HọcKì I
TiÕt 1:
V¨n b¶n:
A. Møc ®é cÇn ®¹t

Giáo án:Ngữ Văn 8
Ngµy soan:20/8/2010

T«i ®i häc

(Thanh TÞnh)

Gióp häc sinh:

1.KiÕn thøc:- C¶m nhËn ®ỵc t©m tr¹ng håi hép, c¶m gi¸c bì ngì cđa nh©n vËt T«i ë bi
tùu trêng ®Çu tiªn trong ®êi.
- ThÊy ®ỵc ngßi bót v¨n xu«i giµu chÊt th¬ gỵi d vÞ tr÷ t×nh man m¸c cđa Thanh TÞnh.
2.KØ n¨ng:RÌn kØ n¨ng ®äc diƠn c¶m
3.Th¸i ®é:Gi¸o dơc vỊ t×nh yªu quª h¬ng,m¸i trêng...
B. Chn bÞ:
1. Gi¸o viªn:- §äc tËp trun ng¾n cđa t¸c gi¶ Thanh TÞnh.
- Sgk, Sgv vµ mét sè tµi liƯu tham kh¶o.
2. Häc sinh:So¹n bµi
C.Ho¹t ®éng lªn líp
1.Ổn ®Þnh lớp
2.KiĨm tra bµi cò : kiĨm tra s¸ch,vë.
3.Giíi thiƯu bµi míi
“T«i ®i häc” lµ trun ng¾n cđa nhµ v¨n Thanh TÞnh in trong tËp Quª mĐ vµ ®ỵc
xt b¶n n¨m 1941. §©y lµ trun ng¾n thĨ hiƯn ®Çy ®đ phong c¸ch s¸ng t¸c cđa t¸c gi¶:
®Ëm chÊt tr÷ t×nh, ®»m th¾m, ªm dÞu, trong trỴo vµ trµn ®Çy chÊt th¬.
Ho¹t ®éng cđa gv vµ hs

kiÕn thøc
GV híng dÉn: §äc chËm, dÞu, h¬i bn, I. §äc vµ t×m hiĨu chó thÝch:
l¾ng s©u; chó ý lêi cđa ngêi mĐ, «ng
1. §äc:
®èc.
- GV ®äc mÈu, gäi häc sinh ®äc tiÕp.
GV gäi HS ®äc phÇn chó thÝch (*) trong
SGK.
? Tr×nh bµy ng¾n gän nh÷ng hiĨu biÕt
cđa em vỊ t¸c gi¶ Thanh TÞnh?

- NhËn xÐt b¹n ®äc.
2. Chó thÝch:
a. T¸c gi¶:

? Nªu xt xø cđa t¸c phÈm?

- Thanh TÞnh (1911-1988), quª ë H, tõng d¹y
häc, viÕt b¸o vµ lµm v¨n.
- S¸ng t¸c cđa «ng ®Çm th¾m vµ ®Çy chÊt th¬.
b. T¸c phÈm:
- In trong tËp “Quª mĐ”, xt b¶n n¨m 1941.
c. Tõ khã:
II.§äc-hiĨu v¨n b¶n

GV híng dÉn häc sinh timg hiĨu c¸c tõ:
«ng ®èc, l¹m nhËn.

GVD:Nguyễn Thò Thu Hà



Giaựo aựn:Ngửừ Vaờn 8
1. Bố cục:
- Tôi, mẹ , ông đốc, những cậu học trò.
- Nhân vật trung tâm: Tôi.
? Có những nhân vật nào đợc kể lại
-> đợc kể lại nhiều lần, mọi sự việc đều đợc kể
trong truyện ngắn này? Ai là nhân vật
từ cảm nhận của nhân vật tôi.
trung tâm? Vì sao?
+ Cảm nhận của nhân vật Tôi trên đờng tới trờng.
? Kỉ niệm ngày đầu tiên đến trờng đợc
+ Cảm nhận của nhân vật Tôi ở sân trờng.
kể theo trình tự thời gian, không gian
+ Cảm nhận của nhân vật Tôi trong lớp học.
nh thế nào?
- HS.
? Tơng ứng với trình tự ấy là những đoạn
nào của văn bản?
? Đoạn nào gợi cảm xúc thân thuộc nhất
trong em? Vì sao?
GV hớng dẫn HS theo dõi phần đầu văn
bản.
? Kỉ niệm ngày đầu đến trờng của nhân
vật Tôi gắn với thời gian, không gian cụ
thể nào?
? Vì sao thời gian và không gian ấy trở
thành kỉ niệm trong tâm trí tác giả?
? Chi tiết: Tôi không lội qua sông thả
diều nh thằng Quý và không đi ra đồng

thả diều nh thắng Sơn nữa có ý nghĩa
gì?
? Có thể hiểu gì về nhân vật tôi qua chi
tiết ghì thật chặt hai quyển vở mới trên
tay và muốn thử sức mình tự cầm bút thớc?
? Trong những cảm nhận mới mẻ trên
con đờng làng tới trờng, nhân vật tôi đã
bộc lộ đức tính gì của mình?
? Phân tích ý nghĩa và biện pháp nghệ
thuật đợc sử dụng trong câu văn: ý
nghĩ ấy thoáng qua trong trí tôi nhẹ
nhàng nh một làn mây lớt ngang trên
ngọn núi?
- GV cho HS thảo luận nhóm.

2. Phân tích:
a. Cảm nhận của nhân vật tôi trên đờng tới
trờng:
- Thời gian: buổi sáng cuối thu.
- Không gian: trên con đờng dài và hẹp.
- Đó là nơi quen thuộc, gần gủi, gắn liền với
tuổi thơ tác giả; gắn liền với kỉ niệm lần đầu
cắp sách đến trờng.
- Dấu hiệu đổi khác trong tình cảm và nhận
thức.
- Muốn khẳng định mình.

- Giàu cảm xúc, yêu học, yêu bạn bè, yêu mái
trờng và yêu quê hơng.
- Nghệ thuật so sánh.

-> Kỉ niệm đẹp, đề cao việc học của con ngời...

III. Luyện tập:
GVD:Nguyeón Thũ Thu Haứ


Giaựo aựn:Ngửừ Vaờn 8
Hãy tìm trong văn bản những câu văn tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật so sánh.
D.Hớng dẫn tự học
-Đọc kỉ văn bản
-Tìm hiểu phần còn lai

GVD:Nguyeón Thũ Thu Haứ


Giáo án:Ngữ Văn 8
Ngµy so¹n:20/8/2010
TiÕt 2:

V¨n b¶n:

T«i ®i häc

(Thanh TÞnh)

AMøc ®é cÇn ®¹t Gióp häc sinh:
1.Kiến thức:- C¶m nhËn ®ỵc t©m tr¹ng håi hép, c¶m gi¸c bì ngì cđa nh©n vËt T«i ë bi
tùu trêng ®Çu tiªn trong ®êi.
2.Kỉ năng:ThÊy ®ỵc ®©y lµ mét v¨n b¶n tù sù giµu chÊt tr÷ t×nh
3.Thái độ:ThÊy ®ỵc ngßi bót v¨n xu«i giµu chÊt th¬ gỵi d vÞ tr÷ t×nh man m¸c cđa Thanh

TÞnh.
B. Chn bÞ:
1. Gi¸o viªn:- §äc tËp trun ng¾n cđa t¸c gi¶ Thanh TÞnh.
- Sgk, Sgv vµ mét sè tµi liƯu tham kh¶o
2. Häc sinh:So¹n bµi
C.Ho¹t ®éng lªn líp
1.ổn ®inh lớp
2.KiĨm tra bµi cò
1. Tr×nh bµy m¹ch c¶m xóc cđa v¨n b¶n “T«i ®i häc”?
2.T×m nh÷ng c©u v¨n t¸c gi¶ sư dơng nghƯ tht so s¸nh?
3.Bµi míi
*Giới thiệu: “T«i ®i häc” lµ trun ng¾n ®ỵc t¸i hiƯn theo dßng håi tëng cđa kÝ øc,
bao gåm mét chi c¸c sù kiƯn mµ u tè xuyªn st lµ dßng c¶m xóc tha thiÕt, trong trỴo
tu«n trµo. Theo dßng c¶m xóc Êy ta biÕt ®ỵc t©m trang håi hép, c¶m gi¸c bë ngë cđa nh©n
vËt T«i trªn ®êng cïng mĐ tíi trêng, trªn s©n trêng vµ trong líp häc
*Nôi dung:.
Ho¹t ®éng cđa gv vµ hs
kiÕn thøc
II. T×m hiĨu v¨n b¶n:
2. Ph©n tÝch:
GV híng dÉn HS ®äc phÇn 2 cđa v¨n
a. C¶m nhËn cđa nh©n vËt T«i trªn ®êng tíi
b¶n.
trêng:
b. C¶m nhËn cđa nh©n vËt T«i khi ë s©n trêng:
? C¶nh tríc s©n trêng lµng Mü LÝ lu l¹i
- RÊt ®«ng ngêi.
trong t©m trÝ t¸c gi¶ cã g× nỉi bËt?
- Ngêi nµo còng ®Đp.
? Tríc c¶nh tỵng Êy, t©m tr¹ng, c¶m gi¸c - C¶m gi¸c míi mỴ.

cđa nh©n vËt T«i nh thÕ nµo?
- Bë ngì, ngËp ngõng, e sỵ.
? T©m tr¹ng Êy ®ỵc t¸c gi¶ diƠn t¶ b»ng - HS t×m chi tiÕt.
h×nh ¶nh so s¸nh nµo?
+ C¶m xóc trang nghiªm vỊ m¸i trêng.
+ T©m tr¹ng håi hép, lo sỵ.
- HS.
? Em cã suy nghÜ g× vỊ h×nh ¶nh so s¸nh - Mang ý nghÜa tỵng trng, giµu søc gỵi.
GVD:Nguyễn Thò Thu Hà


Giaựo aựn:Ngửừ Vaờn 8
đó?
-> Miêu tả sinh động hình ảnh và tâm trạng
của các em nhỏ lần đầu đến trờng.
- Chú bé cảm thấy mình chơ vơ, vụng về, giật
mình và lúng túng.
? Khi hồi trống trờng vang lên và khi
- Hồi hộp, lo lắng, sợ sệt -> khóc.
nghe gọi đến tên mình, tâm trạng chú bé - Khóc vì lo sợ, vì phải xa ngời thân.
nh thế nào?
- Yêu mẹ.
- Bắt đầu bớc vào một thế giới của riêng mình,
? Vì sao khi sắp hàng đợi vào lớp nhân
không còn có mẹ bên cạnh.
vật tôi lại cảm thấy Trong ... lần này? -> sự tinh tế trong việc miêu tả tâm lí trẻ thơ.
c. Cảm nhận của nhân vật tôi trong lớp học:
GV gọi HS đọc phần cuối văn bản
- HS tìm chi tiết.


? Cảm nhận của nhân vật tôi khi vào lớp
nh thế nào?
? Tại sao nhân vật tôi lại có cảm nhận
nh vậy?

- Cảm nhận mới mẻ của cậu bé lần đầu đợc
vào lớp học.
- Bắt đầu ý thức những thứ đó sẽ gắn bó thân
thiết với mình.
-> ý thức đợc những thứ đó sẻ gắn bó thân
thiết với mình.
- Hình ảnh thiên nhiên giàu sức gợi.
- Sự ngộ nghĩnh đáng yêu của chú bé lần đầu
đến trờng.

- Mọi ngời đã dành những tình cảm đẹp đẽ
nhất cho trẻ thơ.
- Tất cả vì tơng lai con trẻ.
- Bố cục độc đáo.
? Em có cảm nhận gì về thái độ, cử chỉ
- Ngôn ngữ, hình ảnh giàu sức gợi, mang ý
của những em bé lần đầu đi học?
nghĩa tợng trng.
- Kết hợp hài hoà giữa kể, tả và bộc lộ cảm
? Theo em, nét đặc sắc về nghệ thuật của xúc.
- Nghệ thuật miêu tả diễn biến tâm trạng nhân
truyện là gì?
vật.
- Tình huống truyện.
IV. Ghi nhớ: HS đọc.

? Theo em, sức cuốn hút của truyện đợc
tạo nên từ đâu?
? Hãy đọc đoạn Một con... đánh vần
đọc. Chi tiết ấy có ý nghĩa gì?

GV gọi HS đọc ghi nhớ.

V. Luyện tập:
1.Văn bản sử dụng phơng thức biểu đạt nào?
A. Tự sự.
C. Biểu cảm.
GVD:Nguyeón Thũ Thu Haứ


Giaựo aựn:Ngửừ Vaờn 8
B. Miêu tả.
D. Cả ba phơng thức trên.
2. Những cảm giác nảy nở trong lòng tôi là những cảm giác nào? Qua đó em thấy đợc điều
gì tốt đẹp ở nhân vật tôi?
D.Hớng dẫn tự học
- Học bài, nắm kiến thức.
- Viết đoạn văn ngắn ghi lại ấn tợng của em trong buổi tựu trờng đầu tiên.

GVD:Nguyeón Thũ Thu Haứ


Giáo án:Ngữ Văn 8
Ngµy so¹n:24/8/2010
TiÕt 3:


CÊp ®é kh¸i qu¸t cđa nghÜa tõ ng÷

A. Møc ®é cÇn ®¹t
1.Kiến thức: Gióp häc sinh hiĨu ®ỵc cÊp ®é kh¸i qu¸t cđa nghÜa tõ ng÷ vµ mèi quan hƯ
vỊ cÊp ®é kh¸i qu¸t cđa nghÜa tõ ng÷.
- TÝch hỵp víi kiÕn thøc phÇn v¨n vµ tËp lµm v¨n.
2.Kỉ năng:.RÌn lun kØ n¨ng sư dơng tõ ng÷ trong mèi quan hƯ so s¸nh vỊ ph¹m vi
nghÜa réng vµ h Đp.
3.Thái độ:Rèn luyện
B. Chn bÞ:
1. Gi¸o viªn:Sgk, Sgv vµ mét sè tµi liƯu tham kh¶o.
2. Häc sinh:Xem l¹i kiÕn thøc vỊ tõ ®ång nghÜa vµ tõ tr¸i nghÜa
C.Ho¹t ®éng lªn líp
1.ổn ®Þnh.
2.KiĨm tra bµi cò
? ë líp 7 c¸c em ®· ®c häc vỊ tõ ®ång nghÜa vµ tõ tr¸i nghÜa. H·y nh¾c l¹i c¸c kh¸i
niƯm Êy? Nªu vÝ dơ minh häa?
3.Nội dung bµi míi
“Quan hƯ tr¸i nghÜa vµ ®ång nghÜa lµ nh÷ng quan hƯ vỊ nghÜa cđa tõ mµ ta ®· häc ë
líp 7. H«m nay ta t×m hiĨu mét mèi quan hƯ kh¸c vỊ nghÜa cđa tõ ng÷ ®ã lµ mèi quan hƯ
bao hµm - ®ỵc gäi lµ ph¹m vi kh¸i qu¸t cđa nghÜa tõ ng÷.
Ho¹t ®éng cđa gv vµ hs
kiÕn thøc
I. Tõ ng÷ nghÜa réng vµ tõ ng÷ nghÜa hĐp:
GV treo b¶ng phơ ghi s¬ ®å trong SGK.
? NghÜa cđa tõ “®éng vËt” réng h¬n hay
hĐp h¬n nghÜa cđa c¸c tõ “thó, chim,
c¸”?
? T¹i sao?
? H·y xem xÐt mèi quan hƯ vỊ nghÜa

cđa c¸c tõ “thó, chim, c¸” víi c¸c tõ
“voi, h¬u, tu hó, s¸o, c¸ r«, c¸ thu”?
GV: Nh vËy, c¸c tõ “thó, chim, c¸” cã
ph¹m vi nghÜa réng h¬n c¸c tõ “voi, h¬u, tu hó, s¸o, c¸ r«, c¸ thu” nhng l¹i
cã nghÜa hĐp h¬n tõ “®éng vËt”.
GV ®a bµi tËp:
Cho 3 tõ: c©y, cá, hoa.
? h·y t×m nh÷ng tõ ng÷ cã ph¹m vi
nghÜa réng h¬n vµ hĐp h¬n c¸c tõ ®ã?

- Réng h¬n.
- Ph¹m vi nghÜa cđa tõ ®ã bao hµm ph¹m vi
nghÜa cđa c¸c tõ “thó, chim, c¸”.
- NghÜa réng h¬n.

- Réng h¬n: thùc vËt.
- HĐp h¬n: cam, cau, dõa, cá s÷a, cá gÊu, cá
gµ, hoa mai, hoa lan, hoa hång.

- HS.
GVD:Nguyễn Thò Thu Hà


Giaựo aựn:Ngửừ Vaờn 8
? Từ đó, em hiểu thế nào là từ ngữ có
nghĩa rộng, nghĩa hẹp?
? Một từ có thể vừa có nghĩa rộng vùa - HS nêu ví dụ.
có nghĩa hẹp đợc không? Vì sao? Lấy
II. Ghi nhớ:
ví dụ minh hoạ?

HS đọc.
III. Luyện tập:
Bài 1

Quần cộc
Quần

Quần dài

* Y phục
áo dài
áo

áo sơ mi

Bài 2: a. Chất đốt.
b. Nghệ thuật.
c. Thức ăn.
d. Nhìn.
e. Đánh.
Bài 5:
- Ba động từ cùng một phạm vi nghĩa: khóc, nức nở, sụt sùi.
+ Từ nghĩa rộng: khóc.
+ Từ nghĩa hẹp: nức nở, sụt sùi.
D.Hớng dẫn tự học
- Học bài, nắm kiến thức.
- Làm bài tập:1,2,3

GVD:Nguyeón Thũ Thu Haứ



Giáo án:Ngữ Văn 8
Ngµy so¹n:25/8/2010.

TiÕt 4:

TÝnh thèng nhÊt vỊ chđ ®Ị cđa v¨n b¶n
A. Møc ®é cÇn ®¹t
1.Kiến thức: -N¾m ®ỵc tÝnh thèng nhÊt vỊ chđ ®Ị cđa v¨n b¶n trªn c¸c ph¬ng diƯn
h×nh thøc vµ néi dung.
- TÝch hỵp víi phÇn V¨n qua v¨n b¶n “T«i ®i häc” vµ phÇn tiÕng ViƯt.
2.Kỉ năng:-RÌn kØ n¨ng vËn dơng kiÕn thøc vµo viƯc x©y dùng c¸c v¨n b¶n nãi, viÕt
®¶m b¶o tÝnh thèng nhÊt vỊ chđ ®Ị.
3.Thái độ:
B. Chn bÞ:
1. Gi¸o viªn:Sgk, Sgv vµ mét sè tµi liƯu tham kh¶o
2. Häc sinh:- §äc l¹i v¨n b¶n “T«i ®i häc”.
- §äc bµi míi.
C.Ho¹t ®éng d¹y häc
1.ổn ®Þnh.
2.KiĨm tra bµi cò
?HiĨu thÕ nµo lµ cÊp ®é kh¸i qu¸t nghÜa tõ ng÷.Lµm bµi tËp 4
3.Nội dung bài mới
Ho¹t ®éng cđa gv va hs
kiÕn thøc
GV gäi HS ®äc l¹i v¨n b¶n “T«i ®i häc”. I. Kh¸i niƯm vỊ chđ ®Ị cđa v¨n b¶n:
? T¸c gi¶ håi tëng l¹i nh÷ng kØ niƯm s©u * KØ niƯm ngµy ®Çu tiªn ®Õn trêng:
s¾c nµo trong thêi Êu th¬ cđa m×nh?
- KØ niƯm trªn ®êng cïng mĐ tíi trêng.
- KØ niƯm trªn s©n trêng.

- KØ niƯm trong líp häc.
? Tõ håi tëng Êy, em c¶m nhËn ®ỵc g× vỊ T©m tr¹ng håi hép, c¶m gi¸c ngì ngµng vµ trang
t©m tr¹ng cđa nh©n vËt t«i?
träng.
-> §©y lµ chđ ®Ị cđa v¨n b¶n “T«i ®i häc”.
- Lµ ®èi tỵng vµ vÊn ®Ị chÝnh mµ v¨n b¶n cÇn
? VËy, em hiĨu chđ ®Ị cđa v¨n b¶n lµ g×? biĨu ®¹t.
II. TÝnh thèng nhÊt vỊ chđ ®Ị cđa v¨n b¶n:
- Nhan ®Ị.
- C¸c tõ ng÷ vµ c¸c c©u v¨n viÕt vỊ bi tùu tr? V× sao em biÕt v¨n b¶n “T«i ®i häc” êng.
nãi lªn nh÷ng kØ niƯm cđa t¸c gi¶ vỊ - T©m tr¹ng håi hép, c¶m gi¸c míi l¹, bë ngì.
bi tùu trêng ®Çu tiªn?
- HS t×m chi tiÕt.
? V¨n b¶n tËp trung håi tëng l¹i t©m
tr¹ng g× cđa nh©n vËt T«i?
? T©m tr¹ng Êy ®ỵc thĨ hiƯn qua c¸c chi
tiÕt vµ h×nh ¶nh nµo?
GVD:Nguyễn Thò Thu Hà


Giaựo aựn:Ngửừ Vaờn 8
GV: Các từ ngữ, chi tiết trong văn bản
đều tập trung thể hiện tâm trạng của
nhân vật Tôi trong buổi tựu trờng.
- Văn bản phải tập trung biểu đạt, hớng đến một
=> Đó là tính thống nhất về chủ đề trong chủ đề đã đợc xác định, khong xa rời hay lạc
văn bản.
sang chủ đề khác.
? Vậy, em hiểu thế nào là tính thống - Nội dung và cấu trúc hình thức.
nhất về chủ đề trong văn bản?

? Tính thống nhất về chủ đề đợc thể hiện
ở những phơng diện nào của văn bản?
? Làm thế nào để đảm bảo tính thống
nhất đó?

+ Nội dung: đối tợng và vấn đề chính phải đợc
xác định để mọi phần, mọi chi tiết đều xoay
quanh nó.
+ Hình thức: nhan đề, các phần , các từ ngữ,
hình ảnh của văn bản phải có sự thống nhất,
cùng xoay quanh chủ đề và hớng về chủ đề.
=> Ghi nhớ: HS đọc.

III. Luyện tập:
Bài tập 1: GV chia nhóm cho HS thảo luận.
*Tính thống nhất về chủ đề của văn bản:
a. Căn cứ vào:
- Nhan đề văn bản.
- Các đoạn: giới thiệu rừng cọ, tả cây cọ, tác dụng của cây cọ, tình cảm gắn bó với cây cọ.
b. Các ý lớn của phần thân bài sắp xếp hợp lí.
c. Hai câu trực tiếp nói về tình cảm gắn bó của ngời dân sông Thao và rừng cọ:
Dù ai đi ngợc về xuôi
Cơm nắm lá cọ là ngời sông Thao.
Bài tập 2: Nên bỏ hai câu: b và d.
D.Hơng dẫn tự học
- Học bài, nắm kiến thức.
- Làm bài tập 3.
- Soạn bài Trong lòng mẹ.

GVD:Nguyeón Thũ Thu Haứ



Giáo án:Ngữ Văn 8
Ngµy so¹n:28/8/2010

TiÕt 5 :V¨n b¶n:

Trong lßng mĐ

(TrÝch: Nh÷ng ngµy th¬ Êu - Nguyªn Hång)
A. Møc ®é cÇn ®¹t
Gióp häc sinh:
1.KiÕn thøc: §ång c¶m víi nçi ®au tinh thÇn, t×nh yªu m·nh liƯt cđa chó bÐ Hång ®èi víi
mĐ ®¸ng th¬ng ®ỵc thĨ hiƯn qua ngßi bót håi kÝ, tù sù trun thÊm ®ỵm chÊt tr÷ t×nh ch©n
thµnh vµ trun c¶m cđa t¸c gi¶.
2.KØ n¨ng: RÌn kØ n¨ng ph©n tÝch nh©n vËt, kh¸i qu¸t ®Ỉc ®iĨm tÝnh c¸ch qua lêi nãi, nÐt
mỈt, t©m tr¹ng.
- Còng cè hiĨu biÕt vỊ thĨ lo¹i tù trun - håi kÝ.
3.Th¸i ®é: Gi¸o dơc lßng kÝnh yªu cha mĐ vµ ngêi th©n
B.Chn bÞ
1. Gi¸o viªn:- §äc tËp trun ng¾n: Nh÷ng ngµy th¬ Êu cđa t¸c gi¶ Nguyªn Hång.
- Sgk, Sgv vµ mét sè tµi liƯu tham kh¶o.
2. Häc sinh: So¹n bµi.
C. Ho¹t ®éng lªn líp
1.ổn ®Þnh
2.KiĨm tra bµi cò
? C¶m nhËn cua em ve nhan vat toi trong truyen ngan toi di hoc
3. Nội dung bµi míi
“Trong lßng mĐ” lµ ch¬ng IV cđa tËp håi kÝ Nh÷ng ngµy th¬ Êu. ë ch¬ng nµy
Nguyªn Hång nhí l¹i mét qu¶ng ®êi cay ®¾ng thêi th¬ Êu cđa m×nh; trong ®ã cã c¶nh ngé

®¸ng th¬ng cđa mét ®øa trỴ xa mĐ, cã t×nh yªu th¬ng v« bê bÕn ®èi víi mĐ vµ niỊm khao
kh¸t ch¸y báng ®ỵc sèng trong t×nh mĐ.
Ho¹t ®éng cđa gv va hs

kiÕn thøc
I. §äc - HiĨu chó thÝch:
GV gäi HS ®äc phÇn Chó thÝch (*) trong 1. T¸c gi¶:
- Nguyªn Hång (1918-1982) lµ nhµ v¨n lín cđa
SGK.
nỊn v¨n häc hiƯn ®¹i ViƯt Nam.
? Nªu nh÷ng nÐt chÝnh vỊ t¸c gi¶
- Thêi th¬ Êu ®· tr¶I qua nhiỊu cay ®¾ng trë
Nguyªn Hång?
thµnh ngn c¶m høng cho t¸c phÈm tiĨu
GV chèt l¹i mét sè ý chÝnh.
thut- håi ký tù trun c¶m ®éng" Nh÷ng ngµy
th¬ Êu"
- Ngßi bót cđa «ng thêng híng ®Õn nh÷ng c¶nh
? T¸c phÈm ®ỵc viÕt theo thĨ lo¹i nµo?
®êi nghÌo khỉ, bÊt h¹nh -> gi¸ trÞ nh©n ®¹o.
Em biÕt g× vỊ thĨ v¨n nµy?
2. T¸c phÈm:
? Nªu mét vµi nÐt vỊ t¸c phÈm “ Nh÷ng - Håi kÝ: mét thĨ v¨n ®ỵc dïng ®Ĩ ghi l¹i nh÷ng
chun cã thËt ®· x¶y ra trong cc ®êi mét con
ngµy th¬ Êu” vµ ®o¹n trÝch “Trong lßng
ngêi cơ thĨ, thêng ®ã lµ t¸c gi¶.
mĐ”?
- T¸c phÈm “Nh÷ng ngµy th¬ Êu” gåm 9 ch¬ng,
Yªu cÇu: §äc chËm, t×nh c¶m thĨ hiƯn
GVD:Nguyễn Thò Thu Hà



Giaựo aựn:Ngửừ Vaờn 8
cảm xúc của bé Hồng.
mổi chơng kể về một kỉ niệm sâu sắc của cuộc
- Lời bà cô: cay độc, đanh đá.
đời chú bé Hồng
- GV đọc mẫu, gọi HS đọc tiếp, nhận
- Đoạn trích Trong lòng mẹ thuộc chơng IV
xét.
của tập hồi kí.
GV hớng dẫn HS tìm hiểu các chú thích: II.Đọc-Hiểu van bản
5, 8, 12, 13, 14, 17.
1.Đọc:
- HS đọc, nhận xét.
2. Bố cục:
- Có thể chia văn bản này thành 2 đoạn
? Dựa vào văn bản , hãy phân chia bố
+ Từ đầu ngời ta hỏi đến chứ
cục?
+ Còn lại:
? Nêu nội dung của từng phần?
=> .Cuộc trò chuyện với bà cô
.Cuộc gặp gỡ giữa hai mẹ con Bé Hồn
3.Phân tích
* Bé Hồng:
- Mồ côi cha, sống xa mẹ. Hai anh em Hồng
GV gọi HS đọc đoạn 1.
sống nhờ nhà ngời cô ruột nhng không đợc yêu
? Cảnh ngộ của bé Hồng có gì đặc biệt? thơng.

-> Cô độc, đau khổ và luôn khao khát tình thơng.
? Cảnh ngộ ấy tạo nên thân phận bé
1. Nhân vật bà cô:
Hồng nh thế nào?
+ Cời hỏi.
GV: Phần đầu của tác phẩm là hồi tởng
+ Rất kịch.=>giống nh ngời đóng kịch trên sân
của tác giả về chuyện ngời cô gọi lại nói khấu, nhập vai, biểu diễn, giả dối, giả vờ.
chuyện.
? Nhân vật bà cô hiện lên qua những chi - Gieo rắc vào đầu bé Hồng những hoài nghi để
tiết nào?
bé Hồng ruồng rẫy và khinh miệt mẹ.
? Từ ngữ nào biểu hiện thực chất thái độ + Hỏi luôn, giọng vẫn ngọt.
của bà cô?
+ Mắt long lanh nhìn cháu chằm chặp.
? Em hiểu "rất kịch"nghĩa là gì?
? Mục đích của bà cô trong cuộc nói
- Mỉa mai sự nghèo khổ và nhục mạ, châm chọc
chuyện với bé Hồng là gì?
mẹ bé Hồng.
- Muốn hành hạ, chà xát tâm hồn và vết thơng
? Sau lời từ chối của bé Hồng, bà cô lại
lòng của bé Hồng.
hỏi gì?
- Bé Hồng cời dài trong tiếng khóc.
? Nét mặt và thái độ của bà cô thay đổi
- Bà cô:
ra sao?
+ tơi cời kể chuyện về mẹ bé Hồng.
? Bà cô muốn gì khi nói rằng mẹ chú

+ Đổi giọng, tỏ sự thơng xót anh trai.
đang phát tài và nhất là cố ý phát âm
- Tàn nhẫn, lạnh lùng, độc ác, thâm hiểm và
hai tiếng em bé ngân dài thật ngọt?
thiếu tình ngời.
- Đây là hình ảnh mang ý nghĩa tố cáo sâu sắc:
? Sau đó cuộc đối thoại diễn ra nh thế
+ Tố cáo những con ngời sống tàn nhẫn, khô
nào?
héo cả tình máu mủ.
+ Tố cáo những thành kiến cổ hủ, phi nhân đạo
của của xã hội Việt Nam trớc CMT8 -1945.
GVD:Nguyeón Thũ Thu Haứ


Giáo án:Ngữ Văn 8
? Qua cc ®èi tho¹i em thÊy bµ c« lµ
ngêi nh thÕ nµo?
? Theo em, t¸c gi¶ x©y dùng h×nh ¶nh bµ
c« víi ý nghÜa g×?

Lun tËp:
Qua phÇn ®Çu cđa ®o¹n trÝch, em hiĨu g× vỊ nh©n vËt bµ c«?
E. Híng dÉn tự học
- N¾m néi dung ®o¹n ®· ph©n tÝch.
-Tìm hiểu nội dung còn lại

GVD:Nguyễn Thò Thu Hà



Giáo án:Ngữ Văn 8
TiÕt 6

V¨n b¶n:

Ngày soạn:28/8/2010

Trong lßng mĐ

(TrÝch: Nh÷ng ngµy th¬ Êu - Nguyªn Hång)

A. Møc ®é cÇn ®¹t
1.KiÕn thøc: Ph©n tÝch ®o¹n trÝch ®Ĩ thÊy ®ỵc t×nh yªu th¬ng m·nh liƯt cđa bÐ Hång ®èi
víi ngêi mĐ bÊt h¹nh cđa m×nh.
2.KØ n¨ng: RÌn kØ n¨ng ph©n tÝch, kĨ chun nhn nhun; hiĨu biÕt thªm vỊ thĨ lo¹i tù
trun
3.Th¸i ®é:Gi¸o duc lßng kÝnh yªu cha mĐ vµg ngêi th©n
B. Chn bÞ:
1. Gi¸o viªn:- §äc tËp trun ng¾n: Nh÷ng ngµy th¬ Êu cđa t¸c gi¶ Nguyªn Hång.
- Sgk, Sgv vµ mét sè tµi liƯu tham kh¶o.
2. Häc sinh: So¹n bµi.
C.Ho¹t ®éng lªn líp
1.ổn ®inh
2.KiĨm tra bµi cò
? Qua phÇn ®Çu cđa v¨n b¶n em hiĨu g× vỊ nh©n vËt bµ c«?
3. Nội dung bµi mới
Cµng nhËn ra sù th©m ®éc cđa ngêi c«, bÐ Hång cµng ®au ®ín vµ trµo lªn c¶m xóc yªu
th¬ng m·nh liƯt ®èi víi ngêi mĐ bÊt h¹nh cđa m×nh.
Ho¹t ®éng cđa GV VA Hs
kiÕn thøc

2. Nh©n vËt bÐ Hång:
GV cho HSxem l¹i ®o¹n 1.
a. BÐ Hång - trong cc ®èi tho¹i víi bµ c«:.
? DiƠn biÕn t©m tr¹ng cđa bÐ Hång trong - HS t×m chi tiÕt.
cc ®èi tho¹i víi bµ c« nh thÕ nµo?
? T×m nh÷ng chi tiÕt thĨ hiƯn ®iỊu ®ã?
+ Th¬ng mĐ, ®au khỉ v× mĐ ph¶i chÞu khỉ së,
? Khi nghe bµ c« dïng nh÷ng lêi th©m ph¶i chÞu nh÷ng lêi mØa mai, nhơc m¹.
®éc, xóc ph¹m mĐ cđa m×nh, bÐ Hång + PhÈn t v× thµnh kiÕn cỉ hđ ®· hµnh h¹ mĐ.
cã ph¶n øng nh thÕ nµo?
- §au ®ín, t øc.
- C¨m tøc d©ng lªn cùc ®iĨm.
-> Yªu th¬ng mĐ m·nh liƯt, mét t×nh yªu trµn
? T©m tr¹ng cđa bÐ Hång lóc nµy?
ngËp, v« bê.
? Qua ®ã, em thÊy t×nh cđa cđa bÐ Hång
®èi víi mĐ nh thÕ nµo?
GV: NÕu nh ë ®o¹n trªn lµ håi øc cđa
t¸c gi¶ vỊ mét kØ niƯm cay ®¾ng, tđi
nhơc th× ®o¹n tiÕp theo lµ håi øc vỊ mét
kØ niƯm ngät ngµo cđa t×nh mÈu tư. Kû
niƯm ¸y ®ỵc më ra b»ng mét bi chiỊu
tan häc
? H·y ®äc ®o¹n cßn l¹i cđa v¨n b¶n ®Ĩ

- HS ®äc.
b. BÐ Hång - khi ®ỵc gỈp mĐ:
- HS t×m chi tiÕt.
-> Xóc ®éng, mõng rì ®Õn cng cng cđa mét
chó bÐ kh¸t khao t×nh mĐ ch¸y báng.


GVD:Nguyễn Thò Thu Hà


Giaựo aựn:Ngửừ Vaờn 8
thấy điều đó?
- HS.
? Khi thấy bóng mẹ, bé Hồng có những -Bé Hồng khát khao tình mẹ cũng nh ngời bộ
hành động và cử chỉ nn thế nào?
hành khát nớc đến kiệt sức giữa sa mạc.=> Hình
? Thể hiện cảm xúc gì của bé Hồng?
ảnh so sánh có ý nghĩa cực tả, thể hiện thấm
thía, xúc động nỗi khắc khoảI mong mẹ tới cháy
ruột của Bé Hồng.
? Hình ảnh so sánh nào đã diễn đạt đợc ->BH thở hồng hộc trán đẫm mồ hôI,khi trèo lên
niềm khát khao cháy bỏng ấy?
xe thì ríu cả chân lại,khi đợc mẹ kéo tay, xoa
? Hãy cho một lời bình về hình ảnh so đầu hỏi BH oà lên khóc nức nở->bao nhiêu sầu
sánh ấy?
khổ uất nghẹn bị dồn nén bây giờ vỡ oà.
GV: Khát khao mãnh liệt là thế, nên đợc - Mẹ không còm cõi, xác xơ.
gặp mẹ Bé Hồng xiết bao hồi hộp sung - Gơng mặt tơi sáng, đôi măt trong, làn da trắng
sớng
mịn, gò má hồng...
- Hơi thở từ khuôn miệng thơm tho lạ thờng.
+ Đầu ngả vào cánh tay mẹ...mơn man khắp da
thịt.
? Trong niềm hạnh phúc và xúc động ấy, + Phải bé lại và lăn vào lòng mẹ...vô cùng.
ngời mẹ đã hiện lên nh thế nào qua đôi -> kể từ đây BH nh mụ mị, mêman trong hơng vị
mắt của bé Hồng?

ngọt ngào của tình mẫu tử. BH ngây ngất sung sớng tận hởng những cảm giác đã mất từ lâu.
- Một đứa trẻ phải sống trong tủi cực, cô đơn,
? Cảm giác sung sớng, hạnh phúc của bé luôn khát khao tình mẹ.
Hồng khi ở trong lòng mẹ đợc diễn tả - Nhạy cảm, có nội tâm sâu sắc.
nh thế nào?
- Yêu thơng mẹ mãnh liệt.
GV: Bao bọc quanh bé Hồng là bầu
không khí ấm áp và êm ái của tình mẫu - Ông hoàn toàn thông cảm với những đau khổ
tử. Tất cả đợc diễn tả bằng cảm hứng say và khát vọng hạnh phúc của ngời phụ nữ.
mê và những rung động tinh tế của tác - Ông thấu hiểu nổi đau trong trái tim nhạy cảm
giả.
dể tổn thơng của tuổi thơ và những nét đẹp trong
? Qua đoạn trích, em thấy đợc những gì tâm hồn non trẻ.
về bé Hồng ?
III. Tổng kết:
- Chân thật, giản dị và đậm chất trữ tình.
? Tấm lòng của nhà văn Nguyên Hồng - Tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm
đối với phụ nữ và trẻ em đợc thể hiện
nh thế nào qua văn bản?
+ Giàu chất trữ tình.
+ Miêu tả tâm lí nhân vật đặc sắc.
+ Sử dụng nghệ thuật châm biếm.
? Qua đoạn trích, em có nhận xét gì về + Sử dụng hình ảnh so sánh độc đáo.
văn Nguyên Hồng?
+ Là một chú bé phải chịu nhiều nổi đau mất
? Trong đoạn trích nhà văn Nguyên mát.
Hồng đã sử dụng phơng thức biểu đạt + Là một chú bé dễ xúc động và nhạy cảm.
nào?
+ Một chú bé có tình thơng yêu vô bờ bến đối
GVD:Nguyeón Thũ Thu Haứ



Giaựo aựn:Ngửừ Vaờn 8
với mẹ.
Bài tập trắc nghiệm:
? ý nào không nói lên đặc sắc về nghệ + Tất cả các ý trên đều đúng.
=> Ghi nhớ: HS đọc.
thuật của đoạn trích?
? Em hiểu gì về bé Hồng qua đoạn trích?

IV.Luyện tập:
1. Tại sao có thể nói Nguyên Hồng là nhà văn của phụ nữ và nhi đồng?
2. Hồi kí của Nguyên Hồng đậm chất trữ tình. Em hãy làm rõ điều đó?
D. Hớng dẫn học ở nhà:
- Học bài, nắm kiến thức.
- Soạn câu hỏi luyện tập.
- Soạn văn bản: Tức nớc vỡ bờ.

GVD:Nguyeón Thũ Thu Haứ


Giáo án:Ngữ Văn 8
Ngµy so¹n:1/9/2010
TiÕt 8:

Bè cơc cđa v¨n b¶n
A. Møc ®é cÇn ®¹t Gióp häc sinh:
1.Kiến thức: - BiÕt c¸ch s¾p xÕp c¸c néi dung trong v¨n b¶n, ®Ỉc biƯt lµ trong phÇn th©n
bµi sao cho m¹ch l¹c, phï hỵp víi ®èi tỵng vµ nhËn thøc cđa ngêi häc.
- TÝch hỵp víi phÇn V¨n qua v¨n b¶n “Trong lßng mĐ” vµ phÇn tiÕng ViƯt.

2.Kỉ năng: RÌn kØ n¨ng x©y dùng bè cơc v¨n b¶n trong nãi vµ viÕt
3.Thái độ:
B. Chn bÞ:
1. Gi¸o viªn:Sgk, Sgv vµ mét sè tµi liƯu tham kh¶o.
2. Häc sinh:§äc kÜ bµi míi
C.Ho¹t ®éng lªn líp
1.ổn ®Þnh
2.KiĨm tra bµi cò
- HS1: Em hiĨu thÕ nµo lµ chđ ®Ị cđa v¨n b¶n?
- HS2:TÝnh thèng nhÊt vỊ chđ ®Ị trong v¨n b¶n ®ùoc thĨ hiƯn nh thÕ nµo?
3.Bµi míi
Ho¹t ®éng cđa gv vµ hs
kiÕn thøc
I. Bè cơc cđa v¨n b¶n:
GV treo b¶ng phơ ghi v¨n b¶n: Ngêi * Ba phÇn:
+PhÇn 1: Tõ ®Çu...”danh lỵi”
thÇy ®¹o cao ®øc träng.
? V¨n b¶n trªn cã thĨ chia lµm mÊy Giíi thiƯu thÇy Chu V¨n An.
+ PhÇn 2: TiÕp ...”vµo th¨m”.
phÇn?
C«ng lao, uy tÝn vµ tÝnh c¸ch cđa thÇy Chu V¨n
? ChØ râ ranh giíi gi÷a c¸c phÇn ®ã?
? Cho biÕt néi dung tõng phÇn trong v¨n An.
+ PhÇn 3: Cßn l¹i.
b¶n?
T×nh c¶m cđa mäi ngêi ®èi víi thÇy Chu V¨n
An.
? Ba phÇn ®ã cã quan hƯ víi nhau nh thÕ - G¾n bã chỈt chÏ víi nhau, phÇn tríc lµ tiỊn ®Ị
cho phÇn sau, phÇn sau tiÕp nèi phÇn tríc.
nµo?

-> C¶ ba phÇn ®Ịu tËp trung lµm râ chđ ®Ị cđa
v¨n b¶n.
- Lµ sù tỉ chøc ®o¹n v¨n ®Ĩ thĨ hiƯn chđ ®Ị.
? Qua t×m hiĨu v¨n b¶n trªn, em h·y cho + Më bµi: nªu chđ ®Ị cđa v¨n b¶n.
+ Th©n bµi: tr×nh bµy c¸c khÝa c¹nh cđa chđ ®Ị.
biÕt thÕ nµo lµ bè cơc v¨n b¶n?
? NhiƯm vơ cđa tõng phÇn trong v¨n + KÕt bµi: tỉng kÕt chđ ®Ị cđa v¨n b¶n.
-> C¸c phÇn trªn cã quan hƯ chỈt chÏ víi nhau.
b¶n?
II. C¸ch bè trÝ, s¾p xÕp néi dung phÇn th©n
? Mèi quan hƯ gi÷a c¸c phÇn ®ã?
bµi cđa v¨n b¶n:
* “T«i ®i häc” vµ “Trong lßng mĐ”
- Håi tëng.
- Tr×nh tù diƠn biÕn sù viƯc.
GVD:Nguyễn Thò Thu Hà


Giaựo aựn:Ngửừ Vaờn 8
+ Không gian: xa -> gần hoặc ngợc lại
? Phần thân bài của 2 văn bản: Tôi đi + Thời gian: Quá khứ -> hiện tại hoặc ngợc lại;
học, Trong lòng mẹ đợc sắp xếp theo đồng hiện.
* Ngời thầy đạo cao đức trọng:
trình tự nào?
? Khi miêu tả ngời, vật, phong cảnh em - Sắp xếp theo hai khía cạnh của vấn đề:
+ Ngời thầy giáo giỏi (đạo cao.)
sẻ tả theo trình tự nào?
+ Ngời thầy có tính tình cứng cỏi, không
? Nêu cách sắp xếp các sự việc trong màng danh lợi (đức trọng).
phần thân bài của văn bản Ngời thầy - Theo kiểu bài và theo ý đồ của ngời viết.

+ Thời gian không gian hoặc theo vấn đề.
đạo cao đức trọng?
=> Ghi nhớ: HS đọc.
III. Luyện tập:
HS đọc đoạn trích.
? Qua tìm hiểu, em hãy cho biết cách bố a. Theo không gian
trí, sắp xếp nội dung phần thân bài của ấn tợng về đàn chim từ xa đến gần.
b. Theo thời gian:
văn bản?
Vẻ đẹp của Ba Vì vào những thời điểm khác
nhau.
GV gọi HS đọc.
c. Luận chứng và lời bàn về mối quan hệ giữa sự
GV hệ thống lại bài học.
thật lịch sử và truyền thuyết.
Bài tập 1:
? Hãy phân tích cách trình bày các ý
a. Giải thích câu tục ngữ
trong đoạn trích?
Giải thích nghĩa đen và nghĩa bóng.
b. Chứng minh tính đúng đắn của câu tục ngữ
theo các ý đã vạch ra.
Bài tập 3:
? Sắp xếp lại các ý cho hợp lí các ý dùng
để chứng minh câu tục ngữ: Đi một
ngày đàng học một sàng khôn?
D. Hớng dẫn tự học
- Nắm nội dung bài học, học thuộc ghi nhớ.
- Làm bài tập 2 vào vở.
- Soạn văn bản: Tức nớc vỡ bờ.

Yêu cầu: + Tìm đọc tác phẩm Tắt đèn.
+ Tìm hiểu cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của Ngô Tất Tố.

GVD:Nguyeón Thũ Thu Haứ


Giáo án:Ngữ Văn 8
Ngµy so¹n:3/9/2010
TiÕt 9:
V¨n b¶n:

Tøc níc vì bê

(TrÝch: T¾t ®Ìn - Ng« TÊt Tè)

A. Møc ®é cÇn ®¹t
Gióp häc sinh:
1.KiÕn thøc:ThÊy ®ỵc bé mỈt tµn ¸c bÊt nh©n cđa chÕ ®é x· héi ®¬ng thêi vµ t×nh
c·nh ®au th¬ng cđa ngêi n«ng d©n cïng khỉ trong x· héi Êy.
- C¶m nhËn ®ỵc quy lt cđa hiƯn thùc: cã ¸p bøc cã ®Êu tranh; thÊy ®ỵc vỴ ®Đp t©m
hån vµ søc sèng tiỊm tµng cđa ngêi phơ n÷ n«ng d©n; ThÊy®ỵc nh÷ng nÐt ®Ỉc s¾c trong kĨ
chun cđa t¸c gi¶.
2.KØ n¨ng: RÌn kØ n¨ng ph©n tÝch nh©n vËt qua ®èi tho¹i, cư chØ, hµnh ®éng.
3.Th¸i ®é:Th«ng c¶m, chia sÏ nâi khỉ cđa ngêi phơ n÷ n«ng dan trong x· héi thêi k×
®ã.
B. Chn bÞ:
1. Gi¸o viªn:- §äc t¸c phÈm: T¾t ®Ìn cđa Ng« TÊt Tè.
- Tranh ch©n dung nhµ v¨n Ng« TÊt Tè.
2. Häc sinh: So¹n bµi
C.Ho¹t ®éng lªn líp

1.ổn ®Þnh
2.KiĨm tra bµi cò
? Em thÊy ®ỵc g× vỊ t×nh mÉu tư trong ®o¹n trÝch “Trong lßng mĐ”?
3.Nội dung bµi míi
TiĨu thut “T¾t ®Ìn” lµ t¸c phÈm tiªu biĨu cđa nhµ v¨n Ng« TÊt Tè vµ còng lµ mét
trong nh÷ng t¸c phÈm xt s¾c cđa v¨n häc hiƯn thùc phª ph¸n ViƯt Nam giai ®o¹n 1930 1945. T¸c phÈm lµ bøc tranh ch©n thùc vỊ cc sèng cïng qn, thª th¶m cđa ngêi n«ng
d©n bÞ ¸p bøc, bãc lét n¨ng nỊ; lµ mét b¶n ¸n ®anh thÐp ®èi víi x· héi thùc d©n phong kiÕn
®Çy rÉy c¸i ¸c vµ c¸i xÊu. Gi¸ trÞ ®Ỉc s¾c cđa t¸c phÈm lµ ®· kh¼ng ®Þnh, ca ngỵi phÈm chÊt
®Đp ®Ï cđa ngêi phơ n÷ n«ng d©n.V¨n b¶n “Tøc níc vì bê” ta t×m hiĨu h«m nay sÏ gióp ta
hiĨu vỊ vÊn ®Ị ®ã.
Ho¹t ®éng cđa gv vµ hs
kiÕn thøc
I. §äc - t×m hiĨu chó thÝch:
GV gäi HS ®äc phÇn Chó thÝch (*) trong 1. Giíi thiƯu vỊ t¸c gi¶Ng« TÊt Tè vµ tiĨu
thut T¾t ®Ìn:
SGK.
? Nhµ v¨n Ng« TÊt Tè sinh vµ mÊt n¨m - Ng« TÊt Tè(1893-1954), quª ë lµng Léc Hµ
hun Tõ S¬n, tØnh B¾c Ninh (§«ng Anh).
nµo? Quª «ng ë ®©u?
? Tríc vµ sau c¸ch m¹ng «ng lµm g×?nh - Tríc c¸ch m¹ng: nhµ v¨n hiƯn thùc xt s¾c,
nhµ b¸o, nhµ kh¶o cỉ häc...
vỊ t¸c gi¶ Nguyªn Hång?
- Sau c¸ch m¹ng: Tuyªn trun v¨n nghƯ phơc
GV chèt l¹i mét sè ý chÝnh.
vơ kh¸ng chiÕn.
- 1939. T¸c phÈm kĨ vỊ n¹n su th - mét g¸nh
nỈng cđa ngêi n«ng d©n tríc c¸ch m¹ng.
? TiĨu thut T¾t ®Ìn ra ®êi n¨m nµo?
2. VÞ trÝ ®o¹n trÝch:
T¸c phÈm ®ã kĨ vỊ chun g× x¶y ra ë

GVD:Nguyễn Thò Thu Hà


Giaựo aựn:Ngửừ Vaờn 8
nông thôn Việt Nam thời thực dân nửa
- Đoạn trích thuộc chơng XVIII của tác phẩm.
phong kiến?
3. Đọc:
? Nêu vị trí của đoạn trích?
- 2 HS đọc.
GV giới thiệu nội dung phần trớc.
Yêu cầu: Thể hiện đợc không khí hồi
hộp, khẩn trơng ở đoạn đầu; bi hài, sảng
khoái ở đoạn cuối.
GV đọc mẫu, gọi HS đọc tiếp.

? Đoạn trích gồm nững sự việc chính
nào? Chỉ ra đoạn văn tơng ứng với các
nội dung đó?

4. Từ khó:
- Tìm hiểu các từ: su, cai lệ, xái, lực điền, hầu
cận.
II. Tìm hiểu văn bản:
- Chi Dậu chăm sóc chồng: từ đầu ... đén ngon
miệng hay không .
- Chi Dậu đơng đầu với cai lệ và ngời nhà lí trởng: đoạn còn lại.
- Thê thảm, đáng thơng và nguy ngập.

GV gọi HS đọc phần 1.

?Tình cảnh gia đình chi Dậu nh thế nào?
? Hãy tìm những chi tiết thể hiện điều
đó?
GV: lúc đó, bà lão hàng xóm mang bát
gạo chạy sang.

+ Anh Dậu ốm yếu và đang có nguy cơ bị bắt
tiếp.
+ Không khí căng thẳng của su thuế đè nặng.
- Trong nhà không còn gì để ăn.
- Nghèo khổ, không lối thoát.
- Giàu tình thơng.

? Tất cả những chi tiết trên gợi cho em
suy nghĩ gì về ngời nông dân trong xã
hội cũ?
? Tìm những chi tiết kể về việc chị Dậu
chăm sóc chồng?
? Qua những chi tiết đó em thấy chị Dậu
là ngời nh thế nào?

- HS.

? Trong phần này, tác giả sử dụng biện
pháp nghệ thuật gì? Hãy chỉ rõ?
? Biện pháp nghệ thuật ấy có tác dụng
gì?
? Hãy đọc phần 2?
? ở phần này, nhân vật nào đã trở thành
nguyên nhân vỡ bờ ở chị Dậu?

? Em hiểu cai lệ là gì? Đó là danh từ
chung hay riêng?
? Tên cai lệ đến nhà chi Dậu để làm gì?
? Em có nhận xét gì về thứ thuế mà bọn

-> Đảm đang, hết lòng yêu thơng chồng con.
- Dịu dàng, rất tình cảm.
- Tơng phản: sự tần tảo, dịu hiền , tình cảm gia
đình, tình làng xóm ấm áp - không khí căng
thẳng mùa su thuế.
-> làm nổi bật tình cảnh khốn cùng của ngời
nông dân.
-> làm nổi bật tính cách của chị Dậu.
- Cai lệ.
- Danh từ chung chỉ những tên đứng đầu một tốp
lính lệ.
- Tróc nã thuế su.
- Thuế của ngời đã mất từ năm ngoái.
- Bất công, tàn nhẫn và hết sức vô lí.
+ Gõ đầu roi xuống đất -> thét.
+ Trợn ngợc hai mắt -> quát.
- Giọng hầm hè.

GVD:Nguyeón Thũ Thu Haứ


Giaựo aựn:Ngửừ Vaờn 8
này đến đòi ở gia đình chị Dậu?
+ Đùng đùng, giật phắt giây thừng.
? Hãy tìm những chi tiết tác giả dùng để -> Hung dữ, độc ác, táng tận lơng tâm; bộ mặt

khắc hoạ nhân vật này?
của bộ máy chính quyền phong kiến.
- HS.
? Chân dung cai lệ đợc khắc hoạ nh thế
nào?
? Chi tiết nào để lại ấn tợng sâu đậm
nhất cho em về tên cai lệ? Vì sao?
? Từ đó, em có suy nghĩ gì về bản chất
của xã hội Việt Nam đơng thời?

-> Đầy rẫy bất công, tàn ác.
- Có thể gieo hoạ xuống ngời dân lơng thiện bất
cứ lúc nào.
- Tồn tại bằng lí lẽ và hành động bạo ngợc.
* Chị Dậu:
+ Run run, vẫn thiết tha, xám mặt.
+ Liều mạng cự lại.
+ Nghiến hai hàm răng.
+ Túm cổ, ấn dúi...
+ Cha nguôi cơn giận...
? Đối lập với tên cai lệ, hình ảnh chị
- Lựa chọn chi tiết phù hợp.
Dậu hiện lên trong phần này bằng những - Tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm.
chi tiết nào?
- Diễn biến tâm lí độc đáo.
- Tơng phản.
- Xây dựng nên những nhân vật chân thực, sinh
? Em thích chi tiết nào nhất? Vì sao?
động, có sức truyền cảm.
? Nét đặc sắc về nghệ thuật đợc tác giả

- Dịu dàng mà cứng cỏi.
sử dụng trong đoạn này?
- Giàu tình thơng yêu.
- Tiềm tàng tinh thần phản kháng.
- HS.
? Tác dụng của những biện pháp nghệ
thuật này?
- Vô cùng cực khổ.
? Từ đó nhân vật chị Dậu hiện lên nh thế - Vẻ đẹp tâm hồn ngời sáng.
nào?
- Sức sống tiềm tàng mạnh mẽ.
- Tàn ác, bất nhân.
? Hình ảnh chị Dậu đơng đầu với thế lực - Tức nớc -> vỡ bờ.
áp bức gợi cho em suy nghĩ gì?
- Có áp bức, có đấu tranh.
? Qua hình ảnh chị Dậu em hiểu gì về số - HS.
phận và phẩm chất của ngời phụ nữ
nông dân trong xã hội phong kiến?
? Bản chất của chế độ phong kiến?
- Lên án XHPK áp bức, vô nhân đạo.
? Chân lí nào đợc khẳng định qua đoạn
- Cảm thông với số phận của ngời nông dân.
trích?
- Tin vào phẩm chất tốt đẹp của ngời nông dân
? Có ngời nói: Ngô Tất Tó đã xui ngời và cổ vũ tinh thần phản kháng của họ.
-> Nhà văn hiện thực.
nông dân nổi loạn. Em thấy có đúng
III. Tổng kết:
không?
? Qua đó, em có nhận xét gì về nhà văn

- HS
Ngô Tất Tố?
=> Ghi nhớ: HS đọc
GVD:Nguyeón Thũ Thu Haứ


Giaựo aựn:Ngửừ Vaờn 8
? Nêu nét đặc sắc về nghệ thuât của văn
bản?
? Qua đó toát lên nội dung gì?
IV. Luyện tập: Cảm nhận của em về nhân vật chị Dậu?
D.Hớng dẫn tự học
- Nắm nội dung đoạn trích.
- Hoàn chỉnh phần bài tập phần luyện tập vào vở.
- Đọc trớc bài: Xây dựng đoạn văn trong văn bản.

Ngày soạn:6/9/2010
GVD:Nguyeón Thũ Thu Haứ


Giáo án:Ngữ Văn 8

TiÕt10

X©y dùng ®o¹n v¨n trong v¨n ban

A. Møc ®é cÇn ®¹t

Gióp häc sinh:
1.KiÕn thøc: HiĨu ®ỵc kh¸i niƯm ®o¹n v¨n, c©u chđ ®Ị, quan hƯ gi÷a c¸c c©u trong

®o¹n v¨n vµ c¸ch tr×nh bµy n«i dung trong mét ®o¹n v¨n
2.KØ n¨ng:RÌn kØ n¨ng viÕt ®o¹n v¨n hoµn chØnh theo yªu cÇu vỊ cÊu tróc ng÷
nghÜa.X©y dùng bè cơc v¨n b¶n trong nãi vµ viÕt
3.Th¸i ®é :NhËn biÕt ®ỵc tõ ng÷ chđ ®Ị,c©u chđ ®Ị,quan hƯ gi÷a c¸c c©u trong mét
®o¹n v¨n.
B. Chn bÞ:
1. Gi¸o viªn:- Sgk, Sgv vµ mét sè tµi liƯu tham kh¶o.
- B¶ng phơ.
2. Häc sinh: §äc kÜ bµi míi.
C.Ho¹t ®éng lªn líp
1.ổn ®Þnh
2.KiĨm tra bµi cò
- HS1: Nªu bè cơc cđa v¨n b¶n vµ c¸ch s¾p xÕp néi dung phÇn th©n bµi trong v¨n b¶n?
- HS2: Lªn b¶ng lµm bµi tËp 2.
3.Nội dung bµi míi
§o¹n v¨n ®ãng vai trß rÊt quan träng trong qu¸ tr×nh t¹o lËp v¨n b¶n. VËy, thÕ nµo lµ
®o¹n v¨n? C¸ch dïng, c¸ch s¾p tõ ng÷ vµ c©u trong ®o¹n v¨n nh thÕ nµo trong ®o¹n v¨n?...
§ã lµ nh÷ng néi dung ta t×m hiĨu trong bµi häc h«m nay.
Ho¹t ®éng cđa gv vµ hs

kiÕn thøc
I. ThÕ nµo lµ ®o¹n v¨n:
VÝ dơ: v¨n b¶n: Ng« TÊt Tè vµ t¸c - HS ®äc.
phÈm T¾t ®Ìn.
? V¨n b¶n cã mÊy ý? Mỉi ý ®ỵc viÕt - 2 ý, mỉi ý viÕt thµnh 1 ®o¹n.
thµnh mÊy ®o¹n?
? DÊu hiƯu h×nh thøc nµo gióp em nhËn - ViÕt hoa ®Çu dßng vµ ch÷ ®Çu tiªn ®ỵc viÕt lïi
vµo, kÕt thóc bµng dÊu chÊm qua dßng.
biÕt ®o¹n v¨n?
Hai ®o¹n v¨n trªn ®Ịu do nhiỊu c©u cã - Lµ ®¬n vÞ trùc tiÕp t¹o nªn v¨n b¶n.

quan hƯ chỈt chÏ víi nhau hỵp thµnh=> - VỊ h×nh thøc: viÕt hoa lïi vµo ®Çu dßng vµ dÊu
chÊm qua dßng.
ta gäi ®ã lµ ®¬n vÞ trªn c©u.
- VỊ néi dung: Thêng biĨu ®¹t mét ý hoµn chØnh
- VËy ®o¹n v¨n lµ g×?
2. Tõ ng÷ vµ c©u trong ®o¹n v¨n.
- Chèt kiÕn thøc: §o¹n v¨n lµ ®¬n vÞ
a. Tõ ng÷ chđ ®Ị vµ c©u chđ ®Ị cđa ®o¹n v¨n.
trªn c©u, cã vai trß quan träng trong
- §äc thÇm VB.
viƯc t¹o lËp v¨n b¶n.
- §o¹n 1: Ng« TÊt Tè («ng, nhµ v¨n).
- Yªu cÇu HS ®äc thÇm VB trªn.
- §o¹n 2: T¾t §Ìn (t¸c phÈm).
? H·y t×m nh÷ng tõ ng÷ cã t¸c dơng
=> §¸nh gi¸ nh÷ng thµnh c«ng xt s¾c cđa NTT
duy tr× ®èi tỵng tõng ®o¹n v¨n trªn?
trong viƯc t¸i hiƯn thùc t¹i n«ng th«n ViƯt Nam
tríc c¸ch m¹ng. Kh¼ng ®Þnh phÈm chÊt tèt ®Đp
GVD:Nguyễn Thò Thu Hà


Giaựo aựn:Ngửừ Vaờn 8
? ý khái quát bao trùm cả đoạn văn là của ngời lao động chân chính.
=> Câu: Tắt Đèn là tác phẩm tiêu biểu nhất của
gì?
NTT.
- Câu chủ đề thờng mang nội dung khái quát , đủ
hai thành phần chính, thờng đứng ở đầu hoặc
cuối đoạn, có vai trò định hớng về nội dung cho

cả đoạn văn.
- Từ ngữ chủ đề: Là các từ ngữ đợc dùng để làm
đề mục hoặc đợc lặp lại nhiều lần nhằm duy trì
đối tợng đợc nói đến trong đoạn văn.
b. Cách trình bày nội dung đoạn văn:
* Đoạn văn 1.
- Không có câu chủ đề.
? Thế nào là từ ngữ chủ đề?
- Quan hệ chặt chẽ nhờ từ ngữ duy trì đối tợng:
Ngô Tất Tố- Ông- Nhà văn.
- Quan hệ các câu trong đoạn văn là quan hệ bình
đẳng.
- Gọi HS đọc đoạn văn 1.
- Đọc ĐV2.
? Tìm câu chủ đề của đoạn văn?
? Quan hệ gữa các câu trong đoạn văn - Câu 1 là câu chủ đề.
- Các câu tiếp theo bổ sung, triển khai chủ đề và
nh thế nào?
đứng sau câu chủ đề-> diễn dịch.
- Quan hệ giữa câu chủ đề và câu triển khai là
quan hệ chính phụ.
- Gọi HS đọc đoạn văn 2.
- Đọc ĐV.
? Tìm câu chủ đề của đoạn văn?
? Đoạn văn đợc trình bày theo trình tự - Câu chủ đề ở cuối ĐV-> quy nạp.
nào? Các câu tiếp theo có quan hệ nh
- Quan sát, lắng nghe.
thế nào với câu chủ đề?
? Câu nào trong đoạn văn chứa ý khái
quát ấy?

GV: Câu chứa ý khái quát nhất của
đoạn văn đợc gọi là câu chủ đề.
? Vậy, em hiểu thế nào là câu chủ đề?

- Gọi HS đọc đoạn văn b.
? Đoạn văn này có câu chủ đề không?
Vị trí của câu chủ đề?
* Cách trình bày nội dung của ĐV1 là
song hành; ĐV2 là diễn dịch; ĐV3 là
quy nạp.
- Gọi HS đọc ghi nhớ SGK.
BT1: Gọi HS đọc và trình bày ý kiến.

3. Ghi nhớ:
III. Luyện tập:
- VB gồm 2ý, mỗi ý diễn đạt thành 1 ĐV.
- Đại diện nhóm trình bày:
ĐVa: Diễn dịch. ĐVb: Song hành.
ĐVc: Song hành.
- Nhóm 1,2 viết theo cách diễn dịch.
- Nhóm 3,4 viết theo cách quy nạp.

BT2: Chia HS thành 4 nhóm thảo luận.
BT3: Cho HS hoạt động theo nhóm.
D.Hớng dẫn tự học
- Học thuộc ghi nhớ.
GVD:Nguyeón Thũ Thu Haứ


Giaựo aựn:Ngửừ Vaờn 8

- Làm BT: 3,4 SGK
- Chuẩn bị làm bài viết số 1.

Ngày soạn:17/9/2010
GVD:Nguyeón Thũ Thu Haứ