B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHệ MINH






I
I
N
N
H
H


N
N
G
G


C
C


T
T





N
N
G
G






GII PHÁP NÂNG CAO HIU QU QUN
Lụ RI RO TệN DNG TI NGÂN HÀNG
THNG MI C PHN VIT NAM
THNG TệN

LUN VN THC S KINH T


CHUYÊN NGÀNH: KINH T TÀI CHệNH – NGÂN HÀNG
MÃ S: 60.34.02.01


NGI HNG DN: PGS.TS NGUYN NG DN







TP.H CHệ MINH – NM 2012




1

PHN M U
1. LỦ do chn đ tƠi
Quá trình toàn cu hóa đư làm tng thêm mc đ ph thuc ln nhau gia các nn
kinh t trên th gii di nhiu góc đ đan xen và phc tp. Khng hong tín dng ti M
bt đu t cui nm 2007 đư có nhng nh hng không nh đn nn kinh t th gii và
Vit Nam vi hu qu đ li là rt nng n và vn còn âm  cha bit khi nào mi nguôi.
Trong tình hình hin nay, n xu đang là vn đ nhc nhi, có th gây ra nhiu hu
qu cho các ngân hàng thng mi. Không nhng th, các khon n xu đó còn có th nh
hng lan truyn cho toàn b nn kinh t. ng trc tình hình đó, công tác qun lỦ ri ro
tín dng ti các ngân hàng thng mi phi đc xem là u tiên hàng đu.
Xut phát t nhn thc đó, tôi đư chn đ tài: “Gii pháp nâng cao hiu qu qun
lý ri ro tín dng ti Ngân hàng thng mi c phn Vit Nam Thng Tín” làm đ tài
tt nghip chng trình Cao hc kinh t ca mình.
 tài nghiên cu s khó tránh khi nhng thiu sót và hn ch. Vì vy, rt mong
nhn đc s đóng góp ý kin chân thành ca quý Thy, Cô.
Qua đây, tôi cng xin chân thành cm n thy PGS.TS. Nguyn ng Dn, ngi
đư tn tình hng dn và có nhiu góp Ủ quỦ báu c v lỦ lun cng nh thc tin cho tôi,
đ giúp tôi hoàn thành lun vn này.
2. Mc tiêu nghiên cu
- Nghiên cu, kho sát thc trng hot đng tín dng và qun lý ri ro tín dng, đng
thi ch ra các tn ti và nguyên nhân gây ra ri ro tín dng ti VIETBANK.

- Trên c s nhng thc trng đó, đ xut các gii pháp giúp nâng cao hiu qu công
tác tín dng và qun lỦ ri ro tín dng ti VIETBANK.
3. i tng vƠ phm vi nghiên cu
- i tng: Hot đng tín dng và qun lỦ ri ro tín dng ti Ngân hàng Vit Nam
Thng Tín trong giai đon 2009 - 2011
- Phm vi: Ngân hàng Vit Nam Thng Tín.
4. Phng pháp nghiên cu
S dng phng pháp duy vt bin chng, kt hp vi phng pháp thng kê, so
sánh, tng hp, phân tích, … đi t c s lỦ thuyt đn thc tin nhm gii quyt và làm
sáng t mc tiêu nghiên cu ca lun vn.
2

5. Kt cu ca lun vn
Ngoài phn m đu và kt lun, lun vn đc chia làm 3 Chng, c th nh sau:
Chng 1: Tng quan v hot đng tín dng và ri ro tín dng.
Chng 2: Thc trng qun lý ri ro tín dng ti Ngân hàng Vit Nam Thng Tín.
Chng 3: Gii pháp nâng cao hiu qu qun lý ri ro tín dng ti Ngân hàng Vit
Nam Thng Tín.
6. im ni bt ca lun vn
- Lun vn đư đi sâu nghiên cu các vn đ lỦ lun v tín dng và qun lỦ ri ro tín
dng, vi nhiu thông tin khá phong phú và sinh đng.
- Lun vn đa ra các gii pháp thit thc, c th, kh thi và bám sát thc t hot
đng ca VIETBANK, nhm nâng cao hiu qu công tác tín dng và qun lý ri ro tín
dng ti VIETBANK trong giai đon hin nay.














3

CHNG 1
TNG QUAN V HOT NG TệN DNG VÀ
RI RO TệN DNG
1.1. Tng quan v tín dng
1.1.1. Khái nim v tín dng
Tín dng (credit) xut phát t ch La – Tinh là credo (tin tng, tín nhim). Theo
đó, tín dng là s chuyn nhng tm thi mt lng giá tr tài sn (vn) t ngi s hu
sang ngi s dng trong mt khong thi gian nht đnh, trên c s tin tng (tín nhim)
ngi s dng vn s s dng hiu qu đ có kh nng hoàn tr mt lng giá tr ln hn
giá tr ban đu. Nh vy, phm trù tín dng gn vi chuyn nhng mt lng vn có ba
đc đim chính là: tính tm thi (tính thi hn), tính hoàn tr vi giá tr ln hn giá tr ban
đu và tính cht tin tng ngi s dng vn có kh nng hoàn tr đúng hn.
T phân tích trên, ta đi đn đnh ngha: Tín dng ngân hàng là vic ngân hàng chp
thun đ khách hàng s dng mt lng tài sn (bng tin, tài sn thc hay uy tín) trên c
s lòng tin khách hàng có kh nng hoàn tr gc và lưi khi đn hn. Ngân hàng cp tín
dng di các hình thc cho vay, cho thuê tài chính, bao thanh toán, bo lưnh, chit khu
giy t có giá và các nghip v khác.
 đây, cn phân bit tín dng và cho vay. Cho vay là vic cp tín dng bng tin.
Còn tín dng đc th hin di hình thc: cho vay, chit khu giy t có giá, bao thanh
toàn, cho thuê tài chính và bo lưnh. Tc là, tín dng đc th hin di c hình thc bng
tin, bng tài sn và bng uy tín.

1.1.2. c đim ca tín dng
Th nht, tín dng ngân hàng da trên c s lòng tin. ây là đc đim quan trng
nht, t đó to ra các đc đim tip theo.
Th hai, tín dng là s chuyn nhng mt tài sn có thi hn hay có tính hoàn tr.
Th ba, tín dng phi trên nguyên tc không ch hoàn tr gc mà phi c lưi.
Th t, tín dng là hot đng tim n ri ro cao cho ngân hàng.
Th nm, tín dng phi trên c s cam kt hoàn tr vô điu kin
T nhng đc đim trên cho thy, tín dng ngân hàng phi bo đm đc hai
nguyên tc c bn sau:
Th nht, vn vay phi đc s dng đúng mc đích.
4

Th hai, vn vay phi đc hoàn tr c gc và lưi đúng thi hn đư cam kt.
1.2. Ri ro trong kinh doanh ngơn hƠng vƠ ri ro tín dng
1.2.1. Khái nim v ri ro
Ri ro là nhng bin c không mong đi khi xy ra, dn đn tn tht v tài sn, gim
sút li nhun thc t so vi d kin hoc phi b ra thêm mt khon chi phí đ có th hoàn
thành đc mt nghip v tài chính nht đnh.
1.2.2. Ri ro trong kinh doanh ngơn hƠng
Trong kinh doanh, ngân hàng thng gp phi các ri ro chính nh sau ri ro thanh
khon, ri ro tín dng, ri ro lưi sut, ri ro ngoi hi, ri ro ngun vn, ri ro vn hành và
ri ro quc gia/các yu t v mô.
1.2.3. Ri ro tín dng
Ri ro tín dng là kh nng xy ra tn tht trong hot đng ngân hàng ca t chc
tín dng do khách hàng không thc hin hoc không có kh nng thc hin ngha v ca
mình theo cam kt.
Mt khon tín dng có kh nng xy ra ri ro t 0% - 100%. Ri ro tín dng có th
xy ra  tt c các giai đon, t giai đon thu thp thông tin, giai đon thm đnh, giai
đon xem xét phê duyt, giai đon s dng vn, giai đon x lỦ khon n có vn đ, …
Có th rút ra các ni dung c bn ca ri ro tín dng nh sau:

- Ri ro tín dng khi ngi vay sai hn trong thc hin ngha v tr n theo hp
đng, bao gm vn gc và/hoc lưi. S sai hn có th là tr hn hoc không thanh toán.
- Ri ro tín dng dn đn tn tht v tài chính, tc là gim thu nhp ròng và gim giá
tr th trng ca vn dn đn thua l hoc nng hn là có th phá sn.
- i vi các nc đang phát trin (nh Vit Nam), tín dng vn đc coi là dch v
sinh li ch yu, đc bit đi vi các ngân hàng nh. Vì vy, ri ro tín dng cao hay thp s
quyt đnh hiu qu kinh doanh ca ngân hàng.
- Mt khác, ri ro và li nhun k vng ca ngân hàng là hai đi lng đng bin vi
nhau (li nhun k vng càng cao thì ri ro tim n càng ln) trong mt phm vi nht đnh.
- Ri ro là mt yu t khách quan, cho nên ngi ta không th nào loi tr hoàn toàn
đc mà ch có th hn ch s xut hin ca chúng, cng nh tác hi do chúng gây ra.
 đây, chúng ta hiu ri ro tín dng theo ngha xác sut, là kh nng, do đó có th
xy ra hoc không xy ra tn tht. iu này có ngha là, mt khon tín dng dù cha quá
5

hn nhng vn luôn tim n nguy c (kh nng) xy ra tn tht.
V nguyên tc, trc khi cp tín dng ngân hàng đư thc hin phân tích tín dng đ
xem xét, đánh giá v kh nng tr n và thin chí tr n ca khách hàng. Vy, vì sao li có
ri ro xy ra đi vi nhng khon tín dng mà ngân hàng đư dày công phân tích và đánh
giá đó? iu này có th gii thích nh sau:
- Vic phân tích tín dng không th đt đn mc đ có th d đoán hoàn toàn chính
xác v khon tín dng đó có đc hoàn tr đy đ nh đư tha thun hay không? Vic phân
tích tín dng đc thc hin  hin ti, trong khi vic cho vay và tr n li din ra trong
tng lai, nên ngân hàng phi d đoán v tình hình kh nng tr n và thin chí tr n ca
khách hàng trong tng lai, trên c s nhng thông tin có đc trong quá kh và hin ti.
Mà đư là d đoán thì có th đúng hoc sai hoc không đy đ, vì tng lai thì không có
điu gì là chc chn.
- ụ chí và kh nng tr n ca khách hàng có th thay đi sau khi khon tín dng
đc cp do nhiu nguyên nhân, mà ngân hàng và khách hàng không th lng trc đc.
- Xut hin mt s khon tín dng có sai lm ngay trong quá trình trình thm đnh và

xét duyt, do kh nng phân tích yu kém hoc quyt đnh tín dng vi vư.
Chính vì vy mà nhng ngi cho vay luôn đòi hi bo đm chc chn cho s hoàn
tr n vay. Nhng thc t thì ngi vay thng  th có li hn khi tin đư gii ngân.
1.2.4. Phơn loi ri ro tín dng
1.2.4.1. Phơn loi theo khách quan, ch quan
- Ri ro khách quan do các nguyên nhân khách quan nh thiên tai,
đch ha, nhng thay đi trong môi trng kinh doanh không th lng trc đc.
- Ri ro ch quan do nguyên nhân ch quan ca ngi vay và ngi cho vay
vì vô tình hay c Ủ làm tht thoát vn vay hay vì nhng lỦ do ch quan khác.
1.2.4.2. Phơn loi theo nguyên nhơn phát sinh ri ro
a. Ri ro giao dch
Ri ro giao dch bao gm ri ro la chn, ri ro bo đm và ri ro nghip v:
- Ri ro la chn là ri ro có liên quan đn đánh giá và phân tích tín dng khi ngân
hàng la chn và quyt đnh cp mt khon tín dng mi cho khách hàng.
- Ri ro bo đm phát sinh do các sai sót liên quan đn bo đm tín dng, loi tài sn
bo đm, ch th bo đm, hình thc bo đm và mc cho vay trên giá tr tài sn bo đm.
6

- Ri ro nghip v phát sinh liên quan đn công tác qun lỦ, kim soát khon vay; do
thiu cht ch  khâu theo dõi, giám sát quá trình s dng vn vay;
b. Ri ro danh mc
Ri ro danh mc đc phân chia thành ri ro cá bit và ri ro tp trung:
- Ri ro cá bit xut phát t các yu t, đc đim riêng bên trong ca mi ch th đi
vay hoc ngành, lnh vc kinh t. Nó xut phát t đc đim hot đng hoc đc đim s
dng vn ca khách hàng vay.
- Ri ro tp trung là trng hp ngân hàng tp trung cho vay quá nhiu đi vi mt
s khách hàng, cho vay quá nhiu khách hàng hot đng trong cùng mt ngành, lnh vc
kinh t hoc trong cùng mt vùng đa lỦ nht đnh, …
1.2.5. c đim ca ri ro tín dng
- Ri ro mang tính gián tip: Ri ro tín dng xy ra khi khách hàng gp nhng tn

tht và tht bi trong quá trình s dng vn. Do đó, ri ro trong hot đng kinh doanh ca
khách hàng là nguyên nhân ch yu gây nên ri ro tín dng cho ngân hàng.
- Ri ro có tính cht đa dng và phc tp: đc đim này biu hin  s đa
dng, phc tp ca nguyên nhân, hình thc và hu qu ca ri ro tín dng.
- Ri ro tín dng có tính tt yu, tc là luôn tn ti gn lin vi hot đng tín dng
ca ngân hàng: tình trng thông tin bt cân xng đư làm cho ngân hàng không th nm bt
đc các du hiu ri ro mt cách toàn din và đy đ, điu này làm cho bt k khon vay
nào cng tim n nhng ri ro.
1.2.6. Biu hin ca ri ro tín dng
- Không thu đc lưi đúng hn  Lãi treo phát sinh.
- Không thu đc vn đúng hn  N quá hn phát sinh.
- Không thu đ lưi  Lưi treo, min, gim lưi.
- Không thu đ vn (mt vn)  N không có kh nng thu hi, xóa n.
1.2.7. nh hng ca ri ro tín dng
1.2.7.1. nh hng đn hot đng kinh doanh ca ngơn hƠng
- i vi ngân hàng b ri ro, ngân hàng không thu đc vn gc và lãi làm cho
ngun vn b tht thoát, nhng vn phi chi tr gc và tin lưi cho ngun vn huy đng khi
đn hn, làm kt qu kinh doanh xu đi, có th dn đn thua l hoc phá sn.
7

- i vi h thng ngân hàng, mt ngân hàng b ri ro s tác đng dây chuyn nh
hng xu ti các ngân hàng và các b phn kinh t khác.
1.2.7.2. nh hng đn nn kinh t xƣ hi
- Nu ri ro tín dng gây nên s phá sn mt ngân hàng s làm cho nn kinh t b ri
lon, hot đng kinh t b suy gim và nh hng xu đn tình hình chính tr - xư hi, …
- Ngân hàng là có chc nng huy đng vn đ cho vay li, khi ngân hàng gp ri ro
thì chng nhng ngân hàng b thit mà quyn li ca ngi gi tin cng b nh hng.
- Trong quan h kinh t đi ngoi, làm nh hng đn v th và hình nh ca h
thng ngân hàng – tài chính quc gia cng nh toàn b nn kinh t ca quc gia đó.
1.2.8. Nguyên nhơn dn đn ri ro tín dng

1.2.8.1. Nhng nguyên nhơn t môi trng v mô
- Nguyên nhân bt kh kháng (thiên tai, dch bnh, chin tranh).
- Bin đng lưi sut, t giá, lm phát.
- Khng hong tài chính, suy gim kinh t, tht nghip.
- Thay đi chính sách (chính sách kinh t v mô, thu, pháp lut).
- Thanh tra, giám sát không cht ch, kém hiu qu.
1.2.8.2. Nhng nguyên nhơn thuc v nng lc qun tr ca ngơn hƠng
- Chính sách tín dng không hp lỦ, quá nhn mnh vào mc tiêu li nhun dn đn
cho vay đu t quá liu lnh, tp trung ngun vn cho vay quá nhiu vào mt khách hàng
hoc mt nhóm khách hàng liên quan hoc mt ngành kinh t nào đó.
- Quá tin tng vào tài sn th chp, bo lưnh, bo him, coi đó là vt đm bo chc
chn cho s thu hi c gc và lưi tin vay.
- Do thiu am hiu th trng, thiu thông tin hoc phân tích thông tin không đy đ
dn đn cho vay và đu t không hp lỦ; quyt đnh cho vay sai lm.
- Chy theo ch tiêu mà sao lưng vic coi trng cht lng khon vay.
- Quá lc quan và tin tng vào s thành công ca d án/phng án kinh doanh.
- Do áp lc cnh tranh ca các ngân hàng mong mun có li nhun, th phn cao dn
đn vic chy theo quy mô, b qua các tiêu chun và điu kin trong cho vay.
- ng trc áp lc cnh tranh khc lit và áp lc tng trng, ngi điu hành buc
phi mo him tham gia vào các d án có ri ro cao đ đi li li nhun cao tng ng.
8

- Cán b tín dng không tuân th và chp hành đúng quy đnh ca pháp lut; chính
sách tín dng, quy đnh, hng dn và quy trình tín dng ni b. Cán b tín dng yu kém
v trình đ nghip v, vi phm đo đc ngh nghip.
- Công tác kim tra, giám sát khon vay cha đc thc hin đy đ, nghiêm túc,
thiu đc lp, dn đn công tác kim tra, giám sát tr nên hình thc, qua loa, kém hiu qu.
- S hp tác, chia x thông tin gia các ngân hàng trong h thng và vi Ngân hàng
trung ng cha tt, vai tro ca CIC còn m nht, cha phát huy hiu qu nh mong mun.
1.2.8.3. Các nguyên nhơn thuc v phía khách hƠng

- Do khách hàng vay vn thiu nng lc pháp lỦ.
- S sách ghi chép tình hình tài chính, kinh doanh không đy đ, thiu minh bch.
- S dng vn vay sai mc đích; đu t dàn tri; theo đui nhng lnh vc kinh
doanh có ri ro cao, trong khi kh nng kim soát và chu đng ri ro thì hn ch.
- Nhóm khách háng liên quan s dng vn vay chng chéo và mt kh nng thanh
toán dây chuyn nhng ngân hàng khó kim soát.
- C cu t chc b máy thiu khoa hc, cng knh, dn đn tng chí phí mà hiu
qu li thp, khó to đng thun và s hp tác đ thc hin k hoch kinh doanh.
- Không có chin lc, k hoch kinh doanh và đu t rõ ràng; dn đn vic điu
hành tùy tin, không có đnh hng, nên rt d b tn thng trc các cú sc t bên ngoài.
- Chin lng qung bá hình nh, thng hiu cha đc đu t đúng mc; cht
lng sn phm, dch v thp nên kh nng cnh tranh không cao.
- Qun lỦ tài chính cu th, không có nguyên tc và k hoch; đy doanh nghip vào
th b đng v tài chính, làm nh hng rt ln đn hiu qu kinh doanh ca doanh nghip.
- Ch doanh nghip/ngi điu hành doanh nghip thiu kinh nghim v lnh vc
kinh doanh; yu kém trong qun lỦ, điu hành.
- Khách hàng gian ln, la đo trong vic cung cp h s, tài liu, thông tin liên quan
đn khon vay và phng án kinh doanh.
- Do mt đoàn kt trong ni b Hi đng qun tr, Ban điu hành.
1.2.8.4. Nguyên nhơn t tƠi sn bo đm
- nh giá tài sn không đúng nguyên tc, đnh giá cao hn giá tr thc.
- Không thc hin đy đ các th tc pháp lỦ cn thit trc, trong và sau khi đnh
9

giá (tìm hiu thông tin quy hoch, tranh chp pháp lỦ, gii ta, ).
- Không tuân th các nguyên tc la chn tài sn bo đm (đ đnh giá, d chuyn
nhng, d tiêu th, …).
- Tài sn b khu hao vô hình nhanh làm giá tr tài sn gim nhanh hn d n.
- Tài sn bo đm là nhng tài sn chuyên dng nên tính kh mi thp, khó x lỦ.
1.2.9. Các ch tiêu chính đánh giá hiu qu qun lỦ ri ro tín dng

T l n quá hn
=
S d n quá hn
Tng d n
T l d phòng ri ro tín dng
=
D phòng ri ro tín dng đc trích lp
Tng d n
T l mt vn
=
S n đư xóa trong k báo cáo
D n trung bình trong k báo cáo
H s bù đp khon vay b tht thoát
=
D phòng ri ro tín dng đc trích lp
D n b tht thoát
H s kh nng bù đp ri ro tín dng
=
D phòng ri ro tín dng đc trích lp
N quá hn
1.2.10. Nhng du hiu cnh báo ri ro tín dng
Vic kinh doanh khó có th tht bi qua mt đêm. Do vy, s tht bi đó thng có
mt vài du hiu báo đng trc.
Ri ro tín dng bn thân nó thng n cha trong các khon vay có vn đ, nó din
bin và th hin ra mt cách đa dng và phc tp. Sau đây là mt s du hiu nhn bit:
Nhóm 1: Du hiu liên quan đn mi quan h vi ngi vay.
Trong quá trình theo dõi, xu hng ca các tài khon ca khách hàng trong mt quá
trình s cung cp cho ngân hàng mt s du hiu quan trng:
- Phát hành séc quá s d hoc b t chi.
- Khó khn trong thanh toán lng, các khon ph cp khác, BHXH, BHYT, thu, …

- S dao đng mnh s d ca các tài khon, đc bit là tài khoàn tin gi.
- Thng xuyên yêu cu h tr ngun vn lu đng t nhiu ngun khác nhau.
- Gia tng các khon n thng mi/không có kh nng thanh toán n khi đn hn.
- Thanh toán chm tr các khon n gc và lưi.
- Thng xuyên yêu cu ngân hàng cho đáo hn các khon vay.
10

- Yêu cu các khon vay vt quá nhu cu d kin.
- S dng các khon vay ngn hn đ đu t dài hn, dn đn mt cân đi vn.
- Chp nhn các ngun tài tr vi giá đt (vay vi mi giá, không ngi lưi sut cao).
- Chm tr trong vic liên lc vi cán b tín dng.
- Có s thay đi v trí xp hng tín nhim.
- Giá tr tài sn bo đm gim sút, khó chuyn nhng.
Nhóm 2: Du hiu liên quan ti phng pháp qun lỦ.
- Thay đi thng xuyên c cu ca Hi đng qun tr hoc Ban điu hành.
- Hi đng qun tr hoc Ban điu hành thng bt đng v mc tiêu, chin lc;
qun tr, điu hành đc đoán hoc quá phân tán.
- Cách thc hoch đnh chin lc, điu hành ca khách hàng có biu hin:
+ Hi đng qun tr/Ban điu hành tham gia quá sâu vào các vn đ thng nht.
+ Thiu quan tâm đn li ích ca c đông, ca ch n.
+ Thuyên chuyn nhân viên din ra thng xuyên.
+ Lp k hoch, xác đnh muc tiêu kém; xut hin các hành đng nht thi; không có
kh nng đi phó vi nhng thay đi.
- Lp k hoch, chun b nhân s thay th cha đc thc hin đy đ và ch đng.
- Qun lỦ có tính gia đình; cho thành viên ca gia đình cha đc đo to, hun
luyn đy đ gi các v trí then cht.
- Có tranh chp trong quá trình qun lỦ: tranh chp gia Hi đng qun tr và/hoc
Ban điu hành vi các c đông và/hoc chính quyn/nhân viên/ngi cho vay/khách hàng.
- Các chi phí qun lỦ bt hp lỦ: tp trung quá mc chi phí đ gây n tng nh thit
b vn phòng rt hin đi, phng tin giao thông đt tin, Hi đng qun tr/Ban điu hành

có cuc sng xa hoa, ln ln gia chi phí kinh doanh và tài chính cá nhân.
Nhóm 3: Các du hiu liên quan ti các u tiên trong kinh doanh.
- Du hiu hi chng hp đng ln: khách hàng b n tng bi mt khách hàng có
tên tui mà sau này có th tr nên l thuc.
- Du hiu hi chng sn phm đp: không đúng lúc hoc b ám nh bi mt sn
phm mà không chú Ủ đn các yu t khác.
11

- S cp bách không thích hp nh: do áp lc ni b dn ti vic tung sn phm,
dch v ra quá sm; to mong đi trên th trng không đúng lúc.
Nhóm 4: Các du hiu thuc vn đ k thut vƠ thng mi.
- Khó khn trong phát trin sn phm.
- Thay đi trên th trng: t giá, lưi sut; thay đi th hiu; không cp nht k thut
mi; mt nhà cung ng hoc khách hàng ln; thêm đi th cnh tranh.
- Nhng thay đi t chính sách ca Nhà nc: đc bit chú Ủ s tác đng ca các
chính sách kinh t v mô (tin t, lưi sut, t giá), thu, điu kin thành lp và hot đng,
- Sn phm ca khách hàng mang tính thi v cao.
- Có biu hin ct gim các chi phí sa cha, thay th.
- Thay đi bt thng trong khu hao, phng pháp tính giá tr hàng tn kho.
Nhóm 5: Các du hiu v x lỦ thông tin tƠi chính, k toán.
- Chun b không đy đ s liu tài chính, chm tr, trì hoưn np báo cáo tài chính.
- Kt qu phân tích tài chính cho thy:
+ Kh nng tin mt gim sút.
+ Tng doanh s bán nhng lưi gim hoc không có.
+ Hàng tn kho tng cao, thi gian lu kho dài.
+ Khon phi thu tng cao, thi gian thu hi đc kéo dài.
+ Lp k hoch tr n mà ngun tr n không đ.
+ Thng xuyên không đt k hoch v sn xut và bán hàng.
+ Gim các khon phi tr, tng các khon phi thu.
+ Các h s thanh toán phát trin theo chiu hng ngày càng xu đi.

+ Có biu hin gim vn điu l, thay đi bt thng trong c cu vn.
+ Trì hoưn/chm tr thanh toán c tc,
- Nhng du hiu phi tài chính khác: đây là nhng du hiu mà cán b tín dng có th
nhn bit bng mt thng nh:
+ Nhng vn đ v đo đc, dáng v ca ngi vay cng biu hin du hiu gì đó.
+ S xung cp trông thy ca ni kinh doanh cng là mt du hiu.
12

+ Ni lu gi hàng hóa đ quá nhiu hàng, ln xn, có nhiu hàng h hng/lc hu.
- Giá c phiu ca công ty thay đi bt li.
Trong tt c các du hiu trên, du hiu rõ ràng và có Ủ ngha nht là khách hàng
chm thanh toán khon gc và/hoc lãi vay.
1.3. Qun lý ri ro tín dng
1.3.1. Khái nim
Qun lỦ ri ro tín dng là quá trình xây dng và thc thi các chin lc, các chính
sách qun lỦ và kinh doanh tín dng, nhm đt đc các mc tiêu an toàn, hiu qu và
phát trin bn vng.
 hot đng qun lý ri ro tín dng đt hiu qu, cn phi thc hin thng xuyên,
cht ch trong c mt quá trình, trên c s tip cn ri ro mt cách khoa hc, toàn din và
có h thng nhm nhn dng, kim soát, phòng nga và gim thiu nhng tn tht.
1.3.2. S cn thit ca công tác qun lý ri ro tín dng
- Qun lỦ ri ro tín dng đ hn ch ti đa thit hi, đng ngha là đ ti đa hóa li
nhun và ti đa hóa giá tr cho c đông.
- Qun lý ri ro tín dng tt s giúp phát hin kp thi nhng bin c bt li, các tình
hung xu có th xy ra hoc đư, đang xy ra và có kh nng lan ra trên phm vi rng, đ t
đó có nhng gii pháp phòng nga và hn ch ri ro thích hp.
-  xây dng hình nh; đáp ng yêu cu ca nhà đu t/c quan qun lỦ/các chun
mc quc t.
- Qun lỦ ri ro tín dng hiu qu s giúp đa ra nhng chin lc, gii pháp, mc
tiêu c th, xuyên sut và đúng đn đ hn ch ri ro và giúp ngân hàng đi đúng hng.

1.3.3. Nhim v ca công tác qun lý ri ro tín dng
- Hoch đnh phng hng và k hoch phòng chng ri ro. D đoán, xác đnh ri
ro có th xy ra đn đâu, trong điu kin nào, nguyên nhân dn đn ri ro, hu qu ra sao,
- Xây dng các chng trình nghip v, c cu kim soát phòng chng ri ro, phân
quyn hn và trách nhim cho tng thành viên, la chn nhng công c k thut phòng
chng ri ro, x lỦ ri ro và gii quyt hu qu do ri ro gây ra mt cách nghiêm túc.
- Kim tra, kim soát đ đm bo vic thc hin theo đúng k hoch phòng chng ri
ro đư hoch đnh, phát hin các ri ro tim n, các sai sót khi thc hin giao dch.
13

- Nhm đt kt qu kinh doanh cao, trong gii hn ri ro có th giám sát, chu đng.
- Thc hin đúng các quy đnh ca pháp lut.
- m bo hot đng an toàn, hiu qu, phát trin bn vng trong điu kin th trng
có nhiu bin đng, nguy c ri ro luôn rình rp và không ngng gia tng.
1.3.4. Các ni dung chính trong quy trình qun lỦ ri ro tín dng
1.3.4.1. Thit lp chính sách tín dng phù hp
 đt mc tiêu qun lỦ ri ro tín dng đ ra, các ngân hàng cn thit lp cho mình
chính sách tín dng phù hp. Chính sách tín dng là h thng các quan đim và công c
do Hi đng tín dng/Hi đng qun tr đ ra và thc thi khi xem xét cp tín dng cho
khách hàng, nhm mc tiêu qun lỦ tt d n và ri ro tín dng. Chính sách tín dng nói
chung có hai trng thái hay hai kiu chính sách: m rng và tht cht và đc thc hin
thông qua các công c nh lưi sut, t l tham gia vn và tiêu chun xét duyt.
Chính sách tín dng phù hp là chính sách tín dng linh hot chuyn đi qua li gia
hai trng thái m rng và tht cht tùy theo tình hình ca nn kinh t cng nh tình hình
qun lỦ tín dng ca ngân hàng. Mt khác, chính sách tín dng ca ngân hàng cn gn bó
cht ch vi chính sách kinh t v mô.
1.3.4.2. Phân tích tín dng đnh tính
LỦ l ca phơn tích tín dng

Khi cho khách hàng vay tin, ch tim cm đ không cn phân tích tín dng. Thay

vào đó, ngi ch tim ch cn bit giá tr và tính pháp lỦ ca tài sn bo đm là đ. Tuy
nhiên, nu ngân hàng cho vay thì vic phân tích tín dng là cn thit đ xác đnh kh nng
hoàn tr ca khon vay, cùng nhng ri ro có th đi kèm khi cho vay. Bi vì, ngân hàng
cho vay luôn mong mun thu hi khon n t thu nhp/dòng tin do vn vay mang li,
ch không h mun cho vay đ thu n t tài sn bo đm ca khách hàng.
 khon vay đc hon tr đúng nh tha thun trong hp đng, đòi hi ngi đi
vay phi có kh nng tr n và thin chí (Ủ mun) tr n. Phân tích tín dng là quá trình
ngân hàng tìm hiu thông tin v (1) kh nng tr n và (2) thin chí tr n ca ngi đi
vay. Trong quá trình này, ngân hàng c gng thay th nhng cm nhn ch quan ca mình
v ngi đi vay bng nhng lỦ l khoa hc, da trên c s nghiên cu cn trng các mt
mnh và yu ca ngi đi vay.
Nh vy, có th nói mc đích ca phân tích tín dng mà ngân hàng mong mun là:
14

- ánh giá đc đy đ, chính xác kh nng tr n và thin chí tr n ca ngi vay.
- Hn ch thông tin bt cân xng.
- ánh giá đúng thc trng ri ro ca khách hàng.
- Loi tr bt nhng khách hàng xu, nhiu ri ro.
- Hn ch b sót nhiu khách hàng tt, ít ri ro.
- Có nhng bin pháp thích hp đ hn ch ri ro trong quá trình cho vay.
- Xác đnh đúng nhu cu vay ca khách hàng.
- a ra quyt đnh chính xác v cho vay hay t chi.
Có nhiu phng pháp phân tích tín dng, nhng ph bin là phng pháp phân tích
đnh tính và phân tích đnh lng. Các phng pháp này không loi tr ln nhau, mà b
sung cho nhau, giúp ngân hàng có đc kt qu phân tích đy đ và chính xác nht có th.
Phân tích đnh tính giúp cng c, b sung thêm cho nhng kt qu ca phân tích
đnh lng. T đó, giúp ngân hàng có đc quyt đnh cho vay đúng đn nht. Phân tích
đnh tính có nhiu ni dung, sau đây là mt s ni dung ph bin:
T cách ngi vay (Character):
- Có thin chí tr n và Ủ thc tr n tht lòng, sòng phng. Có uy tín trong quan h

xư hi, quan h kinh t và đáng tin cy. Là ngi có t cách tt, đo đc tt, lng thin.
- Mc đích vay, phng án s dng vn, k hoch tr n hp lỦ và rõ ràng.
- Có tâm huyt, có trách nhim trong vic kinh doanh và s dng vn vay. Cung cp
thông tin đy đ, trung thc, nhanh chóng và hp tác vi ngân hàng. Có lch s quan h tín
dng tt vi các ngân hàng và các bn hàng. Có quan h tt và n đnh vi các đi tác.
- Xem xét thái đ, phong cách, n nói, v b ngoài, nhng biu hin qua phng vn.
- Nhng gì khách hàng nói ra có nht quán vi nhng gì đư trình bày trong giy đ
ngh vay vn, trong d án/phng án kinh doanh và phng án tr n không? Khách hàng
có cng điu trong vic đa ra các lỦ l đ vay mn không?
- Nu là khách hàng mi thì ti sao li tìm đn ngân hàng này. Nu có ngi gii
thiu thì ngi đó là ai?
- Cha vay mn mà đư ha hn, ban phát li ích cho cán b ngân hàng.
Lu Ủ
: Cn thn và đ phòng vi nhng ngi vay đư có kinh nghim, tng tri
trong vic vay mn.
15

Nng lc ca ngi vay (Capacity)
- Ngi đi vay phi có nng lc pháp lut dân s và nng lc hành vi dân s, ngi
kỦ hp đng giao dch vi ngân hàng phi là đi din hp pháp theo quy đnh pháp lut.
- Xem xét kin thc, trình đ, k nng, kinh nghim đ đánh giá kh nng điu hành,
quán xuyn hot đng kinh doanh ca Hi đng qun tr/Ban điu hành.
- Xem xét mi quan h vi các khách hàng ln, quan h vi c quan nhà nc, c
quan truyn thông, …
- ánh giá kt qu kinh doanh trong quá kh (thành công/tht bi nh th nào?)
Dòng tin tr n (Cashflow)
- Ngi vay có kh nng to ra đ tin đ tr n không?
- ánh giá dòng tin trong quá kh và d báo dòng tin trong tng lai dùng đ tr
n. Vic phân tích, d báo dòng tin tr n trong tng lai gúp ngân hàng ra quyt đnh cho
vay có c s, nu không thì quyt đnh cho vay ca ngân hàng ch yu da vào may mn.

- Khách hàng tr n t dòng tin ròng (cash flow) ch không phi t li nhun và
khu hao. Li nhun và khu hao ch phn ánh ngun tr n. Còn dòng tin ròng s cho
thy kh nng tr n khi đn hn.
- Thng khách hàng có bn dòng tin đ tr n, đó là (1) dòng tin t hot đng
kinh doanh thun túy, (2) dòng tin t bán/thanh lỦ tài sn, (3) t phát hành trái phiu/c
phiu, (4) dòng tin t bên bo lưnh. Trong đó, dòng tin tr n quan trng và u tiên nht
là dòng tin t hot đng sn xut kinh doanh thun túy
Bo đm tin vay (Collateral)
- Tài sn bo đm ch là phng tin d phòng khi khách hàng không tr đc n.
- Ngân hàng cho vay không ch da trên tài sn bo đm.
- Tài sn bo đm phi tha mưn các điu kin sau: d đnh giá, d qun lỦ, d phát
mi khi x lỦ n, bo đm tính pháp lỦ (quyn s hu/s dng, không tranh chp/kin tng).
Các điu kin (Conditions)
Ngân hàng phi d đoán xu hng hin ti v hot đng kinh doanh và ngành ngh mà
khách hàng vay hot đng, cng nh nhng bin đng v điu kin kinh t có nh hng đn hot
đng kinh doanh và kh nng tr n ca khách hàng vay nh th nào? (đánh giá v tim nng,
trin vng và ri ro ngành).
Kim soát (Control)
16

- Ngân hàng phi kim soát đc vic s dng vn vay ca khách hàng.
- Ngân hàng cn tp trung đánh giá các yu t sau:
+ Nhng thay đi v lut pháp, chính sách kinh t v mô c trong và ngoài nc có
nh hng bt li đn ngi vay không?
+ Khách hàng có đáp ng đc tiêu chun cht lng tín dng do ngân hàng và c
quan qun lỦ ngân hàng đt ra không?
1.3.4.3. Phân tích tín dng đnh lng
Mc tiêu là nhm đánh giá kh nng tr n ca khách hàng đ quyt đnh cho vay,
theo đó ngân hàng ch cho vay khi đánh giá đc khách hàng có kh nng tr n.
 đánh giá kh nng tr n, phân tích tín dng đnh lng bao gm phân tích tình

hình tài chính và phân tích phng án kinh doanh/d án đu t.
a. Phân tích tình hình tài chính
Phân tích tình hình tài chính s dng d liu t các báo cáo tài chính và áp dng k
thut phân tích t s tài chính đ có c s đánh giá kh nng tr n ca khách hàng. ánh
giá tình hình tài chính, ngi ta thng phân tích các ch s tài chính ch yu nh sau:
- Nhóm ch tiêu thanh khon: Thanh toán hin hành/thanh toán nhanh/vn lu đng.
- Nhóm ch tiêu đòn cân n: Kh nng t tài tr, c cu vn, kh nng tr lãi/tr n.
- Nhóm ch tiêu hot đng: Vòng quay khon phi thu, vòng quay hàng tn kho, vòng
quay tng tài sn, chu k hot đng/chu k ngân qu.
- Nhóm ch tiêu kh nng sinh li: T l sinh li trên doanh thu (ROS), t l sinh li
trên tng tài sn (ROA), t l sinh li trên vn ch s hu (ROE).
Qua vic phân tích các ch s tài chính, ngân hàng có th:
- ánh giá đc tình hình tài chính  hin ti và trong quá kh ca khách hàng.
- So sánh vi các doanh nghip khác trong ngành.
- Dùng nhng thông tin tài chính có đc  hin ti và trong quá kh đ d báo v
tình hình tài chính và kh nng tr n ca khác hàng trong tng lai.
 đánh giá đy đ và chính xác hn tình hình tài chính và kh nng tr n ca
khách hàng trong tng lai, ta cn phân tích thêm d án/phng án sn xut kinh doanh.
b. Phơn tích d án/phng án sn xut kinh doanh
Kt hp gia phân tích tình hình tài chính và phân tích d án/phng án sn xut
17

kinh doanh là s kt hp gia quá kh và tng lai nhm đánh giá chính xác hn kh nng
tr n ca khách hàng  hin ti. Theo đó, ngân hàng cng ch cho vay khi nào thm đnh
và đánh giá đc d án/phng án ca khách hàng là đáng tin cy, kh thi và có hiu qu.
1.3.4.4. Phân loi n và trích lp d phòng ri ro tín dng
 hn ch tn tht v tài chính có th nh hng và làm suy gim kh nng tài
chính, cng nh gây bt n trong hot đng kinh doanh ca ngân hàng trc các ri ro tín
dng có th xy ra, ngân hàng thng trích lp d phòng cho tng khon cp tín dng c
th và trích lp d phòng chung cho tt c các khon tín dng đư cp.

 có mc trích lp d phòng phù hp vi các mc đ ri ro khác nhau và bo đm
đ ngun d phòng đ bù đp các tn tht v tài chính khi xy ra ri ro tín dng, ngân
hàng phân loi các khon tín dng thành nhiu nhóm tng ng vi các mc đ ri ro
tng dn.  phân loi n vào các nhóm phù hp, ngân hàng cn c vào yu t đnh tính
và đnh lng.
Phơn loi theo phng pháp đnh lng da vƠo thi gian khon n quá hn:
Nhóm 1: N đ tiêu chun (trích d phòng 0%)

- Các khon n trong hn và t chc tín dng đánh giá là có kh nng thu hi đy đ
c gc và lưi đúng hn.
- Các khon n quá hn di 10 ngày và t chc tín dng đánh giá là có kh nng thu
hi đy đ gc và lưi b quá hn và thu hi đy đ gc và lưi đúng thi hn còn li.
Nhóm 2: N cn chú ý (trích d phòng 5%)

- Các khon n quá hn t 10 ngày đn 90 ngày.
- Các khon n điu chnh k hn tr n ln đu (đi vi khách hàng là doanh nghip,
t chc thì TCTD phi có h s đánh giá khách hàng v kh nng tr n đy đ n gc và
lưi đúng k hn đc điu chnh ln đu).
Nhóm 3: N di tiêu chun (trích d phòng 20%)

- Các khon n quá hn t 91 ngày đn 180 ngày.
- Các khon n c cu li thi hn tr n ln đu, tr các khon n điu chnh k hn
tr n ln đu phân loi vào nhóm 2.
- Các khon n đc min hoc gim lưi do khách hàng không đ kh nng tr lưi đy
đ theo hp đng tín dng.
Nhóm 4: N nghi ng (trích d phòng 50%)

18

- Các khon n quá hn t 181 ngày đn 360 ngày.

- Các khon n c cu li thi hn tr n ln đu quá hn di 90 ngày theo thi hn
tr n đc c cu li ln đu.
- Các khon n c cu li thi hn tr n ln th hai.
Nhóm 5: N có kh nng mt vn (trích d phòng 100%)

- Các khon n quá hn trên 360 ngày.
- Các khon n c cu li thi hn tr n ln đu quá hn t 90 ngày tr lên theo thi
hn tr n đc c cu li ln đu.
- Các khon n c cu li thi hn tr n ln th hai quá hn theo thi hn tr n
đc c cu li ln th hai.
- Các khon n c cu li thi hn tr n ln th ba tr lên, k c cha b quá hn
hoc đư quá hn.
- Các khon n khoanh, n ch x lỦ.
Phơn loi theo đnh tính da vào kt qu xp hng tín dng ni b:
Nhóm 1: N đ tiêu chun (trích d phòng 0%)

Các khon n đc t chc tín dng đánh giá là có kh nng thu hi đy đ c n
gc và lưi đúng hn.
Nhóm 2: N cn chú ý (trích d phòng 5%)

Các khon n đc t chc tín dng đánh giá là có kh nng thu hi đy đ c n
gc và lưi nhng có du hiu khách hàng suy gim kh nng tr n.
Nhóm 3: N di tiêu chun (trích d phòng 20%)

- Các khon n đc t chc tín dng đánh giá là không có kh nng thu hi n gc
và lưi khi đn hn. Các khon n này đc t chc tín dng đánh giá là có kh nng tn
tht mt phn n gc và lưi.
Nhóm 4: N nghi ng (trích d phòng 50%)

- Các khon n đc t chc tín dng đánh giá là kh nng tn tht cao.

Nhóm 5: N có kh nng mt vn (trích d phòng 100%)

Các khon n đc đánh giá là không còn kh nng thu hi, mt vn.
1.3.4.5. Xp hng tín dng ni b
19

H thng xp hng tín dng ni b da trên các tiêu chí tng hp v phân tích tín
dng đnh tính và phân tích tín dng đnh lng đ xác đnh loi (hng) ca khách hàng.
H thng xp hng tín dng ni b ti thiu phi bao gm:
- Các c s pháp lỦ liên quan đn thành lp, ngành ngh kinh doanh ca khách hàng.
- Các ch tiêu kinh t tng hp liên quan đn tình hình kinh doanh, tài chính, tài sn,
kh nng thc hin ngha v theo cam kt.
- Uy tín đi vi t chc tín dng đư giao dch trc đây.
- Các tiêu chí đánh giá khách hàng chi tit, c th, có h thng .
Trên c s phân tích, đánh giá tng hp các yu t trên, cng nh xem xét tình hình
tng th ca khách hàng ti thi đim đánh giá, ngân hàng s xác đnh đc loi ca
khách hàng tng ng.
Các ngân hàng thng xp hng khách hàng theo mc đ ri ro tín dng nhm:
- Giúp ngân hàng có đc nhn đnh chung v ri ro ca khách hàng và danh mc
cho vay trong bng cân đi ca ngân hàng.
- Phát hin sm các khon cho vay có kh nng b tn tht hay b chch hng khi
chính sách tín dng ca ngân hàng.
- Có mt chính sách đnh giá phù hp và chính xác hn.
- Xác đnh rõ khi nào cn tng s giám sát hoc các hot đng điu chnh khon vay
và ngc li.
- H tr cho vic phân loi n, trích lp d phòng ri ro tín dng và qun lỦ cht
lng tín dng phù hp vi phm vi hot đng, tình hình thc t ca t chc tín dng.
Vic xp hng khách hàng phi bo đm nguyên tc:
- Xp hng ri ro cho tt c khách hàng.
- Không đc thông báo cho khách hàng bit v hng xp loi trong mi trng hp.

- ánh giá li ngay cp đ ri ro/hng ca khách hàng khi có s thay đi theo chiu
hng đi xung v kh nng tr n ca khách hàng.
1.3.4.6. Mô hình đim s tín dng
a. Mô hình đim s tín dng doanh nghip
Mô hình đim s đc thit lp da vào các ch tiêu tài chính quan trng đc phn
ánh t s liu thng kê trong lch s. Tm quan trng ca tng ch tiêu s xác đnh trng
20

s ca chúng trong mô hình.
Mô hình đim s thng đc nhc đn nhiu nht là mô hình phân tích zeta ca
Altman, Haldeman và Narayaman đc xây dng ln đu tiên vào nm 1977. Da vào s
liu thng kê ca các doanh nghip sn xut, các ông đư đa ra mt mô hình đim s có
phng trình sau:
Z = 1,2 X1 + 1,4 X2 + 3,3 X3 + 0,6 X4 + 1,0 X5. Trong đó:
X1 = H s vn lu đng/tng tài sn.
X2 = H s lưi cha phân phi/tng tài sn.
X3 = H s li nhun trc thu và lưi/tng tài sn.
X4 = H s giá th trng ca tng vn s hu/giá tr hch toán ca tng n.
X5 = H s doanh thu/tng tài sn.
ây là mô hình dùng đ cho đim tín dng đi vi các doanh nghip. i lng Z là
thc đo tng hp đ phân loi ri ro tín dng đi vi ngi vay và ph thuc vào:
- Giá tr các ch s tài chính ca ngi vay.
- Tm quan trng ca các ch s này trong vic xác đnh xác sut v n.
T đó, Altman đư xây dng mô hình cho đim nh sau:
Tr s Z càng cao, thì ngi vay có xác sut v n càng thp. Nh vy khi tr s Z
thp hoc là mt s âm s là cn c xp khách hàng vào nhóm có nguy c v n cao.
Z < 1,81 : Khách hàng có kh nng ri ro cao.
1,81 < Z < 2,99 : Không xác đnh đc.
Z > 2,99 : Khách hàng không có kh nng v n.
Theo mô hình cho đim Z ca Altman, công ty có đim s thp hn 1,81 đc xp

vào nhóm có nguy c ri ro tín dng cao, ngân hàng s không cp tín dng cho các khách
hàng này cho đn khi nào ci thin đc đim s Z ln hn 1,81.
Bên cnh u đim, mô hình đim tín dng có nhng hn ch sau:
- Mô hình này ch cho phép phân bit khách hàng thành hai nhóm là “v n” và
“không v n”.
- Không có lý do rõ ràng đ gii thích s bt bin v tm quan trng ca các bin s
theo thi gian, dù là trong ngn hn.
21

- Mô hình không tính ti mt s nhân t quan trng, khó lng hóa, nhng li nh
hng đáng k đn mc đ ri ro tín dng ca khách hàng. Ví d, yu t danh ting, mi
quan h truyn thng vi ngân hàng, yu t v mô nh chu k kinh t, t giá, lưi sut,
Hin nay, ngoài mô hình phân tích Zeta còn có nhiu mô hình đim s phc tp hn
đư đc thit lp vi nguyên tc tng t.
b. Mô hình đim s tín dng cá nhơn
H thng là mt tp hp các tiêu thc khác nhau liên quan đn tng khách hàng vay.
Mi tiêu thc có mt đim s khác nhau, tùy theo tình trng ca tiêu thc này và tm quan
trng ca nó trong h thng các tiêu thc, da trên c s kt qu thng kê trong lch s.
Phng pháp h thng đim s phi da trên c s các kt qu thng kê trong quá
kh, ch ra đc đâu là khon cho vay tt và đâu là khon cho vay xu. Vn đ mu cht
ca h thng đim s là  ch, nh nó mà vic phân tích mt vn đ bao gm nhiu yu t
đc đn gin hóa ch còn mt yu t - đó là đim tín dng ca khách hàng.
Hình 1.2
: Mô t phng pháp lun ca phng pháp h thng đim s














Ngun
: H Diu, Tín dng Ngân hàng
Hình v trên là mt đ th có ba trc mô t mt h thng đim s đn gin ch gm
hai yu t tín dng là thi gian làm công vic hin ti (đo lng bng s nm làm vic)
X
Thu nhp
Xu
Tt
Z
Y
0
Các khon vay xu
Các khon vay tt
Thi
gian
làm
vic
z*
22

đc biu din trên trc OY và thu nhp đc biu din trên trc OX. Tp hp các khon
vay tt trong quá kh đc biu din bng các hình tròn và các khon vay xu đc biu
din bng các hình sao trên mt phng OXY. Các vòng tròn này bao gm mt t l nht

đnh (ví d 98%) các đim biu din thi gian làm công vic hin ti và thu nhp mà  đó
các khon vay là tt hoc xu trong quá kh.
 Ủ rng, trong tp hp các đim ca khon vay tt cng có mt s đim ca khon
vay xu và ngc li, trong tp hp các đim ca khon vay xu cng có mt s đim ca
khon vay tt. Tp hp các đim ca các khon vay tt và xu đc chiu trên trc đim
s OZ, chúng hình thành nên các phân phi tng s ca các khon vay tt hoc xu trên
trc OZ. Mt đng thng đi qua các giao đim ca hai vòng tròn chiu lên trc OZ.
Các phân phi này có mt vùng giao nhau. ó là các trng hp khon vay xu xut
hin trong s nhóm nhng ngi đi vay là tt và khon vay tt xut hin trong nhóm
nhng ngi đi vay là xu.
im s z* trên hình v là đim s trung bình phân bit các khon vay tt và xu.
im s này có th điu chnh dch chuyn v gc ta đ khi cn d dưi trong cho vay (ni
lng tín dng), song nó s làm gia tng các khon vay xu. Nu dch chuyn ra xa gc ta
đ thì có th gim đc khách hàng xu, nhng li b xót nhiu khách hàng tt.
Ví d trên đây là trng hp mt h thng đim s đn gin, ch có hai yu t tín
dng đc xem xét. Trong thc t, mt h thng đim s thng có rt nhiu yu t, đc
xây dng trên nguyên tc nói trên.
Theo h thng đim s này, đim cao nht có th có đi vi mt khách hàng là 43
đim, đim thp nht là 9 đim.
Bng phng pháp thng kê li các khon cho vay đư đc thc hin trong quá kh
và tìm ra phân phi xác sut ca các khon cho vay tt và xu. T đó, ngân hàng đa ra
mt đim s chun làm ranh gii phân bit gia khon vay tt và khon vay xu.
Phng pháp h thng đim s vn có my nhc đim nh sau:
- Các thông tin ca ngi đi vay đc dùng trong h thng đim s là nhng thông
tin trong quá kh. Vì vy, có th không phn ánh đc chính xác t cách tín dng ca
ngi vay  hin ti và trong tng lai.
- Các thông tin trong h thng đim s ch là nhng thông tin mt chiu, vì ch là các
thông tin thng kê v nhng ngi vay đư đc ngân hàng chp nhn cho vay mà thôi.
- Phng pháp này da trên c s s đông và nh vy, có th b qua các trng hp
23


khách hàng có hoàn cnh cá bit.
Ngoài ra, cng cn c vào s liu thng kê trong quá kh v kh nng ri ro ca các
loi khách hàng có đim s khác nhau, các ngân hàng thng đa ra mc cho vay ti đa
khác nhau đi vi tng khách hàng có đim s  nhng nhóm đim s khác nhau.
Trong thc t, phng pháp mô hình đim s này thng đc áp dng trong cho
vay tiêu dùng, nên nó còn đc gi là mô hình đim s tín dng tiêu dùng. Mô hình này
mang tính khách quan hn mô hình phân tích tín dng đnh tính, không tùy thuc quá
nhiu vào Ủ kin ch quan ca cán b tín dng, rút ngn thi gian ra quyt đnh tín dng.
Tuy nhiên mô hình không th t điu chnh mt cách nhanh chóng đ thích ng vi nhng
thay đi ca nn kinh t - xư hi.
1.3.4.7. Kim tra, giám sát quá trình s dng vn vay và tr n
Các ngân hàng đu có quy trình khác nhau đ kim tra tín dng, tuy nhiên nhng
nguyên lỦ chung đang đc áp dng ti hu ht các ngân hàng, bao gm:
- Tin hành kim tra tt c các khon tín dng theo đnh k nht đnh.
- Xây dng k hoch, chng trình, ni dung kim tra mt cách thn trng đm bo
rng nhng khía cnh quan trng nht ca mi khon tín dng đu đc kim tra, bao gm:
+ K hoch tr n ca khách hàng, nhm đm bo khách hàng tr n đúng hn.
+ Cht lng và điu kin ca đm bo tín dng.
+ Tính đy đ và hp l ca hp đng tín dng, hp đng bo đm, đ bo đm rng
ngân hàng có đy đ thm quyn hp pháp đi vi tài sn bo đm khi x lỦ n.
+ ánh giá tình hình tài chính, tình hình kinh doanh và s dng vn ca khách hàng,
trên c s đó xem xét li nhu cu tín dng.
+ ánh giá xem khon tín dng có tuân th các điu kin cho vay ca ngân hàng,
cng nh chính sách tín dng ca ngân hàng và các tiêu chun do c quan qun lỦ ngân
hàng đt ra hay không.
+ Kim tra v tình hình quan h tín dng ca nhóm khách hàng có liên quan, đ bo
đm nhóm khách hàng này vn nm trong tm kim soát ca ngân hàng.
+ Kim tra k mc đích s dng vn vay và hiu qu s dng vn vay, sao cho tin
vay ngân hàng phi đc s dng vào đúng nhng mc đích nh ban đu thm đnh.

+ Qua kim tra sau cho vay, giúp ngân hàng có c hi đánh giá, đi chiu li nhng
gì mình đư thm đnh khi cho vay xem có đúng, đy đ và hp lỦ không.
24

+ Kim tra công tác t chc, b máy qun lỦ ca Hi đng qun tr/Ban điu hành
xem có thay đi lưnh đo ch cht không, có thay đi k hoch/chin lc kinh doanh ban
đu không, có mâu thun ni b không,
- Kim tra thng xuyên các khon tín dng ln. Vì, chúng có nh hng rt ln đn
uy tín và tình hình tài chính ca ngân hàng.
- Qun lỦ thng xuyên, cht ch các khon tín dng có vn đ, tng cng kim tra,
giám sát khi phát hin nhng du hiu xu liên quan đn khon tín dng.
- Tng cng kim tra tín dng khi nn kinh t có nhng biu hin đi xung.
1.3.4.8. X lỦ các khon n có vn đ
Mt s nguyên tc x lỦ khon tín dng có vn đ thng đc s dng:
- Luôn đt mc tiêu “tn dng ti đa các c hi đ thu hi đy đ n vay”.
- Khn trng khám phá và báo cáo kp thi mi vn đ thc cht liên quan đn
khon tín dng, mi chm tr đu làm cho tình hình tín dng tr nên xu hn.
- Trách nhim x lỦ tín dng có vn đ phi đc đc lp vi chc nng cho vay,
nhm tránh nhng xung đt có th xy ra gia ngi x lỦ vi quan đim ca cán b tín
dng trc tip cho vay.
- Cn hi Ủ khn vi khách hàng v các gii pháp có th, đc bit là tinh gim chi phí,
tng ngun thu và tng cng ci tin công tác qun lỦ.
- D tính nhng ngun có th dùng đ thu n có vn đ (bao gm ngun thu t thanh
lỦ tài sn bo đm, t s d tin gi, t bo lưnh ca bên th ba, ).
- Ngân hàng cn xem xét các ngha v tài chính ca khách hàng vi c quan thu, c
quan bo him, bên bán hàng (công n phi tr), và nhng tranh chp khác xem khách
hàng còn ngha v tài chính nào cha thc hin không.
- Cn đánh giá cht lng, nng lc và s nht quán trong qun lỦ, đng thi trc tip
tin hành kho sát các hot đng và các tài sn ca doanh nghip.
- Ngân hàng cn cân nhc mi phng án đ hoàn thành vic thu hi n, bao gm c

vic tha thun c cu li thi hn tr n tm thi, nu khách hàng ch gp khó khn trc
mt, hoc tìm kim gii pháp nhm tng cng lu chuyn tin t cho khách hàng.
- B sung thêm tài sn bo đm; cho vay thêm; b sung thêm bo lưnh ca bên th
ba; c cu li doanh nghip; sáp nhp, hp nht, gii th, phá sn doanh nghip.
i vi các khon n có vn đ khác nhau, thì ngân hàng s đa ra phng án x lỦ