Di p Minh Châuệ
Gi i thi u s l cớ ệ ơ ượ
Di p Minh Châu (10 tháng 2 năm 1919 - ệ
12 tháng 7 năm 2002) là ho sĩ, điêu kh c ạ ắ
gia Vi t Nam. Ông đ c nh n Gi i ệ ượ ậ ả
th ng H Chí Minh v văn h c ngh ưở ồ ề ọ ệ
thu t (đ t 1 - 1996).ậ ợ
1.ti u s và s nghi pể ử ự ệ
Th i kỳ đ uờ ầ
Ông sinh năm 1919 t i làng chi u xã Nh n Th nh, huy n Gi ng Trôm, ạ ế ơ ạ ệ ồ
t nh B n Tre nay thu c th xã B n Tre, trong m t gia đình nông dân. ỉ ế ộ ị ế ộ
Ngay t nh , ông đã ham mê v , n i ti ng v gi i và đ c các b n g i ừ ỏ ẽ ổ ế ẽ ỏ ượ ạ ọ
là Châu "v " .Năm 15 tu i, ông v nhà giúp gia đình và g p Hoàng ẽ ổ ề ặ
Tuy n, tác gi b c tranh T th i, và v n gi ni m đam mê ngh thu t. ể ả ứ ứ ờ ẫ ữ ề ệ ậ
Ông ra Hà N i, theo h c l p d b tr ng M thu t Đông D ng, làm ộ ọ ớ ự ị ườ ỹ ậ ươ
thuê đ ki m s ng. H c đ c m t năm, ông tr v quê nhà .ể ế ố ọ ượ ộ ở ề
Năm 1940, ông đ th khoa kì thi tuy n Tr ng Cao đ ng M thu t ỗ ủ ể ườ ẳ ỹ ậ
Đông D ng. Đ có ti n đóng h c phí, ông ti p t c làm thêm ngh ươ ể ề ọ ế ụ ề
v phông màn cho các gánh hát Hà N i. Năm 1942, m t s tranh c a ẽ ở ộ ộ ố ủ
ông nh Trăng thu, Nh mong, H ng s c đã gây đ c s chú ý c a ư ớ ươ ắ ượ ự ủ
gi i m thu t. Ông đã giành các gi i th ng t i Tri n lãm M thu t ớ ỹ ậ ả ưở ạ ể ỹ ậ
Toàn qu c nh : huy ch ng đ ng cho tranh Văn Mi u (1942), huy ố ư ươ ồ ế
ch ng b c cho b c tranh l a C u Nguy n (1943) .Ông tham gia ươ ạ ứ ụ ầ ệ
phong trào sinh viên yêu n c. Ông v a tham gia phong trào truy n bá ướ ừ ề
ch Qu c ng , v a v bìa cho các b n nh c yêu n c c a L u H u ữ ố ữ ừ ẽ ả ạ ướ ủ ư ữ
Ph c, thi t k m thu t cho các đêm di n c a ban k ch T ng h i ướ ế ế ỹ ậ ễ ủ ị ổ ộ
sinh viên Hà N i. Tuy nhiên, ông đã không t t nghi p tr ng M ộ ố ệ ườ ỹ
thu t do Nh t đ o chính Pháp. Ông tr v quê nhà, ti p t c v tranh, ậ ậ ả ở ề ế ụ ẽ
t ch c tri n lãm B n Tre và M Tho, l y ti n giúp n n đói mi n ổ ứ ể ở ế ỹ ấ ề ạ ở ề
B c. Ông tham gia vào Thanh niên ti n phong và tham gia c p chính ắ ề ướ
quy n t i th xã B n Tre.ề ạ ị ế
Tham gia kháng chi nế
Kháng chi n ch ng Pháp bùng n , ông làm tr ng ban tr gian huy n Châu Thành, B n Tre. Ông ghi l i trong H i kí c a ế ố ổ ưở ừ ệ ế ạ ồ ủ
mình: "H n dân t c dâng cao trong tôi, tôi vào nhà x p bút màu g i má tôi c t giùm, tôi xé gi y thông hành, gi y thu thân r i ậ ộ ế ử ấ ấ ấ ế ồ
đi lãnh m i công tác mà cách m ng giao phó" [4]. Cu i năm 1946, ông chuy n v liên khu 8, tr thành phóng viên. Ông đi theo ọ ạ ố ể ề ở
V qu c đoàn t i nhi u n i nh Gò Công, M Tho, B n Tre, Sa Đéc, vùng Đ ng Tháp M i, ghi l i nhi u b c tranh v ệ ố ớ ề ơ ư ỹ ế ồ ườ ạ ề ứ ề
nh ng c nh lao đ ng, s n xu t, chi n đ u nh Phong c nh Đ ng Tháp M i, L p h c bình dân trong lán ven r ng, Qua ữ ả ộ ả ấ ế ấ ư ả ồ ườ ớ ọ ừ
r ng Lá, Du kích qua làng, Chi n sĩ r lau Trong th i gian này, ông đ c bi t t i v i b c Chi n sĩ Lê H ng S n hy sinh lúc ừ ế ẽ ờ ượ ế ớ ớ ứ ế ồ ơ
xung phong (1947), v t i Vàm N c Trong (M Cày), b ng chính máu c a ng i chi n sĩ hy sinh [1] và b c tranh Bác H và ẽ ạ ướ ỏ ằ ủ ườ ế ứ ồ
3 thi u nhi Trung Nam B c v b ng chính máu c a mình [4]. B c tranh Bác H đ c v trên l a, và ông đã g i m t b c th ế ắ ẽ ằ ủ ứ ồ ượ ẽ ụ ử ộ ứ ư
cho Ch t ch H Chí Minh (trong b c th ông g i Ch t ch b ng Cha) bày t khát v ng hòa bình và gi i phóng dân t c.ủ ị ồ ứ ư ọ ủ ị ằ ỏ ọ ả ộ
T H A M G I A K H Á N G C H I NẾ
Năm 1949, ông đ c chuy n v công tác t i Vi n Văn hóa kháng chi n Nam B ượ ể ề ạ ệ ế ộ
do giáo s Hoàng Xuân Nh làm Giám đ c t i khu 9. Gi a năm 1950, ông tr ra ư ị ố ạ ữ ở
Vi t B c, đi t Nam B sang Campuchia, Thái Lan r i Trung Qu c t i Vi t B c m t ệ ắ ừ ộ ồ ố ớ ệ ắ ấ
8 tháng. Ông Vi t B c h n 6 tháng, s ng g n ch t ch H Chí Minh. đây ông đã ở ệ ắ ơ ố ầ ủ ị ồ Ở
v h n 30 b c tranh đ tài Bác H nh B c c nhà Bác trên đ i (l a – 1951), Bác ẽ ơ ứ ề ồ ư ố ụ ồ ụ
làm vi c nhà sàn Vi t B c (s n d u – 1951), Bác câu cá bên b su i (s n d u – ệ ở ệ ắ ơ ầ ờ ố ơ ầ
1951), Ánh n ng tr a tr c sân nhà Bác (s n d u – 1951) ắ ư ướ ơ ầ
Sau 1951
Năm 1952, ông đ c c sang h c điêu kh c Vi n Hàn lâm M thu t Ti p ượ ử ọ ắ ệ ỹ ậ ệ
Kh c. Tr c khi v n c, ông còn đ n nghiên c u v ngh thu t t ng đài ắ ướ ề ướ ế ứ ề ệ ậ ượ ở
Liên Xô và n Đ trong nhi u tháng. Năm 1956, ông tr thành gi ng viên Ấ ộ ề ở ả
tr ng M thu t Vi t Nam cho đ n ngày th ng nh t đ t n c năm 1975. Ông ườ ỹ ậ ệ ế ố ấ ấ ướ
tu nghi p t i n Đ m t năm (1957). Trong th i gian đó, ông v n ti p t c sáng ệ ạ Ấ ộ ộ ờ ẫ ế ụ
tác v i hàng lo t tác ph m đ tài anh hùng cách m ng nh Võ Th Sáu tr c ớ ạ ẩ ề ạ ư ị ướ
quân thù, Lòng ng i mi n Nam, Căm thù Phú L i, Mi n Nam b t khu t, Mi n ườ ề ợ ề ấ ấ ề
Nam thành đ ng, Ng i m Vi t Nam ồ ườ ẹ ệ
SAU 1951
Sau 1975, ông tr v Thành ph H Chí Minh, ti p t c sáng t o và giúp ở ề ố ồ ế ụ ạ
đ nhi u ngh sĩ tr . Lúc cu i đ i, ông đã hoàn thành tác ph m Bác H ỡ ề ệ ẻ ố ờ ẩ ồ
bên su i Lê-nin b ng th ch cao và Bác H v i thi u nhi b ng đ ng đ t ố ằ ạ ồ ớ ế ằ ồ ặ
tr c tr s y ban nhân dân Thành ph H Chí Minh [1]. Ông t ng gi ướ ụ ở Ủ ố ồ ừ ữ
ch c Ch t ch danh d H i M Thu t Thành ph H Chí Minh, gi ng ứ ủ ị ự ộ ỹ ậ ố ồ ả
viên tr ng Cao đ ng M thu t Vi t Nam, y viên th ng v Ban ch p ườ ẳ ỹ ậ ệ Ủ ườ ụ ấ
hành H i M thu t Vi t Nam, Ch t ch H i M Thu t Thành ph H Chí ộ ỹ ậ ệ ủ ị ộ ỹ ậ ố ồ
Minh.
SAU 1951
Ông qua đ i ngày 12 tháng 7 năm 2002 t i thành ph H ờ ạ ố ồ
Chí Minh, h ng th 83 tu i. Gia đình ông đã m nhà l u ưở ọ ổ ở ư
ni m mang tên ông đ t ng nh t i ông.ệ ể ưở ớ ớ
Năm 1996, nhà n c trao t ng ông gi i th ng H Chí ướ ặ ả ưở ồ
Minh v văn h c ngh thu t.ề ọ ệ ậ
2.Tác ph mẩ
Ông đã sáng t o hàng ngàn b c tranh và t ng, m t s b o tàng th gi i nh ạ ứ ượ ộ ố ở ả ế ớ ư
Ti p Kh c, Liên Xô, n Đ . Đ tài Bác H ông có h n 200 tác ph m. Nh ng tác ệ ắ Ấ ộ ề ồ ơ ẩ ữ
ph m n i ti ng c a ông là :ẩ ổ ế ủ
•
Bác H và ba em thi u nhi Trung -Nam -B c. (Tranh l a v b ng máu 1947).ồ ế ắ ụ ẽ ằ
•
Bác H câu cá Vi t B c (tranh s n d u 100 cm x 70)ồ ở ệ ắ ơ ầ
•
Võ Th Sáu (t ng tròn)ị ượ
•
Lòng ng i mi n Nam (t ng tròn)ườ ề ượ
•
Mi n Nam trên đ t B c (t ng tròn)ề ấ ắ ượ
•
Phú L i (t ng tròn)ợ ượ
•
H ng sen (t ng tròn)ươ ượ
•
Bác H Vi t B c (t ng đ ng - 1990)ồ ở ệ ắ ượ ồ
•
T ng đài Bác H b ng đá hoa c ng cao h n 8m, 180 t n (1993), d ng t i ượ ồ ằ ươ ơ ấ ự ạ
công viên 23/9 c a thành ph H Chí Minh (năm 1997) đ c xem là t ng ủ ố ồ ượ ượ
chân dung l n nh t Vi t Nam t tr c đ n nay [6].ớ ấ ệ ừ ướ ế
•
T ng đài Tr ng Đ nh (đá hoa c ng - cao 8m n ng 80 t n)ượ ươ ị ươ ặ ấ
•
T ng Bác H bên su i Lê-nin b ng th ch cao và Bác H v i thi u nhi b ng ượ ồ ố ằ ạ ồ ớ ế ằ
đ ng đ t tr c tr s U ban nhân dân TP H Chí Minh.ồ ặ ướ ụ ở ỷ ồ
M T S TÁC PH MỘ Ố Ẩ
Bác H và ba em thi u ồ ế
nhi Trung -Nam -B c. ắ
(Tranh l a v b ng máu ụ ẽ ằ
1947).
Click icon to add picture
T ng "Bác H v i ượ ồ ớ
thi u nhi" c a Di p ế ủ ệ
Minh Châu đ c đ t ượ ặ
tr c tr s UBND ướ ụ ở
TP HCM
3.TRI N LÃMỂ
Ông đã t ng tham d h n 50 tri n ừ ự ơ ể
lãm cá nhân và t p th trong và ngoài ậ ể
n c. Trong đó g m có :ướ ồ
Tri n lãm M thu t toàn qu c năm 1942 và 1943 (giành huy ch ng đ ng ể ỹ ậ ố ươ ồ
và huy ch ng b c)ươ ạ
1946: Tri n lãm tranh tr c cách m ng và kháng chi n t i p B c M Tho.ể ướ ạ ế ạ Ấ ắ ỹ
19/5/1947: Tri n lãm t i Năm Ngàn (Đ ng Tháp M i) nhân ngày sinh ể ạ ồ ườ
nh t Ch t ch H Chí Minh.ậ ủ ị ồ
2/9/1947: Tri n lãm tranh t ng t i xã Thiên H (Đ ng Tháp M i) k ể ượ ạ ộ ồ ườ ỉ
ni m l đ c l p 2 tháng 9ệ ễ ộ ậ
2.9.1948: Tri n lãm m ng l đ c l p t i Ngan D a R ch Giá.ể ừ ễ ộ ậ ạ ừ ạ
1948 - 1949: Tr ng b y nhi u tri n lãm trong vùng kháng chi n Nam B .ư ầ ề ể ế ộ
1951: Tri n lãm tranh chân dung t i Đ i h i Đ ng toàn qu c l n th 2ể ạ ạ ộ ả ố ầ ứ
Tri n lãm cá nhân n c ngoàiể ở ướ
1 tri n lãm cá nhân Ba Lan (1951)ể ở
8 tri n lãm cá nhân t i Ti p Kh c (1951) đ c Chính ph Ti p Kh c mua ể ạ ệ ắ ượ ủ ệ ắ
4 b c cho b o tàng Praha.ứ ả
Tri n lãm cá nhân 100 b c tranh v n Đ t i New Dehli (1957).ể ứ ề Ấ ộ ạ
4.TÍNH CÁCH
Ông là m t con ng i vui tính, l c quan và đ c ộ ườ ạ ượ
nhi u ng i quý m n .Ch t ch n c Nguy n ề ườ ế ủ ị ướ ễ
Minh Tri t đã vi t v ông: "M t con ng i mà ai ế ế ề ộ ườ
ai cũng h t lòng yêu th ng và kính tr ng“.ế ươ ọ