B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH







D TH THANH TRÚC



NH HNG CÁC YU T U VÀO N
NNG SUT NUÔI TÔM SÚ CA NÔNG
H TI HAI HUYN CN GI VÀ NHÀ BÈ










LUN VN THC S KINH T

THÀNH PH H CHÍ MINH - NM 2012
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH






D TH THANH TRÚC


NH HNG CÁC YU T U VÀO N
NNG SUT NUÔI TÔM SÚ CA NÔNG H
TI HAI HUYN CN GI VÀ NHÀ BÈ


CHUYÊN NGÀNH: KINH T PHÁT TRIN
MÃ S: 60.31.05




LUN VN THC S KINH T
NGI HNG DN KHOA HC
P.GS, TS. INH PHI H






THÀNH PH H CHÍ MINH - NM 2012


LI CAM KT


Tôi cam kt rng Lun vn Thc s kinh t vi đ tài: “nh hng các
yu t đu vào đn nng sut nuôi tôm sú ca nông h ti hai huyn Cn
Gi và Nhà Bè” là công trình nghiên cu đc lp, nghiêm túc. Các s liu,
ni dung nghiên cu và kt qu nghiên cu trong lun vn này là hoàn toàn
trung thc và cha tng đc công b trong bt k công trình nghiên cu nào
trc đây


Tp. HCM, ngày 21 tháng 03 nm 2012
TÁC GI





D TH THANH TRÚC
LI CM N

Xin cho tôi gi li chân thành cm n đn:
PGS. TS. inh Phi H, là ngi hng dn khoa hc, đã tn tình hng

dn, truyn đt nhng kin thc mi, b ích giúp tôi hoàn thành đ tài.
Quí thy, cô Khoa Kinh t Phát trin Trng i hc Kinh t Thành
ph H Chí Minh đã trao đi kin thc, ch dn tn tình, to điu kin thun
li cho tôi thc hin đ tài nghiên cu.
Các Anh, Ch lãnh đo Cc Thng kê Thành ph H Chí Minh, Phòng
Nông Nghip Cc Thng kê Thành ph, Chi cc Thng kê Huyn Cn Gi,
Nhà Bè, ni tôi thc hin đ tài đã to mi điu kin cho tôi thu thp s liu,
thông tin cn thit đ đ tài có th hoàn thin.
Xin gi li cám n đn các bn đng nghip đã ht lòng giúp đ, đng
viên tôi trong quá trình thc hin đ tài.
Tp. HCM, ngày 21 tháng 03 nm 2012
TÁC GI



D TH THANH TRÚC
MC LC
DANH MC CÁC BNG
DANH MC CÁC BIU 
DANH MC CÁC HÌNH
TÀI LIU THAM KHO
PH LC
PHN M U
1. S cn thit ca nghiên cu 1
2. Mc tiêu nghiên cu 2
3. Câu hi nghiên cu 3
4. S liu và phng pháp nghiên cu 3
4.1. Phng pháp thu thp 3
4.1.1. D liu th cp 3
4.1.2. D liu s cp 3

4.2. Phng pháp phân tích s liu 3
5. i tng và phm vi nghiên cu 4
6. Gii hn nghiên cu 4
7. Ý ngha ca đ tài 4
CHNG 1: C S LÝ THUYT
1.1. C s lý thuyt 6
1.1.1. Lý thuyt kinh t h 6
1.1.2. Lý thuyt hiu qu kinh t 7
1.1.3. H thng thc đo phân tích hiu qu kinh t 9
1.1.4. Các yu t nh hng đn sn xut trong nông nghip 9
1.1.5. Lý thuyt v nng sut 11
1.1.6. Hàm sn xut 14
1.1.7. Hàm sn xut Cobb-Douglas 14
1.2. Nghiên cu thc tin trong nông nghip 16
1.3. Mô hình thc nghim 19
CHNG 2: THIT K NGHIÊN CU
2.1. Tng quan v đa bàn nghiên cu 22
2.1.1. Tình hình nuôi trng thy sn ca Thành ph H Chí Minh 22
2.1.2. Huyn Cn Gi 25
2.1.3. Huyn Nhà Bè 31
2.2. Tng quan v qui trình thc hin nghiên cu ca đ tài 34
2.3. Tng quan v kt qu điu tra nông h 35
2.3.1. Chn mu điu tra 35
2.3.2. iu tra phng vn đi tng 41

CHNG 3: KT QU NGHIÊN CU
3.1. Tng quan v tình hình nuôi tôm sú ca nông h 42
3.1.1. V nng lc sn xut ca h 42
3.1.2. Tng hp chi phí nuôi tôm sú trên din tích 1000m
2

43
3.1.2.1. Chi phí vt cht 43
3.1.2.2. Chi phí lao đng 45
3.1.2.3. Tp hp các chi phí 48
3.1.3. Các ch tiêu hiu qu kinh t 49
3.1.4. Phân tích kt qu- hiu qu ca 1000m
2
din tích nuôi tôm sú 51
3.2. Các bin gii thích và k vng du ca các bin gii thích 52
3.3. Kt qu c lng hàm sn xut 55
3.3.1. H s hi quy 55
3.3.2. Tính phù hp ca mô hình 56
3.3.3. Kim đnh hin tng đa cng tuyn 57
3.3.4. Kim đnh phng sai ca sai s 58
3.3.5. H s hi quy ca mô hình sau cùng 59
3.3.6. Tính phù hp ca mô hình sau cùng 59

CHNG 4: KT LUN VÀ  XUT

4.1. Kt lun 62
4.2.  xut chính sách 64

DANH MC CÁC CH VIT TT
TP.HCM : Thành ph H Chí Minh
KT-XH : Kinh t - Xã hi
GDP : Tng sn phm quc ni
UBND : y ban nhân dân
vt : n v tính
XL : X lý
PCB : Phòng cha bnh

TSC : Tài sn c đnh
QCCT : Qung canh ci tin
L : Lao đng
CP : Chi phí
Q : Quyt đnh
LN : Li nhun
TCP : Tng chi phí

DANH MC CÁC BNG
STT
Tên bng
Trang
1
Bng 1.1: Sn lng tôm sú qua các nm ca TP. HCM
2
2
Bng 2.1: Sn lng nuôi thy sn ca Thành ph
22
3
Bng 2.2. Din tích mt nc nuôi thy sn ca Thành ph
23
4
Bng 2.3: Din tích nuôi thy sn ca Thành ph
23
5
Bng 2.4: Mt s ch tiêu kinh t nm 2010 ca huyn Cn Gi
27
STT
Tên bng
Trang

6
Bng 2.5: Mt s ch tiêu ch yu ca ngành thy sn
28
7
Bng 2.6: Sn lng nuôi tôm huyn Cn Gi
30
8
Bng 2.7: Hin trng s dng đt 1997
32
9
Bng 2.8: Mt s ch tiêu kinh t nm 2010 ca huyn Nhà Bè
33
10
Bng 2.9: Sn lng nuôi thy sn huyn Nhà Bè
34
11
Bng 2.10: Phân b s mu điu tra theo tng đa bàn
36
12
Bng 2.11: Bng phân b khu hao tài sn c đnh
39
13
Bng 3.1: Tình hình các h điu tra phân theo din tích nuôi
42
14
Bng 3.2: Tình hình các h điu tra phân theo phng thc nuôi
42
15
Bng 3.3:Chi phí vt cht ca 1000m
2

tôm sú theo phng thc nuôi
43
16
Bng 3.4: Chi phí lao đng ca 1000m
2
tôm sú theo phng thc nuôi
46
17
Bng 3.5: Tp hp chi phí ca 1000m
2
tôm sú theo phng thc nuôi
48
18
Bng 3.6: Phân tích hiu qu ca 1000m
2
tôm sú theo phng thc
nuôi
49

19
Bng 3.7: Kt qu ca vic nuôi tôm trên 1000m
2
din tích
51
20
Bng 3.8: Các bin gii thích và k vng du ca các bin gii thích
52
21
Bng 3.9: Kt qu hi quy mô hình ban đu
55

22
Bng 3.10: Kt qu c lng tính phù hp ca mô hình
56
23
Bng 3.11: Thng kê cng tuyn
57
24
Bng 3.12: Thng kê Spearman
58
25
Bng 3.13: Kt qu hi quy mô hình sau cùng
59
26
Bng 3.14: Kt qu c lng tính phù hp ca mô hình sau cùng
59

DANH MC CÁC BIU 
STT
Tên biu đ
Trang
1
Biu đ 2.1: Din tích nuôi thy sn 2006-2010

24
2
Biu đ 3.1: Chi phí lao đng ca 1000m
2
tôm sú theo phng thc
nuôi
47

3
Biu đ 3.2 Nng sut ca 1000m
2
tôm sú theo phng thc nuôi
50
DANH MC HÌNH
STT
Tên biu đ
Trang
1
Hình 2.1: Bn đ t nhiên huyn Cn Gi
26

2
Hình 3.1: Bn đ t nhiên huyn Nhà Bè
31


1

PHN M U
1. S CN THIT CA NGHIÊN CU
Thành ph H Chí Minh là mt trong nhng thành ph ln ca c nc và
cng là trung tâm kinh t, vn hóa, khoa hc – k thut, đu mi giao thông ca khu
vc. Hot đng nông nghip ch chim mt phn nh trong GDP, giá tr tng thêm
ca hot đng nông nghip ch chim 1,2% GDP (ngun Cc Thng Kê Thành ph,
2007). Quá trình đô th hóa và các d án xây dng khu công nghip đã thu hp dn
din tích đt nông nghip. Hin nay hot đng nông nghip ch tp trung  các
huyn ngoi thành và các qun ven thành ph. Tuy nhiên, nông nghip vn có vai
trò quan trng to vành đai xanh, bo đm cân bng sinh thái và cung ng thc

phm cho thành ph. Din tích gieo trng gim dn, nhng c cu cây trng có s
chuyn bin. Ngi nông dân thành ph đã hình thành thói quen sn xut theo nhu
cu ca th trng, bit la chn cây, con có giá tr kinh t cao. Ngành thy sn
cng phát trin mnh, ch yu do s h nuôi trng thy sn tng lên và quy mô
ngày càng ln. Tôm sú là nhng mô hình thy sn có giá tr cao đang đc chú ý
phát trin.
T nm 2001, Thành ph ch đo phi thay đi mc đích s dng đt nhm
mang li hiu qu kinh t cao hn cho các h sn xut nh vào ngun tài nguyên đt
đai. Thành ph đã có Quyt đnh 61/2006/Q-UBND ngày 14/4/2006 v chuyn
đi đt lúa mt v nng sut thp sang nuôi tôm sú giai đon 2006-2010, thc hin
 hai huyn Cn Gi và Nhà Bè. Mc tiêu mà UBND Thành ph đ ra là đn 2010,
din tích mt nc nuôi tôm ca toàn TP.HCM là 4.100 ha, tng 18% so vi nm
2005, trong đó huyn Cn Gi là 3.600 ha (tng 800 ha so vi 2005), huyn Nhà Bè
là 500 ha (gim 400ha so vi 2005).
Các h nuôi tôm  huyn Cn Gi và Nhà Bè khi đã chuyn đi đt t trng
lúa sang nuôi tôm, đã tng đc thu nhp, ci thin đc đi sng ca các h gia
đình. Trong giai đon 2000-2007 ngành nuôi tôm bt đu phát trin và tc đ phát
2

trin nhanh, con tôm d nuôi nên thu hút nhiu nhà đu t t ni khác đn Cn Gi
và Nhà Bè, có th thuê đt hay mua đt đ nuôi tôm sú, hiu qu kinh t rt cao.
Bng 1.1. Sn lng tôm sú qua các nm ca TP.HCM
vt: tn

2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010
528 2.909 3.795 6.740 7.720 8.507 8.566 7.700 5.594 3.464 3.884
Ngun niên giám thng kê TP H Chí Minh 2003, 2004, 2010
Nhng t nm 2008 đn nay các h đã gp khó khn trong quá trình nuôi
tôm sú, sn lng tôm sú gim qua nhng nm gn đây. Kt qu này có phi do chi
phí đu vào tng cao, do dch bnh hoc do giá đu ra ca tôm bin đng nhiu?

Huyn Cn Gi và Nhà Bè là hai huyn mà đi sng ngi dân ni đây còn
nhiu khó khn. n nm 2010, thu nhp bình quân đu ngi  Cn Gi là 22,18
triu đng/nm, t l h nghèo: 40,33 %. Thu nhp bình quân đu ngi  Nhà Bè là
15 triu đng/nm, t l h nghèo: 13,98 % (ngun s liu Chi cc Thng kê huyn
Cn Gi và Nhà Bè, 2010). Ngh nuôi tôm phn ln mang tính t phát, nên nông h
gp không ít khó khn trong công tác chn ging, th trng đu ra, vn, h thng
thu li không đng b, các h nuôi trng li cha quen vi vic áp dng tin b
khoa hc k thut vào mô hình nuôi do đó nng sut nuôi tôm thp.
Thc t đó cho thy vic nghiên cu tác đng ca các yu t đu vào đi vi
nng sut nuôi tôm sú và tìm ra các gii pháp nhm nâng cao nng sut ca các h
nuôi tôm sú là mt thách thc ln đi vi nhng ngi qun lý.
Xut phát t thc t trên, tôi tin hành nghiên cu đ tài: “nh hng các yu t
đu vào đn nng sut nuôi tôm sú ca nông h ti hai huyn Cn Gi và Nhà
Bè”
2. MC TIÊU NGHIÊN CU:
 tài nghiên cu này tp trung vào 2 mc tiêu chính:
3

- ánh giá hiu qu kinh t mt s mô hình nuôi tôm sú ca các h gia đình ti
hai huyn Cn Gi và Nhà Bè.
- ánh giá mc đ nh hng ca các yu t đu vào đn nng sut ca các h
gia đình nuôi tôm sú ti hai huyn Cn Gi và Nhà Bè.
Da vào kt qu phân tích s gi ý mt s đ xut phù hp đ nâng cao nng
sut ca các h nuôi tôm sú ti hai huyn Cn Gi và Nhà Bè.
3. CÂU HI NGHIÊN CU:
- Mô hình nuôi tôm sú nào ca các h gia đình ti hai huyn Cn Gi và Nhà
Bè có nng sut và hiu qu kinh t cao?
- Yu t đu vào nào nh hng nhiu đn nng sut ca các h gia đình nuôi
tôm sú ti hai huyn Cn Gi và Nhà Bè?
4. S LIU VÀ PHNG PHÁP NGHIÊN CU

4.1. Phng pháp thu thp
4.1.1. D liu th cp:
Các s liu dùng trong nghiên cu này đc ly t b d liu điu tra chi phí
nuôi tôm sú nm 2010 ca Cc Thng kê Thành ph H Chí Minh
S liu báo cáo ca Cc Thng kê Thành ph H Chí Minh.
S liu báo cáo ca Chi cc Thng kê huyn Cn Gi và Nhà Bè
4.1.2. D liu s cp:
Thu thp s liu thông qua vic s dng bng câu hi đ điu tra kho sát
hin trng thc t tình hình nuôi tôm sú ti các h gia đình trên đa bàn hai huyn
Cn Gi và Nhà Bè ca Thành ph H Chí Minh nm 2010.
4.2. Phng pháp phân tích s liu
S dng chng trình x lý s liu bng excel, kt hp vi thng kê mô t và
đnh lng, s dng phng pháp hi quy đa bin, c lng các h s hi quy,
gii thích mc đ tng thích ca mô hình theo phng pháp OLS và thng kê F đ
4

phn tích hiu qu kinh t nuôi tôm sú ca các h gia đình. Phn mm x lý d liu
SPSS đc dùng trong nghiên cu này
5. I TNG VÀ PHM VI NGHIÊN CU:
- i tng nghiên cu: nh hng ca các yu t đu vào đn nng sut ca
các h gia đình nuôi tôm sú ti hai huyn Cn Gi và Nhà Bè.
a bàn điu tra: ti các h gia đình nuôi tôm sú tp trung trên đa bàn xã Bình
Khánh, xã Lý Nhn, xã An Thi ông huyn Cn Gi và xã Hip Phc huyn
Nhà Bè.
ây là hai huyn có s h chn nuôi thy sn chim t l cao trong tng s h
nuôi thy sn trên đa bàn thành ph. Ti huyn Cn Gi hin có 2.608 h, ti
huyn Nhà Bè có 495 h nuôi thy sn. C hai huyn trên chim 52,7% (5.888 h)
tng s h nuôi thy sn ca Thành ph H Chí Minh ( ngun Phòng Nông Nghip
Cc Thng kê TP. H Chí Minh, 2010)
S lng mu điu tra: 180 h gia đình nuôi tôm sú.

- Thi gian nghiên cu là v thu hoch gn thi đim điu tra ghi phiu ngày
1/11/2010.
6. GII HN NGHIÊN CU:
- Nghiên cu ch đc thc hin ti hai huyn Cn Gi và Nhà Bè ca Thành
ph H Chí Minh.
- Gii hn phm vi nghiên cu: do hn ch v thi gian và kin thc tác gi
ch phân tích các chi phí mà h gia đình mua hay thuê đc trong vic nuôi trng
tôm sú và kt qu thu đc bng tin t sn phm mang li.
7. Ý NGHA CA  TÀI:
 tài s nghiên cu nh hng ca các yu t đu vào đn nng sut ca h
gia đình nuôi tôm sú ti hai huyn Cn Gi và Nhà Bè. Qua đó xác đnh đc
nhng nhân t nh hng nhiu nht đn nng sut nuôi tôm sú.  xut các gii
5

pháp nhm phát trin vic nuôi tôm sú ti hai huyn Cn Gi và Nhà Bè theo hng
n đnh và đt hiu qu cao.
CU TRÚC CA  TÀI
Cu trúc ca đ tài gm có các ni dung sau:
Phn m đu: Nêu lên tính cp thit ca vic thc hin đ tài, mc tiêu
nghiên cu, phng pháp nghiên cu, đi tng và phm vi nghiên cu.
Chng 1: C s lý thuyt: Phn này s th hin các ni dung liên quan
đn các c s lý thuyt thc hin nghiên cu, các nghiên cu đã thc hin trc đây
có liên quan đn ni dung nghiên cu ca lun vn.
Chng 2: Tng quan v đa bàn nghiên cu: Phn này th hin các ni
dung v thc trng nuôi tôm sú ti hai huyn Cn Gi và Nhà Bè ca Thành ph H
Chí Minh.
Chng 3: Kt qu nghiên cu: Phn này th hin các ni dung nghiên cu
chính ca Lun vn, các kt qu nghiên cu đt đc cng nh nhng phát hin
mi ca Lun vn.
Chng 4: Kt lun và đ xut: Cn c vào kt qu nghiên cu, ngi

nghiên cu s kin ngh mt s đ xut ng dng t kt qu nghiên cu.











6

CHNG 1
C S LÝ THUYT
1.1.C s lý thuyt
1.1.1.Lý thuyt kinh t h:
Kinh t nông h là đn v sn xut và tiêu dùng ca nn kinh t nông thôn.
Kinh t nông h da vào ch yu vào lao đng gia đình đ khai thác đt đai và yu
t sn xut khác nhm thu v thu nhp thun cao nht (ào Công Tin, 2000).
Giáo s Frank Ellis Trng i hc tng hp Cambridge (1988) đa ra mt
s đnh ngha v nông dân, nông h. Theo ông “h” là:
- V yu t đt đai: Ngi nông dân vi rung đt chính là mt yu t hn hn các
yu t sn xut khác vì giá tr ca nó; nó là ngun đm bo lâu dài đi sng ca gia
đình nông dân trc nhng thiên tai.
- V yu t lao đng: S tín nhim đi vi lao đng ca gia đình là mt đc tính
kinh t ni bt ca ngi nông dân. Ngi “lao đng gia đình” là c s ca các
nông tri, là yu t phân bit chúng vi các xí nghip t bn.
- V yu t tin vn và s tiêu dùng: Ngi ta cho rng: “ngi nông dân làm công

vic ca gia đình ch không phi làm công vic kinh doanh thun túy” (Woly,
1966) nó khác vi đc đim ch yu ca nn sn xut t bn ch ngha là làm ch
vn đu t vào tích ly cng nh khái nim hoàn vn đu t di dng li nhun.
T nhng đc trng trên có th xem kinh t h gia đình nông dân là mt c s kinh
t:
- Có đt đai, các t liu sn xut thuc s hu ca h gia đình.
- S dng ch yu sc lao đng ca gia đình đ sn xut.
Thu nhp nông h là phn tin còn li sau khi tr đi tt c các chi phí có liên
quan mua ngoài nh chi phí vt cht, chi phí lao đng thuê.  nông h, thu nhp
ch yu là da vào công lao đng ca h b ra.
7

Các thành phn cu thành thu nhp nông h:  nông thôn, thu nhp ca ngi dân
ch yu da vào thu nhp trong nông nghip, ngoài ra còn có thu nhp t phi nông
nghip.
– Thu nhp trong nông nghip: bao gm các ngun thu t nông nghip nh
trng trt, chn nuôi, nuôi trng thy sn… hay làm thuê trong nông nghip.
– Thu nhp phi nông nghip: gm các ngun nh tin lng, tr cp, tin thu
t các hot đng thng mi, dch v và các ngun khác.
c trng ca kinh t h:
- V mt kinh t: nông h va là đn v sn xut va là đn v tiêu dùng. Quan h
gia tiêu dùng và sn xut biu hin trình đ kinh t ca nông h
- V mt xã hi: các thành viên trong nông h có quan h huyt thng, thân thuc
và quan h hôn nhân. Quan h này chi phi mi hot đng kinh t - xã hi ca các
thành viên.
Nông h s dng ch yu lao đng gia đình trong sn xut kinh doanh.  nông h
ch tiêu thu nhp thun là quan trng nht, không k thu nhp đó t ngun nào,
trng trt, chn nuôi, hay t ngh ngoài nông nghip. ó là kt qu chung ca lao
đng gia đình. Ngi nông dân không tính đc c th bng tin lao đng gia đình
đã b ra, mà ch tính chi phí c hi ca lao đng gia đình khi tham gia sn xut.

1.1.2.Lý thuyt hiu qu kinh t:
Theo tác gi Hoàng Hùng (2007) cho rng có 2 quan đim: quan đim truyn
thng và quan đim mi v hiu qu kinh t
Quan đim truyn thng cho rng, hiu qu kinh t tc là nói đn phn còn
li ca kt qu sn xut kinh doanh sau khi đã tr chi phí. Nó đc đo bng các chi
phí và li lãi. Hiu qu kinh t đc xem nh là t l gia kt qu thu đc vi chi
phí b ra, hay ngc li là chi phí trên mt đn v sn phm hay giá tr sn phm.
Nhng ch tiêu hiu qu này thng là giá thành sn phm hay mc sinh li ca
đng vn. Nó ch đc tính toán khi kt thúc mt quá trình sn xut kinh doanh.
Theo quan đim mi khi tính hiu qu kinh t phi cn c vào t hp các yu t:
8

+ Trng thái đng ca mi quan h gia đu vào và đu ra.V mi quan h này, có
ba phm trù: Hiu qu k thut; hiu qu phân b các ngun lc và hiu qu kinh t
- Hiu qu k thut là s sn phm (O) thu thêm trên mt đn v đu vào (I) đu t
thêm. T s D O/ D I đc gi là sn phm biên.
- Hiu qu phân b ngun lc là giá tr sn phm thu thêm trên mt đn v chi phí
đu t thêm. Thc cht nó là hiu qu k thut có tính đn các yu t giá sn phm
và giá đu vào. Nó đt ti đa khi doanh thu biên bng chi phí biên.
- Hiu qu kinh t là phn thu thêm trên mt đn v đu t thêm. Nó ch đt đc
khi hiu qu k thut và hiu qu s dng ngun lc là ti đa.
+Yu t thi gian: cùng đu t mt lng vn nh nhau và cùng có tng doanh thu
bng nhau nhng hai d án có th có hiu qu khác nhau.Vì th, khi tính yu t thi
gian, các nhà kinh t đã tính t l ni hoàn vn . ó là mc sinh li ca đng vn
khi đu t vào d án, nó đc dùng đ so sánh gia vic tip tc đu t vào d án
hoc đu t vn vào vic khác xem vic nào có li hn.
+Hiu qu tài chính, xã hi và môi trng
Theo quan đim toàn din, hiu qu kinh t nên đc đánh giá trên ba phng din:
Hiu qu tài chính, xã hi và hiu qu môi tròng.
- Hiu qu tài chính thng đc th hin bng nhng ch tiêu nh li nhun,

giá thành, t l ni hoàn vn, thi gian hoàn vn
- Hiu qu xã hi ca mt d án phát trin bao gm li ích xã hi mà d án
đem li nh: vic làm, mc tng v GDP do tác đng ca d án, s công
bng xã hi, s t lp ca cng đng và s đc bo v hoc s hoàn thin
hn ca môi trng sinh thái Mt s tác gi khác khi đánh giá hiu qu
kinh t cho rng cn phân bit hai khái nim hiu qu kinh t và hiu qu xã
hi. Hiu qu kinh t đc hiu là mi tng quan so sánh gia lng kt
qu đt đc và lng chi phí b ra. Còn hiu qu xã hi là mi tng quan
so sánh gia các li ích xã hi thu đc và tng chi phí b ra.
9

1.1.3. H thng thc đo phân tích hiu qu kinh t
-Tng doanh thu:
Tng doanh thu (TR) đc tính bng tng các loi sn phm nhân vi đn giá
tng loi sn phm tng ng.
n

TR = Pi x Qi

i
=
1
Trong đó:
Qi : s lng sn phm th i
Pi : giá đn v sn phm th i
- Li nhun :
Li nhun (P) đc tính bng tng doanh thu tr đi tng chi phí trong quá
trình sn xut kinh doanh.
P = TR – TC
Trong đó: TC là tng chi phí

- T sut li nhun trên chi phí:
PCR =
P
* 100%
TC
Trong đó:
PCR: t sut li nhun trên chi phí (%)
P: li nhun trên mt đn v din tích
TC: tng chi phí trên mt đn v din tích
1.1.4. Các yu t nh hng đn sn xut trong nông nghip.
Theo inh Phi H (2008)
[4]
da vào lý thuyt và mô hình phát trin kinh t
trong thi gian qua, phn ln các nhà kinh t hc cho rng có bn yu t quan trng
trong sn xut nông nghip: quy mô lao đng (L); quy mô vn sn xut (K); tài
nguyên thiên nhiên (R) và trình đ công ngh ( T).
Mi quan h gia các yu t nh hng đn tng trng tng sn lng quc
gia qua hàm sn xut nh sau:
∑

10

Y = F (Xi)
Vi i = 1,2, ,n
Xi là các yu t đu vào
Các yu t đu vào c bn ca mt nn kinh t bao gm:
- Vn sn xut nông nghip (K, capital): là b phn quan trng ca tng giá
tr tài sn quc gia, tham gia trc tip vào quá trình sn xut đ to ra tng
sn lng quc gia.
Vn trong sn xut nông nghip là toàn b tin đu t, mua hoc thuê các

yu t ngun lc trong sn xut nông nghip. Vn trong nông nghip gm có vn
c đnh và vn lu đng.
Vn sn xut nông nghip có đc đim:
- Do đc đim ca tính thi v trong sn xut nông nghip, nhu cu ca vn
cng mang tính thi v.
- u t vn trong nông nghip cha đng nhiu ri ro vì kt qu sn xut
nông nghip còn ph thuc nhiu vào t nhiên.
- Do chu k sn xut ca nông nghip dài nên vn dùng trong nông nghip
có mc lu chuyn chm.
- Trong nông nghip, mt phn vn còn do chính nông h sn xut ra (con
ging, phân bón) đc dùng ngay trong quá trình sn xut trc tip.
- Lao đng (L,labour): là yu t đc bit tham gia vào trong quá trình sn xut
không ch v s lng ngi lao đng mà còn c cht lng ngun lao đng. c
bit là yu t phi vt cht ca lao đng nh k nng, kin thc, kinh nghim lao
đng đc xem nh yu t nh hng quan trng đn gia tng sn lng. Do đó,
đu t nâng cao cht lng ngun lao đng chính là đu t làm gia tng giá tr yu
t đu vào đc bit này.
- t đai nông nghip và tài nguyên thiên nhiên khác ( R, natural resources):
t đai nông nghip có vai trò đc bit và là t liu ch yu đi vi sn xut
nông nghip. Bao gm đt canh tác cây hàng nm, đt trng cây lâu nm, đng c
dùng cho chn nuôi, din tích mt nc dùng sn xut nông nghip. Quy mô đt
11

nông nghip ca mt quc gia càng ln s góp phn làm tng sn lng. t có nh
hng quan trng đn nng sut và cht lng sn phm.
Công ngh là phát trin và ng dng ca các dng c, máy móc, nguyên liu
và quy trình đ giúp đ gii quyt nhng vn đ ca con ngi. Nó th hin kin

thc ca con ngi trong gii quyt các vn đ thc t đ to ra các dng c, máy
móc, nguyên liu hoc quy trình tiêu chun (Wikipedia, 2007)

Máy móc, nhà xng, thit b, con ngi vi kin thc, k nng, tay ngh,
kinh nghim ca ngi lao đng, qui trình, phng pháp, t chc sp xp, điu phi
và qun lý là nhng đu vào quan trng làm tng nng sut. Vic ng dng các
công ngh mi vào sn xut s làm tng quy mô sn lng, cht lng sn phm,
tit kim chi phí lao đng sng s làm tng tng sn lng ca quc gia.
Sn xut nông nghip phát trin nhanh hay chm tùy thuc vào vic s dng
các yu t lao đng, vn nh th nào, đng thi cng ph thuc vào các yu t tng
hp, c th nh: ging, trình đ, k thut công ngh, s nm hot đng
Nh vy hàm sn xut tng hp đc th hin nh sau: Y = F( K,L,R,T)
1.1.5. Lý thuyt v nng sut
Nhà kinh t hc Adam Smith là tác gi đu tiên đa ra thut ng nng sut
(Productivity) trong mt bài báo bàn v vn đ hiu qu sn xut ph thuc vào s
lng lao đng và kh nng sn xut vào nm 1776.
Theo khái nim nng sut c đin thì nng sut có ngha là nng sut lao
đng hoc hiu sut s dng các ngun lc. Vì khái nim nng sut xut hin trong
giai đon đu sn xut công nghip, yu t lao đng là yu t đc coi trng nht. 
giai đon này, ngi ta thng hiu nng sut đng ngha vi nng sut lao đng.
Qua mt thi k phát trin, các ngun lc khác nh vn, nng lng và nguyên vt
liu cng đc xét đn trong khái nim nng sut đ phn ánh tm quan trng và
đóng góp ca nó trong doanh nghip. Quan đim này đã thúc đy vic phát trin các
k thut nhm gim bt lãng phí và nâng cao hiu qu sn xut. Nng sut  giai
đon này có ngha là sn xut “nhiu hn” vi “chi phí thp hn”. ây là thi đim
Adam Smith và Frederick Taylor tp trung vào vic phân chia lao đng, xác đnh và
12

tiêu chun hố các phng pháp làm vic tt nht đ đt đc hiu sut làm vic
cao hn. Tuy nhiên, quan đim nng sut nh vy mi ch dng li  nng sut
ngun lc và đó ch là mt khía cnh ca nng sut.
Nhng thc t, ý ngha ca nng sut mang tính tồn din hn. Nng sut
khơng còn bó hp trong phm vi làm ra bao nhiêu sn phm trên mt đn v thi

gian, mà nng sut gn vi th trng vì vy s song hành vi yu t cht lng.
Theo Mohanty & Yadav (1994) [2], nng sut đc đnh ngha đn gin là t s
gia đu ra (các sn phm hay dch v) và đu vào (vn, lao đng, ngun vt liu,
nng lng và các đu vào khác). Theo Smith (1995) [2], đnh ngha v nng sut
bao gm li nhun, hiu sut (efficiency), hiu qu (effectiveness), giá tr, cht
lng. Theo Ross Chapman &Khleef Al- Khawaldeh (2002) [2], nng sut còn
đc xem là to ra và cung cp sn phm dch v bng cách s dng ti thiu mi
ngun lc, c con ngi và vt cht, nhm đt s tha mãn ca khách hàng, ci
thin cht lng sng ca con ngi và tránh gây tn hi đn mơi trng
Theo Han. F. Leong D. (1996) [1], trong bi cnh nn kinh t hin nay,
ngi tiêu dùng đang có nhng điu kin thun li đ so sánh và la chn sn
phm. Vì vy nng sut còn nhn mnh đn khía cnh hiu qu.

suấtHiệuquảHiệu
vàầu
rầu
suấtNăng ++=

Trong đó:
u ra: là các sn phm / dch v ( giá tr / kt qu làm đc).
u vào: bao gm vn, lao đng, ngun vt liu, nng lng, thi gian…
Hiu qu: to ra các kt qu mong mun, có cht lng.
Hiu sut: cho bit kt qu hồn thành tt nh th nào, ngha là sn xut mt sn
phm đt cht lng mt cách tt nht có th đc vi thi gian và chi phí thp
nht.
Khái nim nng sut theo cách tip cn mi:
Nng sut là mi quan h (t s) gia đu ra và đu vào đc s dng đ
hình thành đu ra đó. Theo cách đnh ngha này thì ngun tc c bn ca tng nng
13


sut là thc hin phng thc đ ti đa hoá đu ra và gim thiu đu vào. Thut ng
đu vào, đu ra đc din gii khác nhau theo s thay đi ca môi trng kinh t -
xã hi. u ra thng đc gi vi nhng cm t nh tp hp các kt qu. i vi
các doanh nghip, đu ra đc tính bng tng giá tr sn xut - kinh doanh, giá tr
gia tng hoc khi lng hàng hoá tính bng đn v hin vt.  cp v mô thng s
dng Tng giá tr sn phm quc ni (GDP) là đu ra đ tính nng sut. u vào
trong khái nim này đc tính theo các yu t tham gia đ sn xut ra đu ra nh
lao đng, nguyên vt liu, vn, thit b máy móc, nng lng, k nng qun lý.
Nh vy, nói v nng sut, nht thit phi đ cp ti 2 khía cnh, khía cnh
đu vào và đu ra. Khía cnh đu vào th hin hiu qu s dng các ngun lc.
Khía cnh đu ra th hin giá tr sn phm và dch v. Tuy nhiên, nhng cách tip
cn mi gn đây nhn mnh hn vào khía cnh đu ra ca nng sut đ đáp ng
đc vi nhng thách thc ca môi trng cnh tranh và nhng mong đi ca xã
hi.
Trong nn kinh t th trng, nng sut đc gn cht vi các hot đng kinh
t. Nó đc hiu là làm sao đ to ra nhiu đu ra hn vi lng đu vào hn ch.
Ci tin nng sut cho phép tng trng kinh t, nâng cao mc sng cho xã hi. i
vi các doanh nghip, nó làm cho kh nng cnh tranh đc tng lên thông qua vic
s dng ngun lc hiu qu hn và to ra nhiu đu ra hn. Ci tin nng sut còn
có ý ngha đi vi mi cá nhân trong xã hi vi cách hiu to ra nhiu ca ci hn,
thu nhp cao hn và cht lng cuc sng đc ci thin tt hn.
Nng sut còn đc hiu là mt t duy hng ti thói quen ci tin và vn
dng nhng cách thc bin mong mun thành các hành đng c th. Theo cách tip
cn này, nng sut là không ngng ci tin đ vn ti s tt đp hn. Ngày hôm
nay phi tt hn ngày hôm qua và ngày mai s tt hn ngày hôm nay. iu này có
th thc hin đc nh vào các n lc cá nhân và tp th không ngng nâng cao
kin thc, k nng, k lut, các hot đng phát huy tinh thn sáng to cng nh vic
qun lý công vic tt hn, phng pháp làm vic tt hn, gim thiu chi phí, giao
14


hàng đúng hn, h thng và công ngh tt hn đ đt đc sn phm và dch v
cht lng cao, th phn ln hn và mc sng cao hn.
1.1.6. Hàm sn xut
Hàm sn xut Y = f(X
i
), trong đó: Y là đu ra ca sn xut, X
i
là các yu t
đu vào ca sn xut, f là dng hàm. Theo đnh ngha, hàm sn xut (Y) là hàm cc
biên và đng phn ánh hàm này gi là đng gii hn kh nng sn xut
(Production possibility frontier) (Debertin, 1986) . Các đim trên đng cc biên
(Y=f(X)) phn ánh hiu qu k thut đt đc cao nht. Còn nhng đim nm di
đng cc biên thì hiu qu k thut ca h không đt 100%.
Các yu t đu vào ca hàm sn xut có 2 nhóm chính: nhóm các yu t bên
trong và nhóm các yu t bên ngoài ca nông h.
Nhóm các yu t bên trong ca h chính là kh nng sn xut nông nghip
ca h,
Nhóm các yu t bên ngoài nh nh hng th trng, chính sách, các yu t
vùng, min. Tham s phn ánh kh nng sn xut ca h đc gi vi các tên khác
nhau. Deininger và Jin (2003) gi đó là kh nng sn xut ca h trong khi mt s
tác gi khác (Alvarez và Arias, 2004; Forsund et al., 1980) gi là tham s hiu qu.
Hàm sn xut có tham s phn ánh kh nng sn xut ca h có th vit nh
sau: Y
i
= α
i
f(X
i
). Trong đó:
+ Y

i
là đu ra sn xut ca h i (sn lng)
+ X
i
là vector ca các đu vào bin đi ca h i;
+ α
i
là tham s phn ánh kh nng sn xut ca h i.
Nu Y=f(X) là cc biên lý thuyt thì α
i
s nm trong khong [0,1] hay
0 < α
i
< 1.
1.1.7. Hàm sn xut Cobb – Douglas
Theo (Ramu Ramanathan, 2002), dng hàm sn xut thích hp nht ng dng phân
tích ngun gc tng trng trong thc tin là dng hàm Cobb – Douglas
Nu Q : là s lng đu ra ca mt quá trình sn xut
K: là s lng vn đu vào
15

L : là s lng lao đng đu vào
Phng trình hàm sn xut nh sau:
Q = F (K,L)
Hàm Cobb – Douglas thông thng có dng sau:
Q
t
= c K
t


L
t

C,  và : là nhng thông s cha bit
Ly Logarit hai v và thêm vào s hng sai s, ta có hàm kinh t lng (
1
= lnC)
LnQ
t
= 
1
+  ln K
t

+  lnL
t
+ u
t

1
: H s tng trng t đnh. Hin nay còn đc gi là nng sut các yu t tng
hp. yu t tng hp này ch yu là yu t công ngh.
Nu ch thay đi K và L gi không đi, ta có:
 =  (ln Q)= (1/Q) Q = K Q
 (ln K) (1/K) K Q K

100(lnQ) = 100Q/Q là phn trm thay đi theo Q. Do đó  là phn trm thay đi
ca Q chia cho phn trm thay đi ca K. ây là đ co giãn ca đu ra theo vn.
: đ co giãn đu ra theo vn
: đ co giãn đu ra theo lao đng

Gi s ta có lng vn và lao đng đu vào tng gp đôi
Q1 = c(2K)

(2L)

= 2
+
Q
Neáu  +  = 1, Q1 = 2Q. Vì th đu vào s tng gp đôi nu  +  = 1.
Vì th nu đu vào tng gp đôi: +=1 nng sut biên n đnh
Nu +>1 nng sut biên tng dn
Nu +<1 nng sut biên gim dn
Hàm sn xut tng quát dng Cobb-Douglas có th đc th hin nh
sau:
∏
ΧΑ=Υ
i
a
i
(1.1)

Vi X
i
là nhng nhp lng đu vào khác nhau (đt, lao đng, phân bón,
thuc tr sâu,…). Bng phép bin đi logarit t công thc (1.1) kt hp vi mt s