H C VI N CHÍNH TR QU C GIA H

CHÍ MINH

PH M NG C TU N

UT

TR C TI P N

C NGOÀI

VÙNG KINH T TR NG I M MI N TRUNG

LU N ÁN TI N S KINH T

HÀ N I - 2015


H C VI N CHÍNH TR QU C GIA H

CHÍ MINH

PH M NG C TU N

UT

TR C TI P N

C NGOÀI

VÙNG KINH T TR NG I M MI N TRUNG

Chuyên nganh : Kinh t chính tr
Ma sô

: 62 31 01 01

LU N ÁN TI N S KINH T

Ng

ih

ng d n khoa h c: 1. TS.

Thanh Ph

2. TS. Mai V n B o

HÀ N I - 2015

ng


L I CAM OAN
Tôi xin cam oan, ây là công trình nghiên c u c a
riêng tôi. Các s li u nêu trong lu n án là trung th c và có
ngu n g c rõ ràng. Nh ng k t lu n c a lu n án là k t qu
nghiên c u c a tác gi .
TÁC GI LU N ÁN


Ph m Ng c Tu n


M CL C
1
Ch ng 1. T NG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN C U LIÊN QUAN N
TÀI
6
1.1. Nh ng công trình nghiên c u liên quan n u t tr c ti p n c ngoài 6
1.2. ánh giá chung và nh ng v n
t ra c n ti p t c nghiên c u
25
M

U

Ch

ng 2. C S LÝ LU N VÀ TH C TI N V

NGOÀI

UT

TR C TI P N

C

288


VÙNG KINH T TR NG I M

2.1. Khái ni m, c i m và yêu c u i v i u t tr c ti p n c ngoài
vùng kinh t tr ng i m
288
2.2. Tác ng c a u t tr c ti p n c ngoài n phát tri n kinh t - xã h i
vùng kinh t tr ng i m
422
2.3. Các nhân t nh h ng n u t tr c ti p n c ngoài vùng kinh t
tr ng i m
511
2.4. Kinh nghi m v
y m nh u t tr c ti p n c ngoài và bài h c cho
vùng kinh t tr ng i m mi n Trung
58
Ch

ng 3. TH C TR NG

UT

TR C TI P N

C NGOÀI

VÙNG KINH

69


T TR NG I M MI N TRUNG

3.1. Thu n l i và khó kh n i v i u t tr c ti p n c ngoài vùng kinh
t tr ng i m mi n Trung
69
3.2. Th c tr ng u t tr c ti p n c ngoài vùng kinh t tr ng i m mi n
Trung giai o n 2005-2013
766
3.3. ánh giá chung v
u t tr c ti p n c ngoài vùng kinh t tr ng
i m mi n Trung
1077
Ch

ng 4. PH

U T

NG H

TR C TI P N

NG VÀ GI I PHÁP CH
C NGOÀI

Y U NH M

VÙNG KINH T

TR NG


Y M NH
I M MI N

1144
4.1. Ph ng h ng v
u t tr c ti p n c ngoài vùng kinh t tr ng
i m mi n Trung
1144
4.2. Nh ng gi i pháp c b n nh m y m nh u t tr c ti p n c ngoài
vùng kinh t tr ng i m mi n Trung
1222
K T LU N
149
TRUNG

DANH M C CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN C U C A TÁC GI LIÊN QUAN
TÀI LU N ÁN

N

1511


DANH M C TÀI LI U THAM KH O
PH N PH L C

1522



DANH M C CÁC CH

VI T T T

CNH

: Công nghi p hóa

CNH, H H

: Công nghi p hóa, hi n

DN

: Doanh nghi p

DNCVDTNN

: Doanh nghi p có v n

TNN

i hóa
ut n

c ngoài

:

ut n


c ngoài

FDI

:

u t tr c ti p

FPI

:

u t gián ti p

GDP

: T ng s n ph m qu c n i

KTCV TNN

: Kinh t có v n

KH-CN

: Khoa h c - công ngh

KT-XH

: Kinh t - xã h i


KKT

: Khu kinh t

KCN

: Khu công nghi p

KCX

: Khu ch xu t

R&D

: Nghiên c u và phát tri n

SX-KD

: S n xu t - Kinh doanh

TNCs

: Các công ty xuyên qu c gia

TNHH

: Trách nhi m h u h n

UBND


: y ban nhân dân

VKTT

: Vùng kinh t tr ng i m

VKTT MT

: Vùng kinh t tr ng i m mi n Trung

WTO

: T ch c Th

ut n

c ngoài

ng m i th gi i


DANH M C B NG, BI U
B ng 3.1: Tình hình

u t tr c ti p n

c ngoài

các t nh VKTT MT tính


n 31/12/2013

766

B ng 3.2: S d án FDI

c c p phép qua các n m t n m 2005

n 2013

các t nh VKTT MT

777

B ng 3.3: Doanh thu thu n s n xu t, kinh doanh c a các doanh nghi p FDI t
n m 2005

n 2013 phân theo lo i hình doanh nghi p

B ng 3.4: S d án FDI theo ngành kinh t n m 2013
B ng 3.5: K t qu ho t
B ng 3.6: V n

VKTT MT

ng s n xu t, kinh doanh c a các doanh nghi p FDI

u t theo thành ph n kinh t


VKTT MT (2005-2013)

800
822
866
89

B ng 3.7: óng góp c a FDI vào GDP c a VKTT MT (2005-2013)

900

B ng 3.8: C c u theo ngành ngh d án FDI VKTT MT n m 2013

911

B ng 3.9: Giá tr s n xu t công nghi p

933

B ng 3.10: S lao
2005

VKTT MT (2005-2013)

ng làm vi c trong các doanh nghi p FDI qua các n m t

n 2013

các t nh VKTT MT


B ng 3.11. Thu nh p c a ng

i lao

966

ng phân theo lo i hình doanh nghi p

B ng 3.12: Thu ngân sách t doanh nghi p FDI

VKTT MT t 2005 -2013

977
98

Bi u

3.1: Dòng v n FDI vào VKTT MT t (2005-2013)

811

Bi u

3.2: S l

844

ng lao

ng trong các doanh nghi p FDI



1

M
1. Tính c p thi t c a

U

tài

Trong quá trình phát tri n kinh t - xã h i (KT-XH), s nghi p công nghi p
hóa, hi n
có

i hóa (CNH, H H)

tn

c

c

y m nh CNH, H H thì m i xóa b

ng ta

c bi t quan tâm. B i l ,

c nghèo nàn, l c h u, s m


ta thoát kh i tình tr ng kém phát tri n, tích c c và ch

an

c

ng h i nh p kinh t qu c

t , phát tri n kinh t tri th c trong xu th toàn c u hóa hi n nay. CNH, H H theo
yêu c u c a giai o n phát tri n m i òi h i ph i huy
nhi u phía v i s l

ng l n so v i tr

tr ng t bên ngoài ph i k

n là

Th c ti n công cu c
qua ã kh ng
n

nh s

c ây. M t trong nh ng ngu n l c quan

u t tr c ti p n

im i


n

c ngoài (FDI).

c ta trên l nh v c kinh t nh ng n m

óng góp tích c c c a FDI.

c ngoài t i Vi t Nam

ng m i ngu n l c t

c bi t, t khi Lu t

c ban hành, dòng v n FDI vào n

và khu v c FDI ngày càng kh ng

ut

c ta t ng nhanh

nh v trí c a mình trong n n kinh t , óng

góp tích c c vào s phát tri n KT-XH c a

tn

c.


Là m t trong nh ng vùng kinh t tr ng i m (VKTT ) c a c n

c, vùng

kinh t tr ng i m mi n trung (VKTT MT) có vai trò to l n trong chi n l

c

phát tri n KT-XH c a khu v c mi n Trung, Tây Nguyên c ng nh c n

ó

là v trí chi n l
Nguyên và các n

c h t s c quan tr ng c a c n

c.

c, là c a ngõ ra bi n c a Tây

c ti u vùng sông Mêkông trên tuy n hành lang kinh t

Tây, v i h th ng giao thông a d ng.

ông -

c bi t, ây là vùng giàu ti m n ng phát


tri n kinh t bi n, kinh t du l ch, v i các di s n v n hóa th gi i và bãi bi n dài,
p. Vùng c ng s h u

n 4/13 khu kinh t (KTT) tr ng i m c n

Chính ph cho áp d ng c ch , chính sách v
c t trong vi c

y m nh thu hút

ut ,

qua, nh ng l i th trên chính là c s
l

ng áng k các d án FDI. Tính

c,

c

t tr i nh m phát huy vai trò tr
c bi t là v n FDI. Trong th i gian

VKTT MT có th thu hút

cm t

n ngày 31/12/2013, toàn vùng có 535 d



2

án v i s v n
v t ng v n

ut

ng ký là 16,4 t USD, chi m 65,9% v s d án và 71,2%

ng kí c a c khu v c mi n Trung - Tây Nguyên.

c bi t, trong

th i gian khi mà n n kinh t th gi i lâm vào kh ng kho ng (2007 - 2009), thì
ngu n v n FDI

vào VKTT MT ã

t con s k l c g n 11,3 t USD, cao

h n g p 4 l n c a 19 n m tr

c ó c ng l i (giai o n 1998-2006 ch

USD) [118]. M t s

ng trong vùng nh

nh ng b


c

a ph

u ã t o d ng

c môi tr

nhi u d án FDI, mà còn là nh ng
vi c v n

ng, xúc ti n

ng FDI mà nhi u
hích

u t khá h p d n, thu hút

ng có nhi u kinh nghi m hay trong

a ph

c

i v i ho t

t ng tr

ng trong VKTT MT ã th c s t o nên cú

ng kinh t c a vùng; góp ph n tích c c trong

chuy n d ch c c u kinh t ; nâng cao n ng l c s n xu t, thúc

y xu t kh u;

m i công ngh ; t o ra nhi u vi c làm và t ng thêm thu nh p cho ng
khai thông th tr

c

ng trong khu v c c n h c t p. Có th th y, s gia

các

y nhanh t c

à N ng, Qu ng Nam ch ng

u t , trong công tác qu n lý Nhà n

a ph

t ng các d án FDI

a ph

ng

t 2,7 t


i lao

i
ng;

ng, c i thi n cán cân thanh toán qu c t ; óng góp tích c c

vào ngân sách Nhà n

c; làm cho

i s ng c a ng

Tuy nhiên, bên c nh nh ng
VKTT MT c ng gây ra nh ng tác

i dân ngày càng kh i s c.

óng góp tích c c, ho t
ng tiêu c c, nh h

ng FDI

ng không nh

ns

phát tri n KT-XH c a vùng, ó là: hành vi chuy n giá, tr n thu gây thi t h i
cho ngân sách các

bình

a ph

ng có bi u hi n ngày càng t ng; s c nh tranh không

ng gây ra áp l c l n cho các doanh nghi p (DN)

móc, thi t b l c h u
x ng v i nhu c u ng
ng ch a

i lao

ng;

i s ng v t ch t và tinh th n c a ng

c quan tâm m t cách th a áng; tranh ch p lao
ng gia t ng; hi n t

thách th c l n

i dân... T t c tác

ng
i lao

ng và ình công


ng vi ph m pháp lu t b o v

ng trong các DN FDI còn ph bi n, nh h

s c kh e c a ng

ng; nhi u máy

c chuy n giao vào vùng; vi c làm t o ra ch a t

trong các DN FDI có xu h
môi tr

a ph

ng x u

n môi tr

ng và

ng tiêu c c này ang ti m n nguy c ,

i v i s phát tri n KT-XH VKTT MT.


3

th c hi n m c tiêu phát tri n KT-XH
v ho t

ng th i

ng FDI
a ra ph

m nh FDI là v n

n n m 2020, c n ánh giá

y

VKTT MT th i gian qua, rút ra bài h c kinh nghi m,
ng h

ng và

xu t h th ng gi i pháp kh thi

y

mang tính c p bách. Vì th , v i t cách là nghiên c u sinh

chuyên ngành Kinh t chính tr , tôi ch n v n
vùng kinh t tr ng i m mi n Trung làm

:

u t tr c ti p n

c ngoài


tài lu n án ti n s c a mình.

2. M c ích và nhi m v nghiên c u c a lu n án
2.1. M c ích nghiên c u
M c ích nghiên c u c a lu n án là làm sáng t nh ng v n
th c ti n v

u t tr c ti p n

phân tích, ánh giá úng

c ngoài

n th c tr ng

t tr ng i m mi n Trung, lu n án
ch y u nh m

y m nh

lý lu n và

vùng kinh t tr ng i m. Trên c s
u t tr c ti p n

xu t nh ng ph

u t tr c ti p n


c ngoài

c ngoài

ng h

vùng kinh

ng và gi i pháp

vùng kinh t tr ng i m

mi n Trung trong th i gian t i.
2.2. Nhi m v nghiên c u
th c hi n m c ích trên, lu n án có nh ng nhi m v ch y u sau ây:
Th nh t, h th ng hóa c s lý lu n v

u t tr c ti p n

vùng kinh t tr ng i m cho vi c phân tích và ánh giá th c tr ng
ti p n

c ngoài

c ngoài
u t tr c

vùng kinh t tr ng i m mi n Trung.

Th hai, nghiên c u kinh nghi m c a m t s qu c gia châu Á và vùng

kinh t tr ng i m phía Nam v

y m nh

u t tr c ti p n

c ngoài, t

ó rút

ra nh ng bài h c kinh nghi m b ích cho vùng kinh t tr ng i m mi n Trung .
Th ba, phân tích, ánh giá th c tr ng
kinh t tr ng i m mi n Trung. Trên c s
xu t nh ng gi i pháp ch y u nh m

u t tr c ti p n
ó, lu n án

y m nh

3.1.

it
it

ng và ph m vi nghiên c u
ng nghiên c u c a lu n án

vùng


ng h

ng và

u t tr c ti p n

vùng kinh t tr ng i m mi n Trung trong th i gian t i.
3.

a ra ph

c ngoài

c ngoài


4

it

ng nghiên c u c a lu n án là

u t tr c ti p n

c ngoài

vùng

kinh t tr ng i m.
3.2. Ph m vi nghiên c u c a lu n án

- V n i dung: Lu n án t p trung nghiên c u tác
tri n kinh t - xã h i VKTT MT. Trên c s
và tiêu c c c a FDI
m nh FDI

ng c a FDI

ánh giá nh ng tác

n VKTT MT, lu n án

n phát

ng tích c c

xu t các gi i pháp nh m

y

VKTT MT.

- V không gian: Lu n án nghiên c u trên

a bàn 5 t nh, thành ph thu c

vùng kinh t tr ng i m mi n Trung, bao g m: Th a Thiên Hu ,
Qu ng Nam, Qu ng Ngãi, Bình

nh.


- V th i gian: Lu n án nghiên c u FDI
o n t n m 2005
4. Ph

à N ng,

VKTT MT ch y u trong giai

n n m 2013. D ki n gi i pháp

n n m 2020.

ng pháp nghiên c u

- Lu n án nghiên c u d a trên c s lý lu n c a ch ngh a Mác - Lênin, t
t

ng H Chí Minh, quan i m,

c a Nhà n

ng l i c a

c v phát tri n kinh t

ng và chính sách, pháp lu t

i ngo i và thu hút v n

ut n


C s th c ti n c a lu n án là phân tích kinh nghi m c a m t s n
phía Nam và ánh giá th c tr ng FDI
- Lu n án s d ng các ph

ng pháp nghiên c u c a kinh t chính tr

ng pháp tr u t

ph

ng pháp duy v t l ch s . Bên c nh ó, lu n án s d ng các ph

ng hoá khoa h c, ph

ng pháp phân tích - t ng h p, ph
c bi t, lu n án s d ng ph

VKTT MT v các v n

liên quan

nên lu n án ti n hành kh o sát
qua 300 phi u h i (300 m u)

ng pháp c

ng pháp thu th p và x lý thông tin.
n lu n án.


ng pháp i u tra b ng b ng h i

th p ý ki n c a các DN FDI ang ho t

ó là

ng pháp duy v t bi n ch ng,

ng th i có s k th a c a các k t qu nghiên c u liên quan
-

c, VKTT

VKTT MT.

ph

th : ph

c ngoài.

ng trên

a bàn các

a ph

thu
ng


n FDI. Do gi i h n v th i gian, kinh phí

i ng cán b qu n lý trong các DN FDI thông
làm rõ thêm nh ng v n

c n phân tích.


5

5. óng góp khoa h c c a lu n án
- Xây d ng khái ni m,
- Phân tích tác
Làm rõ các nhân t

c i m và làm rõ yêu c u

ng c a FDI

nh h

ng

i v i FDI

VKTT .

n phát tri n kinh t - xã h i

VKTT .


n FDI

- Nghiên c u kinh nghi m v

VKTT .
y m nh FDI

m ts n

c và VKTT

phía Nam, úc rút m t s bài h c b ích cho VKTT MT.
-

ánh giá th c tr ng FDI

VKTT MT giai o n 2005-2013, ch ra các

h n ch và nguyên nhân c a các h n ch .
-

xu t ph

ng h

ng và m t s gi i pháp ch y u nh m

y m nh FDI


VKTT MT trong th i gian t i.
6. K t c u c a lu n án
Ngoài ph n ph n m
lu n án g m 4 ch

ng, 11 ti t.

u, k t lu n, tài li u tham kh o và ph l c, k t c u


6

Ch

ng 1

T NG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN C U LIÊN QUAN
T

N

TÀI

u th k 21 tr l i ây, FDI ã gia t ng áng k và ngày càng óng

vai trò quan tr ng trong n n kinh t c a các n

c nh n

u t . Vì t m quan tr ng


c a nó, l nh v c này ã thu hút s quan tâm c a nhi u nhà nghiên c u và ho ch
nh chính sách. Có th nói, hi n nay ít ng
nh ng nghiên c u vi t v ch

i có th tìm ki m

y

và

FDI. Do v y, trong kh n ng và ph m vi nghiên

c u, lu n án ch y u i m l i các công trình nghiên c u v FDI d

i ây.

1.1. NH NG CÔNG TRÌNH NGHIÊN C U LIÊN QUAN
TR C TI P N

ch t

N

U T

C NGOÀI

1.1.1. M t s công trình khoa h c n


c ngoài

Có th gi i thi u tình hình nghiên c u liên quan
trình c a tác gi n

n FDI qua m t s công

c ngoài có tính tiêu bi u:

1.1.1.1. Sách tham kh o và chuyên kh o
- C.Mác (1978), T b n, Nxb S th t, Hà N i. Trong b

T B n , Mác

ã nghiên c u quá trình s n xu t và ông cho r ng, b n ch t c a s tích l y t b n
là s bóc l t giá tr th ng d . Th c ch t c a quá trình s n xu t ra t b n chính là
quá trình s n xu t giá tr th ng d và ng

c l i, quá trình s n xu t ra giá tr th ng

d c ng chính là quá trình s n xu t t b n ngày càng l n. Vì v y, v i lao

ng

th ng d c a mình trong n m, giai c p công nhân ã t o ra m t t b n, t b n
này n m sau l i s m
g i là t b n

n thêm m t s lao


ng m i. ó chính là cái mà ng

i ta

ra t b n. Theo cách hi u và quan ni m c a Mác thì có th bi t

r ng, t b n chính là ti n ho c là hàng hóa. Nghiên c u c quá trình s n xu t và
l u thông t b n ch ngh a, Mác v ch ra m c tiêu l n nh t c a ho t
s n xu t c a các nhà t b n không ch là
là

ng

ut

tái s n xu t s t b n ng ra, mà còn

s n xu t ra m t giá tr dôi ra so v i t b n y, t c là giá tr th ng d hay l i

nhu n. L i nhu n chính là ph n giá tr dôi ra c a giá tr hàng hóa so v i chi phí


7

s n xu t c a nó. Ông o l

ng hi u qu

u t c a t b n b ng t su t l i nhu n


và ã coi ây là ch tiêu ánh giá hi u qu v n (t b n) s n xu t. Trong quá trình
l u thông, khi giá tr th ng d chuy n hóa thành l i nhu n thì t su t giá tr
th ng d chuy n thành t su t l i nhu n. Theo mác, có ba nhân t
n t su t l i nhu n là: t c
n ng su t lao

ng. Do ó

nh h

ng

chu chuy n t b n, ti t ki m t b n b t bi n và
t ng hi u qu

u t thì ph i rút ng n th i gian s n

xu t và l u thông, ti t ki m t b n b t bi n và t ng n ng su t lao

ng [16].

- V.I. Lênin (2005), Toàn t p. Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i. Nghiên
c u c a Lênin trong tác ph m Ch ngh a

qu c - giai o n t t cùng c a ch

ngh a t b n. Ông cho r ng trong ch ngh a
t im tm c

nh t


nh s d n

qu c, tích t và t p trung s n xu t

n hình thành các t ch c

tích t và t p trung t b n, xu t kh u t b n

c

y m nh và ã tr thành c

s kinh t quan tr ng c a s m r ng ph m vi ho t
c hình thành t các t ch c
Trong th i

ng qu c t c a các TNCs

c quy n t sau chi n tranh th gi i th hai.

i t b n tài chính, có m t s qu c gia ã tích l y m t l

l n, m t b ph n t b n tr nên th a vì không tìm
nhu n cao trong n

Ông

c p


n

cn i

ng t b n

u t có t su t l i

c nên bu c ph i xu t kh u t b n nh m t t t y u. Theo

Lênin, xu t kh u t b n là
l i nhu n

c quy n. Cùng v i

c nh n

u t t b n ra ngoài n

c nh m m c ích thu

u t . Xu t kh u t b n th a chính là ho t

ng TNN.

n hai hình th c xu t kh u t b n là: xu t kh u t b n ho t

hình th c chuy n t b n sang các n

cl ch u


ho c mua l i các xí nghi p ang ho t

ng

n

c
ng, là

xây d ng nh ng xí nghi p m i
c nh p kh u nh m m c ích thu

l i nhu n cao và xu t kh u t b n cho vay, là hình th c chính ph cho các n

c

l c h u vay t b n nh m thu l i t c. Qua nghiên c u, ông cho r ng, xu t kh u có
tác

ng tích c c và tiêu c c

iv in

c xu t kh u c ng nh nh p kh u [114].

- Imad A. Moosa (2002), Foreign Direct Investment Theory, Evidence
and Practice (Lý thuy t FDI, ch ng c và th c hành), Palgrave Macmillan.
Trong cu n sách này, tác gi cho r ng FDI là m t v n


quan tr ng, ã thu hút


8

c s chú ý c a các nhà kinh t h c c ng nh các chính tr gia và các nhà
ho ch

nh chính sách. Tác gi trình bày cu c kh o sát c a các c quan trung

ng và các ý t

ng liên quan

kh o có giá tr . Ông ã
và xem xét y u t
c a FDI

nh h

n FDI và kh ng

nh ngh a v FDI, phân tích ng n g n các lý thuy t FDI
ng

n vi c th c hi n nó. Tác gi phân tích tác

n phát tri n kinh t c a n

gi c ng trao


i các ph

c p thêm các trao

nh, nó s là tài li u tham

c s t i và s t ng tr

ng pháp th m

ng

ng c a TNCs. Tác

nh d án FDI. Ngoài ra, tác gi cung

i, th o lu n v các ch

nh r i ro qu c gia, ngân sách

v n, chuy n giá c ng nh ki m soát và ánh giá hi u su t trong các TNCs [124].
- Edmund Malesky (2007), Provincial Governance and Foreign Direct
Investment in Vietnam (Qu n tr t nh và FDI
cho r ng, g n ây FDI có m i t

ng quan v i qu n tr kinh t . B i vì h u h t các

phân tích c a FDI là b c nh ch p
ng, nó làm cho ý ngh a h n

quan

n FDI.

ây, tác

Vi t Nam), Nxb Tri th c. Tác gi

n thu n c a m t quá trình lâu dài và n ng
t p trung vào các bi n s k t qu khác liên

ng c a qu n tr th m chí còn n t

ng h n. Qu n tr

t t h n là k t h p m nh v i t l th c hi n FDI và các quy t

nh c a DN n

ngoài

c khác nhau c a

b sung ngu n v n cho các d án hi n có. Kích th

c

qu n tr kinh t có hi u ng khác nhau trên ba bi n s k t qu . Minh b ch thông
tin qu n lý và các d ch v phát tri n khu v c t nhân, ch ng h n nh các h i ch
th


ng m i và ào t o công ngh , có liên quan ch t ch v i thu hút

u t . Tuy

nhiên, giá th c hi n b nh h

ng m nh nh t b i vi c ti p c n và b o

s h u c ng nh kh n ng

b o v nh ng quy n l i t i tòa án. Nó xu t hi n

r ng nhà

u t s n sàng ký các d án

nhau. Cho dù h quy t

nh

m quy n

u t l n cho m t lo t các y u t khác

th c hi n cam k t

ut c ah b

nh h


m nh m b i dù h tin r ng các c s kinh doanh, tài li u c a h và h p
c b o v an toàn trong t
ho ch
tr ng

ng lai. ây là phát hi n quan tr ng

ng

ng s

i v i các nhà

nh chính sách Vi t Nam. C i cách h th ng pháp lý là vô cùng quan
m b o các cam k t lâu dài c a DN FDI t i Vi t Nam [127].


9

1.1.1.2. Bài vi t

ng t i trên các t p chí, k y u

- Henrik Schaumburg-Muller (2003), Rise and Fall of FDI in Vietnam
and Its Impact on Local Manufacturing Upgrading (S th ng tr m c a FDI t i
Vi t Nam và tác

ng c a nó vào s n xu t nâng c p


a ph

ng), T p chí Châu

Âu v Nghiên c u Phát tri n, (3). Tác gi cho r ng cu c c i cách
n m 1986 ã b t

u phát tri n khu v c t nhân và m c a kinh t

FDI. Trong i u ki n t

ng

i, Vi t Nam ã tr thành n

FDI vào gi a nh ng n m 1990. Tuy nhiên, FDI d
n m 1997 và k t
thay

i m i vào

ó ã dao

ng

thu hút

c ti p nh n l n c a

ng nh t ng


nh i m vào

m c th p h n. V y là cái gì ã tác

ng

n

i bên trong và bên ngoài trên các dòng ch y và thành ph n c a FDI

n

Vi t Nam và làm th nào các dòng ch y c a FDI ã nh h

ng

n s phát tri n

c a các ngành s n xu t t nhân. Trong s n xu t, nhi u ngành công nghi p ã i
vào thay th nh p kh u

c b o h cao. M t khác, s

xu t kh u ã phát tri n nhanh chóng. Thay

i chính sách

di n ra và c ng là c n thi t. M c dù FDI bây gi
không rõ li u Vi t Nam b ng các ph

c a th h th hai n

c láng gi ng v a

óng góp c a FDI

n

Vi t Nam v n ang

c i vào s n xu t, song

ng ti n c a FDI s có th theo b

c chân

c CNH hay không [130].

- Rhys Jenkins (2006), Globalization, FDI and Employment in Vietnam
(Toàn c u hóa, FDI và vi c làm

Vi t Nam), T p chí c a T ng công ty xuyên

qu c gia, (1). Bài vi t này t p trung vào vi c xem xét tác
quy t vi c làm

Vi t Nam, m t

tn


ng c a FDI

n gi i

c ã ón nh n áng k dòng v n n

c

ngoài trong nh ng n m 1990 nh là m t ph n c a gia t ng h i nh p v i n n kinh
t toàn c u. Bài vi t cho r ng, FDI có th tác
ng Vi t Nam d

ng

n vi c làm c a ng

i lao

i d ng: 1) FDI s làm t ng vi c làm tr c ti p cho lao

ng

thông qua thu hút vào làm vi c t i các DN c a h ho c t ng vi c làm gián ti p
thông qua các m i quan h v i các DN trong n

c. 2) Các DN FDI duy trì s

vi c làm nh c n u nh DN FDI mua l i DN trong n
công ngh s n xu t. 3) FDI có th d n


c và không thay

i

n gi m s vi c làm n u DN FDI mua l i


10

DN trong n

c nh ng thay

i công ngh hi n

i h n, c n ít lao

ng h n ho c

khi các công ty này thoái v n, óng c a [126].
- Javorcik (2004),

Does foreign Direct Investment Increase the

Productivity of Domestic Firms? In Search of spillovers through Backward
Linkages (FDI có làm t ng n ng su t c a các doanh nghi p trong n
ki m s lan t a thông qua các liên k t ng
cho r ng, tác

ng lan t a c a FDI th


t ng n ng su t c a các DN trong n
không n i

c? Tìm

c), T p chí Kinh t M , (3). Tác gi

ng di n ra khi các DN n

cc an

c ngoài làm

c ti p nh n và các DN n

c ngoài

a hóa hoàn toàn giá tr c a nh ng l i ích này. Khi các DN l a ch n

u t vào m t th tr

ng m t n

c thông qua FDI, nó th

ng mang theo các

công ngh tiên ti n h n, kinh nghi m và k n ng qu n lý h p lý h n b i vì ây
là l i th so sánh c a nó so v i các DN trong n

công ngh và các kinh nghi m c a DN n
cho các c s s n xu t t i n
n

c. Trong quá trình ho t

c ngoài có th s

c s t i. Các ho t

c chuy n giao

ng kinh doanh g n v i các DN

c ngoài s là c h i h c t p quan tr ng cho các DN trong n

cao n ng su t lao

ng,

c, t

ó nâng

ng [125].

- Zdenek Drabek, Warren Payne (2002), The Impact of Transparency on
Foreign Direct investment (Tác

ng c a tính minh b ch


H i nh p kinh t , (4). Các tác gi

ã

a ra và gi i thích thu t ng v tính minh

b ch và không minh b ch. H cho r ng, v n
kinh t
v n

nh h

ng

n các quy t

minh b ch ang

và tài chính,

c nói

nh

i v i FDI), T p chí

minh b ch trong các chính sách

u t kinh doanh c a các nhà


n nhi u và tr thành ch

TNN và

m i trong kinh t

c s quan tâm c a các doanh nhân và các nhà ho ch

nh chính

sách. i sâu vào bài vi t, h trình bày ph m vi và ngu n g c c a các chính sách
kinh t không minh b ch, lý gi i vì sao tính minh b ch l i quan tr ng
FDI, trên c s s d ng các ph
minh b ch v FDI

ng pháp

xu t các bi n pháp

c cho vi c xây d ng chính sách kinh t [138].

ol

ng tác

iv i

ng c a các c ch


c i thi n tính minh b ch làm c n


11

- Howard J. Shatz (2001), Expanding Foreign Direct Investment in the
Andean Countries (M r ng FDI t i các n

c Andean), T p chí Trung tâm Phát

tri n Qu c t , (64). Tác gi trình bày m t cái nhìn t ng quan c a s c n thi t
u t vào các n
so v i các

c Andean (Bolivia, Colombia, Ecuador, Peru và Venezuela)

a i m

u t khác. Các n

thi t y u trong chi n l
chính sách

c phát tri n c a h . Vì th h t p trung vào l nh v c

thu hút các lo i hình FDI nh m nâng cao m c s ng và giúp gi m

nghèo. Tác gi
c a các n


c này xem vi c thu hút FDI nh ph n

ã

a ra và phân tích k các y u t quy t

c Andean, trong ó nh n m nh

ny ut v

nh

c i m

c s h t ng. Cu i cùng, tác gi cho r ng, c i thi n môi tr
n

n thu hút FDI
ng

tn

c và

ut

các

c Andean trong th i gian t i b ng cách c b n là xây d ng khung chính sách
y


, hoàn thi n; phát tri n c s h t ng

t ng c

ng thu hút FDI [131].

- Wong Hock Tsen (2005), The determinants of foreign direct investment
in the manufacturing industry of Malaysia (Các y u t quy t

nh c a FDI trong

ngành s n xu t c a Malaysia), T p chí H p tác kinh t , (26). Tác gi cho r ng,
nh ng th p k qua Malaysia ã nh n m t l
xu t và coi nó là công c c a t ng tr
các d án FDI

ng áng k FDI trong ngành s n

ng kinh t . Trong 1978-1979, trung bình

c phê duy t trong ngành s n xu t là 151,6 tri u USD. T ng

lên 648,9 tri u USD trong 1980-1989. Trong n m 2002, FDI óng góp là 3.046,8
tri u USD.

i u này cho th y Malaysia không b

nh h


ng nhi u b i cu c

kh ng ho ng Châu Á n m 1997. M c ích nghiên c u c a tác gi là i u tra m i
quan h gi a FDI và các y u t liên quan

n v trí c a nó trong ngành s n xu t

c a Malaysia qua th i k t 1980-2002. Tác gi s d ng ph
c u th c nghi m

ánh giá các y u t quy t

ng pháp nghiên

nh c a FDI trong ngành s n xu t

c a Malaysia. Cu i cùng, tác gi cho r ng kinh nghi m c a Malaysia trong thu
hút FDI có th là m t ví d cho các n

c ang phát tri n khác [132].

- Sauwaluck Koojaroenprasit (2012),

The impact of foreign direct

investment on economic growth: A case study of South Korea (Tác

ng c a



12

FDI

n t ng tr

ng kinh t : Nghiên c u v tr

ng h p c a Hàn Qu c), T p chí

Qu c t v Kinh doanh và Khoa h c xã h i, (21). Bài vi t này là nh m khám phá
tác

ng c a FDI

n t ng tr

ng kinh t Hàn Qu c.Tác gi s d ng các d li u

th c p. Nghiên c u trong th i gian t 1980-2009, tác gi
tác

ng th c nghi m c a FDI

xu t kh u và ngu n nhân l c
có m t tác

u t trong n

ng kinh


c s d ng trong nghiên c u này. Nghiên c u này cho th y
i v i t ng tr

Qu c. H n n a, nghiên c u c ng ch ra r ng v n con ng
tác

nh

c, vi c làm,

c coi là các bi n n i sinh cho t ng tr

ng m nh m và tích c c c a FDI

kh u c ng có tác

xác

n n n kinh t Hàn Qu c nên ã s d ng d li u

chu i th i gian v kinh t v mô hàng n m. FDI,
t . Các a h i quy

ã c g ng

ng tích c c và áng k , trong khi

ng áng k vào t ng tr


ng kinh t Hàn

i, vi c làm và xu t

u t trong n

c không có

ng kinh t c a Hàn Qu c [129].

- Dilip Kuma Das (2007), Foreign Direct Investment in China: Its Impact
on the Neighboring Asian Economies (FDI t i Trung Qu c: Tác

ng c a nó

i v i các n n kinh t châu Á giáp ranh), T p chí Kinh doanh và qu n lý châu
Á, (6). Nghiên c u ch rõ, t c
n m 1978 ã t ng c

t ng tr

ng s hi n di n c a mình trong khu v c. Chuyên môn hóa

d c là m t nguyên nhân chính

ng sau s gia t ng m nh m c a Trung Qu c

trong khu v c nh p kh u; nh p kh u
cùng, ã
l


ng chóng m t c a Trung Qu c sau

c phát tri n

c c i cách và t ng tr

u

ch bi n và xu t kh u các s n ph m cu i

n. FDI ã là m t thành t quan tr ng c a chi n

ng c a Trung Qu c và các DN FDI ã óng m t vai trò

r t quan tr ng trong s phát tri n và toàn c u hóa nh ng n l c c a Trung Qu c.
B t

u t n m 1979 v i vi c ban hành Lu t Công b ng và liên doanh, Trung

Qu c ã m ra nhi u h n các l nh v c

TNN và c i thi n áng k môi tr

ng

u t . FDI óng m t vai trò ngày càng quan tr ng trong vi c t o ra ngo i tác
tích c c b ng cách t ng c

ng v n, t o vi c làm, ào t o lao


ng, khuy n khích

xu t kh u và ti p c n t t h n v i công ngh cao. FDI gây ra chuy n giao công
ngh và lan t a di n ra không ch v i các DN trong n

c trong m t ngành công


13

nghi p mà còn v i các DN trong n

c

các ngành công nghi p khác. Tác gi

ti p t c nghiên c u và cho r ng, FDI ch y vào các n n kinh t láng gi ng châu Á
ã b nh h

ng b i s thành công c a Trung Qu c [122].

- Nick J. Freeman (2002), Foreign Direct Investment in Cambodia, Laos
and Vietnam: an Overview (FDI t i Campuchia, Lào và Vi t Nam: Gi i thi u
t ng quan), K y u h i ngh .
Lào và Vi t Nam

nghiên c u này, tác gi cho r ng, c Campuchia,

u tích c c ho t


m t s n m. Dòng v n FDI

ng thu hút FDI và ã làm nh v y trong

c coi là m t ph

ng pháp thúc

và phát tri n kinh t , nó giúp h tr trong quá trình chuy n
cách kinh t và các bi n pháp t do hóa kinh doanh
này. Các quy
t

ng

nh pháp lu t liên quan

n ho t

i c i m . Khi dòng v n FDI ã

y t ng tr

i bao g m c c i

c tri n khai t i ba n
ng FDI

các n


ho t

c ch nhà thì có ít nghi ng v nh ng ti n b

ng FDI t i Campuchia, Lào và Vi t Nam. Tác gi

tích nh ng chi ti t c th c a ho t
vào ó là

t ho t

ng FDI trong ba n

nh ng

xu t

c này là

ng kinh doanh
ã

t

c trong

ã không i sâu phân
c ông D


ng mà thay

ng FDI trong b i c nh thích h p c a l ch s , c a xu h

toàn c u g n ây c a dòng FDI, c a môi tr
ba n

c

c tích lu và gia t ng, các c ch

TNN ã ti p t c c i thi n, cùng v i nh ng c i thi n v môi tr
trong nh ng n

ng

ng kinh doanh qu c t t

ó

ng
a ra

c thành công h n trong thu hút FDI [123].

1.1.2. M t s công trình khoa h c trong n
Trong nh ng n m qua, v n
nhà khoa h c, nhà qu n lý d

FDI ã thu hút


i nhi u góc

c
c s quan tâm c a nhi u

khác nhau nh ng t u trung l i có

các công trình nghiên c u sau:
1.1.2.1. Sách tham kh o và chuyên kh o
-

c Bình (2005),

u t c a các công ty xuyên qu c gia (TNCs)

t i Vi t Nam , Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i. Cu n sách trình bày v ho t
ng

u t c a các TNCs vào Vi t Nam. Tr

qu c t , b n ch t,

c h t, nêu khái quát v n

c i m, vai trò các TNCs và kinh nghi m thu hút

ut
ut c a



14

các TNCs

m ts n

c. Ti p ó, tác gi phân tích th c tr ng thu hút

các TNCs t i Vi t Nam; d báo tình hình

u t qu c t và nhân t tác

vi c thu hút các TNCs c a Vi t Nam, t
t ng c

ng thu hút

ng

nh h

ng XHXN

gia, Hà N i. Tác gi nêu lên nh ng v n
khái ni m v

TNN, FDI và

KTCV TNN; nhân t


nh h

s d ng v n

TNN. Ti p

kinh t th tr

ng

TNN

n

nh h

c ta [7].

ut n

Vi t Nam", Nxb Chính tr qu c

ng c a KTCV TNN. Tác gi làm

a ra kinh nghi m c a m t s n
n, tác gi

ã phân tích th c tr ng


ng xã h i ch ngh a

n

c trong thu hút,
TNN trong n n

c ta. Trong ó, tác gi

nh h

c ta và nguyên nhân c a nh ng thành t u, h n
a ra quan i m c b n v FDI trong b i c nh phát

ng, gi i pháp

i v i FDI trong nh ng n m t i [33].

- Tr n Quang Lâm, An Nh H i (2006), "Kinh t có v n
trung phân tích ngu n g c và b n ch t c a KTCV TNN
các

i tác kinh t ngoài n

c vào n n kinh t n i

v i m c ích thu l i nhu n
là m t y u t quan tr ng thúc

u t trong n


c quy n.
y t ng tr

a ra và làm rõ h n v hình th c và

ut t

t ra kh i biên gi i qu c gia
c nh n

u t , KTCV TNN

ng và phát tri n. Ti p

n, các tác gi

c tr ng kinh t c a KTCV TNN.

Trên c s kh o sát, phân tích s li u, các tác gi
và tri n v ng c a khu v c KTCV TNN

ãt p

a hình thành nên. B n ch t

cv

iv in


c

Vi t Nam hi n nay.

i c a KTCV TNN là t p h p các DN do lu ng v n

c a KTCV TNN là s kéo dài

ã

ut n

Vi t Nam hi n nay", Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i. Các tác gi

Ngu n g c ra

ã

TNN t i Vi t Nam; nêu lên nh ng thành t u, h n ch c a

ch . T th c tr ng, tác gi

ngoài

c ngoài

chung c a khu v c KTCV TNN: các

ng t i ho t


i v i n n kinh t n

tri n m i và các

ut

c tr ng ch y u c a FDI; b n ch t, vai trò c a

rõ c s th c ti n b ng vi c

t ng quan tình hình

ng

t (2006), "Khu v c kinh t có v n

trong n n kinh t th tr

ng t i

ó nêu lên quan i m, gi i pháp nh m

u t c a các TNCs vào ho t

- Nguy n Bích

ut c a

ã ánh giá th c tr ng, xu th


Vi t Nam.

ng th i, thông qua kinh

nghi m c a m t s qu c gia nh Trung Qu c, Hàn Qu c, Thái Lan

xu t


15

m t s gi i pháp nh m phát tri n, m r ng và s d ng khu v c KTCV TNN
phát tri n kinh t th tr
-

ng

nh h

c Bình, Nguy n Th

h i n y sinh trong

u t tr c ti p n

ng XHCN

n

c ta hi n nay [44].


ng L ng (2006), Nh ng v n

kinh t - xã

c ngoài. Kinh nghi m Trung Qu c và th c

ti n Vi t Nam , Nxb Lý lu n chính tr , Hà N i. Tác gi

ã t p trung kh o sát,

phân tích và nghiên c u m t cách toàn di n quá trình thu hút FDI vào Vi t Nam
c ng nh ho t

ng qu n lý ngu n v n này trên c s t ng k t kinh nghi m c a

Trung Qu c
c;

a ra nh ng ánh giá rõ ràng và c th v nh ng k t qu

ng th i ch ra

t

c m t cách khách quan và có h th ng nh ng v n

KT-XH n y sinh có th làm suy gi m ph n nào nh ng tác

ng tích c c c a


ngu n v n này. Tác gi c ng ch rõ trong th i gian g n ây ang hình thành m t
làn sóng FDI l n t n

c ngoài vào Vi t nam, vì th vi c gi m thi u nh ng v n

KT-XH n y sinh trong thu hút FDI nh m h n ch nh ng chi phí x lý chúng
trong t

ng lai là h t s c c n thi t. T v n

x lý các v n

trên, tác gi

a ra các gi i pháp

KT-XH n y sinh trong quá trình thu hút FDI vào Vi t Nam [8].

- Hoàng Th Bích Loan (2008), Thu hút

u t tr c ti p c a các công ty

xuyên qu c gia vào Vi t Nam , Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i. Tác gi

ã trình

bày khái quát v ngu n g c và b n ch t c a các TNCs, làm rõ h n v vai trò c a
các TNCs trong l u chuy n v n FDI toàn c u và chi n l
thác th tr


ng c a các TNCs vào các n

c chi m l nh và khai

c ang phát tri n c ng nh

kinh

nghi m v thu hút v n FDI c a các TNCs

m t s qu c gia trong khu v c. Ti p

n, tác gi trình bày toàn c nh th c tr ng

u t tr c ti p c a các TNCs vào n n

kinh t Vi t Nam. Trên c s

ó tác gi

ã

a ra các gi i pháp thu hút FDI c a

các TNCs vào Vi t Nam trong nh ng n m t i nh : c i thi n môi tr
sách
tác

u t ; t ng c

u t trong n

ng hi u l c và hi u qu qu n lý c a Nhà n

ng và chính
c; t o l p

i

c; phát tri n ngu n nhân l c [46].

- Nguy n Kh c Thân, Chu V n C p (1996), Nh ng gi i pháp chính tr ,
kinh t nh m thu hút có hi u qu

u t tr c ti p n

c ngoài vào Vi t Nam ,


16

Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i. Tác gi cho r ng, trên th gi i, nhi u qu c gia,
nhi u t ch c tài chính và nhi u công ty ang n m l
nhu c u

u t ra n

có nhu c u

ng v n d tr kh ng l có


c ngoài. ây là i u ki n thu n l i v i các n

c thi u v n,

u t l n. Vì v y, nhu c u thu hút FDI tr thành v n

r t quan

tr ng v i nhi u n

c, trong ó có Vi t Nam. Trong ch

giá xu h

ng c a lu ng t b n FDI và th c tr ng thu hút FDI vào Vi t

ng v n

Nam th i gian qua. Ti p

n ch

ng 2, tác gi

ng 1, tác gi

ã ánh

a ra nh ng gi i pháp c b n v


chính tr , kinh t nh m thu hút FDI có hi u qu . Cu i cùng, trong ch
gi

a ra nh ng gi i pháp c p bách nh m thu hút có hi u qu FDI [76].
- Nguy n V n Tu n (2005),

kinh t

ng 3, tác

u t tr c ti p n

Vi t Nam , Nxb T pháp, Hà N i. Tác gi

ã h th ng c s lý lu n v

FDI. Trong ó, trình bày l ch s hình thành và xu h
tích khái ni m, b n ch t và

c ngoài v i phát tri n

ng v n

c i m c a FDI. Ti p

ng c a FDI; phân

n, tác gi t p trung phân


tích và làm rõ vai trò c a FDI

i v i phát tri n kinh t . ánh giá thêm v chính

sách FDI và v n

u t . Trình bày s hình thành, phát tri n và

t do hoá

i m FDI Vi t Nam
kinh t

làm c s

ánh giá tác

Vi t Nam th i gian qua. Trên c s

nâng cao hi u qu s d ng v n FDI
- Phùng Xuân Nh (2013),
lu n và Th c ti n , Nxb

ng c a FDI

ó, tác gi

i v i phát tri n

a ra m t s gi i pháp


i v i phát tri n kinh t
u t tr c ti p n

c

Vi t Nam [103].

c ngoài t i Vi t Nam: Lý

i h c qu c gia Hà N i. Cu n sách này

c ti p t c

b sung, phát tri n các k t qu nghiên c u ã có, phân tích m t cách có h th ng,
c p nh t các v n

lý lu n và th c ti n c a FDI

Vi t Nam trong b i c nh h i

nh p kinh t qu c t . Cu n sách t p chung phân tích các lu n c khoa h c và làm
rõ th c tr ng các chính sách c ng nh k t qu ho t
h n 20 n m qua, t
ti t các ho t

ó

ng FDI


Vi t Nam trong

a ra m t s g i ý i u ch nh chính sách, bi n pháp i u

ng thu hút và s d ng ngu n v n FDI

- Tr n Xuân Tùng (2005),

u t tr c ti p n

Vi t Nam [52].
c ngoài

Vi t Nam, th c

tr ng và gi i pháp , Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i. Trong công trình nghiên


17

c u này, tác gi làm rõ b n ch t và xu th v n
vai trò, v trí khách quan c a FDI
n

c ta.

ng c a FDI hi n nay, phân tích

i v i s nghi p phát tri n KT-XH c a


t

ánh giá m t cách khách quan, toàn di n v th c tr ng thu hút và s

d ng v n FDI; nêu b t nh ng thành công c ng nh nh ng h n ch ch y u trong
vi c thu hút và s d ng ngu n v n FDI trong tình hình hi n nay; trên c s
tác gi

ã

xu t m t s gi i pháp c b n nh m thúc

ó,

y thu hút m nh h n và

s d ng có hi u qu h n ngu n l c quan tr ng này trong th i gian t i [105].
- Tr n V n Nam (2005), Qu n lý Nhà n
v n

ut n

c

i v i các doanh nghi p có

c ngoài , Nxb Khoa h c và k thu t, Hà N i.

công trình nghiên


c u này, tác gi làm rõ v c s lý lu n và th c ti n v công c qu n lý Nhà n
i v i các doanh nghi p có v n TNN. Tác gi

ã nêu rõ các thành t u

trong t ch c và qu n lý các doanh nghi p có v n
li u c th , tác gi
i v i ho t

c

t

c

TNN. Thông qua nh ng s

ã ánh giá th c tr ng vi c s d ng các công c qu n lý v mô

ng c a các DNCV TNN. Trên c s

pháp nh m nâng cao hi u qu qu n lý nhà n

c

ó, tác gi

ra các bi n

i v i các DNCV TNN [50].


- Bùi Anh Tu n (2000), T o vi c làm cho ng

i lao

ng qua

ut

tr c ti p n

c ngoài vào Vi t Nam , Nxb Th ng kê, Hà N i. Trong công trình

này, tác gi

ã t p trung h th ng hoá lý lu n c b n v vi c làm, t o vi c làm

cho ng

i lao

ng và t o vi c làm cho ng

i lao

ng thông qua FDI; làm rõ

m t s thu t ng c b n nh vi c làm, th t nghi p, t o vi c làm, c ch t o vi c
làm...phân tích và làm rõ t o vi c làm thông qua FDI v m t lý lu n c ng nh
th c ti n trên th gi i. T


ó

a ra các k t lu n v t o vi c làm thông qua FDI

c ng nh các bi n pháp phát huy vai trò th c t c a FDI trong t o vi c làm. Tác
gi

ã ánh giá và rút ra các k t lu n v th c tr ng t o vi c làm cho ng
ng thông qua FDI t i Vi t Nam qua h n 10 n m th c hi n Lu t

g m các khía c nh nh ch t l
h

ng và s l

a ra các quan i m và gi i pháp t o vi c làm cho ng
FDI t i Vi t Nam trong th i gian

n [100].

TNN, bao

ng c a vi c làm, các nhân t

ng t i quá trình t o vi c làm thông qua FDI. Cu i cùng tác gi
i lao

i lao
nh


ã t p trung
ng thông qua


18

1.1.2.2. Lu n án ti n s và các d án nghiên c u
- Phan V n Tâm (2011),

u t tr c ti p c a Nh t B n vào Vi t Nam ,

Lu n án ti n s Kinh t , H c vi n Khoa h c xã h i, Hà N i. Trong ch
tác gi trình bày m t s v n
ra khái ni m,
ng c a FDI

ng m t,

c s lý lu n và th c ti n v FDI. Trong ó,

a

c i m c a FDI; các hình th c ch y u c a FDI; ánh giá tác
i v i các n

v FDI; xem xét các v n

c ang phát tri n.


a ra m t s lý thuy t c b n

chính sách và các nhân tô tác

ng

n thu hút FDI;

a ra kinh nghi m c a m t s qu c gia v thu hút FDI c a Nh t B n. Ti p
ch

ng hai, tác gi

ã ánh giá th c tr ng

u t tr c ti p c a Nh t B n vào Vi t

Nam. C th là ánh giá th c tr ng FDI vào Vi t Nam; ánh giá tác
FDI

i v i phát tri n kinh t c a Vi t Nam; tình hình, xu h

ra n

c ngoài c a Nh t B n; th c tr ng

Nam. Cu i cùng, trong ch
c

ng thu hút v n

-

ng

ã

u t tr c ti p

a ra m t s gi i pháp nh m t ng

u t tr c ti p c a Nh t B n vào Vi t Nam [71].
u t tr c ti p c a các công ty xuyên gia

Vi t Nam , Lu n án ti n s Kinh t , H c vi n Chính tr - Hành chính

qu c gia H Chí Minh, Hà N i. Trong nghiên c u c a lu n án ã
lu n và th c ti n v FDI c a các TNCs Nh t B n và
ây, tác gi
ut

ng c a

u t tr c ti p c a Nh t b n vào Vi t

ng ba, tác gi

inh Trung Thành (2009),

Nh t B n


n

ã làm rõ

c thù vào Vi t Nam.

c i m hình thành các TNCs Nh t B n và chi n l

chi m l nh và khai thác th tr

c

ng c a chúng; làm rõ vai trò c a Vi t

Nam trong quá trình tái c u trúc m ng l
ông Á;

a ra c s lý

i s n xu t c a các TNCs Nh t B n

a ra kinh nghi m c a ASEAN, Trung Qu c trong thu hút, s d ng

FDI c a các TNCs Nh t B n. Ti p

n, tác gi

ã phân tích th c tr ng

ut


tr c ti p c a các TNCs Nh t B n vào Vi t Nam th i k 1991-2008. Qua ó, rút
ra gi i pháp thu hút dòng FDI c a các TNCs Nh t B n vào Vi t Nam [75].
- Ngô Công Thành (2005),
tr c ti p n

nh h

ng phát tri n các hình th c

ut

c ngoài t i Vi t Nam , Lu n án ti n s Kinh t , H c vi n Chính tr

qu c gia H Chí Minh, Hà N i. Trong lu n án, tác gi

ã t p trung làm rõ m t s