Tuần 12
Tiết 33 Ngày dạy: 09 -11 -2010
ĐẤT NƯỚC - NGUYỄN ĐÌNH THI
DỌN VỀ LÀNG – NÔNG QUỐC CHẤN
I.MỤC TIÊU :
1. Kiến thức:
- Thấy được mạch cảm xúc thơ : từ mùa thu của đất trời suy nghó về mùa thu cách mạng,
niềm vui làm chủ, lòng tự hào về đất nước
- Nắm được đặc điểm nghệ thuật của thơ Nguyễn Đình Thi: dạt dào cảm xúc, có nhiều tìm
tòi, sáng tạo trong hình thức thể hiện theo hướng hiện đại và giàu nhạc điệu.
- Thấy được cuộc sống gian khổ của nhân dân Cao – Bắc – Lạng và tội ác dã man của
thực dân Pháp, niềm vui của nhân dân khi quê hương được giải phóng.
- Cảm nhận được cách diễn đạt riêng vừa cụ thể, vừa sinh động.
2. Kó năng: - Đọc – hiểu thơ trữ tình theo đặc trưng thể loại.
3. Thái độ: Bồi dưỡng tình cảm yêu nước
II. TRỌNG TÂM:
1. Kiến thức:
- Từ mùa thu hiện tại nhớ về mùa thu trong quá khứ.
- Niềm vui sướng, tự hào được làm chủ đất nước và sức mạnh vùng lên của dân tộc.
- Thơ giàu nhạc điệu, nhiều tìm tòi, sáng tạo trong cách lựa chọn từ ngữ, hình ảnh.
- Nỗi thống khổ của nhân dân và tội ác của giặc Pháp ; niềm vui của nhân dân khi quê
hương được giải phóng.
- Ngôn ngữ, hình ảnh thơ có những đặc sắc riêng, vừa sinh động vừa cụ thể, thể hiện cách
cảm nhận riêng của người dân miền núi.
2. Kó năng:
- Đọc – hiểu thơ trữ tình theo đặc trưng thể loại.
III. CHUẨN BỊ
1. GV: Giáo án, SGK,SGV, hướng dẫn chuẩn kiến thức kó năng
2. HS: Đọc sgk và nắm nội dung cơ bản, đònh hướng tìm hiểu các câu hỏi theo các câu
hỏi hướng dẫn học bài.
IV. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

1. Ổn định lớp:
kiểm tra sĩ số:
12A2 12B4
2. Kiểm tra bài cũ:
- Tư tưởng “ Đất Nước của Nhân dân”được thể hiện như thế nào trong đoạn trích?Nhân dân
là người làm ra giá trò văn hóa, vật chất tinh thần cho đất nước
- Nêu vài nét về nghệ thuật ?
GVBM: Nguyễn Mộng Dun
+ Sử dụng chất liệu văn hóa dân gian: ngôn từ, hình ảnh bình dò, dân dã, giàu sức gợi.
+ Giọng điệu thơ biến đổi linh hoạt.
+ Sức truyền cảm lớn từ sự hòa quyện của chất chính luận và chất trữ tình.
- Nêu ý nghóa của văn bản? Một cách cảm nhận mới về đất nước, qua đó khơi dậy lòng yêu
nước, tự hào dân tộc, tự hào về nền văn hóa đậm đà bản sắc Việt Nam.
3. Bài mới
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG CẦN ĐẠT
Hoạt động 1: Tạo tâm thế cho học sinh
Từ đề tài truyền thống và phổ biến: đất nước,
mỗi nhà thơ đều có cách cảm nhận khác nhau.
Nguyễn Khoa Điềm cảm nhận về Đất nước từ
những gì thân thiết gần gũi với cuộc sống con
người . Còn các nhà thơ khác như thế nào? Hôm
nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu bài Đất nước của
Nguyễn Đình Thi và Dọn về làng của Nông
Quốc Chấn.
Hoạt dộng 2: Hướng dẫn HS tìm hiểu về tác
giả, tác phẩm
-GV: Gọi học sinh đọc phần Tiểu dẫn
-GV:Nêu vài nét về tác giả và hoàn cảnh sáng
tác của bài thơ?
-GV: Gọi học sinh đọc diễn cảm văn bản.

Hoạt động 3: Hướng dẫn HS đọc hiểu văn bản
Văn bản 1
-GV: Phân tích 7 câu thơ đầu?
- GV: Tác giả miêu tả mùa thu ở Hà Nội như thế
nào? Qua những hình ảnh nào?Tâm trạng của tác
giả như thế nào?
- GV: Tác giả miêu tả mùa thu ở Việt Bắc như
thế nào? Qua những hình ảnh nào?Tâm trạng của
tác giả ra sao?
- GV:Tìm những câu thơ thể hiện tội ác của kẻ
thù?
- GV:Sức mạnh dân tộc biểu hiện qua hình ảnh
khát quát nào?
-GV: Nêu vài nét về nghệ thuật của văn bản?
- GV: trình bày ý nghóa của văn bản?
- GV: Trình bày vài nét về tác giả và hoàn cảnh
A. Đất nước – Nguyễn Đình Thi
I.Tìm hiểu chung:
Vài nét về tác giả, hoàn cảnh sáng tác
bài thơ (SGK).
II.Đọc – hiểu văn bản
1/ Nội dung
- Mùa thu gợi nhớ (bảy câu thơ đầu):
Từ mùa thu hiện tại, tác giả đưa ta về
với mùa thu Hà Nội trước Cách mạng
tháng Tám. Những hình ảnh “sáng mát
trong”, “ hương cốm mới”, những cảm
giác “ chớm lạnh”, âm thanh “ xao
xác”,… những câu thơ đậm màu sắc hội
họa và giàu nhạc điệu, nhân vật trữ

tình thoáng nỗi buồn, lưu luyến nhưng
vẫn quyết tâm ra đi.
- Mùa thu hiện tại: Những hình ảnh “
trời thu thay áo mới”, “ trời xanh”, “
núi rừng”, “ ruộng đồng”, “ dòng
sông”,… cho ta thấy được mùa thu cách
mạng mang niềm vui đến cho con
người. Con người được làm chủ. Nhân
vật trữ tình gắn bó với vận mệnh của
dân tộc, vui buồn cùng đất nước.
- Sức mạnh vùng lên của đất nước:
cảm nhận sức mạnh dân tộc được dồn
nén, tích tụ đã quật khởi vùng lên. Chú
ý những câu thơ diễn tả những tội ác
mà kẻ thù gây ra. Sức mạnh dân tộc
biểu hiện qua hình ảnh khát quát “ Ôm
đất nước những người áo vải – Rũ bùn
GVBM: Nguyễn Mộng Dun
sáng tác bài thơ?
Văn bản 2
-GV: Cuộc sống khổ nhục của nhân dân Cao –
Bắc – Lạng, tội ác của giặc được tác giả thể hiện
như thế nào?Tìm câu thơ minh họa.
-HS:Cuộc sống cay đắng đủ mùi (Mấy năm qua
qn tết tháng giêng, qn rằm tháng bảy - Chạy
hết núi lại khe cay đắng đủ mùi, Cơn sấm sét lán
sụp xuống nát cửa - Đường đi lại vắt bám đầy
chân)
- Tội ác của giặc:
+ Súng nổ kìa

trong túi
+ Giặc đã bắt
nằm trên mặt đất.
+ Khơng ván, khơng người
liệm thân cho bố.
 Đốt nhà, cướp của, coi rẻ sinh mạng của nhân
dân.
- Lòng căm thù giặc sâu sắc của nhân dân Cao -
Bắc - Lạng:
Mày sẽ chết! Thằng giặc Pháp hung tàn
Băm thịt xương mày, tao mới hả!
-GV:Niềm vui khi được giải phóng, tác giả thể
hiện như thế nào?
-HS:Được thể hiện bằng một phong cách riêng,
mang đậm màu sắc tư duy của người miền núi:
- Bố cục giản dị:
+ Mở đầu bài thơ là những cảm xúc diễn tả niềm
vui Cao - Bắc - Lạng được giải phóng.
+ Tiếp theo là nỗi buồn tủi, xót xa, căm giận bọn
thực dân Pháp gieo rắc tội ác trên q hương.
+ Đoạn kết: Trở lại với niềm vui hân hoan vì từ
nay q hương được giải phóng.
- Cách thể hiện niềm vui mang phong cách riêng:
Lối nói cụ thể, giàu hình ảnh: Người đơng như
kiến, súng đầy như củi, Đường cái kêu vang tiếng
ơ tơ nhà lá.
- GV: Nêu vài nét về nghệ thuật của văn bản?
- GV: nêu ý nghóa của văn bản?
đứng dậy sáng lòa”.
- Sự thống nhất, gắn bó giữa tình yêu

lứa đôi và tình yêu đất nước, lí tưởng.
b/ Nghệ thuật:
Thơ giàu nhạc điệu, hình ảnh, cảm
xúc.
c/ Ý nghóa văn bản
Từ mùa thu của thiên nhiên, nhà thơ
thể hiện niềm vui sướng, tự hào của
con người được làm chủ đất nước và
khẳng đònh sức sống của dân tộc.
B. Dọn về làng – Nông Quốc Chấn
I.Tìm hiểu chung:
Vài nét về tác giả và hoàn cảnh, mục
đích sáng tác bài thơ(SGK)
II.Đọc – hiểu văn bản:
1. Nội dung:
- Cuộc sống khổ nhục của nhân dân
Cao – Bắc – Lạng
+ Tội ác của giặc: cướp phá, bắn giết,
cuộc sống li tán.
+ Nỗi khổ của nhân dân do tội ác của
kẻ thù gây ra.
- Niềm vui khi được giải phóng: Những
câu thơ diễn tả niềm vui, những hình
ảnh so sánh, tâm trạng của nhân vật trữ
tình.
2/ Nghệ thuật:
Lựa chọn từ ngữ, cách nói của đồng
bào các dân tộc.
3/ Ý nghóa văn bản:
Hình ảnh quê hương Cao – Bắc –

Lạng trong những năm kháng chiến
chống thực dân Pháp đau thương mà
anh dũng.
4. Củng cố, luyện tập:
GVBM: Nguyễn Mộng Dun
- Trình bày ý nghóa 2 văn bản? + Từ mùa thu của thiên nhiên, nhà thơ thể hiện niềm vui
sướng, tự hào của con người được làm chủ đất nước và khẳng đònh sức sống của dân tộc.
+ Hình ảnh quê hương Cao – Bắc – Lạng trong những năm kháng chiến chống thực dân
Pháp đau thương mà anh dũng.
5. Hướng dẫn tự học:
- Đối với bài học ở tiết này: - Trình bày ý nghóa 2 văn bản? Tình cảm của tác giả đối với
quê hương , đất nước như thế nào?
- Đối với bài học ở tiết học tiếp theo:
- Chuẩn bị bài mới: Đọc thêm : Tiếng hát con tàu, Đò Lèn
- Trả lời câu hỏi sau các văn bản đọc thêm.
V. Rút kinh nghiệm:
GVBM: Nguyễn Mộng Dun