Hóa hữu cơ Hiệu ứng điện tử
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (222.96 KB, 39 trang )
HIỆU ỨNG ĐIỆN TỬ
1
HIỆU ỨNG ĐIỆN TỬ
1. Dựa vào hiện tượng cộng hưởng, viết công thức giới hạn
a.
CH2
b. CH3
CH
CH2
Cl
..
C CH CH Cl
O
c. CH3 CH CH CH CH CH3
+
CH2
CH3
-
CH
CH2
Cl
+
C CH CH Cl
-O
CH3
+
CH CH CH CH CH3
2
HIỆU ỨNG ĐIỆN TỬ
1. Dựa vào hiện tượng cộng hưởng, viết công thức giới hạn
+
C
N
-
C
N
-
N
+
C
+ C N
C
N
C
N
-
d.
+
+
e.
CH3 C C CH3
O O
3
HIỆU ỨNG ĐIỆN TỬ
1. Dựa vào hiện tượng cộng hưởng, viết công thức giới hạn
N
O
+
O
N
O
N
N
O
O
O
O
O
-
-
-
f.
+
+
NH2
NH2
NH2
:N
H
H
+
N
-
-
O
N
O
:N
H
H
O
O
+
:N
H
H
-
N
-
O
N
O
+
H
:N
H
O
O
+N
H
H
4
HIỆU ỨNG ĐIỆN TỬ
1. Dựa vào hiện tượng cộng hưởng, viết công thức giới hạn
-
H
g.
C
H
+ CH
3
+
-
CH3
H
+ CH
3
-
5
HIỆU ỨNG ĐIỆN TỬ
1. Dựa vào hiện tượng cộng hưởng, viết công thức giới hạn
h.
C
C
CH3
O
+
O-
CH3
C
+
O-
CH3
+
+
C
O-
i.
CH3
C
O-
CH3
> CH2 > OH
6
HIỆU ỨNG ĐIỆN TỬ
2. Viết công thức cộng hưởng
a. CH3
..
C Cl
O
+ d. H2C N N
g.
..
c. H2N C N
+
b. CH2 C CH2
CH3
CH C
O
e. CH3
..
O CH CH2
h. H3C
..
O
..
N H
f.
+
CH2
CH3
H3C
+
O
CH2
7
HIỆU ỨNG ĐIỆN TỬ
3. Dựa vào hiệu ứng I và C, so sánh độ bền các ion
a.
H3C
CH3
C+
H3C
CH2+
H3C
CH3
+
CH
CH3
(1)
(3)
(2)
Ion carbocation càng bền khi điện tích (+) trên C được trung hòa một
phần bằng những nhóm đẩy điện tử
8
HIỆU ỨNG ĐIỆN TỬ
3. Dựa vào hiệu ứng I và C, so sánh độ bền các ion
b. H3C
CH2+
CH3
(3)
NH
+
CH2
CH3
O
CH2
+
(2)
(1)
Hiệu ứng cộng hưởng của đôi điện tử p trên O và N nên 2 ion này bền hơn
CH3
CH3
..
NH
..
O
+
CH2
+
CH2
CH3
+
NH
CH3
+
O
CH2
CH2
N có độ âm điện nhỏ hơn O ⇒ cho điện tử dễ hơn ⇒ cộng hưởng xảy ra dễ
hơn O ⇒ bền hơn
9
HIỆU ỨNG ĐIỆN TỬ
4. So sánh và giải thích độ bền các cặp ion và các gốc tự do :
a. CH2
+
CH2
CH
CH
+
CH2
và
+
CH3 > CH2 > CH2
CH2
chỉ có hiệu ứng
cảm ứng
Hiệu ứng cộng hưởng ⇒ điện tích (+)
được chia đều ở C1 và C3 nên bền
hơn
10
HIỆU ỨNG ĐIỆN TỬ
4. So sánh và giải thích độ bền các cặp ion và các gốc tự do :
b. CH2
-
CH2
CH
CH
CH
CH2
2
và
Điện tích (-) trên C được chia
CH3
CH2
-
CH2
Điện tích (-) sẽ âm thêm
do hiệu ứng cảm ứng
đều cho C1 và C3 ⇒ bền hơn
11
HIỆU ỨNG ĐIỆN TỬ
4. So sánh và giải thích độ bền các cặp ion và các gốc tự do :
c. CH2
CH
.
CH
.CH
CH
CH2
2
CH2
CH
2
và
CH3
CH2
.
CH2
CH2
Bền hơn
12
HIỆU ỨNG ĐIỆN TỬ
5. Sắp xếp độ mạnh tăng dần tính acid
a.
..
O H
<
OCH3
..
(+C)
<
CH3
>
(+I)
..
O H
..
O H
..
O H
..
O H
<
<
C O
CH3
(-C)
N
<
O
O
(-C)
Nhóm đẩy e : đôi e hóa trị giữa O-H ít lệch về phía O hơn ⇒ tính acid giảm
Nhóm rút e : đôi e hóa trị lệch về phía O hơn ⇒ tính acid tăng
13
HIỆU ỨNG ĐIỆN TỬ
5. Sắp xếp độ mạnh tăng dần tính acid
b.
CH3-CH2-COOH
I-CH2-CH2-COOH
Cl-CH2-CH2-COOH
{
Độ âm điện Cl > I ⇒ Hiệu ứng (-I) của Cl > I
-CH2-X có (-I) lớn hơn CH2-CH2-X
I-CH2-COOH
Cl-CH2-COOH
14
HIỆU ỨNG ĐIỆN TỬ
5. Sắp xếp độ mạnh tăng dần tính acid
c.
(CH3)2CH COOH < CH3 COOH <
(+I)
(+I)
Nhóm đẩy e : giảm lệch đôi e về phía O
⇒ giảm tính acid
O
<
H COOH
O H
(-I)
(+C)
(+C) làm giảm sự lệch
đôi e về O nên tính
acid yếu
15
HIỆU ỨNG ĐIỆN TỬ
6. So sánh tính base
a.
CH3
..
NH2
Hiệu ứng cộng hưởng - C (p-π)
..
< CH2 < NH2
Hiệu ứng cảm ứng (- I)
Đôi e trên N vẫn còn tự do hơn
⇒ tính base mạnh hơn
16
HIỆU ỨNG ĐIỆN TỬ
6. So sánh tính base
..
b.
NH2
..
CH3 > CH2 > NH2
(+ I) làm e trên N
linh động hơn
..
NH2
..
NH3
Cộng hưởng p-π
làm đôi e liên hợp
với nhân thơm
N
O
O
Nhóm NO2 hút e
làm đôi e liên hợp
với nhân thơm
chặt chẽ hơn
17
HIỆU ỨNG ĐIỆN TỬ
7.1. So sánh và giải thích tính acid
a.
..
O
∧
..
H
O
H
O
CH3 > C
- C (p-π )
F < CH2 < C
Br < CH2 < C
O
+I
O
O
H
O
+ I (-CH3)
- I (Br-CH2-)
- C (-C=O)
- C (-C=O)
O
H
<
- I (F-CH2-)
- C (-C=O)
Nhóm hút e : tăng sự lệch đôi e về O ⇒ tính acid tăng
18
H
HIỆU ỨNG ĐIỆN TỬ
7.1. So sánh và giải thích tính acid
b.
COOH
COOH
COOH
CH3
NO2
CH3
+I
COOH
NO2
+I
-C
-C
19
HIỆU ỨNG ĐIỆN TỬ
7.1. So sánh và giải thích tính acid
c.
..
O
H
+ C (p-π )
O
H
: Br
-I
+ C (p-π )
O
C
H
N
-C
O
N
-C
H
O
O
Các nhóm rút e bằng (-C) hay (-I) → tăng tính acid
-NO2 gây (-C) mạnh hơn –CN
-Br : - I ưu tiên hơn +C(p-π )
20
HIỆU ỨNG ĐIỆN TỬ
7.2. So sánh và giải thích tính base
a.
CF 3
∧
CF 3 < N :
CH3
∨
..
CH3 > N :
∧
CH3
NH3
∨
CF 3
-I
+I
b.
Cl3C-CH2-NH2
-I
Cl3C-CH2-CH2-NH2
<
-I
21
HIỆU ỨNG ĐIỆN TỬ
7.2. So sánh và giải thích tính base
c.
H3C
..
NH2
Đôi e của N liên hợp
với nhân thơm do –C
(p-π)
..
< CH2 < NH2
Hiệu ứng -I
CH3 > C
N
..
N gây - I
CH3 gây + I
22
HIỆU ỨNG ĐIỆN TỬ
8. Sắp xếp theo tính acid tăng dần
(C2H5)2NH < CH3 C CH3 < CH3 CH2 OH < CH3 C CH2 C CH3
O
O
O
CH3CH2C OH
O
Cl
Cl C C OH
Cl O
9. Tại sao alcol p-nitrobenzylic có tính acid mạnh hơn alcol benzylic
CH2 O
H
O
N
O
CH2 O
H
23
HIỆU ỨNG ĐIỆN TỬ
10. Sắp xếp theo tính acid tăng dần
a
CH3
b
CH2OH
<
OH
<
OH
OH
<
<
CF 3
HO
COOH
Br
Br
c Br
OH
<
Br
OH
OH
<
OH
Br
Br
24
HIỆU ỨNG ĐIỆN TỬ
11. Sắp xếp theo tính acid tăng dần
O
O
a.
CH2OH <
OH <
<
C
S
OH
b. H OH
<
OH
<
OH
OH
<
O
O2N
OH
<
Cl
OH
<
Cl
<
OH
Cl
Cl
d.
O
O
HO S OH
Br
H3C
c.
<
HO C OH
O
OH
OH
<
OH
Cl
Cl
25
