B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
NGUYN TH L CHI
CU TRÚC VN VÀ GIÁ TR
DOANH NGHIP
LUN VN THC S KINH T
TP.H Chí Minh – Nm 2012
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
NGUYN TH L CHI
CU TRÚC VN VÀ GIÁ TR
DOANH NGHIP
Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
Mã s: 60340201
LUN VN THC S KINH T
NGI HNG DN KHOA HC: GS.TS TRN NGC TH
TP.H Chí Minh – Nm 2012
LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan lun vn “Cu trúc vn và giá tr doanh nghip” là công
trình nghiên cu ca bn thân, đc đúc kt t quá trình hc tp và nghiên cu
thc tin trong thi gian qua, di s hng dn ca GS.TS Trn Ngc Th.
Tác gi lun vn
Nguyn Th L Chi
DANH MC T VIT TT
CP: C phn
HOSE: S Giao dch chng khoán Thành ph H Chí Minh
NHNN: Ngân hàng nhà nc
TP.HCM: Thành ph H Chí Minh
DANH MC CÁC BNG
Bng 2.1 Phân loi công ty theo lnh vc kinh doanh
Bng 2.2: Thng kê mô t các bin ca mu kho sát
DANH MC CÁC HÌNH
Hình 2.1: Tng n và Tng tài sn giai đon 2009-2011
Hình 2.2 Bin đng ca T l n trên tng tài sn qua 4 nm ca Công ty CP
Sa Vit Nam và Công ty CP Ch bin hàng xut khu Long An
Hình 2.3: N phi tr và Tng tài sn bình quân ca các lnh vc kinh doanh
khác nhau.
Hình 2.4: T s n trên tng tài sn bình quân qua các nm theo tng lnh vc
kinh doanh
Hình 2.5: T sut sinh li trên vn ch s hu giai đon 2009-2011
Hình 2.6: ROE bình quân qua các nm ca các lnh vc kinh doanh khác nhau
Hình 2.7 Lãi sut c bn/nm giai đon 2008-2011
Hình 2.8 Ch s VN Index giai đon 2008-2011
MC LC
LI M U 1
CHNG I: CÁC LÝ THUYT VÀ NGHIÊN CU THC NGHIM
V CU TRÚC VN VÀ GIÁ TR DOANH NGHIP 3
KT LUN CHNG I 8
CHNG II: PHNG PHÁP NGHIÊN CU 9
2.1 D LIU 9
2.2. THNG KÊ MÔ T 13
2.3 PHNG PHÁP 20
2.4 KT QU THC NGHIM 22
2.5 CÁC YU T TH TRNG TÁC NG N GIÁ TR DOANH
NGHIP VÀ VIC LA CHN CU TRÚC VN CA CÁC CÔNG
TY NIÊM YT TI S GIAO DCH CHNG KHOÁN THÀNH PH
H CHÍ MINH GIAI ON 2008-2011 23
KT LUN CHNG II 27
CHNG III: KT LUN VÀ CÁC PHNG HNG CHO
TNG LAI 28
3.1 KT LUN 28
3.2 PHNG HNG CHO TNG LAI 28
KT LUN 30
DANH MC TÀI LIU THAM KHO 31
PH LC 32
1
LI M U
1. Ý ngha ca đ tài
Làm th nào đ mt công ty ti u hóa cu trúc vn ca mình? Mc
tiêu c bn ca vic ti u hóa cu trúc vn là quyt đnh cân đi gia các
hình thc n khác nhau và vn c phn đ ti đa hóa giá tr công ty, trong khi
ti thiu hóa chi phí s dng vn bình quân. Trong nhiu nm qua, mi quan
h gia cu trúc vn và giá tr doanh nghip đc xem là mt vn đ quan
trng và đc quan tâm đáng k, nhng vn còn là nhiu tranh lun xung
quanh nó. Các lý thuyt v mi quan h này d báo mi quan h này là đng
bin, nghch bin, hoc là không có ý ngha thng kê đáng k (Modigliani và
Miller, 1958, 1963; Modigliani and Miller, 1963; Jensen và Meckling, 1976;
Miller, 1977; Myer, 1977, 1984; Myer và Majluf, 1984; Graham, 2000; Baker
và Wurgler, 2002; Welch, 2004). Tng t, các nghiên cu thc nghim cng
cho ra nhng kt qu hn hp (Friend and Lang, 1988; Barton et al., 1989;
Bos and Fetherston, 1993; Michaels et al., 1999; Booth et al., 2001; Abor,
2005; Mollik, 2005; Bonaccorsi di Patti, 2006; Kyerboach-Coleman, 2007).
nâng cao giá tr doanh nghip, các công ty Vit Nam cn phi la chn
cu trúc vn nh th nào cho phù hp vi công ty mình. Vi nhn đnh đó,
tác gi chn đ tài “Cu trúc vn và giá tr doanh nghip” làm lun vn tt
nghip cao hc.
2. Mc tiêu ca đ tài
Da vào các nghiên cu thc nghim và lý thuyt đã có, lun vn tin
hành kim tra tác đng ca cu trúc vn, quy mô công ty và ch s tng
trng đn giá tr doanh nghip ca các công ty niêm yt ti S Giao dch
Chng khoán TP.HCM.
3. i tng và phng pháp nghiên cu
2
i tng nghiên cu ca đ tài: lun vn s dng s liu t báo cáo
tài chính (gm bng cân đi k toán và báo cáo kt qu hot đng kinh doanh)
ca 50 công ty niêm yt trên S Giao dch chng khoán Thành ph H Chí
Minh giai đon t nm 2008 đn nm 2011.
Phng pháp nghiên cu ca đ tài: trong lun vn này tác gi s dng
phng pháp thng kê lch s, phng pháp mô t, phng pháp phân tích và
tng hp.
4. Kt cu ca lun vn
Ngoài phn m đu và kt lun, lun vn đc chia thành 3 chng
nh sau:
Chng I: Các lý thuyt và nghiên cu thc nghim v cu trúc vn và
giá tr doanh nghip.
Chng II: Phng pháp nghiên cu.
Chng III: Kt lun và phng hng cho tng lai.
3
CHNG I
CÁC LÝ THUYT VÀ NGHIÊN CU
THC NGHIM V CU TRÚC VN VÀ
GIÁ TR DOANH NGHIP
Có 4 lý thuyt ph bin v cu trúc vn, đó là: cu trúc vn không liên
quan, cu trúc vn có liên quan, thuyt đánh đi tnh và thuyt trt t phân
hng. Trong mt th trng hoàn ho và không có cnh tranh, cu trúc vn
không liên quan ca Modigliani và Miller (1958) cho rng giá tr công ty đc
lp vi cu trúc tài chính ca công ty, và không tn ti cu trúc vn ti u cho
bt k doanh nghip nào. Tuy nhiên, các gi thit ca th trng tài chính
hoàn ho nh: không chi phí giao dch, không thu và các k vng đng nht,
thông tin cân xng là không thc t vì thu, chi phí đi din, và s khác nhau
trong thông tin, tt c đu tn ti trong thc t (Modigliani and Miller, 1963;
Jensen and Meckling, 1976; Myer, 1984; Myer and Majluf, 1984).
Trong các nghiên cu tip theo ca mình, Modigliani and Miller (1963)
ni rng gi đnh ca h bng cách kt hp li ích ca thu thu nhp doanh
nghip nh là mt yu t quyt đnh cu trúc vn ca công ty. Mt đim đc
trng ca thu đó là ghi nhn chi phí lãi vay là mt chi phí đc tr khi xác
đnh thu phi np. Mt công ty tr các khon thu s nhn đc mt phn bù
lãi sut “lá chn thu”: tr thu ít hn. Nói cách khác, giá tr công ty đc
tng lên thông qua vic s dng n trong cu trúc vn, do tin lãi vay tr cho
các khon n đc khu tr thu. ây là mt s tha nhn ngm, rng cu
trúc vn nh hng đn giá tr doanh nghip. Do đó, Modigliani và Miller
(1963) đ xut, các công ty nên s dng vn vay càng nhiu càng tt đ ti đa
hóa giá tr ca h.
4
Tng t mnh đ ca Modigliani và Miller (1963), Miller (1977) kt
hp c hai loi thu là thu doanh nghip và thu thu nhp cá nhân vào mô
hình ca ông. Theo Miller (1977), giá tr ca công ty ph thuc vào mc đ
cân bng ca thu sut ca hai loi thu trên. Miller (1977) ch ra rng mc
đ cân bng ca tng mc thu sut xác đnh giá tr doanh nghip, và điu đó
có ngha là li ích t vic s dng n có th nh hn so vi nhng gì đã đc
đ xut ca Modigliani và Miller (1963).
Trong mt nghiên cu gn đây, Graham (2000) cho rng li ích v thu
ca lãi vay khi s dng n khong 10% giá tr công ty và thu thu nhp cá
nhân gim khon li này xung còn khong chng 2/3 trc khi có ci cách
thu nm 1986 và ch còn li mt na sau khi ci cách thu ra đi.
Thuyt đánh đi tnh đc phát trin bi Myers vào nm 1977. Theo
Myers (1977), cu trúc vn ti u có tn ti. Mt công ty đang ti đa hóa giá
tr s tìm thy cu trúc vn ti u bng vic đánh đi gia li nhun và chi
phí t vic tài tr bng n. Theo đó, giá tr ca mt công ty đc tính bng
cách ly giá tr ca công ty nu không s dng vn vay cng vi hin giá ca
lá chn thu tr đi hin giá ca chi phí phá sn và chi phí đi din.
Thuyt trt t phân hng ca Myers (1984) và Myers và Majluf (1984),
nêu lên mt h thng phân cp v các ngun tài chính ca các khon đu t
ca công ty, đng thi nhn mnh rng không có mt t l n mc tiêu rõ
ràng nào c. ó là bi vì có s tn ti ca thông tin bt cân xng gia công ty
và nhng nhà đu t tài chính tim nng. Công ty tài tr cho nhu cu ca h,
ban đu là s dng các qu ni b t có (chng hn nh thu nhp cha phân
phi, không có s tn ti ca thông tin bt cân xng), tip theo là đn n ít ri
ro hn nu có nhu cu vn thêm và cui cùng là bng cách phát hành c phiu
ra bên ngoài đ đáp ng cho nhu cu vn còn li. S d có trt t u tiên theo
5
th t nh vy là vì liên quan ti s khác nhau gia chi phí s dng vn ca
tng ngun tài tr khác nhau.
Vi các lý thuyt đa dng nh vy, nên vic mt s lng ln các tài
liu nghiên cu thc nghim v đòn by tài chính và giá tr công ty cho ra các
kt qu hn hp là điu không có gì đáng ngc nhiên.
Chng hn nh, Berger và Bonaccorsi di Patti (2006) kt lun rng đòn
by tài chính cao, vi đòn by tài chính đc tính bng t l gia tng n và
giá tr s sách ca tng tài sn, làm gim chi phí đi din ca vn c phn t
bên ngoài, và nh vy, gia tng giá tr công ty. Kt qu thc nghim này cng
ging vi kt qu ca Abor (2005), Mollik (2005), Peterson và Rajan (1994),
Bos và Fetherston (1993), h phát hin ra rng có mi quan h cùng chiu
gia đòn by tài chính và hiu nng (Growth). Tuy nhiên, rt nhiu nghiên
cu đã chng minh là gia đòn by và hiu nng có mi quan h ngc chiu
(Friend và Lang, 1988; Barton et al., 1989; Michaels et al., 1999; Booth et al.,
(2001).
Claessens và Djankov (1999) kim tra các công ty Cng hòa Séc và
phát hin ra rng li nhun và vic tp trung quyn s hu có mi quan h
cùng chiu.
T Pedersen, S Thomsen (2003) nghiên cu mi quan h gia c cu s
hu vn và giá tr doanh nghip ca các công ty ln nht Châu Âu. Kt qu
tìm đc cho thy s tp trung quyn s hu có tác đng tích cc ti giá tr
công ty khi ch s hu ln nht ca công ty là mt t chc tài chính hoc là
mt công ty khác. Nu ch s hu ln nht ca công ty là mt gia đình hoc
mt cá nhân duy nht, thì s tp trung quyn s hu không tác đng đn giá
tr doanh nghip. Và s tp trung quyn s hu s tác đng tiêu cc đn giá
tr doanh nghip nu ch s hu ln nht là mt t chc chính ph.
Fama và French (1998) tin hành phân tích mi quan h gia thu, các
quyt đnh tài chính và giá tr công ty. H đi đn kt lun rng n không có
6
các li ích v thu. Bên cnh đó, đ ln đòn by cao to ra các vn đ v chi
phí đi din gia các c đông và ch n, d báo mi quan h ngc chiu
gia đòn by và li nhun. Vì vy, thông tin tiêu cc liên quan đn n và li
nhun đã che lp các li ích v thu ca n.
Graham (2000) kt lun trong nghiên cu ca mình rng các công ty
ln và làm n có lãi bc l mt t l n thp. Booth et al. (2001) phát trin
mt nghiên cu nhm tìm mi tng quan gia cu trúc vn ca nhiu công
ty các nc có th trng tài chính khác nhau. Booth et al. (2001) đi đn kt
lun rng các bin có tác đng ti vic la chn cu trúc vn ca các công ty
các nc có th trng tài chính khác nhau là tng t nhau. Bên cnh đó,
Booth et al. (2001) cng kt lun rng li nhun có mi quan h ngc chiu
vi mc đ s dng n và quy mô ca công ty.
Trong các nghiên cu ca mình, Sheeja Sivaprasad (2006), Andreas
Stierwald (2009) tìm ra mi quan h ngc chiu gia li nhun và t l n.
Theo Joshua Abor (2005), gia ROE và t s N ngn hn trên tng tài
sn có mi quan h thun chiu mt cách đáng k. Tuy nhiên, gia ROE và t
s N dài hn trên Tng tài sn li có mi quan h ngc chiu. Liên quan
đn mi quan h gia tng n và t sut sinh li, kt qu cho thy s liên kt
thun chiu mt cách đáng k gia t s tng n trên tng tài sn và ROE.
Pornsit Jiraporn and Yixin Liu (2007) phân tích mi quan h gia cu
trúc vn, hi đng qun tr so le (Staggered Boards) và giá tr doanh nghip.
Kt qu thu đc chng t rng không có tác đng ngc mt cách đáng k
đn giá tr doanh nghip liên quan đn đòn by vt mc.
Walaa Wahid ElKelish (2007) cng tin hành kho sát tác đng ca cu
trúc tài chính đn giá tr doanh nghip ti Các Tiu vng quc A-Rp thng
nht. Ông thu thp d liu t các báo cáo tài chính ca các công ty thc phm
cha niêm yt giai đon t nm 1996 đn nm 2000. Trong bài nghiên cu,
ElKelish s dng mô hình chit khu dòng tin DCF đ xác đnh giá tr doanh
nghip. Các yu t đ xác đnh cu trúc tài chính bao gm chi phí lãi vay, ri
7
ro kinh doanh ca công ty, ch s tng trng, li nhun. Kt qu thc nghim
ch ra rng t s n trên vn ch s hu không tác đng đn giá tr doanh
nghip.
Chien-Chung Nieh, Hwey-Yun Yau, và Wen-Chien Liu (2008) kim
tra s tn ti ca t l n ti u. Kt qu ch ra rng phm vi t l n thích
hp cho các công ty đin t niêm yt ài Loan không nên quá 51,57% hoc
di 12,37%. đm bo và nâng cao giá tr công ty, phm vi ti u ca t l
n s nm trong khong t 12,37% đn 28,7%.
Yu-Shu Cheng, Yi-Pei Liu và Chu-Yang Chien (2010) phân tích mi
quan h gia cu trúc vn và giá tr công ty Trung Quc. Nghiên cu này s
dng mô hình hi quy ngng áp dng cho 650 công ty t nm 2001 đn
2006. H s dng ROE đi đin cho giá tr công ty và t l N trên Tài sn là
bin ngng. Kt qu thc nghim biu th mt cách rõ ràng rng nh hng
3 ngng tn ti gia giá tr doanh nghip và t l n. Bên cnh đó, h s là
dng khi t l n nh hn 53,97%, hàm ý là tài tr bng n có th ci thin
giá tr công ty. H s vn dng, nhng bt đu gim khi t l n nm gia
53,97% và 70,48%. H s là âm và có xu hng gim khi t l n gia
70,48% và 75,26% hoc trên 75,26%, có ngha là, trong trng hp này, càng
tng tài tr bng n, càng làm gim giá tr công ty. đm bo và nâng cao
giá tr công ty, phm vi ti u ca t l n s nên nh hn 70,48%.
Tóm li, có rt nhiu lý thuyt và kt qu nghiên cu thc nghim v
vic la chn t l n - vn c phn. tài này da vào nghiên cu ca Yu-
Shu Cheng, Yi-PeiLiu và Chu-Yang Chien (2010) đ kim tra tác đng ca
cu trúc vn đn giá tr doanh nghip ca các công ty niêm yt ti S giao
dch Chng khoán Thành ph H Chí Minh.
8
KT LUN CHNG I
Có rt nhiu lý thuyt và kt qu nghiên cu thc nghim v vic la
chn t l n - vn c phn. Tuy nhiên, các kt qu đa ra rt khác nhau. S
d nh vy có th là bi vì mô hình phân tích, c lng khác nhau. tài
này da vào nghiên cu ca Yu-Shu Cheng, Yi-PeiLiu và Chu-Yang Chien
(2010) đ kim tra tác đng ca cu trúc vn đn giá tr doanh nghip ca các
công ty niêm yt ti S giao dch Chng khoán Thành ph H Chí Minh.
9
CHNG II
PHNG PHÁP NGHIÊN CU
2.1 D LIU
2.1.1 Thit lp mu kho sát
Mu đc chn là các công ty niêm yt ti S giao dch chng khoán
Thành ph H Chí Minh t nm 2008 đn nm 2011. Các công ty kinh doanh
bên lnh vc tài chính, bo him và ngân hàng không đc chn bi vì các
công ty này có cu trúc vn khác bit so vi nhng công ty phi tài chính đc
chn.
Bng 2.1 Phân loi công ty theo lnh vc kinh doanh
Lnh vc kinh doanh
S công ty
T l
Bán buôn và bán l, sa cha ô tô, mô tô, xe máy và xe
có đng c khác
8 16%
Công nghip ch bin, ch to
14
28%
Cung cp nc, hot đng qun lý và x lý rác thi, nc
thi
2 4%
Dch v gii trí
2
4%
Dch v lu trú và n ung
1
2%
Hot đng hành chính và dch v h tr
1
2%
Hot đng kinh doanh bt đng sn
5
10%
Khai khoáng
3
6%
Nông nghip, lâm nghip và thy sn
2
4%
Sn xut và phân phi đin, khí đt, nc nóng, hi nc
3 6%
Thông tin và truyn thông
1
2%
Vn ti kho bãi
3
6%
Xây dng
5
10%
Tng cng
50
100%
10
Bng 2.1 phân loi các công ty theo các ngành ngh kinh doanh khác
nhau. Toàn b s liu đc thu thp t S Giao dch chng khoán Thành ph
H Chí Minh.
Có tt c 50 công ty đc chn. Trong mu kho sát, có 14 công ty
thuc lnh vc công nghip ch bin, ch to (chim t l 28% - cao nht); 8
công ty bán buôn, bán l, sa cha ô tô…(chim t l 16%)…
Có mt s lnh vc s lng công ty đ ly mu rt ít, thm chí là 1,
trc ht bi vì lnh vc đó ít ph bin, hn na thi gian kho sát ca lun
vn là t nm 2008 đn nm 2011 nên không có thông tin v báo cáo tài chính
ca mt s công ty mi niêm yt trong thi gian gn đây.
2.1.2 Các bin
Trong nghiên cu v cu trúc vn và giá tr doanh nghip các công ty
Trung Quc (2010), Yu-Shu Cheng, Yi-Pei Liu và Chu-Yang Chien đã s
dng hai nhóm bin gii thích trong mô hình hi qui ngng và c s d liu
mng ca Hansen (1999). Bin th nht là bin ngng (T s n trên tài
sn), là bin chính đc s dng đ đánh giá cu trúc vn ti u ca mt công
ty và đ xác đnh nh hng ngng ca n đn giá tr công ty. Nhóm bin
th hai là bin điu khin, đc s dng đ phân lp các nh hng ca
nhng yu t khác có th có nh hng đn giá tr công ty. H s dng 3 bin
điu khin trong nghiên cu ca mình. Bin điu khin th nht đc s dng
đ xác đnh quy mô công ty, đc tính bng Ln (Tng tài sn). Bin điu
khin th hai và th ba liên quan đn s tng trng ca công ty, đc tính
bng phn trm thay đi ca doanh thu và tng tài sn hàng nm. Bin ph
thuc các tác gi này s dng là t sut sinh li trên vn c phn ROE.
Trong phm vi đ tài này, tác gi s dng các bin sau:
11
2.1.2.1 Giá tr doanh nghip
Khi nghiên cu mi quan h gia cu trúc vn và giá tr doanh nghip,
đ xác đnh giá tr doanh nghip, Yu-Shu Cheng, Yi-Pei Liu và Chu-Yang
Chien (2010) s dng t sut sinh li trên vn c phn (ROE). Khi nghiên
cu tác đng ca cu trúc vn đn li nhun, Joshua Abor (2005) cng s
dng ROE đ tính toán giá tr doanh nghip. Trong nghiên cu này, tác gi
cng s dng ROE đ tính toán giá tr công ty vi ROE đc xác đnh nh
sau:
ROE =
Li nhun sau thu
x 100%
Vn ch s hu
Trong mô hình nghiên cu này, ROE đóng vai trò là bin ph thuc.
2.1.2.2 Các bin đc lp
phân tích tác đng ca cu trúc vn đn giá tr doanh nghip, đ tài
s dng 3 bin đc lp sau: T l n trên tng tài sn DA (Debt total Asset),
Quy mô công ty SIZE (Enterprise size) và Ch s tng trng doanh thu SG
(Growth rate of Sales). Vi:
− DA
Là bin chính đc dùng đ đi din cho cu trúc vn ca công ty và
đc dùng đ kim tra tác đng ca cu trúc vn đn giá tr doanh nghip.
tính t s n trên tng tài sn, tác gi s dng Tng n, thay vì n
ngn hn hay dài hn. Nh vy t s n trên tng tài sn đc tính nh sau:
DA =
Tng n
x 100%
Tng tài sn
− SIZE
c xem là mt yu t quyt đnh cu trúc vn.
12
Theo Joshua Abor (2005), các công ty có quy mô ln hn thông thng
có li nhun cao hn, đng ngha vi vic bin SIZE và li nhun có mi
quan h cùng chiu. Ngc li, Feng-Li Lin (2010), Yu-Shu Cheng, Yi-Pei
Liu and Chu-Yang Chien (2010) li nhn thy nhng công ty có quy mô ln
hn thì thông thng giá tr doanh nghip ca nó thp hn, tc là gia bin
đc lp ROE và bin đc lp SIZE có mi quan h ngc chiu. Trong phm
vi bài nghiên cu này, chúng ta s kho sát xem gia SIZE và giá tr doanh
nghip có mi quan h nh th nào, cùng chiu hay ngc chiu. Vi SIZE
đc tính theo công thc sau:
SIZE = Ln (Tng tài sn)
− SG
c xem là mt yu t có liên quan đn giá tr doanh nghip.
Theo Joshua Abor (2005), các công ty có c hi tng trng cao hn
thông thng có li nhun cao hn. Tng t, trong các nghiên cu ca mình,
Chien-Chung Nieh, Hwey-Yun Yau, and Wen-Chien Liu (2008), Yu-Shu
Cheng, Yi-Pei Liu and Chu-Yang Chien (2010) kt lun rng công ty nào có
c hi tng trng doanh thu cao hn thông thng giá tr doanh nghip ca
nó cao hn, ngha là gia bin Growth và giá tr công ty có mi quan h cùng
chiu. Ngc li, nghiên cu ca Feng-Li Lin và Tsangyao Chang (2008),
Feng-Li Lin (2010) cho ch s tng trng ca doanh thu không liên quan đn
giá tr doanh nghip.
Ch s tng trng đc xác đnh theo công thc sau:
SG =
Tng doanh thu nm nay - Tng doanh thu nm trc
x 100%
Tng doanh thu nm trc
13
2.2. THNG KÊ MÔ T
Bng 2.2: Thng kê mô t các bin ca mu kho sát
Total
Mean
Minimum
Maximum
Standard
Deviation
Total N
ROE
,183087
-1,028033
,958314
,205110
200
DA
,456373
,039889
,880083
,224316
200
SIZE
27,437182
25,285706
31,200910
1,281213
200
SG
,355513
-,825926
10,245177
1,037751
200
Bng 2.2 cho thy kt qu thng kê mô t các bin ca các công ty
niêm yt trên S Giao dch chng khoán thành ph H Chí Minh. Các thông
tin tài chính đc thu thp t bng cân đi k toán và báo cáo kt qu hot
đng kinh doanh hàng nm giai đon t nm 2008 đn nm 2011. Tng các
quan sát trong mô hình là 200 mu, ca 50 công ty đc chn.
Kt qu thng kê:
Giá tr bình quân ca ROE ca các công ty là 18,3%. Trong đó ROE
cao nht là 95,8% (Công ty CP Lng thc thc phm Vnh Long – nm
2008), ROE thp nht là -102,8% (Công ty CP Thc phm Quc T - nm
2008).
DA ca các công ty có giá tr bình quân là 45,6%. DA cao nht là 88%
(Công ty CP Thc phm Quc t - nm 2011), DA thp nht là 4% (Công ty
CP Công viên nc m Sen – nm 2009).
SIZE bình quân ca các công ty là 27,44 tng đng vi tng tài sn
bình quân là 826,2 t đng. Trong đó công ty có SIZE ln nht là 31,2 tng
đng vi tng tài sn là 25.840,3 t đng (Tp oàn VINGROUP – CTCP –
nm 2011), công ty có SIZE nh nht là 25,29 tng đng vi tng tài sn là
96,2 t đng (Công ty CP Công viên nc m Sen – 2009).
14
Ch s tng trng bình quân ca các công ty là 35,6%. Công ty có SG
ln nht là CTCP T vn – Thng mi – Dch v a c Hoàng Quân
(2009).
Sau đây là phn phân tích sâu hn v bin DA và ROE
2.2.1 Cu trúc vn ca các công ty niêm yt ti S Giao dch Chng
khoán Thành ph H Chí Minh giai đon 2008-2011
Hình 2.1: Tng n và Tng tài sn bình quân giai đon 2008-2011
Ngun: Tác gi tng hp t s liu thu thp trên HOSE
Qua hình 2.1 ta thy rng các công ty niêm yt trên S Giao dch chng
khoán Thành ph H Chí Minh có t l n trên tng tài sn bình quân di
50% nhng có xu hng tng dn t nm 2008 đn nm 2011, đc bit trong
nm 2011 t l này là 48%, tc là n đc s dng gn nh ngang bng vi
43%
45%
46%
48%
41%
42%
43%
44%
45%
46%
47%
48%
49%
-
500000.0
1000000.0
1500000.0
2000000.0
2500000.0
3000000.0
3500000.0
2008 2009 2010 2011
N phi tr
bình quân
(Triu đng)
Tng tài sn
bình quân
(Triu đng)
DA bình
quân
15
vn ch s hu. Công ty c phn Quc t là công ty có t l n trên tng tài
sn cao nht vi DA nm 2011 là 88%.
Chênh lch v t l n trên tng tài sn gia các công ty là rt ln:
trong khi t l n bình quân ca 4 nm công ty c phn Công viên nc
m Sen ch là 6,9%, công ty c phn Thy sn Mê Kông là 11,3% thì công
ty c phn Quc t là 84,6%, công ty c phn xây dng và kinh doanh vt t
là 86%.
Có th nhn thy tng tài sn ca các công ty tng đu qua các nm
nhng ngun gc ca tài sn tng thêm li có s khác bit. Ví d nh công ty
c phn Sa Vit Nam, tài sn tng thêm đc tài tr ch yu t vn ch s
hu. So vi đu nm 2011, vn ch s hu ca Công ty cui nm 2011 tng
mnh t 7.964 t lên 12.477 t đng, tng ng vi mc tng 56,7%. Trong
khi đó n phi tr ch tng 10,6%, t 2.809 t đng lên 3.105 t đng và đn
cui nm 2011, Công ty C phn Sa Vit Nam hoàn toàn không vay ngân
hàng. Vn ch s hu tip tc là ngun tài tr chính cho hot đng ca Công
ty, khi chim đn gn 80% tng ngun vn vào cui nm 2011. Nhng công
ty C phn ch bin hàng xut khu Long An thì ngc li: so vi đu nm
2011 thì tng tài sn cui nm 2011 tng khong 369 t đng, tng đng
104%, nhng vn ch s hu li gim 17,6 t đng, tng đng 7%. Nh
vy là tng tài sn tng thêm ca công ty chính là đc tài tr bng n (n
phi tr ca công ty vào cui nm 2011 tng so vi cui nm 2010 là 386,8 t
đng, tng đng 370%). Do đó t l n trên tng tài sn cui nm 2011 là
67,9%, tng đt bin so vi cui nm 2010 ch có 29,5%.
16
Hình 2.2 Bin đng ca T l n trên tng tài sn qua 4 nm ca Công ty
CP Sa Vit Nam và Công ty CP Ch bin hàng xut khu Long An
Nh vy, cu trúc vn ca các công ty đc chn đ nghiên cu có s
khác nhau rt ln v t l n trên tng tài sn: trong khi mt s công ty có t
l n trên tng tài sn rt thp, và có xu hng gim dn qua các nm, th
hin kh nng đc lp v tài chính, đm bo cho công ty luôn hot đng vi
tính thanh khon cao thì mt s công ty khác li có t l này khá cao và có xu
hng tng dn qua các nm, th hin s l thuc vào n vay, vi n vay
ngn hn chim đa s. T l n trên tng tài sn bình quân qua bn nm là
45,6%, vi đ lch chun là 22,4%.
Hn na, gia các ngành khác nhau có quy mô v tng tài sn và n
phi tr là khác nhau, tùy vào đc đim ca ngành.
Sau đây s tin hành so sánh các ch s bình quân ca các công ty thuc
các lnh vc khác nhau. tài nghiên cu 50 công ty thuc 13 lnh vc kinh
doanh khác nhau. đây ch chn ra 4 lnh vc có s lng công ty nhiu
nht, gm các lnh vc sau: bán buôn và bán l, sa cha ô tô…; lnh vc
công nghip ch bin, ch to; hot đng kinh doanh bt đng sn; và lnh
vc xây dng.
0
0.1
0.2
0.3
0.4
0.5
0.6
0.7
0.8
2008 2009 2010 2011
Công ty CP Sa
Vit Nam
Công ty CP Ch
bin hàng xut
khu Long An
17
gn li, ta đt tên các lnh vc nh sau:
Bán buôn và bán l, sa cha ô tô, mô tô, xe máy và xe
có đng c khác
Lnh vc 1
Công nghip ch bin, ch to
Lnh vc 2
Hot đng kinh doanh bt đng sn
Lnh vc 3
Xây dng
Lnh vc 4
Hình 2.3 ch ra rt rõ s khác bit v quy mô ca các công ty gia các
ngành vi nhau. Hin nhiên là lnh vc bt đng sn có quy mô tng tài sn là
cao nht. Các công ty bán buôn bán l có quy mô tng tài sn rt thp.
Hình 2.3: N phi tr và Tng tài sn bình quân ca các lnh vc
kinh doanh khác nhau.
Tuy nhiên, lnh vc bán buôn, bán l li có t l n trên tng tài sn cao
nht. iu này đc th hin trên hình 2.4. Ngành công nghip ch bin, ch
to là ngành có t l n trên tng tài sn thp nht, trong khi 3 ngành kia có t
l n trên tng tài sn gn nh là tng đng nhau.
-
1000000.0
2000000.0
3000000.0
4000000.0
5000000.0
6000000.0
7000000.0
8000000.0
9000000.0
L L L L
N phi tr bình
quân/cty/nm
Tng tài sn bình
quân/cty/nm
18
Hình 2.4: T s n trên tng tài sn bình quân qua các nm theo tng
lnh vc kinh doanh
2.2.2 Giá tr doanh nghip các công ty niêm yt trên S Giao dch chng
khoán Thành ph H Chí Minh giai đon 2008-2011
ROE bình quân qua bn nm 2009-2011 ca các công ty đc nghiên
cu là 18,3%, vi đ lch chun là 20,5%.
ROE bình quân tng dn t nm 2008 đn 2010 nhng đn nm 2011
gim mnh. ó là do vào nm 2011 các công ty gia tng vn ch s hu
nhng li nhun li b gim xung, do đó ROE b gim.
00%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
2008 2009 2010 2011
L
L
L
L
19
Hình 2.5: T sut sinh li trên vn ch s hu bình quân giai đon 2008-
2011
Ngun: Tác gi tng hp t s liu thu thp
Lnh vc kinh doanh bt đng sn là lnh vc có s gim sút ROE t
nm 2010 đn nm 2011 rt mnh. iu đó là d hiu, khi mà trong nm 2011
lnh vc bt đng sn b đóng bng, các d án bt đng sn không có đu ra,
trong khi các công ty bt đng sn có DA rt cao, đng ngha vi vic phi
gánh chu mt chi phí lãi vay rt ln, nh vy li nhun s gim rt nhiu so
vi thi gian trc kia, khi mà giá bt đng sn b thi phng quá mc.
16%
21%
21%
15%
00%
05%
10%
15%
20%
25%
-
200000.0
400000.0
600000.0
800000.0
1000000.0
1200000.0
1400000.0
2008 2009 2010 2011
Li nhun sau
thu bình quân
(Triu đng)
Vn ch s
hu bình quân
(Triu đng)
ROE bình
quân