Tải bản đầy đủ (.pdf) (44 trang)

TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ ĐẾN TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ TẠI VIỆT NAM.PDF

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (933.53 KB, 44 trang )


B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH





C
C
H
H
Â
Â
U
U


M
M
I
I
N
N
H
H


N
N
G


G
A
A







T
T
Á
Á
C
C






N
N
G
G


C
C



A
A


C
C
H
H
Í
Í
N
N
H
H


S
S
Á
Á
C
C
H
H


T
T

I
I


N
N


T
T








N
N


T
T


N
N
G
G



T
T
R
R




N
N
G
G


K
K
I
I
N
N
H
H


T
T





T
T


I
I


V
V
I
I


T
T


N
N
A
A
M
M













LUN VN THC S KINH T























TP.H CHÍ MINH,
THÁNG 12 NM 2012


B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH





C
C
H
H
Â
Â
U
U


M
M
I
I
N
N
H
H



N
N
G
G
A
A







T
T
Á
Á
C
C






N
N
G

G


C
C


A
A


C
C
H
H
Í
Í
N
N
H
H


S
S
Á
Á
C
C
H

H


T
T
I
I


N
N


T
T








N
N


T
T



N
N
G
G


T
T
R
R




N
N
G
G


K
K
I
I
N
N
H
H



T
T




T
T


I
I


V
V
I
I


T
T


N
N
A
A
M

M






LUN VN THC S KINH T




Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng

Mƣ s: 60340201





Ngi hng dn khoa hc: TS. H THY TIÊN













TP.H CHÍ MINH – NM 2012






LI CM N



Trc tiên, tôi xin gi li cm n đn Ban giám hiu, Phòng
qun lý đào to sau đi hc trng i hc Kinh t Thành ph H
Chí Minh.
Tôi cng xin chân thành cm n Khoa Tài chính Doanh
nghip và các thy cô trong trng đã tn tâm ging dy trong sut
thi gian hc tp và nghiên cu.
Qua đây, tôi xin gi li cám n sâu sc đn cô hng dn là
TS. ả Thy Tiên, ngi đã trc tip đnh hng, hng dn và
chnh sa tn tình cho tôi trong sut quá trình thc hin lun vn.
Tip theo, tôi xin cm n các anh ch và các bn trong lp
TCDN-K18-êm 1 đã ht lòng h tr, trao đi, góp ý cho lun vn.
c bit, tôi gi li cám n sâu sc đn và có ý ngha ti
ngi bn đi ca mình. Ngi đã đng hành cùng tôi trong sut quá
trình hoàn thành khóa lun này.




TP.H Chí Minh, tháng 12 nm 2012
Hc viên

Châu Minh Nga

LI CAM OAN





Tôi xin cam đoan đơy lƠ công trình nghiên cu ca tôi vi s
giúp đ ca Cô hng dn vƠ nhng ngi mƠ tôi đƣ cm n. S liu
thng kê đc ly t ngun đáng tin cy, ni dung vƠ kt qu nghiên
cu ca lun vn nƠy cha tng đc công b trong bt c công trình
nƠo cho ti thi đim hin nay.

Tp.HCM, ngƠy 28 tháng 12 nm 2012
Hc viên


Châu Minh Nga














Danh mc ch vit tt:
Ch vit tt
Tên đy đ ting Vit
Tên đy đ ting Anh
ADF
Kim đnh Dickey-Fuller m
rng
Augmented Dickey-Fuller Test
AIC
Tiêu chun thông tin Akaike
Akaike Information Criterion
CPI
Ch s giá tiêu dùng
Consumer Price Index
CREDIT
Tín dng trong nc
Domestic Credit
DLog
Ký hiu dng sai phơn bc 1
ca các bin  dng logarit
difference of the logarithm
EXRATE
T giá hi đoái danh ngha
exchange rate

FED
Cc d tr liên bang M
Federal Reserve System
GDP
Tng sn phm quc ni
Gross domestic product
HQ
Tiêu chun HQ
Hannan-Quinn Criterion
IMF
Qu tin t quc t
International Monetary Fund
LENDRATE
Lƣi sut cho vay
lending rate
LR
Tiêu chun LR
LR Criterion
OLS
Phng pháp phng sai nh
nht
Ordinary Least Squares
PP
Kim đnh Phillips-Perron
Phillips-Perron Test
SC
Tiêu chun Schwarz
Schwarz Criterion
USD
ô la M

US Dollar
VAR
Mô hình véc t t hi quy
Vector Augtogressive Model
VND
Vit Nam ng
Vietnam Dong
WTO
T chc Thng mi Th
gii
World Trade Organization
Danh mc bng:
Bng 3.1: Tóm tt d liu
Bng 4.1: Kim đnh đng liên kt gia bin GDP vƠ CPI
Bng 4.2: Kim đnh đng liên kt gia bin GDP vƠ M2
Bng 4.3: Kim đnh đng liên kt gia bin GDP vƠ Credit
Bng 4.4: Kim đnh đng liên kt gia bin GDP vƠ Lendrate
Bng 4.5: Kim đnh đng liên kt gia bin GDP vƠ Exrate
Bng 4.6: Kt qu la chn đ tr ti u cho mô hình c bn
Bng 4.7: Kt qu la chn đ tr ti u cho mô hình vi lƣi sut cho vay
Bng 4.8: Kt qu la chn đ tr ti u cho mô hình vi tín dng trong nc
Bng 4.9: Kt qu la chn đ tr ti u cho mô hình vi t giá hi đoái

Danh mc hình v:
Hình 2.1: Chính sách tht cht tin t
Hình 4.1: Phn ng ca GDP thc đi vi cung tin M2
Hình 4.2: Phn ng ca CPI đi vi cung tin M2
Hình 4.3: Kt qu phơn tích phng sai bin GDP thc
Hình 4.4: Phn ng ca GDP thc đi vi lƣi sut
Hình 4.5: Phn ng ca CPI đi vi lƣi sut

Hình 4.6: Kt qu phơn tích phng sai bin GDP thc
Hình 4.7: Phn ng ca GDP thc đi vi tín dng trong nc
Hình 4.8: Phn ng ca CPI đi vi tín dng trong nc
Hình 4.9: Kt qu phơn tích phng sai bin GDP thc
Hình 4.10: Phn ng ca GDP thc đi vi t giá hi đoái
Hình 4.11: Phn ng ca CPI đi vi t giá hi đoái
Hình 4.12: Kt qu phơn tích phng sai bin GDP thc

MC LC
TịM TT 1
1. GII THIU 2
1.1 Mc tiêu & câu hi nghiên cu 3
1.2 Ni dung nghiên cu 3
2. TịM TT CÁC KT QU NGHIểN CU TRC ỂY 3
2.1 Các nghiên cu  nc ngoƠi 3
2.2 Nghiên cu  Vit Nam 6
3. D LIU, PHNG PHÁP NGHIểN CU 7
3.1 Mô hình vƠ d liu nghiên cu 7
3.1.1 Mô hình nghiên cu 7
3.1.2 La chn các bin nghiên cu 9
3.1.3 C s d liu 10
3.2 Phng pháp nghiên cu 11
3.2.1 Kim đnh tính dng ca chui d liu 11
3.2.2 Kim đnh đng liên kt 11
3.2.3 HƠm phn ng xung 12
3.2.4 Phơn tích phng sai 12
4. KT QU NGHIểN CU 13
4.1 Kt qu kim đnh tính dng 13
4.2 Kt qu kim đnh đng liên kt 14
4.2.1 Kim đnh đng liên kt gia hai bin GDP vƠ CPI 14

4.2.2 Kim đnh đng liên kt gia hai bin GDP vƠ M2 15
4.2.3 Kim đnh đng liên kt gia hai bin GDP vƠ Credit 15
4.2.4 Kim đnh đng liên kt gia hai bin GDP vƠ Lendrate 16
4.2.5 Kim đnh đng liên kt gia hai bin GDP vƠ Exrate 17
4.3 Phơn tích hƠm phn ng đy vƠ phơn tích phng sai 17
4.3.1 Mô hình c bn 17
4.3.2 Mô hình vi lƣi sut cho vay 20
4.3.3 Mô hình vi tín dng trong nc 22
4.3.4 Mô hình vi t giá hi đoái 25
5. KT LUN 27
5.1 Tng kt kt qu nghiên cu 27
5.2 óng góp ca nghiên cu 29
5.3 Hn ch ca nghiên cu 30
Tài liu tham kho 31
PH LC 34

1

TịM TT

Mi quan h gia các công c chính sách tin t vƠ kt qu ca nn
kinh t nh tng trng sn lng, lm phát, luôn đc các nhƠ nghiên cu
kinh t quan tơm, đa ra nhiu lý thuyt vƠ nghiên cu thc tin. Cng cùng
mc đích tìm hiu rõ hn mi quan h gia gia sn lng, lm phát vƠ các
công c chính sách tin t, lun vn tin hƠnh nghiên cu đnh lng mi
quan h gia các bin s kinh t nƠy. Trong bài, phng pháp véc t t hi
quy VAR đc s dng đ kim nghim vƠ đa ra các kt lun. Lun vn đa
đn kt lun rng tín dng lƠ mt công c có nh hng ln nht lên sn
lng vƠ lm phát. Lãi sut đc xem nh lƠ mt công c ht sc quan trng
ca c ch truyn dn tin t  các nc khác nhng li thiu bng chng có

trng lng đ kt lun v tác đng ca lƣi sut lên sn lng ti Vit Nam.
Cui cùng, tác đng ca t giá lên sn lng vƠ lm phát còn khá khiêm tn.
T giá đƣ đc ngơn hƠng nhƠ nc s dng nh lƠ mt công c tin t đ
kích thích tng trng kinh t nhng nó không đt hiu qu vì biên đ giao
dch t giá hp đc áp dng  Vit Nam trong mt thi gian dƠi vƠ nó dn
đn s cng nhc trong vic thay đi t giá.
2

1. GII THIU
Vit Nam bt đu thc hin các cuc ci cách khu vc kinh t và tài
chính t nm 1986. T đó đn nay, Vit Nam đƣ đt đc nhiu thành tu to
ln, đa đt nc đƣ ra khi tình trng kém phát trin, bc vào nhóm nc
đang phát trin có thu nhp trung bình. Vit Nam đang ngƠy cƠng phát trin
nhanh chóng và mc tiêu chính đc vit trong K hoch phát trin kinh t -
xã hi 2011-2015 là tr thành mt nc công nghip vi tc đ tng trng
sn lng cao và t l lm phát hp lý. Ngay c trong D tho Chin lc
phát trin kinh t - xã hi 2011-2020, mt trong nhng mc tiêu chính cng lƠ
xây dng nc ta tr thƠnh nc công nghip, phát trin nhanh, bn vng.
 đt đc các mc tiêu đó, vic hiu rõ vƠ đánh giá chính sách tài khóa,
chính sách tin t cng nh tác đng ca chúng đn s n đnh kinh t v mô
ngƠy cƠng mang ý ngha quan trng, nht lƠ đi vi các c quan qun lý, điu
hành.
Hn na, Vit Nam ngƠy cƠng đy mnh hi nhp kinh t th gii, đa
dng hóa - đa phng hoá quan h đi ngoi. Nm 1995, Vit Nam chính
thc tr thƠnh thƠnh viên ca ASEAN (Hip hi các nc ông Nam Á).
Tip đó, nm 1998, Vit Nam gia nhp Din đƠn hp tác kinh t Chơu Á -
Thái Bình Dng (APEC). Nm 2006, Vit Nam chính thc đc kt np vƠo
T chc Thng mi th gii (WTO)…
Do đó, khi Vit Nam cƠng m ca vƠ phát trin, thì nn kinh t li cƠng
d b tác đng bi bi cnh quc t. Vit Nam đƣ không b nh hng nhiu

bi cuc khng hong chơu Á nm 1997 nh đang b nh hng bi cuc
khng hong tƠi chính toƠn cu nm 2008. Vì vy, vic xây dng mt h
thng các công c chính sách hiu qu đ điu tit nn kinh t, đc bit là
trong thi k suy thoái, luôn thit yu.
3

Bên cnh đó, lý thuyt cng cho thy rng nhng cú sc trong chính
sách tin t có th có nh hng đn tng trng sn lng và lm phát thông
qua các công c khác nhau, tuy nhiên, tác đng chi tit ca nhng công c
này trong nn kinh t Vit Nam thi gian qua cha đc nghiên cu đnh
lng nhiu, nht là sau cuc khng hong kinh t nm 2008. Vì vy, mt
nghiên cu thc nghim v mi quan h gia công c chính sách tin t và
các bin s kinh t v mô lƠ kp thi và cn thit.
1.1 Mc tiêu & câu hi nghiên cu
Mc tiêu chính ca lun vn lƠ lƠm rõ tác đng ca chính sách tin t
lên sn lng và lm phát. Vì vy, lun vn hng ti tr li câu hi nghiên
cu sau:
- GDP thc và t l lm phát ti Vit Nam có b tác đng bi các công c
ca chính sách tin t hay không?
- Nu có, GDP thc và t l lm phát thay đi theo hng nào?
1.2 Ni dung nghiên cu
- Phn 1: gii thiu đ tƠi, đa ra mc tiêu nghiên cu.
- Phn 2: tóm tt các kt qu nghiên cu trc đơy.
- Phn 3: mô t d liu vƠ phng pháp đc s dng trong mô hình hi
quy ca lun vn.
- Phn 4: kt qu nghiên cu.
- Phn 5: tóm tt lun vn, các đóng góp cng nh hn ch ca lun vn,
gi ý cho nhng nghiên cu khác.

2. TịM TT CÁC KT QU NGHIÊN CU TRC ÂY

2.1 Các nghiên cu  nc ngoƠi
Có nhiu nghiên cu v mi quan h gia công c chính sách tin t vƠ
các ch s kinh t v mô. Nhiu nghiên cu đƣ tp trung vƠo c ch truyn dn
4

tin t trong các giai đon khác nhau nh các nghiên cu ca Bernanke vƠ
Blinder (1992) vƠ Bernanke vƠ Gertler (1995) v Hoa K. Bernanke vƠ
Blinder (1992) kt lun rng lƣi sut cp vn liên bang (lƣi sut c bn) - vn
là công c chính sách ch yu đc thc hin bi Cc d tr liên bang FED ậ
lƠ mt ch báo tt cho chính sách tin t. Romer vƠ Romer (1994) đƣ đa ra
đc phn ng trái chiu đáng k ca GDP thc trc nhng thay đi trong
lƣi sut cp vn liên bang  M sau chin tranh. Ngc li, các nghiên cu
ca Boivin vƠ Giannoni (2002) ch ra sn lng thc t đang gim phn ng
trc kênh lƣi sut k t nhng nm 1980. Nghiên cu thc nghim v công
thc "Tobin’s q" không đem li nhiu thƠnh công. Vì nhn xét nƠy, nhiu nhƠ
nghiên cu khác, ví d Bernanke vƠ Gertler (1995), đa ra rng c ch khác
ch không phi lƠ lƣi sut cng có th lƠ s truyn dn ca chính sách tin t
vƠ h xem kênh tín dng lƠ mt c ch truyn dn tin t quan trng.
Nghiên cu v chính sách tin t vƠ tng trng kinh t cng áp dng
cho nhiu quc gia khác nhau nh Morsink vƠ Bayoumi (2001) đƣ xơy dng
mt mô hình VAR cho Nht Bn; Disyatat vƠ Vongsinsirikul (2003) xem xét
trng hp ca Thái Lan; còn Chow (2004) kho sát các d liu ca
Singapore.
u tiên, Morsink và Bayoumi (2001) s dng mô hình VAR vi d
liu quý đc điu chnh theo mùa t quý 1 nm 1980 đn quý 3 nm 1998,
bng cách s dng hai đ tr đ phơn tích các tác đng ca các cú sc chính
sách tin t đi vi nn kinh t Nht Bn. Trong mô hình c bn, Morsink và
Bayoumi s dng các bin lƠ: hot đng kinh t, giá c, lƣi sut, và tin rng.
H nhn ra rng c lƣi sut vƠ tin rng nh hng đáng k đn sn lng.
Sau khi kim tra mô hình c bn, h m rng mô hình VAR đ tính đn các

kênh khác nhau ca c ch truyn ti chính sách tin t và kt lun rng c
chính sách tin t và bng cơn đi ca các ngơn hƠng là nhng ngun quan
5

trng ca các cú sc đn sn lng, các ngân hàng đóng mt vai trò quan
trng trong vic truyn ti nhng cú sc tin t đi vi hot đng kinh t, và
đu t kinh doanh thì đc bit nhy cm vi nhng cú sc tin t.
Disyatat và Vongsinsirikul (2003) cng s dng mô hình VAR v d
liu quý đc điu chnh theo mùa t quý 1 nm 1993 đn quý 4 nm 2001
vi hai đ tr đ phơn tích c ch truyn ti chính sách tin t  Thái Lan. Mô
hình c bn ca h bao gm sn lng thc, mc giá, và lƣi sut mua li 14
ngày, mà h gi đnh là thc đo chính sách tin t. Disyatat và
Vongsinsirikul nhn ra rng chính sách tht cht tin t dn đn s st gim
v sn lng, chm đáy sau khong 4-5 quý và mt đi sau khong 11 quý.
Mc giá gp ban đu phn ng rt ít, nhng cui cùng bt đu gim sau
khong mt nm. u t dng nh lƠ thƠnh phn nhy cm nht ca GDP
trc các cú sc chính sách tin t.
Cui cùng,  Singapore, Chow (2004) s dng t giá hi đoái thc có
hiu lc nh mt thc đo chính sách tin t và thy rng sn lng phn ng
ngay lp tc vƠ đáng k vi mt cú sc chính sách tin t tht cht. Nghiên c
cng cho thy rng kênh t giá hi đoái hiu qu hn kênh lƣi sut trong vic
truyn ti chính sách tin t đi vi nn kinh t.
Gul, et al. (2012) xem xét các quyt đnh ca Ngơn hƠng trung ng
nh hng nh th nƠo đn các bin v mô nh GDP, cung tin, lƣi sut, t giá
vƠ lm phát ti Pakistan. Nói cách khác, mc đích ca nghiên cu lƠ xác đnh
s ph thuc ln nhau gia chính sách tin t vƠ tng trng kinh t. Gul vƠ
các cng s đƣ ly d liu ca các bin nghiên cu t nm 1995 đn nm
2010, bao gm 187 quan sát vƠ s dng phng pháp phng sai nh nht
OLS đ kim đnh. T d toán, Gul vƠ các cng s thy rng lƣi sut có tác
đng nghch vƠ đáng k lên sn lng. Mt cú sc lƣi sut dng (chính sách

tin t tht cht) s dn đn giá tng liên tc. Nói chung mt chính sách tin t
6

tht cht thng đc k vng đ gim giá, ch không phi tng giá. Nh
vy, quan đim ca chính sách tin t tht cht thông qua tng lƣi sut ch đáp
ng đc mc đích nh trong điu kin hin nay ti Pakistan. Trên thc t,
vic tng lƣi sut ch cƠng gơy sc ép lên khu vc t nhơn vƠ ngn cn đu t
t nhơn vn đang phi đi mt vi tình trng vô cùng khó khn. Vic tht cht
tin t thông qua tng lƣi sut có tác đng tiêu cc rõ rt lên sn lng. Cung
tin li có tác đng thun chiu mnh m lên sn lng. T giá hi đoái cng
có tác đng nghch đi vi sn lng.

2.2 Nghiên cu  Vit Nam
Bài nghiên cu ắVAR Analysis of the Monetary Transmission
Mechanism in Vietnam” ca Lê vƠ Pfau (2008) phơn tích c ch truyn dn
tin t ti Vit Nam bng ng dng mô hình vector t hi quy (VAR) vƠ tp
trung vƠo các mi quan h gia tin, sn lng thc t, mc giá, lƣi sut thc
t, t giá hi đoái thc vƠ tín dng. D liu cho nghiên cu đc ly theo quý
t Quý 2/1996 đn Quý 4/2005. Mô hình VAR c bn gm các bin ni sinh:
sn lng, ch s giá tiêu dùng CPI, M2. Trt t ca các bin da trên gi
đnh rng mt cú sc đi vi cung tin s đc truyn ti mc giá vƠ sn
lng. Sau đó, mô hình s đc m rng hn khi ln lt thêm các bin lƣi
sut, hay t giá hi đoái, hay tín dng vƠo mô hình. Lê vƠ Pfau đƣ tìm thy
bng chng chng minh rng chính sách tin t có th nh hng đn sn
lng thc t. Nhng mt khác, s kt ni gia tin vƠ lm phát li kém rõ
rƠng hn trong trng hp ca Vit Nam. ng thi, nghiên cu cng nhn
thy kênh lƣi sut ch đóng vai trò nh trong vic truyn ti chính sách tin t
ti Vit Nam. Thay vƠo đó, các kênh t giá hi đoái vƠ tín dng li có vai trò
ln hn. Nghiên cu ca Lê Anh Tú Packard (2007) cng kt lun kênh t giá
hi đoái lƠ nhơn t quan trng gii thích s bin đng ca sn lng.

7

Ngoài ra, Nguyn Phi Lơn (2010) đƣ nghiên cu c ch truyn dn tin
t di góc đ phơn tích đnh lng bng cách áp dng mô hình SVAR vƠo
Vit Nam. Ông s dng phng pháp mô hình cu trúc t hi quy vector
SVAR đ mô hình hóa khuôn kh chính sách tin t ca mt nn kinh t th
trng vi đ m ln nh Vit Nam trong giai đon khng hong tƠi chính
khu vc 1997. Nghiên cu cng đa ra kt lun cung tin M2 có xu hng tác
đng tích cc ti tng trng kinh t. Kt qu phơn tích cng cho thy s bin
đng ca t giá ph thuc rt ln vƠo công tác điu hƠnh chính sách tin t
thông qua các công c lƣi sut vƠ lng tin cung ng ra lu thông. Trc các
cú shock v tng trng kinh t, c th lƠ nn kinh t đang  trng thái tng
trng nóng, ch s CPI có xu hng tng nhanh vƠ liên tc. Tuy nhiên, ch s
CPI tng đi nhy cm vƠ gim mnh trc đng thái tht cht chính sách
tin t.

3. D LIU, PHNG PHÁP NGHIÊN CU
3.1 Mô hình vƠ d liu nghiên cu
3.1.1 Mô hình nghiên cu
Da theo bƠi nghiên cu ca Lê vƠ Pfau (2008), lun vn áp dng
phng pháp t hi quy Vector (VAR) đ phơn tích tác đng ca cú sc chính
sách tin t đi vi kinh t v mô. Phng pháp nƠy đc s dng đ thc
hin quá trình phơn tích vai trò ca các công c chính sách tin t khác nhau
nh lƣi sut, tín dng trong nc, t l d tr vƠ t giá hi đoái đi vi sn
lng vƠ lm phát. ng dng to ln ca VAR lƠ tác đng ca mi chính sách
có th đc lƠm rõ mƠ không cn đn mt mô hình cu trúc toƠn th ca nn
kinh t. Theo Sims (1980), VAR đc xem xét nh lƠ mt công c giá tr đ
kho sát hiu ng đng ca mt cú sc đi vi bin nƠy lên bin khác. ơy
cng lƠ mt phng pháp thích hp đ kim tra mt quá trình vi nhiu chui
8


thi gian khi VAR cung cp các tiêu chí khác nhau đ đa ra đ dƠi ti u cho
các bin. Hn na, nó bao gm h thng phng trình mƠ cho phép các bin
có mi quan h vi nhau, vƠ lƠ mt h đng thi trong đó tt c các bin đc
coi lƠ bin ni sinh.
Mô hình VAR c bn:
u tiên, mô hình VAR rút gn đn gin s đc c lng bao gm 3
bin GDP thc, CPI vƠ M2:
GDP = 
0
+




1i
GDP
t-i
+




2i
CPI
t-i
+





3i
M2
t-i
+ u
i

CPI = 
0
+




1i
GDP
t-i
+




2i
CPI
t-i
+





3i
M2
t-i
+ u
i
M2 = 
0
+




1i
GDP
t-i
+




2i
CPI
t-i
+




3i
M2

t-i
+ u
i
Cung tin M2 đc s dng nh lƠ mt thc đo ca cú sc chính sách
tin t bi vì Ngơn hƠng NhƠ nc Vit Nam quan tơm đn t l tng trng
ca M2 nh lƠ mt mc tiêu điu hƠnh đ tính toán vƠ thc hin chính sách
tin t.
Mô hình VAR m rng:
Tip theo, các bin khác đc thêm ln lt vƠo mô hình c bn, nh
lƣi sut cho vay, tín dng vƠ t giá hi đoái. Vic phơn chia thƠnh nhiu mô
hình riêng l nhm mc đích kim tra tác đng đc lp ca các bin đi vi
sn lng vƠ lm phát ca nn kinh t. ng thi vic m rng mô hình nhm
xem xét khi thêm bin vƠo mô hình thì t l đóng góp ca M2 trong s thay
đi ca sn lng vƠ lm phát bin đng nh th nƠo so vi bin mi đc
thêm vào.
- Mô hình vi lƣi sut cho vay: gm 4 bin: GDP thc, CPI, M2 vƠ
Lendrate.
- Mô hình vi tín dng trong nc: gm 4 bin: GDP thc, CPI, M2 vƠ
Credit.
- Mô hình vi t giá hi đoái: gm 4 bin: GDP thc, CPI, M2 vƠ Exrate.
9

3.1.2 La chn các bin nghiên cu
Trong lun vn, các ch s GDP vƠ CPI đc la chn đ ln lt đi
din cho tng trng kinh t vƠ lm phát trong nc. Cung tin M2, tín dng,
lƣi sut vƠ t giá hi đoái lƠ các bin ch tiêu tin t vì hin nay ti Vit Nam
chính sách tin t ch yu nh hng đn nn kinh t thông qua ba kênh
chính: kênh tín dng, kênh lƣi sut vƠ kênh t giá hi đoái.
Nh vy, mô hình bao gm 6 bin sau:
- GDP: Tng sn phm quc ni thc (GDP thc t, theo giá so sánh

nm 1994. n v: t đng). GDP đc s dng nh lƠ đi din cho
đu ra ca nn kinh t. Lý do ti sao sn lng thc t đc s dng
thay vì sn lng danh ngha lƠ vì sn lng danh ngha không đc
điu chnh bi mc giá bin đng đáng k theo thi gian vƠ do đó, nó
không phn ánh đc s bin đng tht ca sn lng. Sau khi điu
chnh theo mc giá (CPI), GDP thc t đa ra đc hình nh tt hn v
s thay đi sn lng.
- CPI: Ch s giá tiêu dùng (CPI, 2005 = 100). Ch s giá tiêu dùng CPI
đc s dng nh lƠ đi din cho lm phát. Có mt s bin pháp ca đo
lng lm phát nh gim phát GDP, ch s giá tiêu dùng (CPI) nhng
Ngơn hƠng NhƠ nc s dng ch s giá tiêu dùng nh lƠ mt thc đo
lm phát chính.
- M2: Cung tin M2 (n v: t đng). Theo đnh ngha ca IMF, cung
tin M2 lƠ tng ca tin thc vƠ các tƠi sn d dƠng chuyn thƠnh tin
mt.
- LENDRATE: Lƣi sut cho vay t Ngơn hƠng NhƠ nc (n v:
%/year). Ngơn hƠng NhƠ nc kim soát hai công c cho vay: lƣi sut
chit khu vƠ lƣi sut tái cp vn. Theo chính sách chit khu, lƣi sut
tái cp vn có th đc xem nh lƠ trn vƠ lƣi sut chit khu lƠ sƠn vƠ
10

chúng cùng to ra mt gii hn cho vay. Vì vy, lƣi sut cho vay đc
s dng trong mô hình hi quy nƠy lƠ đi din ca kênh lƣi sut nh
mt công c ca chính sách tin t. Ngoài ra, còn có lãi sut c bn -
đc thit lp bi Ngơn hƠng NhƠ nc Vit Nam vƠ nó đôi khi đc
xem nh mt công c chính sách tin t ti Vit Nam, tuy nhiên, lƣi
sut c bn him khi thay đi theo thi gian vƠ không phn ánh đc
cung vƠ cu trong th trng tin t. Lƣi sut c bn ch đc xem nh
lƠ mc lƣi sut tham kho cho các ngơn hƠng thng mi đ lp lƣi sut
tin gi vƠ lƣi sut cho vay, do đó, nó không my quan trng khi thc

hin mô hình v Chính sách tin t ca Vit Nam.
- CREDIT: Tín dng trong nc (n v: t đng). ơy lƠ mt trong
nhng kênh mƠ qua đó, chính sách tin t có th nh hng đn s thay
đi trong sn lng. ơy lƠ mt mc tiêu quan trng hƠng nm ca
Ngơn hƠng NhƠ nc theo quy đnh ca Chính ph.
- EXRATE: T giá hi đoái danh ngha VND / USD. Trong lun vn
nƠy, t giá hi đoái danh ngha gia VND vƠ USD đc s dng nh
mt thc đo đo lng ca chính sách tin t thông qua kênh t giá hi
đoái.

3.1.3 C s d liu
D liu trong lun vn lƠ d liu hƠng quý đc ly t Cc Thng kê
TƠi chính Quc t (International Financial Statistics - IFS) ca Qu Tin t
Quc t ( International Monetary Fund - IMF), tr bin GDP thc đc ly t
Tng cc Thng kê Vit Nam (GOS). D liu đc điu chnh yu t mùa v
theo phng pháp Census X12, t Quý 1 nm 1999 đn Quý 4 nm 2011,
tng cng có 54 quan sát. Vic điu chnh d liu theo mùa nhm mc đính
giúp ta có cái nhìn xuyên sut hn v xu hng ca chui d liu khi phơn
11

tích mt chui s liu bao gm thƠnh t mùa v, vì vn hóa truyn thng mi
nc khác nhau, các s kin trong nm, yu t v thi tit cng khác nhau
nên các hot đng v kinh t s b tác đng mnh vƠo mt vƠi thi đim trong
nm (Nguyn Trng HoƠi vƠ cng s, 2009).

3.2 Phng pháp nghiên cu
3.2.1 Kim đnh tính dng ca chui d liu
Phillips vƠ Perron (1988) đ xut mt phng pháp trong vic kim
soát s tng quan theo th t khi kim đnh cho 1 nghim đn v. Kim đnh
Phillips-Perron (PP) đc s dng trong phơn tích chui thi gian đ kim tra

gi thuyt H
0
(Null hypothesis) rng mt chui thi gian đc tích hp ti
toán t bc 1. Kim đnh đc xơy dng da trên kim đnh Dickey-Fuller
vi gi thuyt H
0
:  = 0 trong mô hình:  . Trong đó  lƠ sai
phơn bc 1. Tng t nh kim đnh Augmented Dickey-Fuller (ADF), kim
đnh Phillips-Perron gii quyt vn đ rng quá trình phát sinh d liu cho
có th có mt bc cao hn ca t tng quan hn lƠ đc tha nhn trong
phng trình kim tra - làm cho ni sinh vƠ vì th bác b kim đnh
Dickey-Fuller t-test. Trong khi, kim đnh ADF gii quyt vn đ nƠy bng
cách gii thiu đ tr ca  nh lƠ các bin hi quy đc lp trong phng
trình kim tra, thì kim đnh Phillips-Perron thc hin s điu chnh không
tham s đi vi giá tr thng kê t-test.
Gi thuyt H
0
: tn ti mt nghim đn v s b bác b nu giá tr tuyt
đi kim đnh PP ln hn giá tr ti hn ca nó, trong trng hp đó ta s kt
lun chui thi gian lƠ chui dng.
3.2.2 Kim đnh đng liên kt
Khi hi quy các chui thi gian không dng thng dn đn kt qu
hi quy gi mo. Tuy nhiên Engle vƠ Granger (1987) cho rng nu kt hp
12

các chui thi gian không dng có th lƠ mt chui dng vƠ các chui thi
gian không dng đó đc cho lƠ đng liên kt. Kt hp tuyn tính dng đc
gi lƠ phng trình đng liên kt vƠ có th đc gii thích nh mi quan h
cơn bng dƠi hn gia các bin trong mô hình. Kim đnh đng liên kt trên
c s phng pháp lun VAR ca Johansen (1991, 1995a) vi gi thit H

0

ắNone” ngha lƠ không có đng liên kt vƠ H
0
ắAt most” ngha lƠ có mi quan
h đng liên kt.

3.2.3 ảàm phn ng xung (Impulse response function)
Mt cú sc đn bin th i không ch trc tip nh hng đn bin th i,
mƠ còn đc truyn đn tt c các bin ni sinh khác thông qua mô hình đng
lc (đ tr) ca VAR. HƠm phn ng xung theo dõi tác đng ca mt cú sc
trong quá kh đi vi mt trong nhiu s thay đi lên các giá tr hin ti vƠ
tng lai ca các bin ni sinh. Nói cách khác, hƠm phn ng xung s cho
bit các bin còn li trong mô hình phn ng nh th nƠo khi xy ra cú sc
đi vi mt bin trong mô hình.

3.2.4 Phân tích phng sai (Variance decompotition)
Trong khi các hƠm đáp ng xung theo dõi các tác đng ca mt cú sc
đi vi mt bin ni sinh lên các bin khác trong VAR, phơn tích phng sai
li tách s thay đi trong mt bin ni sinh thƠnh các cú sc thƠnh phn. Vì
vy, phơn tích phng sai cung cp thông tin v tm quan trng ca mi thay
đi ngu nhiên nh hng đn các bin trong VAR.
13

4. KT QU NGHIÊN CU
Các phng pháp phơn tích chui thi gian trong lun vn, gm kim
nghin nghim đn v đ xác đnh tính dng ca chui d liu nghiên cu;
phơn tích đng liên kt đ xác đnh có tn ti mi quan h gia các bin trong
dài hn hay không; hƠm phn ng xung và phơn tích phng sai đ gii thích
tác đng ca các bin công c chính sách tin t ti tng trng kinh t. Tt

c các k thut nghiên cu nƠy đc thc hin thông qua phn mm Eviews
6.0 và Excel.
Sau đơy lƠ các kt qu kim nghim:
4.1 Kt qu kim đnh tính dng
Tt c các bin đc s dng theo log tr bin Lendrate. Vic kim
đnh nghim đn v (hay kim đnh tính dng) ca các bin đc thc hin
theo phng pháp Phillips-Perron (1988). Theo kt qu kim đnh, tt c các
bin không dng ti chui gc mƠ dng ti sai phơn bc 1.
KIM NH PP
Ti mc
1% level
5% level
10% level
Kt qu
LogGDP
-1.48848
-3.56002
-2.91765
-2.59669
Không dng
LogCPI
-2.20426
-4.14086
-3.49696
-3.17758
Không dng
LogM2
-2.46521
-4.14086
-3.49696

-3.17758
Không dng
LogCREDIT
-1.42136
-3.56002
-2.91765
-2.59669
Không dng
LENDRATE
-2.07668
-3.56002
-2.91765
-2.59669
Không dng
LogEXRATE
-0.7403
-4.14086
-3.49696
-3.17758
Không dng
Sai phơn bc 1

dLogGDP
-9.29656
-3.56267
-2.91878
-2.59729
Dng
dLogCPI
-3.34714

-3.56267
-2.91878
-2.59729
Dng ti mc
5% và 10%
dLogM2
-5.41674
-3.56267
-2.91878
-2.59729
Dng
dLogCREDIT
-8.02482
-3.56267
-2.91878
-2.59729
Dng
dLENDRATE
-5.28908
-3.56267
-2.91878
-2.59729
Dng
dLogEXRATE
-7.69429
-3.56267
-2.91878
-2.59729
Dng



14

4.2 Kt qu kim đnh đng liên kt
Sau khi kim tra tính dng, kt qu lƠ các bin nghiên cu đu không
dng ti mc hay chui gc mƠ dng ti sai phơn bc 1. Do đó, đ xác đnh
xem có mi quan h cơn bng dƠi hn hay không gia các bin, bc kim
đnh tip theo đc thc hin chính lƠ kim đnh đng liên kt da trên
phng pháp VAR ca Johansen. Các gi thit cho kim đnh Trace nh sau:
H
0
: Có r mi quan h đng liên kt (r = 0, 1)
H
1
: Có r+1 mi quan h đng liên kt
 Nu Trace Statistic > Critical Value => Bác b gi thit H
0
.
 Nu Trace Statistic < Critical Value => Chp nhn gi thit H
0
.

4.2.1 Kim đnh đng liên kt gia hai bin ẢDP và CPI
Bng 4.1: Kim đnh đng liên kt gia bin GDP và CPI
Kim đnh Trace
Gi thit H
0

Giá tr thng kê
(Trace Statistic)

Giá tr kim đnh
5%
(Critical Value)
Giá tr kim
đnh 1%
(Critical Value)
H
0
: r = 0**
21.36573
15.41
20.04
H
0
: r = 1*
4.125207
3.76
6.65
Ghi chú: *: ký hiu cho vic bác b gi thit H
0
ti mc ý ngha 5%
**: ký hiu cho vic bác b gi thit H
0
ti mc ý ngha 1%
Ti gi thit H
0
: r = 0, vì giá tr thng kê Trace (Trace statistic) ln hn
giá tr phê phán kim đnh (Critical value) ti c 2 mc 1% vƠ 5%, nên ta bác
b gi thit H
0

, ngha lƠ bác b gi thit ắkhông có mi quan h đng liên kt
nƠo gia 2 bin GDP vƠ CPI”.
Ti gi thit H
0
: r = 1, vì giá tr thng kê Trace (Trace statistic) ln hn
giá tr phê phán kim đnh (Critical value) ti mc 5%, nhng li nh hn ti
15

mc 1%, nên ta ch bác b gi thit H
0
ti mc 5% vƠ chp nhn gi thit H
0
ti mc 1%. iu nƠy có ngha lƠ ti mc 1% thì xác đnh đc 1 mi quan
h đng liên kt gia 2 bin GDP vƠ CPI.

4.2.2 Kim đnh đng liên kt gia hai bin ẢDP và M2
Bng 4.2: Kim đnh đng liên kt gia bin GDP và M2
Kim đnh Trace
Gi thit H
0

Giá tr thng

Giá tr kim đnh
5%
Giá tr kim
đnh 1%
H
0
: r = 0*

15.5481
15.41
20.04
H
0
: r = 1
1.9221
3.76
6.65
Ghi chú: *: ký hiu cho vic bác b gi thit H
o
ti mc ý ngha 5%
**: ký hiu cho vic bác b gi thit H
o
ti mc ý ngha 1%
Ti gi thit H
0
: r = 0, vì giá tr thng kê Trace (Trace statistic) ln hn
giá tr phê phán kim đnh (Critical value) ti c 2 mc 1% vƠ 5%, nên ta bác
b gi thit H
0
: không có mi quan h đng liên kt nƠo gia 2 bin GDP vƠ
M2.
Ti gi thit H
0
: r = 1, vì giá tr thng kê Trace (Trace statistic) nh hn
giá tr phê phán kim đnh (Critical value) ti c 2 mc 1% vƠ 5%, nên ta bác
b gi thit H
0
. iu nƠy có ngha lƠ có 1 mi quan h đng liên kt gia 2

bin GDP vƠ M2.

4.2.3 Kim đnh đng liên kt gia hai bin ẢDP và Credit
Bng 4.3: Kim đnh đng liên kt gia bin GDP và Credit
Kim đnh Trace
Gi thit H
0

Giá tr thng

Giá tr kim đnh
5%
Giá tr kim
đnh 1%
H
0
: r = 0**
61.00179
19.96
24.6
16

Gi thit H
0

Giá tr thng

Giá tr kim đnh
5%
Giá tr kim

đnh 1%
H
0
: r = 1
8.873028
9.24
12.97
Ghi chú: *: ký hiu cho vic bác b gi thit H
0
ti mc ý ngha 5%
**: ký hiu cho vic bác b gi thit H
0
ti mc ý ngha 1%
Gi thit H
0
: r = 0 b bác b ti c 2 mc 1% vƠ 5%. Tuy nhiên, vi gi
thit H
0
: r = 1, thì ta chp nhn H
0
ti c 2 mc 1% vƠ 5%. Nh vy, kt lun
lƠ có 1 mi quan h đng liên kt gia 2 bin GDP vƠ Credit.

4.2.4 Kim đnh đng liên kt gia hai bin GDP và Lendrate
Bng 4.4: Kim đnh đng liên kt gia bin GDP và Lendrate
Kim đnh Trace
Gi thit H
0

Giá tr thng


Giá tr kim đnh
5%
Giá tr kim
đnh 1%
H
0
: r = 0**
32.64688
15.41
20.04
H
0
: r = 1
1.441503
3.76
6.65
Ghi chú: *: ký hiu cho vic bác b gi thit H
0
ti mc ý ngha 5%
**: ký hiu cho vic bác b gi thit H
0
ti mc ý ngha 1%
Gi thit H
0
: không có mi quan h đng liên kt gia GDP vƠ
Lendrate cng b bác b vì giá tr thng kê Trace statistic nh hn giá tr kim
đnh Critical value  ti 2 mc 1% vƠ 5%. Tuy nhiên khi r = 1 thì gi thit H
0


đc chp nhơn, nh vy kim đnh Trace cho thy có mi quan h trong dƠi
hn gia tng trng thc GDP vƠ lƣi sut cho vay Lendrate.

17

4.2.5 Kim đnh đng liên kt gia hai bin ẢDP và Exrate
Bng 4.5: Kim đnh đng liên kt gia bin GDP và Exrate
Kim đnh Trace
Gi thit H
0

Giá tr thng

Giá tr kim đnh
5%
Giá tr kim
đnh 1%
H
0
: r = 0**
50.28306
19.96
24.6
H
0
: r = 1
2.626023
9.24
12.97
Ghi chú: *: ký hiu cho vic bác b gi thit H

0
ti mc ý ngha 5%
**: ký hiu cho vic bác b gi thit H
0
ti mc ý ngha 1%
Tng t, gi thit H
0
: r = 0 b bác b, vƠ gi thit H
0
: r = 1 đc chp
nhn ti c 2 mc 1% vƠ 5%. Do đó, ta kt lun GDP thc vƠ t giá hi đoái
Exrate cng có mi quan h trong dƠi hn.

4.3 Phân tích hƠm phn ng đy vƠ phơn tích phng sai
4.3.1 Mô hình c bn (3 bin: ẢDP, CPI và M2)
Trc tiên, phi la chn đ tr ti u cho các mô hình c lng.
Theo tiêu chun AIC, đ tr ti u cho mô hình c bn là 8 quý:
Bng 4.6: Kt qu la chn đ tr ti u cho mô hình c bn
Lag
LogL
LR
FPE
AIC
SC
HQ








0
196.8107
NA
2.44E-08
-9.014453
-8.891579
-8.969141
1
241.9961
81.96417
4.54E-09
-10.69749
-10.206
-10.51624
2
272.004
50.24579
1.72E-09
-11.67461
-10.81448
-11.35742
3
390.5205
181.909
1.08E-11
-16.7684
-15.53965
-16.31527

4
413.47
32.02254*
5.80e-12*
-17.41721
-15.81984*
-16.82815*
5
420.2697
8.53918
6.79E-12
-17.31487
-15.34888
-16.58987
6
427.6756
8.267033
7.95E-12
-17.24073
-14.90611
-16.37979
7
442.5692
14.54727
6.84E-12
-17.51485
-14.81161
-16.51798
8
458.0189

12.93461
6.06E-12
-17.81483*
-14.74297
-16.68203

18

Hình 4.1: Phn ng ca GDP thc đi vi cung tin M2

Trong 4 quý đu, GDP phn ng cùng chiu khi M2 tng. Nh vy,
phn ng ca GDP đi vi cú sc chính sách tin t m rng đúng vi lý
thuyt tin t vn cho thy rng s gia tng cung tin s gơy ra s tng giá
cng nh s gia tng sn lng tim nng. Tuy nhiên, t sau quý 4 đn quý 6
thì có s phn ng trái chiu ca GDP đi vi s thay đi ca cung tin M2.

Hình 4.2: Phn ng ca CPI đi vi cung tin M2

Bin CPI ban đu cng phn ng cùng chiu trc s thay đi M2, tuy
nhiên sau quý th 4, li phn ng ngc chiu. iu nƠy có v đi ngc vi
lý thuyt rng s gia tng ca cung tin s dn ti mt s tng lên ca lm
phát. Kinh t hc Keynes gii thích rng trong thi k suy thoái s xy ra hin
tng công sut d trong nn kinh t. Bi vy, mt s tng lên ca cung tin

×