Tâm lý học đại cương Chương 2
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (3.29 MB, 68 trang )
TR
TRƯỜ
ƯỜNG
NG Đ
ĐẠ
ẠII HHỌ
ỌCC SSƯ
ƯPH
PHẠ
ẠM
M KKỸỸTHU
THUẬ
ẬTT HHƯ
ƯNG
NG Y£N
Y£N
KHOA
KHOASSƯ
ƯPH
PHẠ
ẠM
M
MÔN HỌC
10/09/15
1
T©m lý häc ®¹i c¬ng
(45 tiÕt)
Chươn
g 1:
Tâm
lý
học
là
một
khoa
học
Chương
2:
Cơ sở
TN
và xã
hội
của
tâm
lý
người
10/09/15
Chương
3:
Sự
hình
thàn
h và
phát
triển
tâm
lý, ý
thức
Chương
4:
Chương
5:
Hoạt Xúc
động cảm
nhận – tình
thức cảm
và ý
chí
Chương
6:
Chương
7:
Trí
nhớ
Nhân
cách
và sự
hình
thành
phát
triển
nhân
cách
2
Chương 2: Cơ sở tự nhiên và xã hội
của tâm lý người
Cơ sở tự nhiên của tâm lý người
Di truyền
và tâm lý
10/09/15
Não và t
âm lý
Hoạt đôn
g phản x
ạ và tâm
lý
Quy luât c
ủa hoạt độ
ng thần ki
nh cấp cao
và tâm lý
3
1.1. Di truyền và tâm lý
* Di truyền là gì?
Di truyền là mối liên hệ kế thừa của cơ thể sống, đảm bảo
sự tái tạo ở thế hệ mới những nét giống nhau về mặt sinh vật
đối với thế hệ trớc, đảm bảo năng lực đáp ứng những đòi hỏi
của hoàn cảnh theo một cơ chế đã định sẵn
* Vai trò của di truyền:
Di truyền đóng vai trò đáng kể trong sự hình thành và
phát triển tâm lý con ngời, tạo cơ sở vật chất cho các hiện tợng
tâm lý nhng nó không phải là yếu tố quyết định mà chỉ đóng
vai trò tiền đề trong sự phát triển tâm lý cá nhân.
10/09/15
4
1.2. Não và tâm lý
Cấu tạo não
Hệ thần kinh trung ơng gồm có tuỷ sống và não
bộ. Tuỷ sống nằm trong xơng sống còn não bộ nằm
trong hộp sọ. Não bộ bao gồm hành não, tiểu não, não
giữa, não trung gian, các mấu dới vỏ và vỏ não.
10/09/15
5
Vỏ não là bộ phận cao nhất của hệ thần kinh trung
ơng, các phần còn lại đều nằm dới vỏ não và tất cả các
phần nằm dới vỏ não đều chịu sự điều khiển của vỏ
não. Vỏ não cùng với các mấu dới vỏ họp lại thành
bán cầu đại não trái và phải. Vỏ não ra đời muộn nhất
trong lịch sử phát triển vật chất sống, có tổ chức phức
tạp và có chức năng quan trọng nhất, phong phú nhất.
10/09/15
6
BC n·o ph¶i
BC n·o tr¸i
10/09/15
M« h×nh bé n·o ngêi
7
Bán cầu não phải
Mơ mộng
Hình ảnh
S¸ng t¹o
Mµu s¾c
Tæng thÓ
C¶m gi¸c
Trùc gi¸c
B¶n chÊt
©m nh¹c
Kh«ng cã thêi gian
10/09/15
8
Bán cầu não trái
Thực tế
Từ ngữ
Tổ chức
Con số
Chi tiết
Phân tích
Phương pháp
Toán học
Thời gian
10/09/15
9
Sơ đồ não bộ bổ dọc
N·o
trung
gian
Trô
n·o
10/09/15
10
+ Vỏ não ngời trởng thành có khoảng 14-16 tỷ noron
và có khối lợng trung bình là 1,4 kg.
+ Vỏ não đợc hợp thành bởi 6 lớp tế bào dày khoảng
2-3mm.
+ Có diện tích khoảng 2200 cm2.
+ ở mặt ngoài của mỗi bán cầu đại não có ba khe:
khe thẳng góc, khe Rolando và khe Sylvius, các khe này
chia vỏ não làm các thuỳ: thuỳ trán, thuỳ đỉnh, thuỳ
chẩm, thuỳ thái dơng.
10/09/15
11
Khe Rolando
Thuú ®Ønh
Khe
th¼ng
gãc
Thuú tr¸n
Thuú
chÈm
Thuú th¸i d¬ng
Khe Sylvius
10/09/15
12
Các vùng chức năng trên não
10/09/15
13
1.2. Não và tâm lý
Các nhà tâm lý học đã chỉ ra rằng:
Tâm lý có cơ sở vật chất là não và tâm lý là chức
năng của não. Bộ não nhận sự tác động của thế giới
dới dạng xung động thần kinh cùng những biến đổi
lý, hoá ở từng tế bào thần kinh, xináp, các trung khu
thần kinh ở vỏ não và bộ phận dới vỏ, làm cho não
bộ hoạt động theo quy luật thần kinh, tạo nên các
hiện tợng tâm lý theo cơ chế phản xạ.
10/09/15
14
Vấn đề định khu chức năng
tâm lý trong não:
Tâm lý học macxit coi vỏ não là một thể hoàn
chỉnh, phần lớn hoặc toàn bộ vỏ não tham gia vào
các chức năng tâm lý. Về chức năng và cấu tạo, ng
ời ta chia vỏ não ra thành hơn 50 vùng (miền) khác
nhau, nhng không có "trung tâm" riêng của từng
chức năng tâm lý mà nhiều trung khu thần kinh,
nhiều miền của vỏ não tham gia vào một hiện tợng
tâm lý. Mỗi trung khu, mỗi miền đóng vai trò khác
nhau. 10/09/15
15
Hệ thống chức năng cơ động
Các trung khu thần kinh cùng tham gia vào một hiện t
ợng tâm lý hợp lại thành một hệ thống. Hệ thống trung
khu thần kinh thành lập tuỳ theo công việc của hiện t
ợng tâm lý - tuỳ theo chức năng. Các hệ thống thành
lập và hoạt động theo thời gian, khi nào không cần
thiết có thể tạm nghỉ hoặc bỏ hẳn đi tức chúng có thể
thay đổi. Do đó, gọi là các hệ thống chức năng cơ động.
10/09/15
16
1.3. Hoạt động phản xạ và tâm lý
I.P.Pavlov: Phản xạ là phản ứng trả lời của cơ
thể đối với kích thích từ môi trờng bên ngoài hay
bên trong cơ thể với sự tham gia của hệ thần kinh
trung ơng.
Một quá trình kể từ lúc nhận kích thích đến lúc
trả lời đều đợc thực hiện trong một cung phản xạ.
Cung phản xạ là con đờng mà xung thần kinh
truyền từ cơ quan thụ cảm qua trung ơng thần kinh
đến cơ quan phản ứng.
10/09/15
17
Một cung phản xạ gồm có ba khâu:
Khâu dẫn vào: cơ quan thụ cảm nhận kích thích, biến thành
hng phấn thần kinh và truyền hng phấn về trung ơng thần
kinh.
Khâu trung tâm: làm nhiệm vụ dẫn truyền hng phấn trong
phạm vi trung ơng thần kinh từ nơron này qua nơron khác
đến nơron điều khiển hành động trả lời kích thích.
Khâu dẫn ra: nhận hng phấn từ trung tâm, truyền đến các
cơ, các tuyến gây nên phản ứng của cơ thể.
10/09/15
18
Lỗ tuỷ
10/09/15
Sơ đồ cung phản xạ
19
CÊu t¹o cña mét n¬ron
10/09/15
20
10/09/15
21
Synapse
10/09/15
22
Trong phản xạ luôn có luồng thông tin ngợc
báo về trung ơng thần kinh để trung ơng thần kinh
điều chỉnh phản ứng cho thích hợp tạo nên vòng phản
xạ.
Vòng phản xạ bao gồm cung phản xạ và luồng
thông tin ngợc.
10/09/15
23
Sơ đồ vòng phản xạ
Trung ơng thần kinh
Xung
thần
kinh h
ớng tâm
Xung thần
kinh thông
báo ngợc
Cơ quan thụ cảm
10/09/15
Xung
thần
kinh li
tâm điều
chỉnh
Xung
thần
kinh li
tâm
Cơ quan phản ứng
24
* Các loại phản xạ
Theo Pavlov, có hai loại phản xạ: phản xạ có
điều kiện và phản xạ không điều kiện.
- Phản xạ không điều kiện là phản xạ bẩm sinh, đ
ợc truyền từ thế hệ này sang thế hệ kia.
- Phản xạ có điều kiện là phản xạ tự tạo trong quá
trình sống, nó có thể sẽ bị mất đi nếu không đợc
củng cố thờng xuyên.
10/09/15
25
