11
CÔNG CỤ VÀ CƠ CẤU CÔNG CỤ VÀ CƠ CẤU
TỔ CHỨC QUẢN LÝTỔ CHỨC QUẢN LÝ
GV:GV: NGUYNGUYỄN XUÂN PHONGỄN XUÂN PHONG
HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀNHỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN\\
KHOA CHÍNH TRỊ HỌCKHOA CHÍNH TRỊ HỌC
22
KẾT CẤU NỘI DUNGKẾT CẤU NỘI DUNG
I. I. CÔNG CỤ QUẢN LÝCÔNG CỤ QUẢN LÝ
1.1. Khái niệm và phân loại1.1. Khái niệm và phân loại
1.2. Một số công cụ thường dùng trong hoạt động 1.2. Một số công cụ thường dùng trong hoạt động
quản lýquản lý
1.2.1. Công cụ pháp luật1.2.1. Công cụ pháp luật
1.2.2. Công cụ kế hoạch1.2.2. Công cụ kế hoạch
1.2.3. Công cụ chính sách1.2.3. Công cụ chính sách
1.3. Hoạch định và vận dụng các công cụ quản lý1.3. Hoạch định và vận dụng các công cụ quản lý
1.4. Đổi mới và nâng cao năng lực vận hành hệ 1.4. Đổi mới và nâng cao năng lực vận hành hệ
thống công cụ quản lý ở nước ta hiện naythống công cụ quản lý ở nước ta hiện nay
33
II. CƠ CẤU TỔ CHỨC QUẢN LÝ (CCTCQL)II. CƠ CẤU TỔ CHỨC QUẢN LÝ (CCTCQL)
22 11 MỘTMỘT SỐSỐ VẤNVẤN ĐỀĐỀ LÝLÝ LUẬNLUẬN VỀVỀ CCTCQLCCTCQL
22 22 CÁCCÁC HOẠTHOẠT ĐỘNGĐỘNG CCTCQLCCTCQL
22 22 11 CơCơ cấucấu trựctrực tuyếntuyến
22 22 22 CơCơ cấucấu chứcchức năngnăng
22 22 33 CơCơ cấucấu trựctrực tuyếntuyến thamtham mưumưu
22 22 44 CơCơ cấucấu trựctrực tuyếntuyến chứcchức năngnăng
22 22 55 CơCơ cấucấu chươngchương trìnhtrình mụcmục tiêutiêu
22 22 66 CơCơ cấucấu mama trậntrận
22 33 XÂYXÂY DỰNGDỰNG CCTCQLCCTCQL VÀVÀ GIAOGIAO QUYỀNQUYỀN
33 11 CácCác giaigiai đoạnđoạn vàvà phươngphương pháppháp xâyxây dựngdựng
CCTCQLCCTCQL

33 22 VấnVấn đềđề giaogiao quyềnquyền trongtrong tổtổ chứcchức
44
I. I. CÁC CễNG CÁC CễNG CỤ CỤ QUẢN LíQUẢN Lí
1.11.1. Khái niệm và phân loại . Khái niệm và phân loại
1.1.11.1.1. Khái niệm. Khái niệm: :
CôngCông cụcụ QLQL làlà nhữngnhững phphươươngng tiện,tiện, ccơơ chếchế màmà
chủchủ thểthể quảnquản lýlý sửsử dụngdụng nhằmnhằm đđịnhịnh
hhưướng,ớng, dẫndẫn dắt,dắt, khíchkhích lệ,lệ, đđiềuiều hoà,hoà, phốiphối
hợphợp hoạthoạt đđộngộng củacủa cáccác cácá nhân,nhân, tậptập thểthể
trongtrong việcviệc thựcthực hiệnhiện mụcmục tiêutiêu quảnquản lýlý đđãã
đđềề rara
55
Sơ đồ tác động bằng công cụ trong QL
xỏc định
Cụng
cụ QL
thực hiện
Chủ thể QL
Đối tượng QL
Mục tiêu QL
66
1.1.2. Đặc điểm của công cụ quản lý
 Có tính hệ thống nhằm thống nhất tính đa
dạng, nhiều mặt của đối tượng.
 Có tính lịch sử-cụ thể: Bao giờ cũng gắn với
một hệ thống quản lý cụ thể, giải quyết nhiệm
vụ cụ thể.
 Luôn biến đổi phù hợp với sự biến đổi của
đối tượng
 Có xu hướng ngày càng được hoàn thiện

hơn do sự phát triển khoa học-công nghệ
77
Phân loại
 Theo lĩnh vực quản lý:
 Công cụ quản lý kinh tế: tiền tệ, tài chính, tín dụng,
thương mại, đầu tư
 Công cụ quản lý xã hội: Công cụ quản lý văn hoá,
quản lý y tế, giáo dục
 Theo tính chất công cụ quản lý:
 Công cụ pháp lý: luật, pháp lệnh, chiến lược, kế
họach, chính sách.
 Công cụ kinh tế, kỹ thuật : hạch toán kinh tế, toán
tin, thống kê, xác suất
88
Theo phạm vi quản lý:Theo phạm vi quản lý:

Công cụ quản lý vĩ mô:Công cụ quản lý vĩ mô: công cụ, chính sách công cụ, chính sách
quản lý của nhà nquản lý của nhà nưước về kinh tế, xã hội; về ớc về kinh tế, xã hội; về
các ngành trong cả ncác ngành trong cả nưước. ớc.

Công cụ quản lý vi mô:Công cụ quản lý vi mô: công cụ quản lý công cụ quản lý
trong nội bộ tổ chức ctrong nội bộ tổ chức cơơ sở nhsở nhưư kế họach, nội kế họach, nội
qui, quy chế; chế qui, quy chế; chế đđộ, chính sáchộ, chính sách
99
Theo thời Theo thời giangian quản lý:quản lý:

Công cụ quản lý dài hạnCông cụ quản lý dài hạn. .

Công cụ quản lý ngắn hạnCông cụ quản lý ngắn hạn. .


Theo nội dung và quá trình quản lý:Theo nội dung và quá trình quản lý:

CôngCông cụcụ kếkế hoạchhoạch vàvà kếkế toántoán:: sửsử dụngdụng
chungchung trongtrong mọimọi hoạthoạt đđộngộng quảnquản lýlý kinhkinh tếtế
xãxã hộihội ởở mọimọi cấpcấp vàvà mọimọi khâukhâu trongtrong QLQL

Công cụ quản lý Công cụ quản lý đđặc thù ngành và lĩnh vựcặc thù ngành và lĩnh vực: :
sử dụng phù hợp với ngành hoặc lĩnh vựcsử dụng phù hợp với ngành hoặc lĩnh vực
1010
1.21.2. Một số công cụ th. Một số công cụ thưường dùng ờng dùng trongtrong quản lýquản lý
1.2.11.2.1. Công cụ pháp luật. Công cụ pháp luật
––
Khái niệmKhái niệm::
LàLà tổngtổng thểthể nhữngnhững vvăănn bảnbản pháppháp luậtluật liênliên
quanquan đđếnến sựsự tồntồn tạitại vàvà vậnvận hànhhành củacủa hệhệ
thốngthống quảnquản lý,lý, dodo NNNN banban hànhhành,, đđồngồng
thờithời đđảmảm bảobảo thựcthực hiệnhiện bằngbằng sứcsức mạnhmạnh
ccưưỡngỡng chếchế củacủa NNNN
1111
–– ĐặcĐặc đđiểmiểm
ThểThể hiệnhiện quyềnquyền uyuy kháchkhách quanquan kếtkết hợphợp
quyềnquyền uyuy củacủa NNNN (sự(sự ccưưỡngỡng chếchế chỉchỉ
dùngdùng rrăănn đđee hayhay trừngtrừng phạtphạt khikhi vivi
phạmphạm pháppháp luậtluật ))
MangMang tínhtính phổphổ quátquát vàvà côngcông bằngbằng (mọi(mọi
ngngưườiời bìnhbình đđẳngẳng trtrưướcớc pháppháp luậtluật))
TựTự dodo trongtrong khuônkhuôn khổkhổ ((làmlàm nhữngnhững gỡgỡ
phỏpphỏp luậtluật khụngkhụng cấmcấm))
1212
––VaiVai tròtrò::

ĐiềuĐiều tiết,tiết, đđịnhịnh hhưướngớng sựsự vậnvận đđộngộng
củacủa hệhệ thốngthống QLQL
XácXác lậplập trậttrật tựtự vàvà đđảmảm bảobảo môimôi
trtrưườngờng thuậnthuận lợilợi chocho sựsự phátphát triểntriển
củacủa hệhệ thốngthống QLQL
BảoBảo đđảmảm lợilợi íchích thôngthông quaqua việcviệc
thựcthực hiệnhiện quyềnquyền vàvà nghĩanghĩa vụvụ đưđượcợc
xácxác đđịnhịnh theotheo pháppháp luậtluật
1313
11 22 22 CôngCông cụcụ kếkế hoạchhoạch
–– KháiKhái niệmniệm:: baobao gồmgồm nhữngnhững quyếtquyết đđịnhịnh củacủa chủchủ
thểthể QLQL vềvề mụcmục tiêu,tiêu, biệnbiện pháppháp vàvà cáccác đđiềuiều kiệnkiện
đđảmảm bảobảo thựcthực hiệnhiện mụcmục tiêutiêu củacủa hệhệ thốngthống trongtrong
mộtmột thờithời giangian nhấtnhất đđịnhịnh
–– VaiVai tròtrò::
ĐịnhĐịnh hhưướngớng vàvà lựalựa chọnchọn cáchcách thứcthức phùphù hợphợp đđểể
đđạtạt mụcmục tiêutiêu
TạoTạo rara tầmtầm nhìnnhìn chiếnchiến llưượcợc chocho cáccác nhànhà quảnquản lýlý
trongtrong việcviệc phátphát hiệnhiện vấnvấn đđềề vàvà xửxử lýlý tìnhtình huốnghuống
trongtrong QLQL
1414
––YêuYêu cầucầu đđốiối vớivới côngcông cụcụ kếkế hoạchhoạch
CoiCoi trọngtrọng cáccác hoạthoạt đđộngộng tiềntiền kếkế hoạchhoạch
nhnhưư ththăămm dò,dò, khảokhảo sát,sát, dựdự báobáo trtrưướcớc
khikhi lậplập kếkế hoạchhoạch
BảoBảo đđảmảm tínhtính khoakhoa học,học, phùphù hợphợp vớivới
thựcthực tiễntiễn
MềmMềm dẻodẻo,, linhlinh hoạt,hoạt, phùphù hợphợp sựsự biếnbiến
đđổiổi củacủa môimôi trtrưườngờng
1515

11 22 33 CôngCông cụcụ chínhchính sáchsách
–– KháiKhái niệmniệm:: baobao gồmgồm nhữngnhững sáchsách llưượcợc vàvà
kếkế hoạchhoạch cụcụ thể,thể, ccăănn cứcứ vàovào đưđườngờng lốilối
chiếnchiến llưượcợc vàvà tìnhtình hìnhhình thựcthực tếtế đđểể thựcthực
hiệnhiện nhữngnhững mụcmục đđíchích
–– VaiVai tròtrò
ĐịnhĐịnh hhưướngớng sựsự vậnvận đđộngộng vàvà phátphát triểntriển
củacủa hệhệ thốngthống
ĐiềuĐiều tiết,tiết, kíchkích thíchthích hệhệ thốngthống nhằmnhằm đđạtạt
hiệuhiệu quảquả caocao
1616
ChínhChính sáchsách tiềntiền tệtệ:: LàLà tổngtổng thểthể cáccác chủchủ
trtrươương,ng, biệnbiện pháppháp củacủa chủchủ thểthể QLQL dùngdùng đđểể
chichi phối,phối, đđiềuiều tiếttiết quáquá trìnhtrình cungcung ứngứng tiềntiền tệtệ
đđảmảm bảobảo giữgiữ ổnổn đđịnhịnh giágiá trịtrị đđồngồng tiền,tiền, gópgóp
phầnphần thựcthực hiệnhiện mụcmục tiêutiêu củacủa hệhệ thốngthống
ChínhChính sáchsách tàitài chínhchính:: làlà tổngtổng thểthể cáccác quanquan
đđiểm,iểm, biệnbiện pháp,pháp, cáchcách thứcthức táctác đđộngộng vàovào
quáquá trìnhtrình hìnhhình thành,thành, phátphát triểntriển,, huyhuy đđộng,ộng,
quảnquản lýlý vàvà sửsử dụngdụng cáccác nguồnnguồn vốn,vốn, tàitài sảnsản
củacủa hệhệ thốngthống quảnquản lýlý nhằmnhằm đđạtạt mụcmục tiêutiêu đđềề
rara
1717
11 33 HoạchHoạch đđịnhịnh vàvà vậnvận hànhhành cáccác côngcông cụcụ quảnquản lýlý
11 33 11 HoạchHoạch đđịnhịnh cáccác côngcông cụcụ quảnquản lýlý
–– CácCác yếuyếu tốtố táctác đđộngộng::
YếuYếu tốtố kháchkhách quanquan:: SựSự biếnbiến đđổiổi củacủa đđốiối ttưượngợng quảnquản lý,lý,
sựsự phátphát triểntriển củacủa khoakhoa họchọc côngcông nghệnghệ;; sựsự thaythay đđổiổi
củacủa môimôi trtrưườngờng kinhkinh tế,tế, chínhchính trị,trị, vvăănn hoáhoá trongtrong vàvà
ngoaìngoaì nnưướcớc

YếuYếu tốtố chủchủ quanquan:: MongMong muốnmuốn đđạtạt đưđượcợc cáccác mụcmục tiêutiêu
quảnquản lýlý;; nhậnnhận thứcthức quiqui luậtluật kháchkhách quanquan,, trìnhtrình đđộ,ộ,
nnăăngng lựclực củacủa cáccác nhànhà hoạchhoạch đđịnhịnh côngcông cụcụ
YếuYếu tốtố bênbên trongtrong hệhệ thốngthống :: concon ngngưười,ời, đđiềuiều kiệnkiện ccơơ sởsở
vậtvật chất,chất, cáccác giágiá trịtrị vvăănn hoáhoá tinhtinh thầnthần củacủa hệhệ thốngthống
(tiềm(tiềm lựclực))
1818
CácCác yếuyếu tốtố bênbên ngoàingoài hệhệ thốngthống môimôi trtrưườngờng pháppháp
lý,lý, môimôi trtrưườngờng kinhkinh tếtế xãxã hộihội
YếuYếu tốtố vậtvật chấtchất:: hệhệ thốngthống máymáy mócmóc côngcông nghệ,nghệ, ccơơ
sởsở vậtvật chất,chất, vốnvốn ,, nguồnnguồn lựclực concon ngngưườiời
YếuYếu tốtố tinhtinh thầnthần:: thểthể chếchế chínhchính trị,trị, lýlý ttưưởng,ởng, luậtluật
pháp,pháp, dândân trí,trí, đđờiời sốngsống vvăănn hoáhoá tinhtinh thầnthần củacủa concon
ngngưườiời trongtrong tổtổ chứcchức
YếuYếu tốtố truyềntruyền thốngthống dândân tộc,tộc, tậptập quán,quán, vvăănn hoáhoá
1919
YêuYêu cầucầu đđốiối vớivới hệhệ thốngthống côngcông cụcụ quảnquản lýlý::
 CóCó ccăănn cứcứ khoakhoa họchọc:: đưđượcợc luậnluận chứngchứng vềvề mặtmặt
khoakhoa học,học, đưđượcợc kiểmkiểm nghiệmnghiệm vềvề thựcthực tiễntiễn

CóCó tínhtính khảkhả thithi vàvà hiệuhiệu quảquả:: pphùhù hợp,hợp, sátsát hợphợp vớivới
thựcthực tếtế KTKT XHXH củacủa đđấtất nnưước,ớc, củacủa ngành,ngành, lĩnhlĩnh
vựcvực

BảoBảo đđảmảm tínhtính ổnổn đđịnhịnh ttươươngng đđốiối củacủa hệhệ thốngthống
côngcông cụcụ ,, cócó xuxu hhưướngớng phátphát triểntriển vàvà hoànhoàn thiệnthiện

PhùPhù hợphợp vớivới khảkhả nnăăng,ng, trìnhtrình đđộộ củacủa cáncán bộbộ quảnquản
lýlý
2020

11 33 22 VậnVận hànhhành cáccác côngcông cụcụ quảnquản lýlý
CácCác yếuyếu tốtố táctác đđộngộng::
MôiMôi trtrưườngờng pháppháp lýlý:: pháppháp luậtluật đđồngồng bộ,bộ, nghiêmnghiêm
minhminh làlà môimôi trtrưườngờng tốttốt chocho vậnvận hànhhành côngcông cụcụ
quảnquản lýlý vàvà ngngưượcợc lạilại
TrìnhTrình đđộộ dândân trítrí:: khảkhả nnăăngng amam hiểuhiểu chủchủ trtrươương,ng,
chínhchính sách,sách, pháppháp luậtluật vàvà côngcông cụcụ quảnquản lýlý củacủa
ngngưườiời dândân
NNăăngng lựclực sửsử dụngdụng côngcông cụcụ quảnquản lýlý củacủa cáncán bộbộ
quảnquản lýlý làlà yếuyếu tốtố quyếtquyết đđịnhịnh vậnvận hànhhành côngcông cụcụ
quảnquản lýlý
2121
––YêuYêu cầucầu đđốiối vớivới vậnvận hànhhành hệhệ thốngthống
côngcông cụcụ QLQL
BảoBảo đđảmảm tínhtính nhấtnhất quánquán giữagiữa
cáccác côngcông cụcụ quảnquản lýlý ởở cáccác khâu,khâu,
cáccác cấp,cấp, cáccác ngànhngành quảnquản lýlý tránhtránh
tìnhtình trạngtrạng rốirối lọanlọan
BBảoảo đđảmảm sựsự đđồngồng bộ,bộ, thốngthống
nhấtnhất táctác đđộngộng cùngcùng chiềuchiều giữagiữa
cáccác côngcông cụcụ quảnquản lýlý
2222
BảoBảo đđảmảm kếtkết hợphợp tậptập trungtrung thốngthống nhấtnhất
vớivới tínhtính chủchủ đđộngộng sángsáng tạotạo,, tránhtránh tìnhtình
trạngtrạng tậptập trungtrung caocao đđộộ ởở cấpcấp trungtrung
ươươngng
BảoBảo đđảmảm yêuyêu cầucầu kịpkịp thời,thời, đđúngúng thờithời
đđiểmiểm
BốBố trítrí đđúngúng cáncán bộbộ cócó đđủủ nnăăngng lựclực vậnvận
hànhhành côngcông cụcụ quảnquản lýlý

2323
11 44 ĐổiĐổi mớimới vàvà nângnâng caocao nnăăngng lựclực vậnvận hànhhành hệhệ thốngthống
côngcông cụcụ quảnquản lýlý ởở nnưướcớc tata hiệnhiện naynay
YêuYêu cầucầu kháchkhách quanquan
–– ĐốiĐối ttưượngợng quảnquản lýlý luônluôn vậnvận đđộngộng vàvà biếnbiến đđổiổi >>
vậnvận hànhhành côngcông cụcụ quảnquản lýlý biếnbiến đđổiổi chocho phùphù hợphợp
–– ThựcThực trạngtrạng vậnvận hànhhành côngcông cụcụ quảnquản lýlý ởở nnưướcớc tata
cócó nhiềunhiều mặtmặt khôngkhông phùphù hợphợp dẫndẫn đđếnến cảncản trởtrở
hoạthoạt đđộngộng quảnquản lýlý đđòiòi hỏihỏi phảiphải đđổiổi mới,mới, hoànhoàn
thiệnthiện
MôiMôi trtrưườngờng quảnquản lýlý luônluôn biếnbiến đđổiổi (ngành(ngành nghềnghề
mới,mới, lĩnhlĩnh vựcvực mới,mới, ccơơ chếchế thịthị trtrưường,ờng, hộihội nhậpnhập
quốcquốc tế)tế) >> đđổiổi mớimới vậnvận hànhhành côngcông cụcụ quảnquản lýlý
2424
–– TổTổ chứcchức hhưướngớng dẫn,dẫn, tuyêntuyên truyền,truyền, giáogiáo dục,dục,
kiểmkiểm tratra,, thanhthanh tratra việcviệc vậnvận dụngdụng vàvà thựcthực thithi
cáccác côngcông cụcụ,, chínhchính sáchsách quảnquản lý,lý, bảobảo đđảmảm vậnvận
hànhhành thôngthông suốt,suốt, cócó hiệuhiệu quảquả
–– NNângâng caocao trìnhtrình đđộộ nnăăngng lựclực vàvà phẩmphẩm chấtchất cáccác
cáncán bộbộ hoạchhoạch đđịnhịnh vàvà vậnvận hànhhành côngcông cụcụ quảnquản
lýlý bằngbằng cáchcách::

TuyểnTuyển chọnchọn kỹkỹ llưưỡngỡng

ĐàoĐào tạotạo bồibồi ddưưỡngỡng ccơơ bản,bản, cócó hệhệ thốngthống

BốBố trítrí sửsử dụngdụng hợphợp lýlý

ĐãiĐãi ngộngộ thoảthoả đđángáng
2525

PhPh
ươươ
ngng
hh
ưư
ớngớng
đđ
ổiổi
mớimới
vàvà
nângnâng
caocao
nn
ăă
ngng
lựclực
vậnvận
hànhhành
hệhệ
thốngthống côngcông cụcụ quảnquản lýlý
–– ĐổiĐổi mới,mới, hoànhoàn thiệnthiện quiqui trìnhtrình xâyxây dựng,dựng, tạotạo lậplập hệhệ
thốngthống côngcông cụcụ quảnquản lýlý KTKT XHXH nhằmnhằm nângnâng caocao hiệuhiệu
lựclực pháppháp lýlý vàvà phùphù hợphợp vớivới ccơơ chếchế thịthị trtrưườngờng cócó sựsự
quảnquản lýlý củacủa NNNN
–– RàRà soát,soát, phânphân tích,tích, đđánhánh giágiá lạilại hệhệ thốngthống côngcông cụcụ
quảnquản lýlý hiệnhiện hànhhành đđểể mạnhmạnh dạndạn xoáxoá bỏbỏ nhữngnhững côngcông
cụcụ khôngkhông phùphù hợphợp nhấtnhất làlà côngcông cụcụ cáccác chínhchính sách,sách,
cáccác chếchế đđộộ mangmang tínhtính hànhhành chính,chính, tậptập trungtrung baobao
cấpcấp
–– TậpTập trungtrung xâyxây dựngdựng vàvà hoạchhoạch đđịnhịnh hệhệ thốngthống côngcông

cụcụ quảnquản lýlý kinhkinh tếtế xãxã hộihội chủchủ yếuyếu:: pháppháp luật,luật, kếkế
hoạch,hoạch, chínhchính sáchsách kinhkinh tếtế (tài(tài chínhchính tiềntiền tệ,tệ, giágiá cảcả
thịthị trtrưường,ờng, đđầuầu ttưư,, kinhkinh tếtế đđốiối ngoại,ngoại, ),), chínhchính sáchsách
xãxã hộihội (xoá(xoá đđói,ói, giảmgiảm nghèo,nghèo, dândân số,số, yy tế,tế, giáogiáo dụcdục ))