Phân tích Hai khổ cuối Ông đồ
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (28.47 KB, 2 trang )
Phân tích Hai khổ cuối “Ông đồ”
Theo dòng thời gian bất tận, mọi thứ sẽ lui vào dĩ vàng mịt mờ để lại cho con người
bao nỗi niềm tiếc nuối. Nhất là khi vẻ đẹp tài hoa của một thời chỉ còn vang bóng.
Cũng bắt nguồn từ cảm hứng ấy, bài thơ “Ông đồ” của Vũ Đình Liên đã thể hiện
một hoài niệm day dứt, thương cảm cho một giá trị tinh thần sắp tàn lụi. Bài thơ là
tiếng lòng của một hồn thơ giàu lòng thương người và nỗi niềm hoài cổ mênh
mang. Có lẽ hai khổ thơ cuối đã bộc lộ rõ nét nhất và cảm động nhất cho hồn thơ
ấy:
Ông đồ vẫn ngồi đấy
Qua đường không ai hay
Lá vàng rơi trên giấy
Ngoài giời mưa bụi bay
Năm nay đào lại nở
Không thấy ông đồ xưa
Những người muôn năm cũ
Hồn ở đâu bây giờ ?
Ngay từ câu thơ đầu tiên đã cho ta cảm nhận được tình cảnh đáng thương của ông
đồ, hình ảnh ông đang dần mờ phai trong mỗi dịp tết đến xuân về rồi rơi hẳn vào
quên lãng “Ông đồ vẫn ngồi đấy, Qua đường không ai hay”. Đâu còn nữa một thời
huy hoàng của cảnh “Bao nhiêu người thuê viết , Tấm tắc ngời khen tài, Hoa tay
thảo những nét, Như phượng múa rồng bay”. Vẫn giấy đỏ, vẫn mực tàu, vẫn phố
phường tấp nập đông vui nhưng chẳng ai biết đến một ông đồ đang ngồi bó gối
lặng lẽ bên hè phố. Trong sắc phai bẽ bàng của giấy đỏ, trong sự kết đọng lạnh
lùng của mực tàu là nỗi buồn tủi của ông đồ. Trong chút hi vọng mong manh, ông
vẫn gắng gỏi vì miếng cơm manh áo, kiên nhẫn ngồi chờ. Nhưng đáp lại sự chờ đợi
vô vọng ấy là những dáng người tấp nập hững hờ. Giữa sự tấp nập của phố phường
là bóng dáng cô độc của ông đồ. Sự đối lập giữa hình ảnh ông đồ và cuộc sống hiện
đại đã khiến nhà thơ ngậm ngùi thương cảm. Có lẽ trên thế gian này chỉ còn có mỗi
mình nhà thơ là đang cảm thông với cảnh ngộ của ông đồ. Hai câu thơ “Lá vàng rơi
trên giấy, Ngoài giời mưa bụi bay” gợi ra một hkông gian thấm đẫm nỗi buồn.
Nhưng chiếc lá vàng vô tình rơi trên mặt giấy, nhưng do không có nhu cầu dùng
đến nên ông đồ cũng chẳng buồn phủi đi. Nó rơi mãi, rơi mãi đến một lúc khuất lấp
cả hình ảnh ông đồ. Trời vào xuân, những cơn mưa bụi giăng giăng buồn đến não
lòng. Hay trời cũng đang nhỏ lệ xót thương cho một cảnh ngộ bẽ bàng buồn tủi?
Bút pháp tả cảnh ngụ tình được sử dụng thật đặc sắc, ngoại cảnh cũng chính là tâm
cảnh của chủ thể trữ tình.
Khổ cuối của bài thơ cho ta biết số phận hẩm hiu “còn duyên kẻ đón người đưa, Hết
duyên đi sớm về trưa một mình” của ông đồ cũng đến hồi kết thúc:
Năm nay đào lại nở
Không thấy ông đồ xưa
Thông điệp mùa xuân đã được gửi đến rồi. Vòng tuần hoàn của trời đất vẫn tiếp tục
quay, hoa đào lại nở, Tết lại về. Cảnh vẫn như xưa nhưng người đâu không thấy
nữa. Có lẽ khi viết câu thơ này Vũ Đình Liên đã chịu ảnh hưởng sâu sắc của Thôi
Hộ: “Nhân diện bất tri hà xứ khứ, Đào hoa y cựu tiếu đông phong”. Cảnh vẫn như
xưa nhưng người không biết tìm đâu bởi “ông đồ già” bây giờ đã trở thành “ông đồ
xưa” đã trở thành “người muôn năm cũ”. Câu hỏi tu từ kết thúc bài thơ khiến mạch
đồng cảm của người xưa và nay được nối liền. Có lẽ trong lòng ta, ai cũng đang
dâng lên một nỗi niềm ân hận, một sự tiếc nuối của lớp hậu sinh đã vô tình lãng
quên những gì tốt đẹp của thế hệ cha ông. Câu hỏi ấy cũng xoáy sâu vào lòng ta
như một lời nhắc nhở đừng bao giớ lãng quên quá khứ, đừng bao giờ lãng quên đi
lòng yêu nước và văn hóa dân tộc.
Tóm lại, chỉ với hai khổ thơ, bốn mươi chữ ngắn gọn nhưng mênh mang một tấm
lòng của VĐL. Cội nguồn của tình cảm ấy là sự cảm thông chân thành của tác giả
đối với một lớp người bị lãng quên, sự xót xa trước một nét văn hóa cổ truyền “một
đi không trở lại”. Chính tấm lòng ấy đã làm nên giá trị vĩnh viễn cho bài thơ “Ông
đồ”.
