Em học nhạc
Bài 1
Làm quen với phần mềm Encore
1. Giới thiệu
Encore (đọc là ăng-co) là phần mềm hỗ trợ cho việc học nhạc. Với
phần mềm Encore, ban đầu em có thể:
Mở bản nhạc và nghe nhạc.
Tập đọc nhạc.
Tập hát.
Tập đánh đàn qua bàn phím máy tính nhờ hình ảnh bàn phím
đàn oóc-gan hiện trên màn hình..
2. Khởi động
Để khởi động Encore, em nháy đúp chuột vào biểu tợng
hình chính của Encore có thể nh hình 142.
Thanh
Công cụ
Số chỉ nhịp
Vạch nhịp
Thanh
Notes
Hình
106
. Màn
3. Mở bản nhạc
Các bớc thực hiện
1. Nháy chuột lên mục File để mở bảng chọn.
2. Nháy chuột vào lệnh Open....
3. Tìm th mục nhactieuhoc (dùng nút của Look in).
4. Nháy đúp chuột lên tên tệp muốn mở.
4. Nghe một bản nhạc
Để chơi bản nhạc đang mở, em hãy nhấn phím cách (Spacebar).
Em có thể đọc nhạc hay nghe và hát theo.
Chú ý. Muốn dừng chơi nhạc, em nhấn phím cách lần nữa.
Em có thể nháy chuột lên nút Play
thay cho nhấn phím cách.
Ví dụ: với tệp chuechcon.enc, màn hình của Encore có thể nh sau:
Hình
107
Thực hành
T1.
Khởi động phần mềm Encore và quan sát màn hình.
T2.
Mở bản nhạc thatlahay.enc trong th mục nhactieuhoc.
T3.
Em hãy chơi bản nhạc đó để nghe hay hát theo.
T4.
Mở và nghe một bản nhạc khác mà em thích.
Bài 2
Em học nhạc với Encore
1. Khuông nhạc, khoá sol
Khuông nhạc
Năm dòng kẻ song song cách đều nhau và bốn khe tạo nên một
khuông nhạc.
Nốt nhạc đợc viết ở dòng kẻ hoặc ở khe giữa hai dòng kẻ.
Hình
Khoá sol
Hình
Khoá sol đợc ghi ở đầu mỗi khuông nhạc.
Khoá sol xác định tên các nốt nhạc ghi ở dòng thứ hai từ dới lên là
nốt sol, từ đó xác định bảy nốt nhạc cơ bản là Đô Rê Mi Pha Sol La Si trên
khuông nhạc.
2. Cao độ của nốt nhạc
Bảy nốt Đô Rê Mi Pha Sol La Si sắp xếp cao dần từ trái sang phải.
Hình
108
Mức độ trầm bổng của một nốt nhạc trên khuông nhạc đợc gọi là
cao độ của nốt nhạc đó.
Thực hành
Chơi nhạc
T1.
-
Nháy chuột vào nút
để chơi một đoạn nhạc rồi dừng.
-
Nháy nút phải chuột để chơi từng nốt tiếp ngay sau con trỏ.
Tập đọc nhạc
T2.
-
T3.
Chơi và đọc nhạc nhiều lần bảy nốt Đô, Rê, Mi, Fa, Sol, La, Si ghi
trên khuông nhạc sau:
Mở bản nhạc "Trời đã sáng rồi". Chơi và tập đọc bản nhạc đó.
Hình
T4. Mở và chơi một bản nhạc em yêu thích trong th mục nhactieuhoc.
109
T5.
Mở và chơi một bản nhạc định dạng Midi trong th mục nhactieuhoc
(ví dụ: chieckhantay.mid).
T6.
Quan sát những kí hiệu có trên bản nhạc nh: khuông nhạc, khoá sol,
vạch nhịp, số chỉ nhịp và các nốt nhạc,... Trao đổi với nhau dới sự
chỉ dẫn của thầy cô giáo.
Bài 3
Em học nhạc với Encore (tiếp theo)
1. Trờng độ của nốt nhạc
Thời gian ngân dài của một nốt nhạc trong bản nhạc gọi là trờng
độ của nốt nhạc đó.
Lấy thời gian ngân dài của nốt tròn
làm đơn vị trờng độ.
Ta có:
Nốt trắng
Nốt đen
có trờng độ bằng nửa nốt tròn:
=
có trờng độ bằng nửa nốt trắng:
=
+
=
+
Nốt móc đơn
có trờng độ bằng nửa nốt đen:
Nốt móc kép
có trờng độ bằng nửa nốt móc đơn:
=
+
+
Hình
Khi hát hay đọc nhạc, em cần đọc đúng cao độ và trờng độ của
từng nốt nhạc.
2. Nhịp và phách
Những vạch đứng chia khuông nhạc thành nhiều ô nhịp (hay còn gọi
là nhịp) đợc gọi là vạch nhịp.
Số chỉ nhịp đặt ở đầu mỗi khuông nhạc.
110
số chỉ nhịp
ô nhịp
ô nhịp
vạch nhịp
đơn
vạch nhịp
đôi
Hình
Mỗi nhịp đợc chia thành nhiều phách.
Số chỉ nhịp có dạng phân số, nhng không có gạch ngang, ví dụ
.
Số trên cho biết số phách trong mỗi nhịp.
Ví dụ. Số trên bằng 2 cho biết mỗi nhịp có 2 phách.
Số dới cho biết trờng độ của mỗi phách bằng bao nhiêu phần trờng độ của nốt tròn
.
Ví dụ. Số dới bằng 4 cho biết mỗi phách có trờng độ bằng một
phần t trờng độ của nốt tròn , tức là trờng độ mỗi phách bằng trờng độ một nốt đen
=
Chú ý: Nhịp
+ =
, vì ta có:
+
+
+
có hai phách: phách đầu là phách mạnh, phách
thứ hai là phách nhẹ.
Phách mạnh hát to, phách nhẹ hát nhỏ hơn.
Thực hành
T1.
111
Tập đọc bản nhạc sau:
T2.
Tập hát và đọc nhạc bản nhạc Chiếc khăn tay:
Chú ý:
Khi hai nốt móc đơn
thành:
đứng liền nhau
thì đợc viết
.
112
Bài 4
sinh hoạt tập thể với Encore
1. Đánh đàn với bàn phím máy tính
Bàn phím đàn oóc-gan hiện trên màn hình của Encore giúp các em
tập đánh đàn và ghi nhạc qua bàn phím máy tính.
Các bớc thực hiện:
1. Khởi động phần mềm Encore.
2. Nháy chuột lên tên bảng chọn Windows rồi chọn Keyboard, hình
ảnh bàn phím đàn oóc-gan xuất hiện nh hình 150.
3. Em có thể dùng chuột để chơi nhạc bằng cách gõ trên những
những phím đàn oóc-gan đó. Em cũng có thể dùng bàn phím máy tính để
chơi nhạc, chỉ cần gõ phím Q, rồi nhấn các phím A, S, D, F và có thể
tăng hay giảm cao độ của âm thanh nhờ phím + hay (H. 151).
Hình
113
Hình . Phím đàn oóc-gan ứng với các phím A, S, D, F
của bn phím máy tính
Thực hành.
Nháy chuột vào tên bảng chọn Windows rồi chọn Keyboard, hình
ảnh bàn phím đàn oóc-gan xuất hiện:
Dùng chuột để chơi trên phím đàn oóc-gan một bản nhạc em
đã biết (H. 150).
Em nhấn phím Q và hãy tự luyện gõ các nốt nhạc với những
phím A, S, D, trên bàn phím máy tính (H. 151).
T2. Mở bản nhạc Lí cây xanh, chơi và hát theo đúng nhạc.
T1.
114
Hình
2. Sinh hoạt tập thể
Trong những buổi sinh hoạt tập thể hay tập hát mà không có đàn
oóc-gan, ghi-ta,... để đệm, em có thể dùng Encore mở nhạc để đệm cho
lời hát. Buổi sinh hoạt hay tập hát nh vậy sôi nổi, hào hứng hơn.
Thực hành
T1.
T2.
T3.
115
Em hãy thu thập và lu vào máy tính những bản nhạc yêu thích để:
Chơi nhạc, tập đọc nhạc, nghe và hát theo.
Làm nhạc đệm cho buổi tập hát hay sinh hoạt tập thể.
Mở bản nhạc reovangbinhminh.mid để nghe và hát theo.
Chơi nhạc để nghe và hát theo bản nhạc Ngày mùa vui sau:
116