠI VIRUT KÍ SINH
3- VIRUT KÍ SINH Ở CÔN TRÙNG

Bệnh sốt rét

Bệnh viêm não Nhật Bản

Bệnh sốt xuất
huyết

Trong 3 bÖnh: Sèt rÐt, sèt xuÊt huyÕt, viªm
n·o NhËt B¶n. Theo em bÖnh nµo do virut?

Vải thiều không phải là ổ chứa virut gây bệnh.
- Bệnh
sốt

xuất
huyết,
viêm
não
Nhậtvà
Bản
dotrùng
viruttrẻ
gâynhững
ra.
Có
thời
các
vùng
trồng
vải
em
- Vảimột
thiều
chín
có một
số loài
chim
cônthiều
ăn,
-loài
Bệnh
sốt
rét virut.
do động vật nguyên sinh gây ra( lăng quăng

này
mang
hay
bị
viêm
não
và
người
ta
cho
rằng
do
vải
hay
bọ muỗi
gậy). hút máu của những loài này rồi đốt vào người mới
- Khi
thiều ? Ý kiến của em về điều này ?
gây bệnh.


I- CÁC LOẠI VIRUT KÍ SINH
3- VIRUT KÍ SINH Ở CÔN TRÙNG

Muỗi Aedes - Muỗi vằn
Muỗi Anophen
Nếu muỗi Culex đốt người
bị bệnh
mang virut
Dengue

Biện pháp
phòng
chống:
Ngủ
phải
có màn,
sau
đó
sang
đốt
người
không
bị
bệnh
Bệnh sốt rét do ĐVNS
Bệnh sốt xuất huyết(Dangi)
phun Plasmodium
thuốc diệt
soát
những
nơi
thì cómuỗi,
lây bệnhkiểm
không,
vì sao?
do virut
Dengue

muỗi đẻ (chum, vại, ống bơ đựng nước,…), phát
quang bụi rậm,...…

Bệnh viêm não Nhật Bản
do virut Polio ( Muỗi Culex
hút máu lợn hoặc chim là ổ
chứa virut sau đó đốt sang
Muỗi Culex mang virut polio người và gây bệnh ở người)


Virus gây bệnh lở mồm
long móng ở bò

Cúm H5N1

Bệnh xuất huyết ở cá
trắm cỏ

Bệnh long móng ở lợn


Bệnh giang mai

Bệnh đậu mùa

Bệnh AIDS

Bệnh giòi ăn

Bệnh than


Tiết 31 – Bài 31:

Virut gây bệnh. Ứng dụng của virut trong thực tiễn
I- CÁC LOẠI VIRUT KÍ SINH
4- VIRUT KÍ SINH Ở ĐỘNG VẬT VÀ NGƯỜI:

- Gây tử vong ở người và động vật: AIDS, SARS,
viêm não Nhật Bản, dại, cúm gà, lở mồm long
móng,…
- Gây ảnh hưởng đến sức khỏe và sản xuất ở
người: đau mắt đỏ, sởi, quai bị, sốt xuất huyết,…


Đây là biện
Tiêm
phòng
vacxin
pháp nào?


Kiểm soát trung
gian truyền bệnh

Đây là biện
pháp nào?


Vệ sinh cá nhân
và cộng đồng

Đây là biện
pháp nào?



Cách li nguồn
bệnh

Đây là biện
pháp nào?


NUÔI SÂU GIỐNG

Nuôi sâu hàng loạt

(vật chủ)
Nhiễm bệnh virut cho sâu

CHẾ BIẾN
THỨC ĂN NHÂN TẠO

Pha chế chế phẩm
Thu thập sâu, bệnh
Nghiền, lọc
Li tâm
Thêm chất phụ gia

Sấy khô

ĐÓNG GÓI

Kiểm tra chất lượng


Quy tr×nh s¶n xuÊt chÕ phÈm
ĐÂY LÀ QUY
virUtTRÌNH
trõ s©uSẢN
( NPV )XUẤT GÌ ?


Tiết 31 – Bài 31:
Virut gây bệnh. Ứng dụng của virut trong thực tiễn

II- Ứng dụng của virut trong thực tiễn
1- Trong nông nghiệp: thuốc trừ sâu từ virut
Thuèc trõ s©u ho¸ häc
Thuèc trõ s©u tõ Virut

? Thuốc trừ sâu từ virut ưu việt hơn
thuốc
trừ
sâu
hóa
học
ở
điểm
nào
?
- Tính đặc hiệu cao, hiệu
-Tính đặc hiệu thấp.
- Tích lũy lâu dài
trong đất → chuỗi

thức ăn → ảnh hưởng
xấu sức khỏe con
người.

quả cao.
- Tồn tại lâu ngoài cơ thể
côn trùng, không độc với
người và gia súc → p/triển
nền nông nghiệp bền
vững.