V Ậ
T L Ý 9
TRÖÔØNG THCS CAÙT HANH
TRÖÔØNG THCS CAÙT HANH
GD
PHÙ CÁT
Chúc các em học tập tốt
Chúc các em học tập tốt

Câu 1) Cách nhận biết một thấu kính hội tụ?
Câu 2) Trình bày đường truyền 3 tia sáng đặc biệt qua
thấu kính hội tụ?
TRẢ LỜI
Câu 1) TKHT có phần rìa mỏng hơn phần giữa, chùm
tia tới song song trục chính thì chùm tia ló hội tụ
tại tiêu điểm của thấu kính
Câu 2)
– Tia tới qua quang tâm thì tia ló truyền thẳng
_ Tia tới song song trục chính thì tia ló qua tiêu điểm
_ Tia tới qua tiêu điểm thì tia ló song song trục chính

F
F'
F'
F
F
F'
Các tia sáng đặc biệt truyền qua thấu kính hội tụ
Tia tới song song
với trục chính , tia

ló truyền qua tiêu
điểm
Tia tới truyền qua
tiêu điểm , tia ló
song song với trục
chính
Tia tới truyền qua
Quang tâm, tia ló
tiếp tục truyền
thẳng
TH NGHIEM
MO PHONG

Chúng ta đã biết rõ bản chất
của một thấu kính hội tụ và biết
được các đường truyền của các
tia sáng đặt biệt đi qua thấu kính
hội tụ . Và bài hôm nay chúng ta
sẽ tìm hiểu m t s ng d ng ộ ố ứ ụ
c a sự tạo ảnh qua thấu kính ủ
trong cuộc sống :
MỘT SỐ HÌNH ẢNH ỨNG DỤNG CÁCH TẠO ẢNH
CỦA VẬT QUA THẤU KÍNH HỘI TỤ










































































































































































MẮT
LÃO
MẮT
CẬN

MAÙY AÛNH
MAÉT


Hãy làm thí nghiệm và
hoàn thành 3 câu C1,C2,C3 vào
bảng 1 SGK cho 3 trường hợp :
a)Đặt vật ngoài khoảng tiêu cự.
+Đặt vật rất xa thấu kính
+Dòch vật vào gần TK hơn
b)Đặt vật trong khoảng tiêu cự.
TKHT-ẢNH CỦA VẬT TẠO BỢI TK HTTiết 47
1/ Thí nghiệm: Quan sát
ảnh của vật tạo bỡi TKHT.Bố
trí TN theo hình 43.2
I.ĐẶT ĐIỂM ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỢI TKHT

HẾT GIỜ

* TiÕn hµnh TN theo tỉ ( 5 phót )* TiÕn hµnh TN theo tỉ ( 5 phót )

1)Vật đặt ngoài khoảng tiêu cự:
-Ảnh thật hay ảnh ảo? Cùng chiều hay ngược
chiều với vật?
 nh thật ngược chiều với vật,nằm tại tiêu điểm
thấu kính
F

F

f
f
a) Vật đặt ở rất xa thấu kính:
Bộ thí nghiệm ảo minh hoạ cho 4 trường hợp

d > 2f
C1)
-Ảnh thật, ngược chiều với vật, nhỏ hơn vật
F

F

0
Vật đặt cách thấu kính 1 khoảng d > 2f:
Bộ thí nghiệm ảo minh hoạ cho 4 trường hợp

C2)
- nh thật, ngược chiều với vật lớn hơn
vật

F

F

f
d
Dòch chuyển vật lại gần thấu kính
cách TK 1 khoảng d: f< d< 2f
Bộ thí nghiệm ảo minh hoạ cho 4 trường hợp

C3)
b) Đặt vật trong khoảng tiêu cự:Dòch chuyển vật lại gần thấu
kính cách thấu kính 1 khoảng d: d< f
- nh không hứng được trên màn, ảnh này là ảnh ảo
F

f
d
F

Bộ thí nghiệm ảo minh hoạ cho 4 trường hợp

d = 2f
C1)
-Ảnh thật, ngược chiều với vật, l n b ng vậtớ ằ
F

F

0

Vật đặt cách thấu kính 1 khoảng d = 2f:
Bộ thí nghiệm ảo minh hoạ cho 4 trường hợp

K.Quả
LầnTN
Khoảng cách
từ vật đến TK
Ảnh
thật
hay ảo
Cùng hay
ngược
chiều
Lớn hay
nhỏ hơn
vật
1
Vật rất xa
TK
2 d > 2f
3 f < d < 2f
4 d < f
♦ B NG IẢ
Tiết 47
I.ĐẶT ĐIỂM ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỢI TKHT

1. Thí nghi mệ
Cùng chiều
Ngược chiều
Ngược chiều

Ngược chiều
Lớn hơn
Lớn hơn
Nhỏ hơn
Nhỏ hơnThật
Thật
Thật
Ảo
TKHT-ẢNH CỦA VẬT TẠO BỢI TK HT

CHÚ Ý:
Một điểm sáng nằm ngay trên trục chính, ở rất xa thấu
kính, cho ảnh tại tiêu điểm của thấu kính
Vật vuông góc trục chính của thấu kính cho ảnh cũng
vuông góc với trục chính
1/Dựng ảnh của 1 điểm sáng tạo bởi thấu kính hội tụ


F
F
/
S


S
/
Từ S dựng 2 trong 3 tia đặc biệt đến TK, giao điểm 2
tia ló S
/
là ảnh của S

C4)
Tiết 47
I.ĐẶT ĐIỂM ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỢI TKHT

II.CÁCH DỰNG ẢNH
TKHT-ẢNH CỦA VẬT TẠO BỢI TK HT

a) Trường hợp 1: d > f ,vật nằm ngoài khoảng tiêu cự (d = OA ,
f = OF )
 
F
F
/
O
A
B
B
/
A
/
Khi d = 36cm > f = 12cm ảnh A
/
B
/
là ảnh thật,
ngược chiều, ảnh nhỏ hơn vật .
Nhận xét tính chất ảnh, độ lớn và chiều so với vật AB?
 Dựng ảnh B
/
của B rồi hạ đường vuông góc với trục

chính tại A
/
, A
/
B
/
là ảnh tạo bởi vật AB
C5 )
Tiết 47
I.ĐẶT ĐIỂM ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỢI TKHT

II.CÁCH DỰNG ẢNH : 2/Dựng ảnh của vật sáng AB
TKHT-ẢNH CỦA VẬT TẠO BỢI TK HT

b) Trường hợp 2: d< f ( Vật đặt trong khoảng tiêu cự)
 
F
F
/
O
A
B
B
/
A
/
Nhận xét tính chất ảnh, chiều, độ lớn, so với vật AB?
Ảnh A
/
B

/
là ảnh ảo, cùng chiều với vật và lớn hơn vật.
Tiết 47
I.ĐẶT ĐIỂM ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỢI TKHT

II.CÁCH DỰNG ẢNH : 2/Dựng ảnh của vật sáng AB
TKHT-ẢNH CỦA VẬT TẠO BỢI TK HT

a) Trường hợp 1: d > f (d = OA , f = OF )
 
F
F
/
O
A
B
B
/
A
/
Gọi OA = d, OA
/
= d
/
,OF = OF
/
= f Dùng các tam giác đồng dạng
AOB và A
/
OB

/
, IOF
/
và B
/
A
/
F
/.
Ta chứng minh được công thức:
d
d
AB
BA
′
=
′′
ddf
′
+=
111
(1) (2)
Từ (1) A
/
B
/
= AB.d
/
/d
=1. 18/ 36= 0,5 cm

Từ (2) d
/
= df / d-f
= 36.12/ 36-12 = 18cm
III. VẬN DỤNG: C6
TKHT-ẢNH CỦA VẬT TẠO BỢI TK HT

b) Trường hợp 2: d< f
 
F
F
/
O
A
B
B
/
A
/
I
Dùng các tam giác đồng dạng ta cũng chứng minh được các
công thức:
d
d
AB
BA
′
=
′′
(1)

ddf
′
−=
111
(2)
Từ(2) d
/
= df / f – d
= 8.12/ 12- 8= 24cm
Từ (1) A
/
B
/
=AB.d
/
/d
= 1.24 / 8 = 3cm.
III. VẬN DỤNG: C6

C7)
Khi dòch chuyển thấu kính từ từ ra xa trang
sách,ảnh của dòng chữ quan sát qua thấu kính cùng
chiều và to hơn dòng chữ thật trên trang sách. Đó là
ảnh ảo tạo bởi TKHT.
Khi dòch chuyển thấu kính ra xa một khoảng
cách nhất đònh nào đó, ta nhìn thấy ảnh của dòng
chữ ngược chiều với vật Đó là ảnh thật của dòng
chữ tạo bởi TKHT.
Qua bài tập trên ta nhận xét tính chất ảnh của TKHT:
nh thật luôn ngược chiều với vật.

nh ảo luôn cùng chiều với vật và lớn hơn vật
III. VẬN DỤNG:
Theo dõi minh hoạ cách dựng ảnh của điểm và
vật trước thấu kính hội tụ qua các trang sau :

F
F’
A
A’
F
F’
A
A’
B
B’
Dùng ¶nh cña vËt qua thÊu kÝnh héi tô
Dùng ¶nh cña mét ®iÓm
Dùng ¶nh cña mét VËt


F
F’
A
B
A’
B’

F
F’
A

B
B’
A’


F
F’
A
B

CÂU 4
Ảnh ảo TKHT có
tính chất gì?
A) Cùng chiều,lớn hơn vật
B) Cùng chiều, nhỏ hơn vật
C) Ngược chiều,lớn hơn vật
D) Ngược chiều ,nhỏ hơn vật
CÂU 2
TKHT cho ảnh thât
nhỏ hơn vât khi:
A) d > f
B) 2 f < d
C) d < f
D) f<d < 2f
CÂU 3
Khi nào thấu kính HT
cho ảnh ảo?
A) d > f
B) f< d <2 f
C) d < f

D) d > 2f
CÂU 1
Khi nào thấu kính HT
cho ảnh thật?
A) Vật nằm trong khoảng tiêu cự TK
B) Vật đặt vuông góc truc chính
C) Vật đặt rất gần thấu kính
D) Vật nằm ngoài khoảng tiêu cự TK


 CÂU HỎI:
•
1) Khi nào TKHT cho ảnh thật, ảnh ảo?
•
2) Tính chất ảnh của thấu kính hội tụ?

 DẶN DÒ:
•
1- Đọc phần có thể em chưa biết
•
2- Làm bài tập sách bài tập bài 43.
•
3- Chứng minh các công thức (1) (2) về thấu
kính hội tụ.

TRÖÔØNG THCS CAÙT HANHTRÖÔØNG THCS CAÙT HANH
Hãy hít sâu vào khi mình bực bội.
Khi chú ý đến hơi thở
thì nỗi bức tức đã vơi đi một nửa rồi.