Câu 1 :Phân tích các chức năng cơ bản của giáo dục.
Lấy VDMH. Liên hệ thực tiễn công tác giáo dục hiện
nay ?
Trả lời :
a. chức năng cơ bản của giáo dục:
1:Chức năng tư tưởng văn hóa :
-Giáo dục có tác động to lớn đến việc xây dựng một hệ tư
tưởng chi phối toàn xã hội
-Nhờ có giáo dục mà trình độ học vấn của người dân
trong 1 nước được nâng cao.GD đã xây dựng 1 trình độ
văn hóa cho toàn xã hội .Trong đó làm xuất hiện,bồi
dưỡng,trang bị cho toàn xã hội có trình độ dân trí thong
qua quá trình truyền đạt và lĩnh hội ,nhờ đó người học
được tích lũy ,mở mang trí tuệ ,hình thành văn hóa đạo
đức . Họ ko chỉ là người tiếp thu nền văn hóa mà còn bảo
tồn và phát triển văn hóa dân tộc và trên thế giới.
-Giáo dục đã xây dựng một lối sống phổ biến cho toàn xã
hội
VD: Sau khi nước việt nam DCCH ra đời, 95% dân số
mù chữ. Nhờ sự quan tâm phát triển gd của Đảng và
chính quyền mà sau 1 năm đã có hàng triệu ng biết đọc
1
biết đọc biết viết. Trải qua 2 cuộc chiến tranh, giáo dục
đào tạo vẫn đc quan tâm và thu được những thành tựu
to lớn. Năm 2000, nước ta đã tuyên bố phổ cập giáo dục
tiểu học, đã có 97,3% người dân biết chữ. hiện nay
phần lớn các tỉnh đã phổ cập THCSvà đang tiến tới phổ
cập THPT.
1
:Chức năng kinh tế sản xuất :
-Chức năng kinh tế sản xuất của gd thể hiện thong qua
việc đào tạo nhân lực ,bồi dưỡng nhân tài. Bởi giáo dục
không trực tiếp sản xuất ra của cải vật chất nhưng giáo
dục lại tao ra nguồn nhân lực để sản xuất ra của cải vật
chất đó và làm phát triển kinh tế sản xuất.
-Phát hiện và bồi dưỡng nhân tài là việc làm quan trọng
,là 1 sứ mệnh của gd cần phải thực hiện . Trong xã hội
hiện đại, khi nền khoa học công nghệ và những thành tựu
thế giới đạt đến trình độcao, đòi hỏi hỏi người lao dọng
phải có trình độ cao, tay nghề vững, đặc biệt phải có tính
năng động sáng tạo, có khả năng linh hoạt để giải quyết
mọi vấn đề của thực tiễn đầy biến động.
VD: Phương châm của trường ĐHSPKTHY là “ Nhân
đức nhân tài nhân trí thức- Sáng tạo tương lai phục vụ
nhân dân”. Là phương châm đào tạo ra các kĩ sư lành
2
nghề, có tri thức, sáng tạo, biết nắm bắt công nghệ nhằm
tạo ra của cải vật chất để phát triển kinh tế XH
3 :Chức năng chình trị xã hội :
- GD là con đường chủ đạo hình thành và phát triển
nhân cách nên gd đã tác động đến các bộ phận hợp thành
cấu trúc xhội. Sự phân tầng xã hội, các nhóm trong xã
hội,các quan hệ xh giữa chúng đều chịu sự tác động sâu
sắc bởi gd .
- Gd thúc đẩy quá trình di chuyển xã hội,vì vậy nó tác
động trực tiếp đến cấu trúc xã hội
- GD luôn chịu sự chi phối bởi tư tưởng của giai cấp
thống trị,thông qua gd g/c thống trị củng cố địa vị và quền
lực của mình.
VD: Mỗi năm học, trường ĐHSPKTHY đều có tuần học
chính trị đầu năm. Trong tuần học này, nhà trường đã giáo
dục SV nhằm nâng cao lòng yêu nước, giữ vững hòa bình
ổn định và hướng cho SV đi theo con đường mà Đảng và
Nhà nước đã chọn lựa
b. Liên hệ thực tiễn công tác giáo dục hiện nay:
Công tác giáo dục hiện nay của nước ta đang phát triển
theo hướng tích cực, cụ thể là:
- Tăng cường các nguồn lực cho giáo dục – đào tạo.
3
- Xây dựng đội ngũ giáo viên, tạo động lực cho người dạy
- người học
- Thực hiện công bằng xã hội trong giáo dục
- Hệ thống giáo dục ở nước ta đã khá hoàn chỉnh từ bậc
mầm non đến sau đại học; hầu hết các bản, làng, xã,
phường đều có trường lớp tiểu học; trường trung học cơ
sở được xây dựng ở các xã hoặc cụm liên xã; trường trung
học phổ thông được xây ở các huyện, một số huyện có 2 ÷
3 trường. Hệ thống giáo dục ở nước ta về cơ bản đã đáp
ứng được như cầu học tập của nhân dân. Đến nay, hầu hết
người dân trong độ tuổi đi học đều được đến trường
- Các trường ĐH, CĐ, TCCN được củng cố và phát triển,
mở rộng quy mô đào tạo, cơ cấu ngành nghề đào tạo đang
từng bước đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội.
- Việc cải cách giáo dục đang rất được Đảng và nhà nước
quan tâm. Trong đó xã hội hóa giáo dục là nội dung, là
tinh thần quan trọng nhất của cải cách giáo dục.
- Tiếp tục đổi mới quản lí và nâng cao chất lượng giáo
dục được xác định là nhiệm vụ cần đẩy mạnh hơn nữa
Bên cạnh nhiều thành tựu to lớn, công tác giáo dục hiện
nay vẫn còn nhiều điều đáng quan tâm như:
4
- Giáo dục ở nước ta vẫn chưa thoát khỏi tình trạng lạc
hậu. Vì vậy việc tăng cường cơ sở vật chất và phương tiện
dạy học còn khó khăn.
- Phương pháp dạy và học ở các cấp còn lạc hậu, mô hình
tổ chức giáo dục, đào tạo vẫn rập khuôn theo kiểu hàn
lâm, nặng lý thuyết, nhẹ thực hành.
- Sự phát triển về qui mô giáo dục đại học ở nước ta trong
những năm gần đây đã tạo ra sự mất cân đối giữa các
ngành học, bậc học, tạo ra mâu thuẫn gay gắt giữa qui mô,
chất lượng và hiệu quả. Giáo dục chưa gắn với nhu cầu sử
dụng nguồn nhân lực, chưa đáp ứng yêu cầu sản xuất, gây
lãng phí lớn cho xã hội và nhân dân.
- Công tác quản lý giáo dục ở nước ta còn ôm đồm, chưa
phát huy quyền chủ động, linh hoạt của các cấp. Quản lý
thi cử, bằng cấp quá nhiều sơ hở, lỏng lẻo trong công tác
kiểm tra, thanh tra, dẫn đến hiện tượng mua bằng, bán
điểm, học “giả”, thi “giả”
5
Câu 2: Phân tích vai trò của yếu tố bẩm sinh di truyền
với sự hình thành và phát triển nhân cách. Liên hệ
công tác giáo dục hiện nay.
a. vai trò của yếu tố bẩm sinh di truyền
-Bẩm sinh là cái sinh ra đã có. VD: trẻ em sinh ra đã biết
khóc( chỉ có 1 số ít sinh ra không khóc đc).
-Di truyền là sự tái tạo ở con cháu những đặc điểm giống
cha mẹ về mặt sinh lí. VD: Cha mẹ có tóc đen, mắt nâu,
da vàng thì đứa trẻ sinh ra cũng có tóc đen, mắt nâu, da
vàng
-Quan điểm Mác xít cho rằng: bẩm sinh di truyền không
quyết định trực tiếp đối với sự phát triển nhân cách song
cũng không phủ nhận vai trò của di truyền. Theo Mác xít,
di truyền là tiền đề, là cơ sở vật chất cho sự phát triển, tác
động đến độ mạnh yếu của nhân cách. Di truyền tạo ra
sức sống tự nhiên. Di truyền là tiềm nằn tiềm tàng mà từ
đó tư chất con người phát triển
- Bẩm sinh di truyền là tiền đề vật chất cho sự hình thành
và phát triển nhân cách của cá thể.
VD: Có những gia đình lien tục xuất hiện người có đức có
tài ở nhiều thế hệ. Điều đó không chỉ do sự di truyền
những tư chất nhất định mà còn do ở truyền thống các gia
6
đình này trẻ em được giáo dục, được sống trong môi
trường thuận lợi và nhất là được rèn luyện, được tham gia
vào rất sớm các hoạt động để hình thành nên nhân cách và
tài năng đó.
-Bẩm sinh di truyền tạo ra sức sống trong bản chất tự
nhiên con người, tạo ra khả năng cho người đó hoạt động
có kết quả trong một số lĩnh vực nhất định với phạm vi
khá rộng của mỗi lĩnh vực
VD: Nhiều người tự nhiên đã có thĩnh giác cảm nhận sự
tinh tế của âm thanh, giọng nói và giọng hát tốt, trí nhớ lạ
thường…Những người này nếu đc giáo dục và sống trong
1 môi trường tốt thì sẽ rất thành công. Nhưng cũng có
những đứa tre có một số dị tật bẩm sinh về mọt số bộ
phận như tai mắt…thì điều hiển nhiên rằng đứa trẻ đó sẽ
gặp khó khăn trong quá trình học tập tiếp thu những vấn
đề mà giáo dục mang lại
=>KL: Bẩm sinh di truyền không quyết định trực tiếp đói
với sự hình thành và phát triển nhân cách. Không quyết
định sự phất triển về mặt xã hội, về mặt tâm lí của cá
nhân. Bẩm sinh di truyền chỉ làm tiền đề cho sự phát triển
nhân cahcs. Khi mà nó đc kết hợp với những yêu tố khác
như môi trường, giáo dục sẽ hình thành nhân cách con
người theo hướng tích cực hay tiêu cực.
7
b. Liên hệ thực tiễn công tác giáo dục hiện nay:
Công tác giáo dục hiện nay của nước ta đang phát triển
theo hướng tích cực, cụ thể là:
- Tăng cường các nguồn lực cho giáo dục – đào tạo.
- Xây dựng đội ngũ giáo viên, tạo động lực cho người dạy
- người học
- Thực hiện công bằng xã hội trong giáo dục
- Hệ thống giáo dục ở nước ta đã khá hoàn chỉnh từ bậc
mầm non đến sau đại học; hầu hết các bản, làng, xã,
phường đều có trường lớp tiểu học; trường trung học cơ
sở được xây dựng ở các xã hoặc cụm liên xã; trường trung
học phổ thông được xây ở các huyện, một số huyện có 2 ÷
3 trường. Hệ thống giáo dục ở nước ta về cơ bản đã đáp
ứng được như cầu học tập của nhân dân. Đến nay, hầu hết
người dân trong độ tuổi đi học đều được đến trường
- Các trường ĐH, CĐ, TCCN được củng cố và phát triển,
mở rộng quy mô đào tạo, cơ cấu ngành nghề đào tạo đang
từng bước đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội.
- Việc cải cách giáo dục đang rất được Đảng và nhà nước
quan tâm. Trong đó xã hội hóa giáo dục là nội dung, là
tinh thần quan trọng nhất của cải cách giáo dục.
- Tiếp tục đổi mới quản lí và nâng cao chất lượng giáo
dục được xác định là nhiệm vụ cần đẩy mạnh hơn nữa
8
Bên cạnh nhiều thành tựu to lớn, công tác giáo dục hiện
nay vẫn còn nhiều điều đáng quan tâm như:
- Giáo dục ở nước ta vẫn chưa thoát khỏi tình trạng lạc
hậu. Vì vậy việc tăng cường cơ sở vật chất và phương tiện
dạy học còn khó khăn.
- Phương pháp dạy và học ở các cấp còn lạc hậu, mô hình
tổ chức giáo dục, đào tạo vẫn rập khuôn theo kiểu hàn
lâm, nặng lý thuyết, nhẹ thực hành.
- Sự phát triển về qui mô giáo dục đại học ở nước ta trong
những năm gần đây đã tạo ra sự mất cân đối giữa các
ngành học, bậc học, tạo ra mâu thuẫn gay gắt giữa qui mô,
chất lượng và hiệu quả. Giáo dục chưa gắn với nhu cầu sử
dụng nguồn nhân lực, chưa đáp ứng yêu cầu sản xuất, gây
lãng phí lớn cho xã hội và nhân dân.
- Công tác quản lý giáo dục ở nước ta còn ôm đồm, chưa
phát huy quyền chủ động, linh hoạt của các cấp. Quản lý
thi cử, bằng cấp quá nhiều sơ hở, lỏng lẻo trong công tác
kiểm tra, thanh tra, dẫn đến hiện tượng mua bằng, bán
điểm, học “giả”, thi “giả”
9
Câu 3: Trình bày vai trò của giáo dục đối với sự hình
thành và phát triển nhân cách. Đề xuất biện pháp để
giáo dục phát triển nhân cách cho người học.
a.Vai trò của giáo dục đối với sự hình thành và phát
triển nhân cách
GD là con đường ngắn nhất giúp thế hệ trẻ phát triển ,bỏ
qua những mò mẫm ko cần thiết trong cuộc đời mỗi con
người .GD có vai trò chủ đạo quyết định phương hướng
,ndung và mức độ phát triển .
GD có thể phát huy tối đa các mặt mạnh của các yếu tố
khác ,chi phối hình thành nhân cách như :
-
Về bẩm sinh di truyền :
+ Căn cứ vào đặc điển của hệ thần kinh ,GD đề ra
ndung ,quy luật GD hợp lý ,dựa trên đặc điểm về sự hình
thành những đường lien hệ thần kinh tạm thời .
VD: Căn cứ vào dặc điểm thần kinh ở từng lứa tuổi mà
người ta quy điịnh một tiết học ở bặc tiểu học là 25 phút,
các bậc học khác là 45 phút.
Hoặc: Một em bé sinh ra không bị khuyết tật gì, cùng với
sự tăng trưởng và phát triển của cơ thể thì một vài năm
sau, chắc chắn em bé sẽ biết nói. Nhưng nếu không được
học tập thì em sẽ không thể đọc sách, viết thư và càng
không thể có những kỹ xảo nghề nghiệp.
10
+ GD có thể giúp khắc phục những khuyết tật của cơ
thể ,tinh thần do bẩm sinh hoặc rủi ro ,bệnh tật giúp con
người hòa nhập với cộng đòng .
VD: Thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký…chính là một minh
chứng thuyết phục cho luận điểm này.Nhờ tác động đặc
biệt của giáo dục nên thầy giáo có thể có thể phát triển về
trí tuệ và có những tri thức như những người bình
thường.
- Vê môi trường :
Giáo dục gắn cá nhân với môi trường có tổ chức
nhằm phát huy ảnh hưởng tốt và hạn chế ảnh hưởng xấu,
đồng thời tham gia cải tạo môi trường
+ Gia đình là MT sống đầu tiên của đứa trẻ .GD gđình
được xây dựng trên cơ sở bền chặt ,có ảnh hưởng rất lớn
đến sự phát triển của mỗi con người .Mức sống ,trình độ
học vấn ,đời sống văn hóa ,thói quen ,nền nếp sống của
gđình…có ảnh hưởng hang ngày ,hàng giờ đến đứa trẻ .
+ Nhà trường là cơ quan gd chuyên nghiệp ,có đội ngũ
các nhà sư phạm được đào tạo ,có ndung chương trình
chọn lọc ,có phương pháp phù hợp với mọi lứa tuổi, các
phương tiện đặc thù cho phát triển gd.=> Giáo dục nhà
trường giups hình thành và phát triển nhân cahcs phù hợ
với tiêu chuẩn và giá rị xã hội thời đại
+ XH thể chế chính trị ,pháp luật ,với truyền thống văn
hóa ,đạo đức …được thực hiện thông qua các tổ chức nhà
11
nước ,dư luận XH…góp phần quan trọng cho sự phát
triển nhân cách .
+ Giáo dục còn có thể uốn nắn những phẩm chất tâm lý
xấu và làm cho nó phát triển theo chiều hướng mong
muốn của xã hội. Đó chính là hiệu quả của công tác giáo
dục lại đối với trẻ em hư hoặc những người phạm pháp.
- Về Tự gd :
+ GD cung cấp và bồi dưỡng cho cá nhân những tri thức
nhất định để cá nhân đó có thể tự hoạt động ,giúp cá nhân
lựa chọn ndung ,phương pháp để hđộng nhắm phát huy
tính tích cực của mình.
KL: Thực tế giáo dục cũng đã chứng minh rằng: Sự
phát triển tâm lý của trẻ em chỉ có thể diễn ra một
cách tốt đẹp trong những điều kiện của giáo dục và
dạy học. Điều đó càng chứng tỏ tầm quan trọng của
giáo dục.
b.Đề xuất biện pháp giáo dục phát triển nhân cách cho
người học:
Giáo dục có vai trò chủ đạo trong sự hình thành và
phát triển nhân cách, cho nên trong quá trình dạy học và
giáo dục chúng ta cần lưu ý một số điểm sau:
+ Dạy học, giáo dục sẽ tạo nên sự phát triển nhân cách khi
trong quá trình đó những sức mạnh của bản thân trẻ được
thúc đẩy, khi nhu cầu, động cơ, hứng thú của trẻ được chú
12
ý, khi dạy học và giáo dục phù hợp với những quy luật
bên trong của sự phát triển cá nhân.
+ Những yêu cầu của nhà trường, của nhà giáo dục, của
môi trường giáo dục xung quanh đề ra cho trẻ phải không
ngừng tăng dần mức độ phức tạp và khó khăn. Có như
vậy sẽ kích thích sự phát triển trí tuệ của trẻ.
+ Giáo dục và dạy học một mặt phải dựa trên sự phát triển
đã đạt được của học sinh, nhưng mặt khác phải đi trước
sự phát triển , kéo sự phát triển tiến lên.
+ Giáo dục và dạy học phải luôn chú ý đến việc kích thích
được hoạt động của học sinh , mặt khác, trong quá trình
giáo dục và dạy học phải tổ chức đúng đắn, hợp lý các
hoạt động học tập , lao động sản xuất , hoạt động xã hội –
chính trị, thể thao, vui chơi, giải trí … Chính thông qua
hoạt động và giao tiếp ấy mà trẻ ngày càng phát triển về
tâm lý, ngày càng nhận thức thế giới mốt cách sâu sắc
hơn.
+ Một điều đặc biệt quan trọng là cần phải đánh giá đúng
vai trò của giáo dục trong mối quan hệ với các yếu tố
khác, tránh quá đề cao hoặc là có nhận thức không đúng
đắn về vai trò của giáo dục trong sự phát triển nhân cách
con người.
Câu 4: Phân tích vai trò của tự giáo dục đối với sự
hình thành và phát triển nhân cách. Liên hệ sự hình
thành và phát triển nhân cahcs của bản thân.
a.Vai trò của tự giáo dục:
13
- Tự GD là sự tác động của bản thân cá nhân vào hoàn
cảnh nhằm thay đổi hoàn cảnh và chính bản thân mình
- Tự giáo dục chính là hoạt động có ý thức, có mục đích
của cá nhân hướng vào việc xây dựng, hoàn thiện những
phẩm chất nhân cahcs của bản thân cho phù hợp với
những quan niệm giá trị và những định hướng XH đc hình
thành do tác động của GD, của điều kiện sống
- Tự GD có vai trò trực tiếp quyết định đến sự hình thành
và phát triển nhân cách. Tất cả mọi sự tác động của các
yếu tố như môi trường, bẩm sinh di truyền, giáo dục cũng
chỉ là tác động bên ngoài giáo dục từ phía bên ngoài. Sự
phát triển nhân cahcs do nguyên nhân bên trong, chính là
yếu tố tự giáo dục.Mọi tác động GD từ bên ngoài phải
được người được giáo dục tiếp nhận và phải có một nỗ
lực của bản thân để đưa những nội dung Gd vào bên
trong, qua đó mới hình thành và phát triển nhân cách.
b. Liên hệ:
Đối với bản thân em, em tự thấy rằng nhân cách của
mình được hình thành và phát triển theo độ tuổi. Ngay từ
bé, đó là các câu chuyện cổ tích của mẹ về cái thiện-cái
ác, về hình ảnh cô Tấm lương thiện, mụ dì ghẻ độc ác…
hay lời dặn của gia đình là phải ngoan ngoãn, lễ phép, nề
14
nếp…Đó là những bài học căn bản nhất về việc hình
thành nhân cách mà gia đình đã dạy em. Qua các cấp học,
em được học các môn học khác nhau VD như đạo đức,
giáo dục công dân, tư tưởng HCM…được tiếp xúc với
bạn bè, thầy cô, những tấm gương tốt để từ đó có được
những bài học cho bản thân.
Bản thân em bây giờ cũng thường xuyên học tập và làm
theo những tấm gương sáng. Ví dụ như chủ tịch Hồ Chí
Minh để tư rèn luyện và cũng là để giáo dục nhân cách
của mình theo hướng tích cực.
Câu 5: Phân tích vtr của môi trường đến sự hình
thành và phát triển nhân cách. Liên hệ thực tiễn công
tác giáo dục hiện nay?
Trả lời :
Vai trò của môi trường :
15
MT là tất cả các yếu tố tự nhiên và xã hội có ảnh hưởng
trực tiếp đến cuộc sống ,hđộng và phát triển nhân cách .
MT bao gồm :Môi trường tự nhiên và MT XH
- MT tự nhiên :Gồm toàn bộ vị trí địa lý ,nhiệt độ ,độ ẩm
,khí hậu … có ảnh hưởng gián tiếp đến sự phát triển nhân
cách, vì mtruong tự nhiên có ảnh hưởng rất lớn đến cách
sống ,tính chất hoạt động lđộng và sự phtrien thể chất .
VD: ng miền bắc có cách sống khác với ng miền nam, ng
miền núi có cs khác với ng miền biển, đặc điểm mắt 1 mí
của ng châu Á, tóc quăn, da đen của ng châu Phi… vị trí
địa lý tự nhiên và mtruong địa lý kinh tế tốt tạo ddkien
thuận lợi cho cuộc sống và hoạt động của con ng.
-MT XH :Bao gồm các quan hệ XH ,những thiết chế
điều chỉnh quan hệ này. Môi trường XH ảnh hưởng trực
tiếp đến sự phtrien nhân cách, có tác dụng quyết định đến
sự phát triển nhân cách.
VD:
Các thể chế chính trị, pháp luật, hệ tư tưởng, trình độ
dân trí, truyền thống văn hóa dân tộc và các qhe XH khác
16
có ảnh hưởng nhiều đến sự phát triển nhân cách của trẻ
em. Trình độ sản xuất,chế độ chính trị quy định cả chiều
hướng và nội dung của nền giáo dục XH và cũng quy
định cả chiều hướng ph/triển của từng cá nhân.
Tuy nhiên ,t.chất và mức độ ảnh hưởng của MT đối với
cá nhân còn tùy thuộc vào lập trường quan điểm của cá
nhân,tùy thuộc vào xu hướng năng lực của cá nhân, bởi vì
ở chừng mực nhất định con ng còn tham gia vào cải tạo
mtruong.
b. Liên hệ thực tiễn công tác giáo dục hiện nay:
Công tác giáo dục hiện nay của nước ta đang phát triển
theo hướng tích cực, cụ thể là:
- Tăng cường các nguồn lực cho giáo dục – đào tạo.
- Xây dựng đội ngũ giáo viên, tạo động lực cho người dạy
- người học
- Thực hiện công bằng xã hội trong giáo dục
- Hệ thống giáo dục ở nước ta đã khá hoàn chỉnh từ bậc
mầm non đến sau đại học; hầu hết các bản, làng, xã,
phường đều có trường lớp tiểu học; trường trung học cơ
sở được xây dựng ở các xã hoặc cụm liên xã; trường trung
học phổ thông được xây ở các huyện, một số huyện có 2 ÷
3 trường. Hệ thống giáo dục ở nước ta về cơ bản đã đáp
17
ứng được như cầu học tập của nhân dân. Đến nay, hầu hết
người dân trong độ tuổi đi học đều được đến trường
- Các trường ĐH, CĐ, TCCN được củng cố và phát triển,
mở rộng quy mô đào tạo, cơ cấu ngành nghề đào tạo đang
từng bước đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội.
- Việc cải cách giáo dục đang rất được Đảng và nhà nước
quan tâm. Trong đó xã hội hóa giáo dục là nội dung, là
tinh thần quan trọng nhất của cải cách giáo dục.
- Tiếp tục đổi mới quản lí và nâng cao chất lượng giáo
dục được xác định là nhiệm vụ cần đẩy mạnh hơn nữa
Bên cạnh nhiều thành tựu to lớn, công tác giáo dục hiện
nay vẫn còn nhiều điều đáng quan tâm như:
- Giáo dục ở nước ta vẫn chưa thoát khỏi tình trạng lạc
hậu. Vì vậy việc tăng cường cơ sở vật chất và phương tiện
dạy học còn khó khăn.
- Phương pháp dạy và học ở các cấp còn lạc hậu, mô hình
tổ chức giáo dục, đào tạo vẫn rập khuôn theo kiểu hàn
lâm, nặng lý thuyết, nhẹ thực hành.
- Sự phát triển về qui mô giáo dục đại học ở nước ta trong
những năm gần đây đã tạo ra sự mất cân đối giữa các
ngành học, bậc học, tạo ra mâu thuẫn gay gắt giữa qui mô,
18
chất lượng và hiệu quả. Giáo dục chưa gắn với nhu cầu sử
dụng nguồn nhân lực, chưa đáp ứng yêu cầu sản xuất, gây
lãng phí lớn cho xã hội và nhân dân.
- Công tác quản lý giáo dục ở nước ta còn ôm đồm, chưa
phát huy quyền chủ động, linh hoạt của các cấp. Quản lý
thi cử, bằng cấp quá nhiều sơ hở, lỏng lẻo trong công tác
kiểm tra, thanh tra, dẫn đến hiện tượng mua bằng, bán
điểm, học “giả”, thi “giả”
Câu 6: Giải thích tại sao quá trình giáo dục là quá
trình có mục đích nhằm vào mục tiên giáo dục.Lấy ví
dụ minh họa?
a.Quá trình giáo dục là quá trình có mục đích hướng
vào mục tiêu giáo dục vì:
19
Hoạt động giáo dục cũng như mọi hoạt động của con
người đều nhằm thực hiện mục đích nhất định
•
Mục đích giáo dục: phản ánh trước kết quả mong
muốnđạt đc trong tương lai của quá trình giáo dục, phản
ánh trước sản phẩm cuối cùng mà tổng hợp các hoạt
động sư phạm của nhà trường phải đạt đướcau quá trình
đào tạo.
Phát triển toàn diện con người cả về 5 mặt: đức, trí,
thể, mỹ, lao động kỹ thuật.
•
•
•
•
Mục tiêu giáo dục: là những chỉ tiêu, tiêu chí, những
yêu cầu cụ thể đối với từng khâu, từng nhiệm vụ, từng
nội dung của quá trình gd phải đạt đướcau một hoạt
động gd.
Hoạt động gd cũng như hđ khác của con người đều
nhằm mục đích nhất định.
Mục đích của quá trinh gd là nhằm thực hiện mục tiêu
gd.xh nào cũng mong đào tạo thế hệ trẻ thành những
con người đáp ứng nhiệm vụ do xh đòi hỏi. Và điều đó
phản ánh vào mục đích gd và mđ gd đc cụ thể thành
những mục tiêu gd cho từng cấp học bậc học, ngành
học, môn học.
Tính mđ của quá trình dạy học thể hiện ở chỗ: khi xd
nội dung gd nhà gd phải quán triệt mđ gd, phải thể hiện
20
đc mđ gd trong những nhiệm vụ cụ thể, trong việc sd
pp, hình thức tổ chức gd. Tính mđ gd còn đc quán triệt
trong mọi hoạt động của gd với đối tg giáo dục: lập kế
hoạch, tổ chức hđ, hđ kiểm tra đánh giá, tự kiểm tra
đánh giá…
b.VDMH: Để đảm bảo mục đích giáo dục của trường
ĐHSPKTHY là đào tạo ra đội ngũ kĩ sư có trình độ, có
tay nghề,nắm bắt được KHCN. Tại khoa Điện-Điện tử, đã
thực hiện phân chia nhiệm vụ học tập của SV như sau:
+Năm 1: Học các môn học đại cương và tiếp xúc các môn
căn bản của chuyên ngành
+ Năm 2, 3: Hoàn thành các môn đại cương còn lại và học
các môn chuyên ngành.
+Năm 4: Hoàn thành các môn chuyên ngành và đi thực
tập xí nghiệp để tiếp xúc với thực tế, nắm bắt công
nghệ…
Câu 7: Giải thích tại sao quá trình giáo dục là quá
trình phức tạp, tác động nhiều mặt đến người được
giáo dục. Liên hệ với việc hình thành và phát triển các
phẩm chất của bản thân.
a.Quá trình giáo dục là quá trình phức tạp tác động
đến nhiều mặt của người đc giáo dục vì:
21
- Đối tượng giáo dục trong quá trình sống và hoạt động
tham gia vào hang loạt các mối quan hệ khác nhau, đa
phương, đa chiều, tích cực và tiêu cực đan xen lẫn nhau.
- Đối tượng giáo dục rất phức tạp
- Lực lượng giáo dục rất đa dạng
Giáo dục có nhiệm vụ làm cho các tác động đa phương đa
chiều đến đối tượng giáo dục hội thành 1 tác động có
hướng, có tổ chức, một sức mạnh tổng hợp hướng vào
mục tiêu giáo dục. Trong đó giáo dục là nhân tố chủ đạo
đối với các tác động khác trong quá trình giáo dục.
-Trong giáo dục bên cạnh việc tổ chức các hoạt động tích
cực là quá trình đấu tranh với các tác động tiêu cực trong
việc hình thành nhân cách của người đc giáo dục
- Quá trình giáo dục tác động đến cả 3 mặt của đời sống
tâm lí con người: nhận thức, tình cảm, hành động.
b. Liên hệ với việc hình thành và phát triển phẩm chất
của bản thân:
Đối với bản thân, em tự thấy rằng phẩm chất, đạo đức của
mình được hình thành và phát triển theo độ tuổi. Ngay từ
bé, đó là các câu chuyện cổ tích của mẹ về cái thiện-cái
ác, về hình ảnh cô Tấm lương thiện, mụ dì ghẻ độc ác…
22
hay lời dặn của gia đình là phải ngoan ngoãn, lễ phép, nề
nếp…Đó là những bài học căn bản nhất cho việc hình
thành phẩm chất, đạo đức mà gia đình đã dạy em. Qua các
cấp học, em được học các môn học khác nhau VD như
đạo đức, giáo dục công dân, tư tưởng HCM…được tiếp
xúc với bạn bè, thầy cô, những tấm gương người tốt việc
tốt để từ đó có được những bài học cho bản thân.
Bản thân em bây giờ cũng thường xuyên học tập và làm
theo những tấm gương sáng. Ví dụ như chủ tịch Hồ Chí
Minh để tư rèn luyện và cũng là để giáo dục phẩm chất
của mình theo tấm gương của Người
Câu 8: Giải thích tại sao quá trình giáo dục là quá
trình phát triển biện chứng nhiều mâu thuẫn.
LấyVDMH
Trả lời:
Quá trình giáo dục: Là quá trình mà dưới sự tổ chức, lãnh
đạo có mục đích các loại hình hoạt động phong phú, các
mối quan hệ nhiều mặt của người được giáo dục đối với
người khác, với thế giới xung quanh, các dạng giao lưu đa
dạng giữa họ với nhau và giữa họ đối với những người
23
lớn tuổi khác, nhằm hình thành cho người được giáo dục
quan điểm, niềm tin, định hướng giá trị, lý tưởng, động
cơ, thái độ, kỹ năng, kỹ xảo, thói quen ứng xử đúng đắn
trong các quan hệ đạo đức, chính tị, pháp luật, thẩm mỹ,
lao động, vệ sinh… thuộc các lĩnh vực đời sống xã hội.
quá trình giáo dục là quá trình phát triển biện chứng
nhiều mâu thuẫn vì:
-Việc hình thành và phát triển các phảm chất nhân cách là
đồng thời, đồng tầm, đan xen
-Sự phát triển nhân cách người được giáo dục thường đi
từ sự tích lũy dần dần lượng dẫn đến sự thay đổi về chất.
-Quá trình giáo dục tồn tại như là một hệ thống bao gồm
nhiều yếu tố cấu trúc.
Trong quá trình giáo dục, tồn tại nhiều mâu thuẫn, đó là
mâu thuẫn giữa các thành tố cấu trúc với nhau, hay mâu
thuẫn giũa các yếu tố trong cùng 1 thành tố. Nhờ việc
giải quyết hậu quả các mâu thuẫn đó mà gd phát triển.
+VD: mâu thuẫn giữa lí trí và tình cảm của đối tượng giáo
dục; mâu thuẫn giữa yêu cầu ước vọng của học sinh với
khả năng, năng lựcthực hiện ước vọng đó; mâu thuẫn giữa
những tác động tích cực, có kế hoạch của nhà giáo dục
với những tác động tiêu cực , tự phát của môi trường xã
24
hội; mâu thuẫn giữa mục đích nội dung , yêu cầu của
nhiệm vụ giáo dục với phương tiện điều kiện mà thực
hiện mục đích, nhiệm vụ gd đó..).
Câu 9: Trình bày nd nguyên tắc đề ra yêu cầu cao trên
cơ sở tôn trọng và tính đến đặc điểm người được giáo
dục. Đề xuất biện pháp để thực hiện nguyên tắc đề ra
yêu cầu cao trên cơ sở tôn trọng và tính đến đặc điểm
người…..
•
Nội dung: Yeu cầu nhà gd phải tôn trọng nhân cách
của đối tg gd, phải tính đến đặc điểmvà khả năng của
họ, luôn đề cao phẩm giá và lòng tự trọng của người
học, tin vào ý muốn tốt đẹp, tinh thần cầu thị, nghị
25