TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA KINH TẾ - QUẢN TRỊ KINH DOANH
–––––– & ––––––

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP
Đề tài:

PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ SỬ DỤNG
VỐN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU
TƯ ĐỊA ỐC HOÀNG QUÂN CẦN THƠ

Giáo Viên Hướng Dẫn:
NGUYỄN THỊ KIM PHƯỢNG

SV Thực Hiện:
NGUYỄN THỊ CẨM GIANG
MSSV: B070016
Lớp: Tài Chính – Ngân Hàng

CẦN THƠ, 2010


LỜI CẢM TẠ
----------bód---------

Qua hơn hai tháng tiếp cận và đi vào tìm hiểu các hoạt động của Công Ty
Cổ Phần Đầu Tư Địa Ốc Hoàng Quân Cần Thơ, ít nhiều đã hoàn chỉnh được kiến
thức mà trong ba năm học qua em đã được các thầy cô trường Đại Học Cần Thơ
hết lòng truyền đạt. Bằng những kiến thức em đã được học, thêm vào sự nhiệt
tình hướng dẫn của các anh (chị) phòng Kế Toán – Tài Chính Công ty.
Trong quá trình thực tập tại Công ty, tiếp cận với công việc thực tế so với

quá trình học lý thuyết tại trường thì quá ngắn. Em cũng đã cố gắng học hỏi và
nghiên cứu thêm nhưng do nhiều yếu tố về mặt năng lực, kinh nghiệm thực tế,
kiến thức cho nên luận văn tốt nghiệp này không thể tránh khỏi những sai sót. Vì
vậy, em cũng rất mong nhận được những ý kiến nhận xét, góp ý hướng dẫn thêm
của phòng Kế Toán – Tài Chính của Công ty, của giáo viên hướng dẫn và các
thầy cô trường Đại Học Cần Thơ. Đó sẽ là những kinh nghiệm quý báu làm hành
trang trên con đường sự nghiệp sắp tới của em.
Em xin chân thành cảm ơn thầy cô trường Đại Học Cần Thơ và đặc biệt
hơn là cô Nguyễn Thị Kim Phượng, người đã trực tiếp và nhiệt tình giúp đỡ em
trong quá trình hoàn thành luận văn tốt nghiệp của mình.
Đồng thời, em xin cảm ơn Ban Giám Đốc và các anh (chị) phòng Kế Toán –
Tài Chính của Công Ty Cổ Phần Đầu Tư Địa Ốc Hoàng Quân Cần Thơ đã tạo
mọi điều kiện để em nghiên cứu và hoàn thành đề tại thực tập này.
Một lần nữa, em xin chân thành cảm ơn và kính chúc Quý thầy cô giáo
cùng các anh (chị) tại Công ty sức khỏe và thành đạt trong sự nghiệp và cuộc
sống.

Ngày.....tháng.....năm.....
Sinh viên thực hiện

Nguyễn Thị Cẩm Giang


LỜI CAM ĐOAN
----------bód---------

Tôi cam đoan rằng đề tài này là do chính tôi thực hiện, các số liệu thu thập
và kết quả phân tích trong đề tài là trung thực, đề tài không trùng với bất kỳ đề
tài nghiên cứu khoa học nào.


Ngày.....tháng.....năm.....
Sinh viên thực hiện
(ký và ghi họ tên)


NHẬN XÉT CỦA CƠ QUAN THỰC TẬP
-------------bód------------

.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................

.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
Ngày.....tháng.....năm.....
Thủ trưởng đơn vị
(ký tên và đóng dấu)


NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
-------------bód------------

.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................

.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
Ngày.....tháng.....năm.....
Giáo viên hướng dẫn
(ký và ghi họ tên)


NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN PHẢN BIỆN
-------------bód------------

.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................

.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
.....................................................................................................
Ngày.....tháng.....năm.....
Giáo viên phản biện
(ký và ghi họ tên)



DANH MỤC BIỂU BẢNG

Trang
Bảng 1: Khái quát kết quả hoạt động kinh doanh trong 2 năm 2008 – 2009 ...... 24
Bảng 2: Bảng cân đối kế trong 2 năm 2008 – 2009 ........................................... 26
Bảng 3: Bảng cân đối 1..................................................................................... 28
Bảng 4: Bảng cân đối 2..................................................................................... 28
Bảng 5: Vốn đi chiếm dụng và bị chiếm dụng................................................... 29
Bảng 6: Kết cấu vốn cố định của Công ty qua 2 năm 2008 – 2009.................... 30
Bảng 7: Khả năng đảm bảo nguồn vốn cố định (2008 – 2009) .......................... 31
Bảng 8: Tình hình sử dụng tài sản cố định trong 2 năm 2008 – 2009 ................ 32
Bảng 9: Hiệu quả sử dụng tài sản cố định trong 2 năm 2008 – 2009 ................. 33
Bảng 10: Hiệu quả sử dụng vốn cố định trong 2 năm 2008 – 2009.................... 34
Bảng 11: Kết cấu vốn cố định trong 2 năm 2008 – 2009 ................................... 35
Bảng 12: Khả năng đảm bảo nguồn vốn lưu động............................................. 37
Bảng 13: Tốc độ luân chuyển vốn lưu động (2008 – 2009) ............................... 38
Bảng 14: Hiệu quả sử dụng vốn lưu động (2008 – 2009) .................................. 38
Bảng 15: Phân tích tình hình phân bổ vốn năm 2008 – 2009............................. 40
Bảng 16: Phân tích tình hình nguồn vốn năm 2008 – 2009 ............................... 42
Bảng 17: Khả năng đảm bảo nguồn vốn trong 2 năm 2008 – 2009.................... 43
Bảng 18: Hiệu suất sử dụng vốn trong 2 năm 2008 – 2009 ............................... 43
Bảng 19: Hiệu quả sử dụng vốn trong 2 năm 2008 – 2009 ................................ 44
Bảng 20: Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu năm 2008 – 2009 ................... 45
Bảng 21: Tỷ suất lợi nhuận ròng trên tài sản năm 2008 – 2009 ......................... 45
Bảng 22: Tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu năm 2008 – 2009............................ 46
Bảng 23: Phân tích các khoản phải thu năm 2008 – 2009.................................. 47
Bảng 24: Phân tích các khoản phải trả qua 2 năm 2008 – 2009 ......................... 48
Bảng 25: Hệ số thanh toán tổng quát năm 2008 – 2009..................................... 49

Bảng 26: Khả năng thanh toán hiện thời năm 2008 – 2009 ............................... 49
Bảng 27: Khả năng thanh toán nhanh năm 2008 – 2009.................................... 50
Bảng 28: Hệ số vòng quay các khoản phải thu.................................................. 51


Bảng 29: Kỳ thu tiền bình quân năm 2008 -2009 .............................................. 51
Bảng 30: Vòng quay hàng tồn kho năm 2008 – 2009........................................ 52


DANH MỤC HÌNH
Trang
Hình 1: Sơ đồ tổ chức Công ty Cổ Phần Đầu Tư Địa Ốc Hoàng Quân Cần
Thơ……………………………………………………………………..23
Hình 2: Lợi nhuận của Công ty năm 2008 và năm 2009.................................... 25


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
-------------bód------------

TSCĐ

Tài sản cố định

DN

Doanh nghiệp

VCĐ

Vốn cố định


TS

Tài sản

NV

Nguồn vốn

CK

Cuối kỳ

KHLK

Khấu hao lũy kế

TNHH

Trách nhiệm hữu hạn

TPHCM

Thành phố Hồ Chí Minh

TCDH

Tài chính dài hạn

CP XDCBDD


Chi phí xây dựng cơ bản dở dang

BQ

Bình quân

ĐTTCNH

Đầu tư tài chính ngắn hạn

GTGT

Giá trị gia tăng

KDDD

Kinh doanh dở dang

HTK

Hàng tồn kho

NH

Ngắn hạn

VLĐ

Vốn lưu động


TCNH

Tài chính ngắn hạn

PT

Phải thu

TSLĐ

Tài sản lưu động

NN

Nhà nước

VCSH

Vốn chủ sở hữu

PN NN

Phải nộp nhà nước

CKPTrả

Các khoản phải trả

CK PN NN


Các khoản phải nộp Nhà Nước


MỤC LỤC
Trang
Chương 1: GIỚI THIỆU .................................................................................. 1
1.1. Lí do chọn đề tài .......................................................................................... 1
1.2. Mục tiêu nghiên cứu .................................................................................... 2
1.2.1. Mục tiêu chung.................................................................................... 2
1.2.2. Mục tiêu cụ thể .................................................................................... 2
1.3. Phạm vi nghiên cứu ..................................................................................... 2
1.3.1. Không gian .......................................................................................... 2
1.3.2. Thời gian ............................................................................................. 2
1.3.3. Đối tượng nghiên cứu .......................................................................... 2
Chương 2: PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU..3
2.1. Phương pháp luận ........................................................................................ 3
2.1.1. Khái niệm vốn ..................................................................................... 3
2.1.1.1. Vốn kinh doanh ........................................................................... 3
2.1.1.2. Vốn cố định................................................................................. 3
2.1.1.3. Vốn lưu động .............................................................................. 3
2.1.1.4. Các đặc trưng cơ bản của vốn...................................................... 3
2.1.2. Phân loại vốn....................................................................................... 4
2.1.2.1. Phân loại vốn theo nguồn hình thành........................................... 4
2.1.2.2. Phân loại vốn theo phương thức chu chuyển................................ 5
2.1.3. Cấu trúc vốn của Công ty .................................................................... 7
2.1.4. Vai trò của vốn đối với Công ty........................................................... 8
2.1.5. Vấn đề về bảo toàn vốn kinh doanh ..................................................... 8
2.1.5.1. Bảo toàn vốn cố định................................................................... 9
2.1.5.2. Bảo toàn vốn lưu động ................................................................ 9

2.1.6. Phân tích tình hình tài chính Công ty ................................................... 9
2.1.6.1. Đánh giá khái quát biến động giữa tài sản và nguồn vốn ............. 9
2.1.6.2. Phân tích tính cân đối giữa tài sản và nguồn vốn ......................... 9
2.1.7. Một số chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn .................................. 11
2.1.7.1. Các chỉ số về khả năng sinh lợi ................................................. 11
2.1.7.2. Hiệu quả sử dụng vốn cố định ................................................... 13


2.1.7.3. Hiệu quả sử dụng vốn lưu động ................................................. 14
2.1.7.4. Hiệu quả sử dụng vốn................................................................ 16
2.1.7.5. Tình hình thanh toán ................................................................. 17
2.1.7.6. Khả năng thanh toán.................................................................. 18
2.2. Phương pháp nghiên cứu............................................................................ 20
2.2.1. Phương pháp thu thập số liệu............................................................. 20
2.2.2. Phương pháp phân tích số liệu ........................................................... 20
2.2.2.1. Phương pháp thống kê............................................................... 20
2.2.2.2. Phương pháp so sánh................................................................. 20
2.2.2.3. Dùng các chỉ tiêu tài chính để đánh giá hiệu quả sử dụng vốn tại
Công ty ....................................................................................... 20
Chương 3: KHÁI QUÁT VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ ĐỊA ỐC
HOÀNG QUÂN CẦN THƠ ........................................................... 21
3.1. Giới thiệu khái quát về Công ty Cổ Phần Đầu Tư Địa Ốc Hoàng Quân Cần
Thơ ............................................................................................................. 21
3.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của Công ty .................................. 21
3.1.2. Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý.......................................................... 22
3.1.2.1. Cơ cấu tổ chức bộ máy Công ty................................................. 22
3.1.2.2. Chức năng các phòng ban trong Công ty ................................... 23
3.2. Khái quát kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty Cổ Phần Đầu Tư Địa
Ốc Hoàng Quân Cần Thơ ............................................................................ 24
3.3. Phương hướng, mục tiêu hoạt động của Công ty trong thời gian tới ........... 25

Chương 4: PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN TẠI CÔNG TY CỔ
PHẦN ĐẦU TƯ ĐỊA ỐC HOÀNG QUÂN CẦN THƠ ................ 26
4.1. Phân tích chung về tình hình tài chính của Công ty Cổ Phần Đầu Tư Địa Ốc
Hoàng Quân Cần Thơ.................................................................................. 26
4.1.1. Đánh giá khái quát tình hình biến động tài sản, nguồn vốn ................ 26
4.1.2. Phân tích tính cân đối giữa tài sản và nguồn vốn................................ 27
4.2. Phân tích và đánh giá hiệu quả sử dụng vốn của Công ty ........................... 29
4.2.1. Tình hình quản lý và sử dụng vốn cố định ......................................... 29
4.2.1.1. Phân tích kết cấu nguồn vốn cố định của Công ty...................... 30
4.2.1.2. Khả năng đảm bảo nguồn vốn cố định....................................... 31


4.2.1.3. Hiệu quả sử dụng vốn cố định ................................................... 32
4.2.2. Tình hình quản lý và sử dụng vốn lưu động ....................................... 34
4.2.2.1. Phân tích kết cấu nguồn vốn lưu động của Công ty ................... 34
4.2.2.2. Khả năng đảm bảo nguồn vốn lưu động..................................... 37
4.2.2.3. Hiệu quả sử dụng vốn lưu động ................................................. 37
4.2.3. Tình hình quản lý và sử dụng vốn của Công ty .................................. 39
4.2.3.1. Phân tích tình hình quản lý và sử dụng vốn của Công ty............ 39
4.2.3.2. Khả năng đảm bảo nguồn vốn của Công ty................................ 42
4.2.3.3. Hiệu quả sử dụng vốn................................................................ 43
4.3. Một số chỉ tiêu tài chính để đánh giá hiệu quả sử dụng vốn của Công ty .... 44
4.3.1. Các tỷ số sinh lợi ............................................................................... 44
4.3.1.1. Tỷ số lợi nhuận ròng trên vốn chủ sở hữu (ROE) ...................... 45
4.3.1.2. Tỷ suất lợi nhuận ròng trên tài sản (ROA) ................................. 45
4.3.1.3. Tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu (ROS) .................................... 46
4.3.2. Nhóm chỉ tiêu thanh toán................................................................... 46
4.3.2.1. Tình hình thanh toán ................................................................. 46
4.3.2.2. Khả năng thanh toán.................................................................. 48
Chương 5: MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ

DỤNG VỐN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ ĐỊA ỐC
HOÀNG QUÂN CẦN THƠ ........................................................... 53
5.1. Những tồn tại và nguyên nhân ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn tại Công
ty................................................................................................................. 53
5.1.1. Những tồn tại và nguyên nhân ........................................................... 53
5.1.2. Những kết quả đạt được trong quá trình sử dụng vốn......................... 54
5.2. Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại Công ty Cổ Phần
Đầu Tư Địa Ốc Hoàng Quân Cần Thơ......................................................... 54
5.2.1. Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn nói chung của
Công ty ....................................................................................................... 54
5.2.2. Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn cố đinh ........ 55
5.2.3. Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động...... 56
Chương 6: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ...................................................... 58
6.1. Kết luận ..................................................................................................... 58


6.2. Kiến nghị ................................................................................................... 59
TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................................. 61
PHỤ LỤC........................................................................................................ 62
- Bảng cân đối kế toán năm 2009................................................................. 62
- Bảng cân đối kế toán năm 2008................................................................. 66



CHƯƠNG 1
GIỚI THIỆU
1.1 Lí do chọn đề tài:
- Trong nền kinh tế hội nhập WTO sự cạnh tranh ngày càng mạnh mẽ và gay
gắt hơn bao giờ. Trong kinh doanh thì hiệu quả kinh doanh là mục tiêu phấn đấu
của một nền sản xuất, là thước đo về mọi mặt của nền kinh tế quốc dân cũng như

từng đơn vị tham gia sản xuất, kinh doanh.
- Trong nền kinh tế nhiều thành phần ở nước ta hiện nay, có rất nhiều loại
hình kinh doanh hoạt động trên nhiều lĩnh vực khác nhau. Tuy nhiên, các doanh
nghiệp luôn lấy mục tiêu hàng đầu là lợi nhuận, do vậy việc cạnh tranh diễn ra
phức tạp và quyết liệt: “thương trường như chiến trường”, các doanh nghiệp đều
bình đẳng với nhau trên thương trường.
- Để đạt được mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận, các doanh nghiệp phải không
ngừng nâng cao trình độ quản lý sản xuất kinh doanh. Thực tế trong quá trình
kinh doanh chỉ ra rằng, phần lớn các doanh nghiệp gặp khó khăn trong sản xuất
kinh doanh đều do nguyên nhân từ vấn đề hiệu quả sử dụng vốn. Chính vì thấy
được những khó khăn mà hầu hết các doanh nghiệp gặp phải, nên việc nâng cao
hiệu quả sử dụng vốn sẽ tạo cơ sở để doanh nghiệp đứng vững trên thị trường,
mở rộng sản xuất kinh doanh, tạo ra công ăn việc làm, nâng cao đời sống cho
người lao động. Hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh cao hay thấp sẽ quyết định đến
sự thành công hay thất bại của một doanh nghiệp trong môi trường cạnh tranh
đầy khốc liệt như hiện nay.
- Xuất phát từ vai trò quan trọng của việc sử dụng vốn trong doanh nghiệp.
Vì thế, trong thời gian thực tập tại Công ty Cổ Phần Đầu Tư Địa Ốc Hoàng Quân
Cần Thơ, được sự đồng tình của Ban lãnh đạo của Công ty em chọn đề tài:
"Phân tích hiệu quả sử dụng vốn tại Công Ty Cổ Phần Đầu Tư Địa Ốc
Hoàng Quân Cần Thơ" làm nội dung nghiên cứu cho luận văn tốt nghiệp của
mình.

Trang 1


1.2 Mục tiêu nghiên cứu:
1.2.1 Mục tiêu chung:
- Phân tích hiệu quả sử dụng vốn tại Công Ty Cổ Phần Đầu Tư Địa Ốc
Hoàng Quân Cần Thơ, tìm ra những mặt mạnh, mặt yếu để từ đó đưa ra những

biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.
1.2.2 Mục tiêu cụ thể:
- Đánh giá khái quát kết quả hoạt động kinh doanh của công ty.
- Phân tích chung về tình hình tài chính của công ty.
- Đánh giá hiệu quả sử dụng vốn của công ty qua các chỉ tiêu tài chính
- Đưa ra những điểm mạnh, điểm yếu, những tồn tại trong quá trình quản lý
và sử dụng vốn kinh doanh của công ty.
- Đề xuất một số biện pháp chủ yếu nhằm góp phần nâng cao hiệu quả sử
dụng vốn.
1.3 Phạm vi nghiên cứu:
1.3.1 Không gian: Công Ty Cổ Phần Đầu Tư Địa Ốc Hoàng Quân Cần Thơ
1.3.2 Thời gian: thu thập số liệu qua 2 năm 2008 - 2009
1.3.3 Đối tượng nghiên cứu: đề tài tập trung nghiên cứu về hiệu quả sử dụng
vốn trong quá trình kinh doanh của công ty.

Trang 2


CHƯƠNG 2
PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1 Phương pháp luận
2.1.1 Khái niệm về vốn
2.1.1.1 Vốn kinh doanh:
- Trong nền kinh tế thị trường để tiến hành sản xuất, kinh doanh thì bất cứ
doanh nghiệp nào cũng cần máy móc, thiết bị, nhà xưởng, nhân công, phương
tiện vận tải, vật tư, tiền mặt... những thứ này được gọi là tài sản thuộc quyền sở
hữu của doanh nghiệp. Nhưng nếu doanh nghiệp muốn có được những tài sản đó
thì doanh nghiệp cần có được một lượng vốn tiền tệ nhất định để đầu tư, mua
sắm, thuê mướn... Nên điều kiện đầu tiên quan trọng và tất yếu để một doanh
nghiệp có thể hoạt động là vốn tiền tệ. Do đó, “Vốn kinh doanh là toàn bộ lượng

tiền cần thiết nhất định để bắt đầu và duy trì các hoạt động sản xuất kinh doanh
của doanh nghiệp. Vốn kinh doanh là nguồn vốn được huy động để trang trải các
khoản chi phí mua sắm tài sản cho các hoạt động của doanh nghiệp”.
2.1.1.2 Vốn cố định:
- Vốn cố định là chỉ tiêu phản ánh giá trị tính bằng tiền của tài sản cố định
bao gồm tài sản cố định hữu hình, tài sản cố định thuê tài chính và tài sản cố định
vô hình.
2.1.1.3 Vốn lưu động:
- Muốn tiến hành sản xuất kinh doanh, các doanh nghiệp cần phải có tư
liệu lao động, đối tượng lao động và sức lao động. Vốn lưu động luôn được
chuyển hóa qua nhiều hình thái khác nhau, bắt đầu từ hình thái tiền tệ sang hình
thái dự trữ vật tư hàng hóa và cuối cùng trở về hình thái tiền tệ ban đầu của nó.
Quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp diễn ra liên tục, không ngừng
nên vốn lưu động cũng tuần hoàn không ngừng, có tính chất chu kỳ.
- Vốn lưu động là biểu hiện giá trị tính bằng tiền của tài sản ngắn hạn sử
dụng trong kinh doanh.
2.2.1.4 Các đặc trưng cơ bản của vốn:
- Vốn phải đại diện cho một lượng tài sản nhất định.
- Vốn phải vận động sinh lời, đạt được mục tiêu kinh doanh.
Trang 3


- Vốn phải được tích tụ và tập trung đến một lượng nhất định mới có thể
phát huy tác dụng đầu tư vào sản xuất kinh doanh.
- Vốn có giá trị về mặt thời gian, điều này có nghĩa là khi bỏ vốn ra đầu tư
và tính hiệu quả của đồng vốn.
- Vốn phải gắn liền với chủ sở hữu nhất định, không có đồng vốn vô chủ
và không có người quản lý.
- Vốn được quan điểm như một hàng hóa và nó là một lượng hàng hóa đặc
biệt có thể mua bán quyền sử dụng vốn trên thị trường vốn, thị trường tài chính.

- Vốn không chỉ được biểu hiện bằng tiền của các tài sản hữu hình.
2.1.2 Phân loại vốn:
2.1.2.1 Phân loại vốn theo nguồn hình thành:
- Trong quá trình sản xuất kinh doanh, để thuận tiện cho việc quản lý và
sử vốn đạt hiệu quả cao các doanh nghiệp thường tiến hành phân loại vốn. Tùy
vào từng loại hình doanh nghiệp mà phân lại theo các tiêu thức khác nhau.
• Nguồn vốn chủ sở hữu: thể hiện quyền sở hữu của người chủ về các
tài khoản của Doanh nghiệp, là giá trị vốn của Doanh nghiệp. Vốn sở hữu được
tạo ra từ các nguồn:
+ Vốn của các nhà đầu tư có thể là vốn của chủ Doanh nghiệp, vốn
góp, vốn cổ phần, vốn Nhà nước.
+ Vốn tự bổ sung thực chất nguồn vốn này là số lợi nhuận chưa phân
phối của doanh nghiệp trong quá trình kinh doanh.
+ Vốn chủ sở hữu khác bao gồm các khoản đánh giá lại tài sản, chênh
lệch tỷ giá ngoại tệ...
+ Nguồn vốn liên doanh: vốn liên doanh được hình thành từ sự đóng
góp vốn giữa các tổ chức kinh tế trong nước với nhau, hoặc giữa các tổ chức kinh
tế ở trong nước với các tổ chức kinh tế nước ngoài.
+ Vốn vay: doanh nghiệp có thể vay ngân hàng, các tổ chức tính dụng,
các cá nhân. Trong đó, vốn vay ngân hàng và các tổ chức tín dụng rất quan trọng
đối với doanh nghiệp. Doanh nghiệp cũng có thể vay vốn trên thị trường chứng
khoán bằng cách phát hành các trái phiếu để huy động số vốn nhàn rỗi trên thị
trường. Đây là hình thức vay vốn dài hạn trên thị trường để đầu tư vào sản xuất
kinh doanh của doanh nghiệp.
Trang 4


2.1.2.2 Phân loại vốn theo phương thức chu chuyển
Căn cứ vào phương thức luân chuyển vốn được chia ra làm hai loại: vốn cố
định, vốn lưu động

• Vốn cố định: trong điều kiện nền kinh tế thị trường, việc mua sắm xây
dựng hay lắp đặt các tài sản cố định (TSCĐ) của doanh nghiệp đều phải thanh
toán, chi trả bằng tiền. Số vốn đầu tư ứng trước để mua sắm, xây dựng hay lắp
đặt các TSCĐ hữu hình và vô hình được gọi là vốn cố định của doanh nghiệp. Đó
là số vốn đầu tư ứng trước với số vốn này nếu được đầu tư sử dụng có hiệu quả
sẽ không mất đi, doanh nghiệp sẽ thu hồi lại được sau khi tiêu thụ các sản phẩm,
hàng hóa hay dịch vụ của mình. Vậy, vốn cố định: "Là giá trị những TSCĐ mà
doanh nghiệp đó đầu tư vào quá trình sản xuất kinh doanh là một bộ phận vốn
đầu tư ứng trước về TSCĐ mà đặc điểm luân chuyển của nó là chuyển dần vào
chu kỳ sản xuất và hoàn thành một vòng tuần hoàn khi hết thời hạn sử dụng"
- Vì vậy, muốn biết rõ hơn về vốn cố định thì trước tiên chúng ta phải
nghiên cứu đến tài sản cố định:
+ Để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh các doanh nghiệp (DN)
phải có các yếu tố: sức lao động, tư liệu lao động và đối tượng lao động .
+ Khác với các đối tượng lao động (nguyên nhiên vật liệu sản phẩm dở
dang, bán thành phẩm...) các tư liệu lao động (như máy móc thiết bị, nhà xưởng,
phương tiện vận tải...) là những phương tiện vật chất mà con người sử dụng để
tác động vào đối tượng lao động, biến đổi nó theo mục đích của mình.
+ Bộ phận quan trọng nhất của tư liệu lao động sử dụng trong quá trình
sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp là của TSCĐ. Đó là những tư liệu lao
động chủ yếu được sử dụng một cách trực tiếp hay gián tiếp trong quá trình sản
xuất kinh doanh như máy móc thiết bị, phương tiện vận tải, nhà xưởng, các công
trình kiến trúc, các khoản chi phí đầu tư mua sắm các TSCĐ vô hình... Thông
thường một tư liệu lao động được coi là một TSCĐ phải đồng thời thoả mãn hai
tiêu chuẩn cơ bản:
+ Những tư liệu lao động không đủ các tiêu chuẩn quy định trên được
coi là những công cụ lao động nhỏ, được mua sắm bằng nguồn vốn lưu động của
doanh nghiệp.

Trang 5



Từ những nội dung trình bày trên, có thể rút ra định nghĩa về TSCĐ trong doanh
nghiệp như sau: "Tài sản cố định của doanh nghiệp là những tài sản chủ yếu có
giá trị lớn tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất kinh doanh giá trị của nó được
chuyển dịch từng phần vào giá trị sản phẩm trong các chu kỳ sản xuất".
+ Đặc điểm của các TSCĐ trong doanh nghiệp là tham gia vào nhiều chu
kỳ sản xuất sản phẩm với vai trò là các công cụ lao động. Trong quá trình đó
hình thái vật chất và đặc tính sử dụng ban đầu của TSCĐ là không thay đổi. Song
giá trị của nó lại được chuyển dịch từng phần vào giá trị sản phẩm sản xuất ra.
Bộ phận giá trị chuyển dịch này cấu thành một yếu tố chi phí sản xuất kinh doanh
của doanh nghiệp và được bù đắp mỗi khi sản phẩm được tiêu thụ.
- Đặc điểm của vốn cố định:
+ Vốn cố định (VCĐ) tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất sản phẩm,
điều này do đặc điểm của TSCĐ được sử dụng lâu dài trong nhiều chu kỳ sản
xuất quyết định.
+ VCĐ được luân chuyển dần dần từng phần trong các chu kỳ sản xuất.
+ Khi tham gia vào quy trình sản xuất, một bộ phận VCĐ được luân
chuyển và cấu thành chi phí sản xuất sản phẩm (dưới hình thức chi phí khấu hao)
tương ứng với phần giá trị hao mòn của TSCĐ.
+ Sau nhiều chu kỳ sản xuất VCĐ mới hoàn thành một vòng luân
chuyển. Sau mỗi chu kỳ sản xuất phần vốn được luân chuyển vào giá trị sản
phẩm dần dần tăng lên, song phần vốn đầu tư ban đầu vào TSCĐ lại dần giảm
xuống cho đến khi TSCĐ hết thời gian sử dụng, giá trị của nó được chuyển dịch
hết vào giá trị sản phẩm đó sản xuất VCĐ mới hoàn thành một vòng luân chuyển.
• Vốn lưu động: vốn lưu động là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ tài sản lưu
động của doanh nghiệp
- Tài sản lưu động của doanh nghiệp thường gồm 2 bộ phận: tài sản lưu
động trong sản xuất và tài sản lưu động trong lưu thông.
+ Tài sản lưu động trong sản xuất là những vật tư dự trữ như nguyên

liệu, vật liệu, nhiên liệu… và sản phẩm dở dang trong quá trình sản xuất.
+ Tài sản lưu động trong lưu thông bao gồm: sản phẩm hàng hóa chờ
tiêu thụ, các loại vốn bằng tiền, vốn trong thanh toán, các khoản phí chờ kết
chuyển, chi phí trả trước…
Trang 6


- Phân loại vốn lưu động:
Để quản lý, sử dụng vốn lưu động có hiệu quả, thông thường vốn lưu động
được phân loại theo các tiêu thức khác nhau:
+ Phân loại theo hình thái biểu hiện: theo tiêu thức này vốn lưu động
được chia thành:
* Vốn bằng tiền và vốn trong thanh toán. Trong đó, vốn bằng tiền:
gồm tiền mặt tại quỹ, tiền gửi ngân hàng, tiền đang chuyển, kể cả kim loại quý
(Vàng, bạc, đá quý…). Vốn trong thanh toán: các khoản nợ phải thu của khách
hàng, các khoản tạm ứng, các khoản phải thu khác…
* Vốn vật tư hàng hóa (hay còn gọi là hàng tồn kho) bao gồm
nguyên, nhiên vật liệu, phụ tùng thay thế, công cụ, dụng cụ lao động, sản phẩm
dở dang và thành phẩm.
* Vốn về chi phí trả trước: là những khoản chi phí lớn hơn thực tế
đã phát sinh có liên quan đến nhiều chu kỳ kinh doanh nên được phân bổ vào giá
thành sản phẩm của nhiều chu kỳ kinh doanh như: chi phí sửa chữa lớn TSCĐ,
chi phí thuê tài sản, chi phí nghiên cứu thí nghiệm, cải tiến kỹ thuật, chi phí xây
dựng, lắp đặt các công trình tạm thời, chi phí về ván khuôn, giàn giáo, phải lắp
dùng trong xây dựng cơ bản…
+ Phân loại vốn theo vai trò của vốn lưu động đối với quá trình sản xuất
kinh doanh. Theo cách phân loại này vốn lưu động được chia thành 3 loại:
* Vốn lưu động trong khâu dự trữ sản xuất: bao gồm giá trị các
khoản nguyên, vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu động lực, phụ tùng thay
thế, công cụ, dụng cụ lao động nhỏ.

* Vốn lưu động trong khâu sản xuất: bao gồm giá trị sản phẩm dở
dang và vốn về chi phí trả trước.
* Vốn lưu động trong khâu lưu thông: bao gồm giá trị thành phẩm,
vốn bằng tiền, các khoản đầu tư ngắn hạn (đầu tư chứng khoán ngắn hạn, cho vay
ngắn hạn…) các khoản vốn trong thanh toán (các khoản phải thu, tạm ứng).
2.1.3 Cấu trúc vốn của công ty:
- Cấu trúc vốn xuất phát từ cấu trúc của Bảng cân đối kế toán. Trong Bảng
cân đối kế toán, cấu trúc vốn cần chỉ ra được phần nào của tổng tài sản doanh
nghiệp hình thành từ vốn góp của chủ sở hữu và lợi nhuận của chủ sở hữu được
Trang 7


giữ lại đầu tư cho hoạt động doanh nghiệp và phần nào hình thành từ các nguồn
có tính chất công nợ (thông qua các khoản nợ khác nhau).
- Dựa vào bảng cân đối kế toán, cụ thể bên phần nguồn vốn sẽ cho ta thấy
được cấu trúc vốn của doanh nghiệp: doanh nghiệp đã sử dụng vốn chủ sở hữu
bao nhiêu, vốn vay bao nhiêu và những nguồn vốn được tài trợ từ các lĩnh vực
khác bao nhiêu.
2.1.4 Vai trò của vốn đối với Công ty:
- Tất cả các hoạt động kinh doanh dù ở quy mô nào lớn hay nhỏ cũng cần
một lượng vốn nhất định, nó là điều kiện tiền đề cho sự ra đời và phát triển của
các doanh nghiệp. Vì vậy, vốn có vai trò rất quan trọng trong kinh doanh. Vốn là
một công cụ khai thác, thu hút các nguồn tài chính nhằm đảm bảo cho nhu cầu
đầu tư phát triển của doanh nghiệp.
- Trong nền kinh tế thị trường, các doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển
thì phải tìm cách thu hút các nguồn vốn trên thị trường nhằm phục vụ cho mục
đích sinh lời của mình. Vốn là yếu tố quan trọng quyết định đến năng lực sản
xuất kinh doanh của doanh nghiệp và xác lập vị thế của doanh nghiệp trên thị
trường. Yêu cầu của các quy luật kinh tế thị trường hiện nay đặt ra cho các doanh
nghiệp hết sức khắt khe trong nền kinh tế thị trường nên người quản lý cũng như

kế toán phải tham mưu để có hình thức sử dụng vốn phải bảo toàn và phát triển
được vốn, vừa phải nâng cao khả năng sinh lời, tăng nhanh vòng quay của vốn.
- Vốn có vai trò kích thích và điều tiết quá trình kinh doanh của doanh
nghiệp. Mục đích của các doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất kinh doanh là
lợi nhuận được tạo ra từ vốn kinh doanh của doanh nghiệp. Nếu vốn không được
bảo tồn và tăng lên sau mỗi chu kỳ kinh doanh thì vốn không còn phát huy được
vai trò của nó và nó đã bị thiệt hại đó là hiện tượng mất vốn. Vốn của doanh
nghiệp đã sử dụng để đầu tư kinh doanh nếu không đem lại được lợi nhuận cho
doanh nghiệp sẽ dẫn đến mất khả năng thanh toán của doanh nghiệp và doanh
nghiệp sẽ đi đến phá sản.
2.1.5 Vấn đề về bảo toàn vốn kinh doanh:
- Trong nền kinh tế thị trường, doanh nghiệp bảo toàn được vốn, đồng nghĩa
với việc doanh nghiệp hoạt động kinh doanh có hiệu quả, doanh nghiệp đứng

Trang 8


vững và phát triển trong điều kiện cạnh tranh gay gắt. Phương pháp bảo toàn vốn
khác nhau do những đặc trưng từng loại vốn khác nhau.
2.1.5.1 Bảo toàn vốn cố định:
- Với những đặc thù riêng của vốn cố định và đòi hỏi riêng của loại vốn
này cho thấy sự cần thiết phải bảo tồn và phát triển vốn cố định. Trong nền kinh
tế thị trường, bảo toàn vốn cố định có nghĩa là phải thu hồi đủ lượng giá trị thực
của tài sản cố định, để sao cho ít nhất cũng có thể tái đầu tư được giá trị sử dụng
ban đầu của tài sản cố định.
2.1.5.2 Bảo toàn vốn lưu động:
- Để bảo toàn cho quá trình sản xuất kinh doanh thu được lợi nhuận, tức
là tái sản xuất giản đơn về vốn lưu động trong điều kiện quy mô sản xuất ổn định
đòi hỏi doanh nghiệp phải chủ động bảo toàn vốn lưu động.
- Cần có biện pháp bảo toàn vốn lưu động hợp lý vì vốn lưu động ở các

loại hình kinh doanh dưới dạng vật tư, hàng hóa rất khác nhau, chịu ảnh hưởng
của nhiều yếu tố tác động cũng khác nhau.
2.1.6 Phân tích tình hình tài chính của công ty:
- Phân tích chung tình hình tài chính là đánh giá khái quát sự biến động cuối
năm so với đầu năm về tài sản và nguồn vốn của doanh nghiệp để từ đó rút ra
những nhận xét ban đầu về tình hình tài chính của doanh nghiệp.
2.1.6.1 Đánh giá khái quát biến động giữa tài sản và nguồn vốn:
- Đầu tiên trên bảng cân đối kế toán chúng ta so sánh tổng giá trị tài sản
đầu năm so với cuối năm để đánh giá biến động về quy mô của doanh nghiệp. So
sánh giá trị và tỷ trọng của các bộ phận cấu thành tài sản đầu năm và cuối năm để
tìm ra nguyên nhân của vấn đề trên.
- So sánh tổng giá trị nguồn vốn đầu năm so với cuối năm để đánh giá mức
độ huy động vốn đảm bảo cho quá trình sản xuất kinh doanh.
2.1.6.2 Phân tích tính cân đối giữa tài sản và nguồn vốn:
- Xem xét mối quan hệ giữa tài sản và nguồn vốn, nhằm đánh giá tình hình
huy động sử dụng và phân bổ các loại vốn và nguồn vốn.
- Theo quan điểm luân chuyển vốn, xét về mặt lý thuyết thì vốn chủ sở hữu
đủ để trang trải các loại tài sản đảm bảo cho quá trình hoạt động của doanh

Trang 9


nghiệp mà không cần đi vay hay chiếm dụng của đơn vị khác. Do đó, ta có cân
đối khác:
B. Nguồn vốn = [I+II+IV+(2,3)V+VI] A.Tài sản +[I+II+III] B.Tài sản (1)
Trong đó:
- A: Tài sản lưu động và đầu tư ngắn hạn gồm:
+ I: Tiền
+ II: Đầu tư tài chính ngắn hạn
+ IV: Hàng tồn kho

+ V: Tài sản lưu động khác gồm (2. Chi phí trả trước, 3. Chi phí chờ kết
chuyển)
+ VI: Chi sự nghiệp
- B: Tài sản cố định và đầu tư dài hạn gồm:
+ I: Tài sản cố định
+ II: Đầu tư dài hạn
+ III: Chi phí xây dựng cơ bản dở dang
- Trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp, cân đối (1) chỉ mang tính lý
thuyết, xảy ra một trong hai trường hợp sau:
+ Trường hợp 1: vế trái > vế phải, vốn chủ sở hữu lớn tài sản đủ để doanh
nghiệp hoạt động thì lúc này ta thấy vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp sử dụng
không hết và đã bị đơn vị khác chiếm dụng vốn. Từ đó, chúng ta phải xem xét số
vốn bị chiếm dụng đó có hợp lý hay không.
+ Trường hợp 2: vế trái < vế phải, vốn chủ sở hữu không đủ trang trải cho
các hoạt động chủ yếu của doanh nghiệp. Khi này doanh nghiệp phải tiến hành
vay hay chiếm dụng vốn của đơn vị khác để duy trì hoạt động của mình.
- Trong quá trình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, khi vốn chủ sở hữu
không đáp ứng đủ nhu cầu đầu tư kinh doanh thì doanh nghiệp được phép đi vay
để bổ sung vốn kinh doanh. Vấn đề đặt ra là vốn đi vay hay chiếm dụng có hợp
lý hay không. Ta có cân đối:
[(1,2)I+II] A.NV+B.NV = [I+II+IV+(2,3)V+VI] A.TS+[I+II+II] B.TS
Trong đó:
- A (Nguồn vốn) Nợ phải trả gồm:
+ I: Nợ ngắn hạn (1. Vay ngắn hạn, 2. Nợ dài hạn đến hạn trả)
Trang 10

(2)