Tiết 103 -Tuần 28
GIÁO ÁN DỰ THI GIÁO VIÊN GIỎI CẤP HUYỆN
TRƯỜNG THCS I SÔNG ĐỐC
GIÁO VIÊN: HỒ MỸ XUYÊN
Ngày soạn: 10/ 3/ 2011
Ngày dạy: 14/ 3/2011
Văn bản:

CÔ TÔ
(Nguyễn Tuân)

I. Mức độ cần đạt.
- Hiểu và cảm nhận được vẻ đẹp sinh động, trong sáng của những bức tranh
thiên nhiên và đời sống con người ở vùng đảo Cô Tô được miêu tả trong bài văn.
- Hiểu được nghệ thuật miêu tả và tài năng sử dụng ngôn ngữ điêu luyện của tác
giả.
- Yêu mến thiên nhiên và con người trên đất nước.
II. Trọng tâm kiến thức, kĩ năng.
1. Kiến thức.
- Vẻ đẹp của đất nước ở một vùng biển đảo.
- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong văn bản.
2. Kĩ năng.
- Đọc diễn cảm văn bản: giọng đọc vui tươi, hồ hởi.
- Đọc- hiểu văn bản kí có yếu tố miêu tả.
- Trình bày suy nghĩ, cảm nhận của bản thân về vùng đảo Cô Tô sau khi học
xong văn bản.
III. Chuẩn bị.
- Gv: Soạn giáo án, chân dung tác giả, bản đồ du lịch có địa danh Cô Tô, tham
khảo thêm tư liệu.
- Hs: Đọc bài, soạn bài theo câu hỏi sgk, sgk, vở ghi.
IV. Tiến trình lên lớp.

1. Ổn định lớp.
2. Kiểm tra bài cũ (1p).
Kể tên những văn bản có nội dung nói về cảnh thiên nhiên, đất nước mà em đã
được học ở lớp 6?
3. Bài mới (1p).
Thiên nhiên, đất nước, con người luôn là đề tài phong phú của các nhà thơ, nhà
văn. Nếu như “ Sông nước Cà Mau” Đoàn Giỏi đã đưa người đọc tham quan cảnh sắc
phong phú, tươi đẹp của vùng đất cực Nam của Tố quốc. “ Vượt thác” lại dẫn chúng
ta ngược dòng sông Thu Bồn của miến Trung thương nhớ. Còn miền Bắc thì sao?

Giáo án dự thi GVG vòng huyện năm học 2010-2011

Trang 1


Chúng ta hãy cùng theo chân nhà văn Nguyễn Tuân đến tham quan hòn đảo Cô Tô
thuộc tỉnh Quảng Ninh qua bài học hôm nay.
Hoạt động
của giáo viên

Hoạt động
của học sinh

Nội dung

Hoạt động 1 (20 p).

I. Đọc - tìm hiểu chung.
1. Tác giả - tác phẩm.
a. Tác giả.

Gv cho hs quan sát ảnh - Hs quan sát ảnh Nguyễn
- Nguyễn Tuân (1910tác giả.
Tuân.
1987) quê ở Hà Nội, là nhà
? Em biết gì về nhà văn - Hs dựa vào chú thích sgk văn nổi tiếng.
Nguyễn Tuân?
để nêu hiểu biết của mình
về tác giả.
? Trong sáng tác của - Tùy bút và kí.
- Sở trường: Tùy bút và kí.
Nguyễn Tuân thể loại nào
là phổ biến?
Gv giảng:
- Trong các tác phẩm
Nguyễn Tuân thể hiện sự
độc đáo, tài hoa, bộc lộ
vốn hiểu biết rất phong
phú, về đời sống, về
thiên nhiên, đất nước.
Ông được xem là một
bậc thầy của ngôn ngữ.
- Nguyễn Tuân để lại rất
nhiều tác phẩm đặc sắc:
Vang bóng một thời,
Chiếc lư đồng mắt cua,
Tóc chị Hoài, Tùy bút II,
Tùy bút kháng chiến, Tùy
bút Sông Đà....
- Ông được tặng giải
thưởng HCM về văn học

1996.
? Văn bản được trích từ
tác phẩm nào của tác giả?
? Bài kí được sáng tác
trong hoàn cảnh nào?
Gv: Tác phẩm ghi lại
những ấn tượng về thiên

b. Tác phẩm.
- Phần cuối bài kí Cô Tô.
- Văn bản “Cô Tô” được
trích phần cuối bài kí Cô
- Tác phẩm viết trong Tô.
chuyến đi thực tế của ông ở
- Viết trong một lần nhà
vùng mỏ Quảng Ninh.
văn đi thực tế ở đảo Cô Tô.

Giáo án dự thi GVG vòng huyện năm học 2010-2011

Trang 2


nhiên, con
động ở vùng
mà nhà văn
được trong
thăm đảo.

người lao

đảo Cô Tô
cảm nhận
chuyến ra .
2. Đọc – từ khó.
a. Đọc.

Gv: Hướng dẫn hs đọc
nhấn giọng vui tươi, hồ
hởi, nhấn mạnh một số
từ ngữ đặc sắc, nhất là
các tình từ; xanh mượt,
lam biếc, vàng giòn, vắng
tăm biệt tích, hửng
hồng.., ngắt giọng đúng ở
một số câu văn dài tạo sự
liền mạch.
Gv đọc mẫu 1 đoạn – gọi 2 học sinh đọc tiếp.
hs đọc tiếp.
Gv nhận xét cách đọc.
b. Từ khó (sgk)
Gọi hs đọc chú thích 1.
- Hs quan sát địa danh Cô
Gv: Giới thiệu về quần Tô.
dảo Cô Tô trên bản đồ.
Cô Tô là một quần đảo
gồm nhiều đảo hòn đảo
nhỏ, đây là đảo Cô Tô mà
văn bản này chúng ta
được học, đảo Cô Tô
thuộc quần đảo Cô Tô

nằm trong vịnh Bái Tử
Long thuộc Vịnh Bắc Bộ
cách tỉnh Quảng Ninh
100 km. Đây là một danh
lam thằng cảnh nổi tiếng
giàu đẹp ở nước ta.
- Hs giải thích thêm một vài
từ khó.
3. Thể loại: Kí.
? Dựa vào phần giới thiệu - Kí
về tác phẩm, em hãy cho
biết văn bản được viết
theo thể loại nào?
Gv: Đưa khái niệm về kí - Hs đọc khái niệm về thể
Giáo án dự thi GVG vòng huyện năm học 2010-2011

Trang 3


lên bảng phụ.
? Ở tiết trước các em đã
học nhiều về truyện, hãy
so sánh thể loại kí và
truyện?

loại kí.
- Kí và truyện đều là thể văn
tự sự nhưng ở truyện thì có
cốt truyện, có sự hư cấu,
tưởng tưởng còn kí thì viết

về người thật, việc thật.
? Theo em văn bản sử - Tự sự và miêu tả có yếu
dụng phương thức biểu tố biểu cảm.
đạt nào?
? Đoạn trích được chia - Phần 1: Từ đầu .. ở
làm mấy phần?
đây→Quang cảnh Cô Tô
sau cơn bão.
Giới hạn và nội dung của - Phần 2: TT ..... nhịp cánh
từng phần?
→ Cảnh mặt trời mọc trên
biển đảo.
- Phần 3: Còn lại→ Cảnh
sinh hoạt của người dân đảo
Cô Tô.
? Quan sát bức tranh sgk, - Phần thứ 3.
bức tranh miêu tả phần
nào của đoạn trích?
? Em hãy kể - tóm tắt nội - Hs kể - tóm tắt văn bản
dung chính của văn bản? theo sự hướng dẫn của Gv.
Gv: gợi ý cho hs tóm tắt
theo từng phần.
Gv đưa bảng phụ phần - Hs đọc phần tóm tắt.
kể - tóm tắt – cho hs đọc
Hoạt động 2 (21 p).
? Cảnh ở Cô Tô được tác
giả miêu tả cụ thể vào
thời gian nào sau cơn
bão?
? Đây là một ngày như

thế nào?
? Trong văn miêu tả để
miêu tả hay, làm nổi bật
đối tượng thì người miêu
tả đầu tiên phải làm gì?
? Ở đây tác giả lựa chọn

4. Bố cục: 3 phần.
- Phần 1: Từ đầu .. ở
đây→ Quang cảnh Cô Tô
sau cơn bão.
- Phần 2: TT ..... nhịp cánh
→Cảnh mặt trời mọc trên
biển.
- Phần 3: Còn lại→ Cảnh
sinh hoạt của người dân
trên đảo Cô Tô.

II/ Đọc - hiểu văn bản.
1. Quang cảnh Cô Tô
sau cơn bão.
- Ngày thứ năm trên đảo sau
cơn bão.
- Trong trẻo, sáng sủa.
- Lựa chọn vị trí quan sát,
miêu tả.
- Từ trên cao xuống: Trên

Giáo án dự thi GVG vòng huyện năm học 2010-2011


Trang 4


vị trí nào để quan sát?
nóc đồn.
? Tại sao tác giả lại lựa - Có thể quan sát một cách
chọn vị trí quan sát đó?
bao quát toàn cảnh của hòn
đảo.
? Qua việc đọc và soạn - Tươi đẹp, trong sáng, …
bài ở nhà, theo em bức
tranh Cô Tô sau cơn bão
hiện lên như thế nào?
? Vậy để làm nổi bật bức
tranh đó tác giả đã miêu
tả bằng những hình ảnh
nào?
Gv: Cho hs trao đổi theo - Hs sinh trao đổi theo
bàn để tìm ra những hình nhóm 2 bàn ghi giấy – lần
ảnh được miêu tả trong lượt từng nhóm trình bày
văn bản. ( 2p)
từng hình ảnh.
- Bầu trời: trong sáng.
- Bầu trời: trong sáng.
- Cây cối: xanh mượt.
- Cây cối: xanh mượt.
- Nước biển: lam biếc, đậm
- Nước biển: lam biếc,
đà.
đậm đà.

- Cát: vàng giòn.
- Cát : vàng giòn.
- Cá thêm nặng lưới.
- Cá : nặng lưới.
Gv: Cảnh Cô Tô sau
cơn bão qua sự cảm nhận
của tác giả mang một
màu sắc mới, tất cả như
trỗi dậy sức sống mãnh
liệt hơn trước: Cây lại
thêm xanh mượt, nước lại
lam biếc, cát lại vàng
giòn hơn, cá nhiều hơn,
cảnh vật đẹp hơn, trù phú
hơn trước.
? Tại sao có rất nhiều - Đây là những hình ảnh,
hình ảnh mà tác giả lại chọn lọc, tiêu biểu, mang
chỉ những hình ảnh trên đặc trưng của vùng biển
bầu trời, cây, màu nước, đảo, làm nổi bật cảnh sau
cát, cá để miêu tả?
cơn bão.
? Nhận xét trình tự miêu - Từ cao xuống thấp.
tả của tác giả?
? Ngoài ra đoạn văn còn - Dùng các tính từ gợi tả
dùng từ loại nào nhiều màu sắc, ánh sáng vừa tinh
nhất?
tế vừa gợi cảm: trong trẻo,
Giáo án dự thi GVG vòng huyện năm học 2010-2011

Trang 5



sáng sửa, xanh mượt, lam
biếc, vàng giòn.
Gv: Đặc biệt ở đây tác
giả dùng tính từ “vàng
giòn” là một tình từ gợi
hình, gợi cảm cao nhất,
tả đúng sắc vàng khô của
cát biển, một thứ sắc
vàng có thể tan ra được,
chỉ có ở Cô Tô.
? Trong từ “vàng giòn”
tác giả sử dụng biện pháp
tu từ gì? Thuộc loại ẩn dụ
nào?
Gv: Ở đây chúng ta thấy
được những từ ngữ đặc
sắc ấy chỉ có ở nhà văn
Nguyễn Tuân, một bậc
thầy trong việc sử dụng
ngôn ngữ.
? Tác dụng của hàng loạt
các tình từ đó?
? Qua nghệ thuật miêu
tả của tác giả gợi lên một
khung cảnh thiên nhiên
như thế nào?

? Đứng trên nóc đồn

quan sát, tác giả thể hiện
tình cảm của mình đối
với hòn đảo Cô Tô như
thế nào ?

- Ẩn dụ, ẩn dụ chuyển đổi
cảm giác.

- Gợi lên một cảnh sắc mới
mẻ ở Cô Tô sau trận bão.
- Khung cảnh bao la, vẻ đẹp → Bằng những hình ảnh
tươi sáng của vùng đảo Cô chọn lọc, dùng những tính
Tô.
từ đặc màu sắc, ẩn dụ, vị
trí quan sát…  khung
cảnh bao la, một vẻ đẹp
tươi sáng của vùng đảo Cô
Tô.
- Nhìn được bốn phương
tám hướng, quay 180 độ
ngắm toàn cảnh. Cô Tô với
nhiều bạn hữu Tô Bắc, Tô
Trung, Tô Nam càng thấy
yêu mến Cô Tô như những
người chài từng sống ở đây.
- Yêu mến thiên nhiên, đất
nước.

? Qua đó cho thấy tác giả
là một người như thế

nào?
? Qua đoạn văn, các em - Quan sát tài tình, miêu tả
có nhận xét gì về tài quan tinh tế.
quan sát, miêu tả của tác
giả?
Giáo án dự thi GVG vòng huyện năm học 2010-2011

Trang 6


Gv: Sự quan sát tài tình,
tinh tế như Nguyễn Tuân
không phải nhà văn nào
cũng làm được mà phải
có tình yêu thiên nhiên
tha thiết và có tình cảm
đặc biệt dành cho Cô Tô
mới làm nên được điều
đó.
Gv đưa sơ đồ khái quát
bức tranh Cô Tô sau cơn
bão.
? Chúng ta đang học văn
miêu tả, đoạn văn miêu tả
cảnh đảo Cô Tô sau cơn
bão đã giúp em học tập
được gì khi làm bài văn
miêu tả?
Gv: Ngoài ra chúng ta
cần học tập thêm ở tác

giả lòng yêu mến thiên
nhiên, yêu mến đất nước,
có yêu thiên nhiên đất
nước mới viết lên được
những đoạn văn hấp dẫn
người đọc.
? Vậy để thể hiện tình
yêu thiên nhiên đất nước
của mình, em sè làm gì?

- Hs quan sát.
- Xác định vị trí miêu tả,
chọn chi tiết tiêu biểu để
miêu tả, dùng từ ngữ để làm
nổi bật đối tượng miêu tả.

- Hs suy nghĩ phát biểu.

4. Củng cố (1p).
Đưa bảng phụ tổng kết nội dung và nghệ thuật của tiết 1.
5. Dặn dò (1p)
- Học bài, nắm được nội dung và nghệ thuật phần 1.
- Soạn kĩ 2 phần còn lại để tiết sau học tiếp.
Ngày 13 tháng 3 năm 2011.
Kí duyệt

Giáo án dự thi GVG vòng huyện năm học 2010-2011

Trang 7