Tải bản đầy đủ (.pdf) (58 trang)

Phương pháp nuôi dạy trẻ phạt bé một mình

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (381.04 KB, 58 trang )

1-2-3 Magic, Phạt bé 1 mình- phần 1
8 tháng 6 2013 lúc 1:05
Sóc hư, vừa mới bị mẹ phạt time-out vì tội đưa tay lên miệng ngậm cho giống mấy bạn
trong lớp. Mẹ nói mãi không nghe, mẹ đếm 1-2-3, xong xách Sóc vào phòng ngủ, vặn
đồng hồ kitchen timer. Boong, 2 phút, hết. Sóc ra, mắt rân rấn nước, ngồi vào lòng ba.
Mẹ bắt xin lỗi, rồi mẹ thơm. Nói con là mẹ nói phải nghe. Tay dơ đưa vào miệng. Thói
quen xấu của bạn, mẹ nói xấu mà bắt chước.
Cũng lâu rồi Sóc mới bị time-out. Tổng cộng từ lúc áp dụng lúc 18 tháng đến giờ Sóc bị
time-out khoảng 5 lần. 1 lần Sóc bị time-out trong lớp vì đánh bạn, cô giáo méc. Chắc
nhớ áp dụng sớm nên không đến nỗi bướng.
Kể đi kể lại, mình cũng khẽ tay con những ngày đầu con hư. Bạn nhéo Sóc (khi buồn
ngủ, quạu mà), sau 3 ngày không phản kháng, ngày thứ tư, bạn tới gần là Sóc lấy tay đẩy
bạn ra, có khi cũng nhéo. Sau đó là đánh bạn. Mẹ khẽ tay, đau thiệt đau mà con vẫn đánh
bạn. Sau đó là đánh Kiki. Nhờ mẹ Kiki nói mình mới biết. Sóc thấy mình đánh Sóc được
thì Sóc nghĩ là Sóc có quyền đánh bạn. Giống như chị Huyên kể, chị Huyên khẽ tay chị
Mimi khi Mimi hư, vậy là lần sau, khi chị Huyên vừa kịp nói "Mimi hư quá" thì em Kiki
lại đánh chị "giùm mẹ".
Do đó, tuyệt đối không đánh trẻ, dù là khẽ tay, để dạy trẻ. Và nói trước, time-out là
phương pháp "ngắt, dừng, can thiệp" hành động xấu của trẻ, lái sự chú ý của trẻ qua một
hướng khác mà không đánh, la, hét, kể lể. Phương pháp này của tác giả Thomas W.
Phelan, được viết chủ yếu trong quyển sách "1-2-3 Magic Effective Discipline for
Chlidren 2-12". Mình vớ được quyển này trong The Salvation Army, giá 75 cent. Thấy
"kỷ luật hiệu quả" là mua liền, chứ bình thường toàn mượn sách trong thư viện. Nôm na
là "vớ được bí kíp.
Nhiều người nghe Time-out thì cũng time-out con nhưng không đúng cách, gây hiệu quả
ngược. Con vẫn lờn, mẹ vẫn la hét. Lưu ý là phương pháp này không nói nhiều, chỉ đếm
1-2-3. Sau nhiều lần, trẻ chỉ cần nghe đếm 1 là lập tức ngưng ngay hành động mà bố mẹ
không muốn trẻ làm. Do đó, tác giả yêu cầu cha mẹ đọc hết 14 chương mới được áp
dụng.

Tác giả phân biệt 2 hệ thống hành động của trẻ là "Stop behavior" và "Start Behavior".


Hệ thống đầu tiên (Stop behavior) là những hành động cha mẹ không muốn con làm,
được coi là xấu, hư như: không lễ phép, khóc ăn vạ, cãi, giành đồ chơi, đánh nhau, la hét,
v.v Mỗi hành động này không quá tệ, nhưng khi chúng cứ cộng dồn vào thì cha mẹ dần
dần chịu không nổi. Hệ thống hành động tốt (start behavior) gồm những việc như dọn dẹp
phòng, làm bài tập về nhà, tập đàn (nhạc cụ), thức dậy buổi sáng, đi ngủ, ăn, đánh răng,
v.v Đây là những việc cha mẹ muốn con làm một cách tự giác (không cần cha mẹ la
hét, đe dọa). Lý do phải phân biệt hai hệ thống này là vì mỗi hệ thống có cách áp dụng
riêng.

Đối với STOP behavior, dùng cách đếm 1-2-3. Đối với START behavior, dùng 1 trong 6
cách hoặc kết hợp: Sloppy Positive Verbal Feedback (dùng lời khen), Kitchen Timers
(đếm giờ), Docking System (Cắt giảm tiền cho mỗi tuần), Natural Consequences (hậu
quả tữ nhiên), Charting (dùng bảng biểu), A variation of 1-2-3 (môt cách dùng khác của
cách đếm 1-2-3). Người sử dụng phải xem hành động của trẻ rơi vào hệ thống nào, nếu
dùng không phù hợp, vì dụ như đếm 1-2-3 phạt cho việc kêu con làm bài tập thì sẽ dẫn
đến hệ quả sai.

Trong bài viết này mình nói sơ về cách ứng dụng 1-2-3 trong các hành động gọi là xấu
của con (vừa dịch, vừa lựa ra điểm cần thiết).

Tác giả nhắc đến 2 lỗi cha mẹ hay mắc phải là NÓI QUÁ NHIỀU và CẢM XÚC QUÁ
NHIỀU. Nói nhiều và khi không có kết quả, dẫn đến Hội chứng Nói- thuyết phục- Tranh
luận- La hét - Và Đánh con. Còn cảm xúc quá nhiều cũng không tốt. Lý do: Trẻ nhỏ, cảm
giác bất lực khi còn nhỏ: không quyền hành, ít kỹ năng, v.v những thứ này làm trẻ khó
chịu. Và khi trẻ dù nhỏ có thể làm bạn "lớn" nổi giận, buồn phiền, cảm giác có được chút
ít power nhiều khi làm trẻ thích thú. Có một tất yếu quan trọng là "Nếu bạn có con làm
một việc bạn không thích, bạn trở nên bực mình thường xuyên thì chắc chắn là con bạn sẽ
lặp lại hành động đó với bạn".

KIỂM SOÁT HÀNH ĐỘNG XẤU

Quy tắc 1: Dùng pp đếm 1-2-3 để giải quyết hành động xấu.
Quy tắc 2: Không nói nhiều (kể cả giải thích) và không thể hiện cảm xúc.

Một ví dụ khi không áp dụng quy tắc 2 (dù có quy tắc 1):
"1. Làm đi con. Mẹ mệt mỏi với con lắm rồi. Mẹ không biết tại sao con không thể làm
một việc nhỏ xíu cho mẹ nữa. (hét)- NHÌN MẸ KHI MẸ NÓI CHUYỆN VỚI CON!-
trong khi cái gì mẹ cũng làm cho con hết".
"OK, 2! Một lần nữa. Con có thích đi vào trong phòng con không hay là con cứ muốn
làm mẹ phát điên lên vậy?!"
(ngưng để thở)
"OK, (hét to) MẸ CHỊU ĐỦ RỒI! 3! BIẾN KHỎI MẮT MẸ! MẸ KHÔNG MUỐN
THẤY CON LẦN NỮA."

Ví dụ trên không phải là 1-2-3 vì vi phạm quy tắc "KHÔNG NÓI" và "KHÔNG CẢM
XÚC". Tác giả giải thích có một chuyện thú vị xảy ra khi bạn cứ tiếp tục như vậy. Khi
bạn bắt đầu đếm 1, và sau đó ngưng nói, gánh nặng rơi về đứa trẻ. Nó có trách nhiệm về
thay đổi hành vi. Nhưng nếu bạn cứ nói, một chuyện lạ xảy ra là bạn giành lấy trách
nhiệm đó và toàn cảnh kỷ luật bị thay đổi. Quy luật là đứa trẻ không phải thay đổi nếu
như bạn không cho chúng 3 hoặc 4 lý do tốt để chúng thay đổi. Và chẳng biết đến bao giờ
thì đứa trẻ trong tình huống này sẽ hiểu ra và nói "Dạ, con hiểu rồi, trước giờ con chưa
nghĩ như vậy".

Những vấn đề khác xảy ra khi cha mẹ vi phạm 2 quy tắc trên. Một là trẻ không thể nghe
rõ lời cảnh báo của bạn khi bạn đếm. ("1" hoặc "Lần 1") vì lời cảnh báo bị trộn lẫn giữa
những lời lẽ khác (tác giả dùng chữ "verbal garbage"- lời lẽ rác rưởi). Nếu bạn có con bị
hội chứng mất tập trung (Attention Deficit Disorder), tức là không thể tập trung được lần
đầu tiên, thì trẻ khó mà chú ý vào lời cảnh báo của bạn . Một vấn đề khác là khi bạn la
hét, rầy la, tranh luận với con, nhiều trẻ coi đó là một cuộc chiến. Có rất nhiều trẻ không
hề muốn mình bị thua trong cuộc chiến bằng lời này. Những lời lẽ đầy cảm xúc làm trẻ
chuyển sự tập trung của mình vào một cuộc cãi nhau "vui vẻ" với cha mẹ.


Vì vậy, khi trẻ bắt đầu hành động hư, chỉ đếm "1" (rồi ngậm miệng lại), "2" (rồi im lặng)
và "3" (để trẻ vào phòng, ghế, góc nhà). Nhớ là lúc này, im lặng có tiếng nói to hơn lời
của bạn.

Để minh họa, tác giả đưa 3 ví dụ. Cảnh 1: mẹ tin vào khả năng suy nghĩ "người lớn nhỏ":
lời lẽ và lý do sẽ làm trẻ thay đổi. Cảnh 2: Mẹ bắt đầu dùng phương pháp đếm nhưng trẻ
chưa biết. Cảnh 3: Mẹ dùng pp đếm và trẻ đã biết pp này.

Cảnh 1: Mẹ tin vào lời nói và lý do:
-Mẹ cho con một viên kẹo nhé?
-Không, con yêu.
-Tại sao không?
-Vì chúng ta sẽ ăn cơm lúc 6 giờ.
- Dạ, nhưng con muốn một viên kẹo.
- Mẹ vừa nói con là không được.
- Mẹ chẳng cho con cái gì cả.
-ý con là sao khi mẹ chẳng cho con gì? Con có quần áo mặc không? Có mái nhà trên đầu
con không? mẹ sắp chon con ăn trong 2 giây nữa?
- Mẹ cho em con 1 cái cách đây nửa giờ.
- Nghe này, con có phải là em không? và thêm nữa, em con có ăn cơm.
- Con hứa là con sẽ ăn cơm.
- Đừng hứa với mẹ nữa, hứa hứa mãi, Heather! Hôm qua, 4 giờ rưỡi chiều, con ăn nửa cái
bánh bơ đậu phọng và một cái bánh kẹp jelly và con không ăn gì trong bữa tối.
- VẬY THÌ CON SẼ TỰ TỬ VÀ BỎ KHỎI NHÀ.
- Ừ, LÀM ĐI. MẸ CHÁN CẢNH NÀY LẮM RỒI!!

Nói chuyện không đúng thời điểm dẫn đến cảnh trên. Đây là lúc cảnh báo, không phải lúc
giải thích.


Cảnh 2: Mẹ bắt đầu dùng pp đếm 1-2-3

-Mẹ cho con một viên kẹo nhé?
-Không, con yêu.
-Tại sao không?
-Vì chúng ta sẽ ăn cơm lúc 6 giờ.
- Dạ, nhưng con muốn một viên kẹo.
- 1.
- Mẹ chẳng cho con cái gì cả.
- 2.
- VẬY THÌ CON SẼ TỰ TỬ VÀ BỎ KHỎI NHÀ.
- 3. Phạt 5 phút.
Trong cảnh này, mẹ làm tốt. Trẻ bị "nghỉ" 5 phút và cảnh phim kết thúc. Sẽ như thế nào
khi trẻ quen dần với pp đếm và nhận ra rằng "thử và mánh khóe" không còn tác dụng?

Cảnh 3: 1-2-3 sau vài ngày:
Mẹ cho con một viên kẹo nhé?
-Không, con yêu.
-Tại sao không?
-Vì chúng ta sẽ ăn cơm lúc 6 giờ.
- Dạ, nhưng con muốn một viên kẹo.
- 1.
- (Dừng lại). Không được thì thôi (và quạu quọ rút lui khỏi nhà bếp).
Mẹ làm tốt. Mẹ không cần phải đếm cho câu "Không được thì thôi" bởi vì dù sao cũng
không quá tệ và trẻ đã ra khỏi phòng. Nhưng nếu trẻ hỗn, nói "mẹ ngốc xít" chẳng hạn thì
đếm thẳng tới 3 và phạt trẻ.

Điều gì hay ở phương pháp đếm 1-2-3?
Phương pháp này làm bạn đỡ tốn hơi. Công việc đưa trẻ vào kỹ luật nhẹ nhàng hơn. Chỉ
cần một lời giải thích nếu cần thiết và sau đó là đếm. Không nói thêm, không cảm xúc.

Bạn bình tĩnh hơn và cảm giác tốt hơn khi trẻ ngưng hành động sau khi đếm tới 1 hoặc 2.

Cũng vậy, quyền của bạn khi đếm 1-2-3 là không thương lượng. Bạn làm chủ. Làm cha
mẹ nhưng không phải mọi thứ bạn đều có thể cho con. Nhiều cha mẹ làm cho việc kỷ luật
con phức tạp hơn khi đưa cho trẻ 2 mục tiêu. Mục tiêu 1 là kỷ luật, cái này thì được.
Nhưng mục tiêu thứ hai là làm cho trẻ thích nó. Giống như người mẹ ở cảnh 1, mẹ cứ nói
và nói, giống như chờ đợi con mình sẽ trả lời "Ồ, con chưa bao giờ nghĩ đến. Cám ơn mẹ
đã dành thời gian giải thích cho con" và sau đó từ bỏ cuộc khẩu chiến. Việc này không
thường xảy ra. Nếu đứa trẻ lắng nghe và giảng giải có hiệu quả thì tốt. Nhưng với đứa trẻ
bất đắc chí thì không được, nói quá nhiều dẫn đến cãi vã.

Một lý do 1-2-3 có hiệu quả là hình thức phạt ngắn và ngọt ngào: MỘT PHÚT CHO 1
NĂM TUỔI CỦA TRẺ. Trẻ 2 tuổi, phạt 2 phút. Kết quả trước mắt là đứa trẻ sẽ không
quá tức tối sau khi bị phạt. Đa số trẻ sau khi bị phạt thì quên. Và nhớ rằng, bạn không
được phép nhắc đến nó trừ khi nó hoàn toàn cần thiết.

Vậy thì khi nào giải thích hoặc nói nhiều hơn là cần thiết? Trong những trường hợp là trẻ
không hoàn toàn không hiểu hành động đang làm, hoặc hành động trẻ đang làm là bất
thường và khá nghiêm trọng, hoặc khi bạn cần thêm thông tin từ con về chuyện gì đã xảy
ra.

Ví dụ, con bạn 7 tuổi, vừa học nhảy trên cái trampoline ở trường. Tan học, về nhà, con
cởi giày và bắt đầu nhảy trên ghế sofa ở phòng khách. Bạn đếm "1", con hỏi "Con đã làm
gì sai?". Bạn giải thích, cho dù con đã cởi giày nhưng bạn e rằng con có thể té đau hoặc
làm hư ghế.

Vậy khi nào giải thích không cần thiết? Vài giờ sau, cũng đứa trẻ con bạn 7 tuổi, không
lý do gì, đánh em gái ngay trước mặt bạn. Bạn nói "1", con la lên "CON CÓ LÀM GÌ
ĐÂU?". Bạn đếm "2". Câu hỏi thừa.


Phương pháp đếm dễ đủ cho bạn hướng dẫn người trông trẻ, ông bà và người khác cùng
chăm trẻ. Có khi cả nhà có thể đồng lòng đếm. Khi đó, trẻ sẽ biết mọi người cùng phạt 1
cách, không có trường hợp mẹ phạt thì qua ông bà dỗ dành hoặc trẻ biết có 1 kẽ hở nào.

Có thể bạn còn muốn hỏi thêm nhiều câu hỏi, vui lòng đợi mình dịch tiếp chương sau.
ic, Phạt bé một mình - Phần 2
11 tháng 6 2013 lúc 21:51
Chương 6: NHỮNG CÂU HỎI THƯỜNG GẶP
(Phần này mình dịch theo tác giả, không lược bớt để đảm bảo tính rõ ràng)
1, Thời gian bao lâu giữa các lần đếm?
Đủ dài để cho trẻ có thời gian điều chỉnh, hoặc khảng từ 3 đến 5 giây. Bạn không cho trẻ
nửa giờ để trẻ tiếp tục cơn của mình trước khi bạn đếm 2. Bạn cũng không nên đếm "1"
vào 9 giờ sáng rồi đếm "2" lúc 11 giờ và đếm "3, phạt 5 phút" lúc 3 giờ chiều. Cách nhìn
của trẻ dao động trong khoảng 5 phút kế và 5 phút trước đó. Vì vậy chúng ta có luật 20
(hoặc 30) phút: nếu trẻ làm 3 việc xấu trong khoảng thời gian 20 phút, mỗi việc đều đếm
vào tới 3. Nhưng nếu trẻ làm một việc gì. bạn đếm 1, rồi 20 phút hoặc hơn trôi qua và sau
đó trẻ làm một việc xấu khác, bạn đếm lại 1. Rất ít trẻ trở nên mánh khóe với việc này,
làm một việc xấu, chờ 20 phút trôi qua và nhận ra rằng "Bây giờ con thoát 1 chuyện!"
Lưu ý: nhiều giáo viên không sử dụng luật 20 phút bởi vì với 25 em học sinh một lớp,
luật này sẽ tạo cơ hội cho nhiều hành động xấu diễn ra trong thời gian ngắn. Thay vào đó,
luật được dãn ra hết nguyên 1 tiết hoặc nửa ngày, tùy theo độ tuổi của trẻ.
2, Đếm 1-2-3 có làm trẻ ghét phòng mình không?
Không nếu bạn thực hiện đúng. Nếu pp đếm được thực hiện đúng, nó đơn giản và hiển
nhiên. Thứ làm cho trẻ ghét phòng mình là tất cả những việc như la hét, kêu tên, khinh
thường, mỉa mai, hoặc đánh con nếu như bạn không dùng pp này.

3, Căn phòng có cần là môi trường vô trùng không (sterile environement)?
Không. Nhiều sách nói với bạn là căn phòng dùng để time-out nên giống như một căn
phòng ở trại cải tạo. Điều này không cần thiết. Đứa trẻ có thể vô phòng đọc sách, ngủ,
nghe đài, chơi Lego, v.v Trẻ không nhất thiết phải ở trên giường. Tuy nhiên, để an toàn,

có 3 thứ bị cấm: không điện thoại, không có bạn, không TV, Nintendo hoặc trò chơi điện
tử. (Mình thêm vào là không laptop, ipad).
Một số người hỏi: "À vậy thì làm sao pp đếm phạt có hiệu quả được? Con tôi nói là time-
out là bình thường với nó nó không quan tâm và nó chỉ cần lên lầu và chơi thôi". Đừng
để ý tới trẻ nào nói "Con không quan tâm". Lời nói đó có nghĩa là trẻ có quan tâm. Và
nếu như phòng của trẻ là một nơi tốt để chơi thì đáng lẽ nãy giờ trẻ phải lên phòng. Sự
thật là, sức mạnh của pp đếm 1-2-3 không đến từ bản thân hình thức phạt, nó đến từ sự
ngăn chặn, can thiệp vào hành động của trẻ. Không ai, kể cả bạn, lại thích bị can thiệp.
4, Bạn có thể đếm những hành động xấu khác nhau đến 3 không?
Được. Thực tế, bạn cần phải làm như vậy. bạn sẽ phát điên nếu như bạn cứ phải bắt đầu
đếm cho mỗi hành động hư. Vì vậy, nếu con bạn đẩy em gái, đếm "1", ném khối gỗ qua
phòng, đếm "2", và sau đó (trong vòng 20 phút), hét vào mặt bạn, "3, phạt 5 phút", và đứa
trẻ biến lên phòng.

Mẹ có thể đếm 1, cha đếm 2 và cha hoặc mẹ đếm 3. Thực tế, chúng tôi khuyến khích bạn
cùng đếm. Thật vậy, sẽ tốt hơn nếu cha và mẹ cùng thực hiện pp này, bởi vì trẻ sẽ biết cả
hai đề ủng hộ pp này và nghiêm túc thực hiện. Sự tham gia của cả hai người làm trẻ dễ
dàng điều chỉnh hành vi.
5, Bạn có thể làm lơ mọi thứ không?

Được, nhưng đừng ở lúc bắt đầu. Khi mới bắt đầu, khi không chắc chắn, ĐẾM! Sau một
thời gian, khi bạn đã thấy con phản ứng tốt sau lần đếm 1 hoặc 2, bạn có thể thả lỏng một
chút ít. Nói cách khác, sau khi quen với chương trình, trẻ có thể vẫn làm hành động xấu
trước mặt bạn nhưng bây giờ trẻ có thể cảm giác được là bạn sẽ đếm. Thỉnh thoảng, nếu
bạn không nói gì, trẻ vẫn tự giác điều chỉnh và ngưng hành động xấu. Phản ứng này là lý
tưởng bởi vì bây giờ đứa trẻ tự tiếp thu được luật.

Vậy làm sao biết khi nào thì nên đếm? Điều này không khó. Hầu như lần nào bạn cảm
thấy hành động nào ngứa mắt, tức hành động đó là xấu, bạn nên đếm. Để chắc chắn, bạn
có thể (hoặc cùng với chồng/ vợ bạn) lập ra một danh sách những hành động có thể bị

đếm và cho trẻ biết. Một số bậc cha mẹ và giáo viên còn giúp trẻ lập ra danh sách này.

6, Nếu có người khác đến nhà thì sao?

Để tiện thảo luận, chúng tôi chia những người có thể đến nhà bạn thành 3 nhóm: những
trẻ khác, những cha mẹ khác (có hoặc không có trẻ con theo cùng), và cuối cùng là ông
bà.

Những trẻ khác: Nếu con của bạn có bạn đến nhà, cứ đếm con như thể không có ai khác
ở đó. Nếu con bạn bị phạt một mình, con sẽ đi vào phòng và nhớ rằng bạn của con
không được đi theo. Chỉ giải thích cho đứa trẻ còn lại là bạn đang dùng một hệ thống kỳ
lạ và bạn của đứa trẻ sẽ quay trở lại chơi cùng sau 5 phút. Nếu như con bạn nói với bạn
rằng, "Cha ơi, thật là xấu hổ khi cha đếm con trước mặt các bạn," thì bạn hãy nói cho con
biết 1 lần, "Nếu như con không muốn bị xấu hổ, hãy cư xử đàng hoàng".

Một việc khác bạn có thể làm trong tình huống này là đếm luôn bạn của con. Dù sao, đó
là nhà của bạn. Tuy nhiên, nếu cha mẹ của đứa trẻ ở đó, tốt hơn hết là bạn nên hỏi ý kiến
trước khi bạn kỷ luật đứa trẻ.

Một chút xíu thay đổi, đặc biệt khi bạn có con cực kỳ khó bảo là "1-2-3, 1-2-3, 1-2-3: ra
khỏi nhà mà chơi". Tức là sau khi đã bị time-out 3 lần, thay vì yêu cầu con vào phòng lần
nữa, cả hai đứa trẻ có thể phải ra khỏi nhà trong một thời gian nhất định (chú ý là thời tiết
không khắc nghiệt) (mình nghĩ là cũng phải an toàn, vì nhà bên Mỹ thường có sân, nếu
nhà VN không có sân thì chắc cho ra ban công, nhưng phải có người trông chừng kẻo xe
cộ). Hoặc tốt hơn, 1-2-3, 1-2-3, 1-2-3, yêu cầu chúng qua nhà bạn của chúng mà chơi!

Những người lớn khác: Nếu như bạn có người khác đến nhà, hãy làm quen với việc đếm
con mình trước mặt người khác. Bạn có thể hơi ngượng ngùng lần đầu tiên nhưng làm
quen với việc đếm con trong những hoàn cảnh này là một ý tưởng hay. Nếu không, con
bạn sẽ "đánh hơi" được bạn dễ dàng hơn khi có những người khác xung quanh.


Khi bạn đếm trước mặt một người cha/mẹ khác, một điều ngạc nhiên xảy ra. Bạn đếm
"1", và con bạn ngưng ngay hành động xấu. Người khác sẽ nhìn bạn như thể muốn hỏi
"Bạn đã làm gì vậy?!" Nói với các bậc cha mẹ đó về pp đếm 1-2-3 và giải thích cách thực
hiện.

Ông bà: Liên quan đến pp đếm 1-2-3, có 3 dạng ông bà dù là họ đến thăm bạn hay bạn
đến thăm họ. Dạng đầu tiên-cũng là dạng hiếm nhất- dạng ông bà hợp tác với cha mẹ (the
cooperative grandparent). Họ đếm cùng với bạn. Bạn đếm 1, bà ngoại đếm 2, và cứ thế
tiếp tục. Nhưng chuyện này không xảy ra nhiều.

Dạng thứ hai là dạng ông bà mà bạn cảm thấy dễ chịu khi họ ở cạnh bên: ông bà thụ động
(the passive granparent). Bà không tham gia, nhưng bà để bạn một mình và không can
thiệp. Điều này cũng tốt.

Dạng thứ ba là dạng ông bà đối nghịch (the antagonistic grandparent). Họ có thể nói với
bạn những câu đại loại như, "Con phải đọc sách để biết cách nuôi dạy con à?! tại sao, khi
ta còn nhỏ, tất cả việc mà cha ta làm là nhìn vào dây nịt của cha ", vân vân và vân vân.
Thông điệp của họ là bạn không cần đến phương pháp tâm lý hiện đại nào cả.

Một dạng khác của ông bà đối nghịch sẽ chen vào việc của bạn. Bạn nói với con, "3, phạt
5 phút" và trước khi con di chuyển thì bà chen vào và nói, "Ồ, đứa cháu bé bỏng chẳng
làm gì hư cả. Lại đây và ngồi vào lòng bà một chút xíu".

Một số cha mẹ có thể hỏi, "Liệu bạn có thể đếm ông bà không?" Có thể là không, nhưng
bạn phải giữ lập trường. Bạn có thể nói đại loại thế này, "Mẹ biết không, con yêu mẹ rất
nhiều, nhưng đây là con của con và đây là cách mà chúng con nuôi dạy chúng. Nếu như
ba mẹ không đồng tình thì ba mẹ có thể đến thăm ngắn đi ạ." Không dễ để nói nhưng
quan trọng.


Bạn có thể tưởng tượng sẽ nói thế với cha mẹ của bạn không?!
(còn tiếp)
(Ngân Hà dịch từ "1-2-3 Magic Effective Discipline for Children 2-12" by Thomas W.
Phelan, Ph.D)
1-2-3 Magic, Phạt trẻ một mình - phần 3
17 tháng 6 2013 lúc 22:44
Chương 6- NHỮNG CÂU HỎI THƯỜNG GẶP (tt)
7, Bạn có thể dùng ghế time-out thay cho căn phòng không?
Bạn có thể dùng cầu thang hoặc ghế để time-out, nhưng chỉ với điều kiện là trẻ chấp hành
nghiêm túc. Một số trẻ, lấy ví dụ, lúc đầu thì ngồi trên ghế nhưng cuối cùng lại rời khỏi
ghế. Sau đó chúng chỉ cần chạm tay vào ghế và nhìn bạn như thể “Mẹ sẽ làm gì với
chuyện này?”. Kiểu này sẽ làm hỏng các kỷ luật.

Chúng tôi thường muốn không có tiếp xúc có thể nhìn thấy giưa cha me và trẻ khi trẻ bị
phạt vì thế trẻ sẽ không lừa hoặc chọc tức được bạn. Tuy nhiên, một số cha mẹ đã dùng
thành công ghế để phạt trẻ và nhiều báo cáo là trẻ vẫn ngồi trên ghế, không nói nhiều và
không liên tục tuột xuống ghế. Vậy là tốt.
Và không có gì phải tránh dùng phòng ngủ của trẻ cả. Bạn có thể dùng các căn phòng
khác để thay thế phòng ngủ nếu chúng tiện hơn, miễn là các phòng đó an toàn.
8, Nếu như trẻ không đi vào phòng thì sao?
Nếu như trẻ không đi vào ph2ong sau khi bạn đẽ đếm 3, thì nhớ rằng bạn cũng không
được phép dùng những cách cho “người lớn bé” như là thuyết phục, chẳng hạn như,
“Thôi nào, làm như ba bảo đi. Chỉ có 5 phút thôi và sau đó con có thể trở ra và chơi– tại
sao con không thể làm một việc chút xíu cho ba vậy?…vân vân và vân vân.”

Thay vào đó, việc bạn cần làm tùy thuộc vào bạn to bao nhiêu và con bạn to bao nhiêu.
Ví dụ bạn nặng 125 pounds (56.69 kg) và con trai 5 tuổi của bạn năng 45 pounds (20kg).
Nếu như con không vào phòng lúc bạn đếm 3, bạn chỉ cần di chuyển về phía con. Nhiều
trẻ sẽ đi trước bạn 2 feet (0.6m) cho đến khi tới phòng. Những trẻ khác có thể cần “hộ
tống” (nhớ ngậm miệng bạn lại khi làm việc này), có nghĩa là nhẹ nhàng dùng tay nhấc

con lên. Đó là khi bạn năng 125 lbs và con 45 lbs.
Giờ thì tưởng tượng xem 5 năm sau đó. Đứa trẻ 10 tuổi của bạn nặng 95 pounds (43kg),
còn bạn– qua 1 chế độ ăn kiệng và tập thể dục– vẫn nặng 125 pounds. Bạn đã không còn
trong điều kiện có thể làm gì liên quan đến thể chất với con nữa. Con đã quá to, có thể vật
nổi bạn và bẻ gãy kỷ luật. Thay vào đó, hãy nói, “3, phạt 10 phút, hoặc là 50 cent tiền
phạt (hoặc vài hậu quả nhãn tiền khác). Con chọn đi.”
Trẻ bây giờ có sự lựa chọn: một thời gian nghỉ hay là số tiền phạt. Nếu con nói “không
cái nào cả!”, thì bạn phạt tiền, bởi vì bạn không thể nào vật lộn để lôi con vào phòng. Bạn
nói rằng 50 cents không có nghĩa lý gì với trẻ 10 tuổi? Bạn có thể đúng. Vậy thì gấp đôi,
gấp 3, hoặc chuyển qua cách cắt giờ xem TV.
Mặc dù vậy, một vấn đề khác xuất hiện là con vẫn chưa đi vào phòng và vẫn chưa ngoài
tầm mắt của bạn. Rất nhiều trẻ trong tình huống này muốn quanh quẩn xung quanh bạn
và cãi với bạn về những quy tắc ngu ngốc. Nhưng bạn không được phép tranh cãi. Thay
vào đó, bạn hãy thực hiện “reverse time-out” hay là “time-out ngược”, tức là bạn sẽ là
người ra khỏi chỗ này. Đi vào phòng của mình hoặc nhà tắm với nhiều sách và đợi “cơn
bão” qua đi. Hoặc đi vòng quanh nhà vài lần. Nhưng không được nói.

9, Nếu như trẻ không ở trong phòng thì sao?
Nhiều trẻ sẽ ở trong phòng cho dù cửa phòng không đóng (và không cần phải đóng).
Những trẻ khác lại cứ đi ra ngoài. Một cách là bạn đứng đó hoặc giữ cái cửa đóng, nhưng
cách này không hiệu quả nếu như bạn kéo co nắm đấm cửa với con. Một lần nữa, nếu như
kỷ luật của bạn bị tới mức này thì bạn và pp kỷ luật của bạn đã trở nên ngu ngốc.
Một cách khác là thêm số phút bị phạt vào (hoặc tăng gấp đôi) nếu như đứa trẻ ra khỏi
phòng trước khi hết giờ. Tất nhiên, điều này không giúp gì nhiều với trẻ 2 hay 3 tuổi vì
chúng chưa hiểu nhưng chúng hiệu quả với trẻ lớn hơn. Giải thích 1 lần và bắt đầu thực
hiện.
Tuy nhiên, lại có những trẻ bướng bỉnh đến nỗi chúng vẫn đi ra ngoài và tăng số phút
phạt lên cả triệu hoặc tương tự. Vậy bạn nên làm gì? Đặt cái khóa lên cửa. Lời khuyên
này làm các bậc cha mẹ lo lắng vì họ nghĩ con họ có thể trở nên sợ không gian đóng
(claustrophobic) hoặc khóa cửa có vẻ giống bạo hành.

Việc bạn làm là nói trẻ rằng, khi nào con ở nguyên trong phòng thì cái cửa vẫn để mở và
không bị khóa. Nhưng lần đầu tiên trẻ ra ngoài thì cửa sẽ bị khóa trong thời gian phạt.
Nhiều trẻ sẽ biết được rất nhanh là ở yên trong phòng mà cửa không bị khóa.
Mặc dù vậy, nhiều trẻ khác, bao gồm cả trẻ bị hội chứng mất tập trung sẽ cứ đi ra ngoài
dù bạn có làm cách nào, do đó, khóa cửa là cần thiết. Nếu không áp dụng pp này, thì kỷ
luật hoàn toàn không hiệu quả và sẽ hoàn toàn nguy hiểm khi bạn phải rượt đuổi con
khắp phòng, vì thế, trẻ phải biết cánh cửa là thanh chắn để nó ở trong đó đến khi hết giờ.
Nếu như bạn lo lắng đến sự an toàn của trẻ, hãy đảm bảo căn phòng an toàn và ở bên
ngoài suốt thời gian time-out, nhưng đừng để trẻ biết là bạn ở đó. Và nhớ quy tắc 1 phút
cho 1 năm tuổi trong suốt thời gian phạt.

10, Nếu trẻ không chịu ra ngoài thì sao?
Bạn có thể đã biết câu trả lời rồi: thư giãn và tận hưởng một mình! Nhưng đừng lừa con
bằng cách tăng thời gian phạt. Luôn nhìn đồng hồ, và khi hết thời gian thì nói với trẻ và
mở khóa phòng (nếu khóa). Nếu nh7 khi bạn mở cửa, con bạn nói “Con sẽ không bao giờ
ra ngoài nữa!” thì đừng sập bẫy. Cứ bỏ đi thôi.
Một số trẻ luôn muốn một cái ôm và an ủi khi hết giờ phạt. Vậy thì bạn làm gì? Ôm con!
Nhưng cẩn thận với những trẻ muốn ôm. Nếu 1 đứa trẻ cứ liên tục đòi bạn ôm, tốt hơn là
bạn kiểm tra lại xem mình đã thực hiện pp đếm 1-2-3 có đúng chưa. Có phải trẻ cần kiểu
an ủi này vì bạn đã quá khắc nghiệt –tình cảm lẫn thể chất– trước khi bạn phạt con vào
phòng?
11, Còn khi bạn có điện thoại mà trẻ quấy thì thế nào (the Horrors of the
Telephone)?
Câu hỏi này đem lại nhiều hồi ức sống động cho các bậc cha mẹ. Dường như không có
cha mẹ nào trên thế giới mà con không quấy phá khi cha mẹ đang nói chuyện điện thoại
cả. Nhiều trẻ bắt đầu chạy vòng quanh và hét khi chuông điện thoại reo, và sau đó có khi
thú nuôi trong nhà cũng tham gia.
Điều bạn làm là đếm con như bình thường. Nó giống như câu hỏi trước về đếm con khi
có người khác tới nhà. Bạn có thể phải ngắt cuộc hội thoại chút xíu để đếm. Bạn có thể
phải để điện thoại xuống hoặc gác máy trước khi hộ tống trẻ vô phòng. Những cuộc gọi

đường xa có thể mắc tiền, nhưng cho dù thế nào, cứ thực hiện. Nếu không trẻ sẽ biết rằng
bạn không thể kỷ luật chúng khi có điện thoại.
Hay hơn, có 1 số gia đình thực hiện pp đếm 1-2-3 rất tốt đến nỗi họ không cần nói gì khi
đếm. Họ đơn giản giơ ngón tay lên tùy theo số và trẻ có phản ứng tức thì. Đây là một mẹo
hay dùng khi bạn đang nói chuyện điện thoại.
12, Trẻ bị đếm có bị tổn thương lòng tự trọng không?
Rất nhiều trẻ không bị đếm nhiều, do đó đây không phải là vấn đề. Còn những trẻ bị đếm
thường xuyên, nếu như bạn áp dụng pp đếm 1-2-3 đúng cách, thì không có vấn đề gì ảnh
hưởng đến lòng tự trọng của trẻ cả. Câu trả lời ở đây gợi nhớ đến câu hỏi ở phần trước về
việc trẻ có ghét phòng mình không: thứ mà làm tổn thương lòng tự trọng của trẻ là hét,
cãi nhau, gọi tên, khinh thường, mỉa mai hoặc chuyện đánh con mà bạn có thể làm nếu
như bạn không dùng chương trình này. Thêm vào đó, sau này bạn sẽ đọc tới, bạn có thể
cân bằng chuyện đếm với việc khen con tích cực (khi con làm việc tốt).
(còn tiếp)
Ngân Hà dịch từ 1-2-3 Magic–Effective Discipline for Children 2-12 2nd Edition by
Thomas W. Phelan, Ph.D.
1-2-3 Magic, Phạt trẻ một mình - Phần 4
19 tháng 6 2013 lúc 22:31
CHƯƠNG 6: NHỮNG CÂU HỎI THƯỜNG GẶP (tt)
13, Làm gì nếu như trẻ đập phá phòng trong thời gian gọi là “tạm nghỉ”?
Từ trước đến nay, hầu hết trẻ em không phải là những người hay đập phá phòng. Tuy
nhiên, câu hỏi này được liệt ra vì có 2 lý do. Trước hết, một tỉ lệ phần trăm nhỏ sẽ đục lỗ
lên tường, làm vỡ đồ đạc, và số khác là bày bừa phòng. Thứ hai, quan điểm phía sau
quyển sách “1-2-3 Magic” là các bậc cha mẹ luôn sẵn sàng cho mọi tình huống hơn là thủ
thế và nghĩ, “Ôi, không, con lại sắp làm gì nữa bây giờ?”

Chúng tôi muốn thái độ và thông điệp của bạn hướng tới con đại loại như thế này, “Con
là con của mẹ và mẹ là mẹ của con. Mẹ yêu con và nhiệm vụ của mẹ là dạy dỗ, huấn
luyện con. Mẹ không muốn con phải hoàn hảo, và đây là việc mẹ làm khi con làm điều
sai”.Giái pháp cho tình huống con phá phòng là công của một cặp vợ chồng đến văn

phòng của tôi cách đây đã lâu. Họ có một con trai 8 tuổi rất dễ thương trong văn phòng
của tôi nhưng lại rất khó bảo ở những nơi khác.

Cách cư xử này không thể kéo dài, vì vậy Mẹ và Cha học cách đếm 1-2-3 và về nhà bắt
đầu thực hiện. Đứa trẻ này đã quen thói làm chủ căn nhà. Thật vậy, cha mẹ cậu bé nói
đùa rằng họ đang nghĩ đến chuyện đặt tên con lên trên hộp thư!

Tuy nhiên, họ đã sẵn sàng đối phó con khi về nhà.Khi đứa trẻ bị đếm 3, nó không tin vào
mình. Làm cách nào mà cha mẹ đưa được cậu bé này vào phòng vẫn là bí mật, nhưng khi
cậu vào phòng thì cậu ta bày căn phòng như rác. Chiến thuật đầu tiên của cậu– và có lẽ là
chiến thuật yêu thích của những trẻ phá phòng– là lôi hết quần áo trong tủ quần áo ra và
rải quần áo khắp phòng. Sau đó cậu tháo mền và tấm trải giường và ném xung quanh. Sau
đó, nệm và khung khung nệm bị đẩy ra khỏi khung giường. Kế tiếp, cậu đi tới tủ treo, lấy
hết quần áo đang treo và ném chúng khắp phòng. Cuối cùng, cậu xe luôn màn cửa.

Vậy ba mẹ cậu bé đã làm gì? Trước tiên, họ không dọn và cũng không bắt cậu bé dọn
phòng gì cả. Điều đó chỉ giống như nạp thêm đạn vào súng cho lần time-out kế tiếp: một
căn phòng gọn gàng để cậu bày bừa nữa. Thứ hai, họ tiếp tục đếm cậu một cách nghiêm
khắc. Họ không kéo dài khi cậu đã bị đếm tới 2 và chia nhỏ ra như “Hai rượi (2.5), hai
chấm bảy (2.7), hai chấm chín (2.9)”, v.v… Họ chỉ việc đếm tới 3 và lại cho con lên
phòng để sắp xếp lại đống rác. Và khi đến giờ ngủ, cậu phải đi tìm đồ ngủ. Cậu phải tìm
cái giường của mình. Vào những buổi sáng sau đó, quần áo đi học của cậu lộn xộn suốt
cả tuần.

Phải mất 10 ngày cho cậu bé hạ hỏa. Sau đó, sau 3 hoặc 4 lần time-out bình yên, cha mẹ
cậu mới giúp cậu dọn dẹp phòng. Sau đó– tin hay không tùy bạn– cậu rất ghét bị đếm và
cư xử rất tốt ở nhà cũng như ở trường, nơi mà giáo viên cũng dùng pp đếm 1-2-3. Và bây
giờ thì cậu đã ngoan và cha mẹ cậu trở lại là người quản lý nhà như trước đây.

Có hai thứ quan trọng khác cần chú ý nếu như bạn nghĩ là bạn có con cũng phá phách

phòng. Nếu như có cái gì nguy hiểm trong phòng, hoặc món gì giá trị dễ vỡ , thì bạn phải
lấy thứ đó ra trước lần time-out đầu tiên. Chẳng hạn như nếu đứa trẻ có cây búa hoặc cái
cưa trong phòng, hay nếu bà ngoại có bộ sưu tập cất trên đầu tủ, hãy lấy những thứ đó ra
trước khi bạn bắt đầu đếm.

14, Nếu như trẻ đếm ngược lại bạn hoặc là chúng đếm lẫn nhau thì sao?
Chuyện đếm này không được tính. Bạn là người duy nhất có quyền đếm 1-2-3. Nếu như
con chọc tức bạn bằng cách đếm lại, hãy làm lơ. Nếu chúng làm dữ hơn, hãy đếm.

15, Chẳng lẽ bạn không bao giờ nói chuyện với con?
Khi đọc quyển sách “1-2-3 Magic”, vài người có ấn tượng là bạn không bao giờ phải nói
chuyện với con. Điều này chắc chắn không đúng. Điểm chính là bạn không thảo luận, nói
chuyện với con khi thực hiện quy tắc đếm. Việc bạn thảo luận chỉ khuyến khích con thử
gân cha mẹ. Thời gian còn lại, bạn có thể nói hết mọi thứ bạn muốn. Thật vậy, sau vài lần
sử dụng 1-2-3, bạn sẽ có nhiều thời gian rảnh để nói chuyện, tâm tình với con thoải mái.
Bạn cũng sẽ có nhiều thời gian hơn để yêu thương, vui đùa bởi vì bạn chỉ phí ít thời gian
hơn vào những chuyện cãi vã và la hét vô dụng.

Hãy nghĩ như thế này: Thảo luận vấn đề, nhưng pp đếm giải quyết vấn đề. Nếu như con
bạn muốn nói ra ngô ra khoai với bạn, điều đó tốt thôi (xem chương 26 – Lắng nghe tích
cực). Cũng tốt khi đứa trẻ thất vọng và giận dữ và chúng đang thể hiện những cảm giác
đó. Nhưng nếu những biểu hiện đó của con bị biến hình thành dạng lặp đi lặp lại, cáu
kỉnh và xúc phạm đến bạn thì việc đó cần bị đếm. (xem chương 10, Sáu loại thử thách và
mánh khóe của trẻ đối với cha mẹ)

16, Chẳng lẽ trẻ không bao giờ xin lỗi?
Nếu như bạn đang yêu cầu trẻ xin lỗi, và việc đó hiệu quả thì tốt. Tuy nhiên, nên nhớ
rằng, nhiều lời xin lỗi thật ra lại đang thực hành cho đạo đức giả. Câu “Con xin lỗi” bị bắt
buộc và miễn cưỡng từ miệng của trẻ không những làm con ngượng mà cũng còn là một
dạng bắt trẻ nói dối.


17, Bạn có bao giờ đánh vào đít trẻ?
Có những lần “đánh đít” trẻ là phù hợp. Ví dụ như, khi bạn đang “xách” trẻ lên phòng (vì
trẻ không tự giác-xem thêm câu hỏi số 7), trẻ phản ứng bằng cách tấn công bạn– đá,đánh,
quào, cắn. Khi đó, MỘT cái đánh nhẹ vào mông (không dùng hết lực và không lặp lại) sẽ
giúp con hợp tác.

Tuy nhiên, có một sự thật đau đớn tồn tại là: 99% những trận đánh đít con là cơn giận dữ
của cha mẹ. Họ không phải cố gắng huấn luyện con. Họ đơn giản là một bậc cha mẹ nổi
cơn tam bành và mất kiểm soát, không biết phải làm gì và muốn sự trừng phạt đau đớn.
Đa số cha mẹ muốn biện hộ về việc đánh trẻ là những người có vấn đề với kềm nén cơn
giận. Nhớ là, quan điểm xuyên suốt của chương trình đếm 1-2-3 là để tránh tình trạng lặp
lại của NÓI-THUYẾT PHỤC-TRANH CÃI- LA HÉT- ĐÁNH CON.

Chúng tôi đã trả lời hết những câu hỏi có thể có chưa? Không hẳn. Câu hỏi thường được
hỏi nhiều nhất cần nguyên 1 chương để trả lời: Bạn làm gì nơi công cộng?

Ngân Hà dịch từ “1-2-3 Magic– Effective Discipline for Children 2-12″ 2nd edition by
Thomas W. Phelan Ph.D (printed in 1995 by Child Management, Inc.)
1-2-3 Magic, Phạt trẻ một mình - Phần 5
3 tháng 7 2013 lúc 2:19
Mình đã time-out con ở thư viện 1 lần, khi con đánh bạn vì giành đồ chơi. Không cần
phòng để time-out, chỉ cần bế con ra một góc, ghế, đứng cách xa con (nhưng trong tầm
mắt) và không nói gì với con trong thời gian phạt. Chỉ phạt con 1 lần duy nhất nơi công
cộng.


CHƯƠNG 7: LÀM GÌ NƠI CÔNG CỘNG
Sau khi biết pp đếm 1-2-3, nhiều cha mẹ lo lắng về chuyện sẽ làm gì nơi công cộng. Điều
họ thường nghĩ tới đầu tiên là không có phòng để time-out. Đừng lo lắng. vấn đề này sẽ

được giải quyết, và nó sẽ không còn là vấn đề lớn nhất khi bạn đi ra nơi công cộng, hoàn
toàn không.

Vấn đề lớn nhất của bạn là những đứa trẻ quỷ quái có thể kiểm soát được điểm yếu của
bạn để làm những thứ chúng không làm được khi ở nhà: mối e ngại bị xấu hổ nơi công
cộng! Không ai muốn mình trông như kẻ bạo hành trẻ em trong gian hàng kẹo ở siêu thị.
Và trẻ con thì cảm nhận tốt được điểm yếu này trước khi chúng 2 tuổi.

Vậy thì bạn sẽ làm gì? Điều đầu tiên bạn phải chấp nhận là bạn sẽ có thể đỏ bừng mặt ở
nơi công cộng nhiều hơn ở nhà. Nghiên cứu những bậc cha mẹ có con là trẻ tăng động
hoặc bị hội chứng thiếu tập trung thường xuyên cho thấy những bậc cha mẹ này báo cáo
là họ có những thời điểm tệ nhất là khi ra khỏi nhà. Điều này cũng tương tự với những
bậc cha mẹ khác nhưng chắc chắn không có nghĩa bạn là vô dụng. Bạn có vài lựa chọn có
thể giúp bạn rất nhiều.

1, Đừng đem trẻ con đi theo nếu như bạn không cần phải làm thế.

Bạn có bao giờ đi nhà thờ vào chủ nhật, và ở hàng ghế trước bạn có một cặp vợ chồng
với đứa trẻ 2 tuổi? Đứa bé 2 tuổi này không quan tâm gì đến buổi lể, cả ba mẹ nó cũng
thế bởi vì họ đang bận tâm giữ đứa trẻ ngồi yên lặng. Xung quanh bộ ba này có 10 người
khác cũng không để ý gì đến buổi lễ bởi vì họ đang bận đánh giá xem cặp vợ chồng này
kỷ luật con tốt như thế nào.

Vì vậy, để hiệu quả, chúng ta thấy đáng lẽ 13 người này không nên đi nhà thờ làm gì cả.
Tất nhiên, chúng tôi không cố khuyên bạn đừng đi nhà thờ, mà hãy suy nghĩ trước khi
bạn đi ra ngoài, và đừng kéo theo những chuyện không cần thiết.

2, PP đếm 1-2-3 căn bản

Hiển nhiên là có rất nhiều lần bạn phải đi ra ngoài, và bạn phải đem theo con. Vậy bây

giờ tưởng tượng bạn đang ở quầy kẹo của siêu thị. Đứa con 5 tuổi của bạn đòi mua 1
thanh kẹo, bạn nói KHÔNG, và BOOM! đứa trẻ ăn vạ ầm ĩ ngay trên sàn, kèm theo đá
chân, đập đầu và la hét to đến nỗi ở ngoài bãi xe cũng có thể nghe được. Bạn làm gì đây?

Bạn nhìn xuống đứa trẻ quái quỷ không vui vẻ này, giơ 1 ngón tay lên và nói "1". Bạn nói
thật bình tĩnh và chắc giọng như lúc bạn làm ở nhà, cố gắng hết sức để không bị nỗi sợ
xấu hổ trước đám đông đe dọa, và thầm thì "Nào con, mẹ không muốn con làm mẹ quê
trong siêu thị". Bạn làm vậy và đứa trẻ sẽ biết bạn có thể sẽ phạt chúng như bình thường.

Tiếp tục đềm và sau đó là 3 nếu cần thiết. Nhiều cha mẹ tự hỏi là "Chúng ta sẽ làm gì khi
đếm 3 xong? Không có phòng time-out ở đây." Đúng là không có phòng để time-out
nhưng bạn lại có nhiều chỗ khác. Qua nhiều năm, chúng tôi đã sưu tầm những ý kiến
sáng tạo của những bậc cha mẹ bắt buộc phải tìm được một chỗ để phạt con.

Đây là vài ý kiến:
a, Xe đẩy siêu thị
b, Góc cửa hàng
c, Nhà vệ sinh của cửa hàng
d, Ngay nơi bạn đứng - nắm tay con lại.
e, Xe hơi trong vài phút
f, Trước cửa hàng. Yêu cầu con tự đi ra nếu con đã đủ lớn

Trong suốt thời gian phạt, bạn không nói chuyện với con. Không thuyết giảng, la hét hay
rầy la. Khó thật đấy nhưng sau một thời gian, con bạn sẽ hiểu là bạn phạt thật sự. Và
cũng có những cha mẹ cảm thấy cơn nhặng xị của con tệ đến nỗi họ để cả gần nửa xe
hàng siêu thị ở đó và về nhà.

3, Đếm '1-2-3-4'

Đây là một ý kiến khác. Đã 5 giờ 15 chiều. Bạn đang nấu một món mới thì nhận ra là

mình thiếu 3 thành phần. Tệ hơn nữa, con bạn đứa 6 và đứa 8 tuổi lần đầu tiên trong 2
năm rưỡi đang chơi một cách hòa thuận ở trong phòng khác, và bạn sẽ phải phá ngang
chúng. Không còn thời gian để gọi điện cho người trông trẻ. (Ghi chú của người dịch: ở
Mỹ, nếu bạn để trẻ ở nhà một mình là phạm luật, và nhà lại không có ông bà để trong
chừng giùm nên đi đâu họ cũng phải đem con theo, hoặc là thuê người trông trẻ theo giờ)

Đây là cách bạn làm. Nói với con là bạn cần phải đi chợ, khoảng 1 tiếng, và con sẽ phải
đi theo bạn. Bạn biết là bọn trẻ không muốn, nhưng bạn đang ở thế bí. Thỏa thuận như
thế này: nếu bọn trẻ "ngoan" khi đi ra ngoài (có nghĩa là bọn trẻ không bị đếm tới 3 hoặc
4, tùy theo thời gian của chuyến đi), bạn có thể mua cho chúng món quà. Phần thưởng có
thể là cây kẹo đáng giá 50 hoặc 75 cent (người dịch: giá tiền của thời điểm quyển sách-
1995) hoặc tương tự với điều kiện chúng không bị đếm tới số cuối cùng.

Nhiều cha mẹ cảm giác rằng đây là dạng hối lộ. Chính xác! Nhưng định nghĩa thực sự
của "hối lộ" là trả tiền cho người khác để họ làm việc phi pháp. Ở đây, chúng ta trả tiền
cho trẻ để làm một việc hợp pháp, và nó hiệu quả.

Một gia đình sử dụng cách này khi đưa con ra ngoài ăn kem trước. Lần đầu tiên bọn trẻ
thử pp này, chúng bắt đầu cãi nhau ở ghế sau. Cha nói "1, và lần đếm thứ ba thì không đi
đâu nữa cả". (Đếm 3 vì chỉ đi ngắn thôi.) Bọn trẻ sau đó bị đếm 2, rồi 3. Cha quay đầu xe
và lái về nhà. Vài ngày sau đó, chuyện xảy ra y như vậy: không ai được ăn kem.

Lần kế tiếp họ lại đi ăn kem, lũ trẻ cuối cùng đã tin rằng cha nghiêm túc. Bọn trẻ bị đếm
1, và sau đó là ngoan ngoãn suốt quãng đường còn lại.

4, Cứ di chuyển

Một cái mẹo khác mà một số cha mẹ đã dùng hiệu quả. Quay lại câu chuyện ở siêu thị,
với đứa trẻ ăn vạ ở quầy kẹo ở gian số 5. Việc mà những cha mẹ này làm là họ để con
nằm vạ ở trên sàn và di chuyển qua gian số 6. Và khi họ gặp người khác ở quầy số 6, họ

nói, "Anh có nghe thấy tiếng ồn ào ở phía bên kia không?" Nghiêm túc mà nói, chuyện
thường xảy ra là đứa trẻ bắt đầu lo lắng không biết Cha hoặc Mẹ đã đi đâu, quên cây kẹo,
và chạy đi kiếm họ. Và sau đó, lại một lần nữa, đứa trẻ tìm thấy cha mẹ, rồi nhớ tới cây
kẹo và bắt đầu ăn vạ. Trong trường hợp đó, bạn phải quay về cách đếm cơ bản 1-2-3 nói
trên. Nếu trẻ vẫn không ngưng, bạn phải nghiêm và đành ngưng chuyện mua sắm, đem
chúng ra xe cho đến khi chúng ngưng ăn vạ, hoặc đưa chúng về nhà.

Lái xe

Di chuyển trong xe hơi có thể gây cho ba mẹ vài tình huống thật sự khó khăn. Bạn đã bao
giờ lái xe dọc đường liên bang tới tay trái ở trên tay lái và tay phải thì vẫy liên tục ra ghế
sau để đánh đòn con vì chọc em gái lần thứ 1000 kể từ khi bạn rời khỏi thị trấn? Chuyện
này không vui vẻ gì, và nó có thể sẽ hủy kỳ nghỉ.
Lái xe tạo ra những vấn đề khác nhau cho chuyến đi ngắn và chuyến đi dài. Đây là những
thứ bạn có thể làm:

Hành trình ngắn:

PP đếm 1-2-3 cơ bản rất hữu hiệu khi bạn lái xe đưa trẻ đi vòng quanh thị trấn. Câu hỏi là
bạn sẽ làm gì khi đếm đến 3. Một gia đình không cho phép ai được nói chuyện trong
vòng 15 phút khi trẻ bị đếm 3- ngay cả cha và mẹ. Những gia đình khác dùng tiền phạt
(trừ tiền khỏi tiền tuần), thường là ở mức 1 hoặc 2 cent cho một phút trong thời gian phạt
bình thường. Một cách khác rất hiệu quả là đếm 1,2,3 và dừng xe lại vào vệ đường để
phạt. Chuyện này gây tác động mạnh đến trẻ.

Đếm trẻ trên xe nhưng lại để dành thời gian phạt cho đến khi chúng về nhà không phải là
ý kiến hay, ngoại trừ khi bạn đã rất gần tới nhà. Vấn đề ở chỗ là thời gian phạt đến quá
lâu sau hành động hư của trẻ không có tác dụng. Nếu bạn cứ khăng khăng phạt ngay khi
bạn về nhà chỉ làm cho trẻ đôi co với bạn bởi vì thường khi đó, mọi người đã quên
chuyện gì đã xảy ra.


Hành trình dài:

Những chuyến đi dài với trẻ nhỏ thường là những trải nghiệm khủng khiếp nếu như cha
mẹ không sẵn sàng và không biết làm gì. Một trong những vấn đề lớn nhất là anh/chị em
tị nạnh và cãi nhau. Chiếc xe lúc này giống như nhà tù trên bánh xe. Cha và mẹ đều bị
nhốt.

Một cách làm hay là cho trẻ kiếm được tiền cho chuyến đi bằng cách không gây nhau.
Tại sao lại cho chúng dễ dàng như thế để đổi lấy sự hòa bình và im lặng? Thỏa thuận như
sau: cứ mỗi 15 phút trẻ không gây nhau, mỗi đứa có thể kiếm được 10 đến 25 cent.
Nhưng có cái bẫy: cả hai hoặc là được thưởng hoặc là mất hết. Không có lần nào một trẻ
được thưởng mà trẻ kia lại không. Đem giấy và đồng hồ đếm thời gian để trong xe để tính
toán cho đúng.

Những cái mẹo má các bậc cha mẹ khác dùng bình thường mà hữu dụng là trò chơi chữ
cái (alphabet game) hoặc car bingo (giống lô tô). Để 1 trẻ ở trước và 1 trẻ ở sau cũng hữu
dụng (người dịch: chắc phải xe 7 chỗ). Tương tự, bật TV trên xe, hoặc ra khỏi nhà lúc 4g
sáng để trẻ ngủ là chủ yếu trong chuyến hành trình 4 hoặc 5 tiếng. Hoặc bảo trẻ tìm thấy
được 1 con dê sẽ được 50 cent cũng là 1 cách hay.

Ý cần nhấn mạnh là: đừng bao giờ đi chuyến hành trình dài với trẻ mà không suy nghĩ
trước. Giữ pp đếm 1-2-3 và nhiều mẹo khác bên mình vì bạn sẽ cần đến chúng.

Ngân Hà dịch theo "1-2-3 Magic Effective Discipline for Children 2-12" - 2nd edition
by Thomas W. Phelan, Ph.D 1995
1-2-3 Magic, Phạt trẻ một mình - Phần 6
9 tháng 7 2013 lúc 4:20
CHƯƠNG 8: ANH EM GÂY NHAU, THỊNH NỘ VÀ HỜN DỖI
PP đếm 1-2-3 được điều chỉnh cho 3 vấn đề mà trẻ hay thể hiện. Đó là khi anh em gây

nhau, trẻ giận dữ hoặc hờn dỗi.

ANH EM GÂY NHAU
Khi bạn có nhiều hơn 1 trẻ gây sự thì bạn sẽ giải quyết vấn đề này thế nào? Có vài quy
tắc mà bạn cần tuân theo như sau:
1.Đếm cả hai trẻ:
Khi trẻ gây nhau, 90% số lần hoặc hơn bạn nên đếm cả hai. Tại sao? Bởi vì trẻ khá khôn
lanh, và thường thì rất khó nói trẻ nào bắt đầu gây sự trước – ngay cả khi bạn có mặt
ngay đó. Bạn đã có bao giờ đang lái xe với 2 đứa trẻ ngồi ở ghế sau và bạn nghe, “Mẹ ơi,
anh lại nhìn con nữa kìa!”? Ai bắt đầu chuyện này trước? Không cách nào để biết được.
Vì vậy bạn đếm cả hai trừ khi một đứa là đứa gây hấn rõ ràng, không cần bị chọc tức gì
cả. Nhưng hãy cẩn thận.

2. Đừng bào giờ hỏi những câu hỏi ngu ngốc nhất thế giới.
Đó là những câu hỏi mà cha mẹ nào cũng biết: “Chuyện gì đã xảy ra?” hoặc “Ai gây sự
trước?”. Bạn hy vọng được nghe cái gì? Lời thú tội chăng?Thứ mà bạn nhận được là trẻ
đổ lỗi cho nhau và la hét rất nhiều. Bạn chỉ cần hỏi những câu đó khi có ai đó bị thương
mà thôi.

3. Đừng mong chờ trẻ lớn hơn thì cư xử người lớn hơn trong cuộc chiến.
Không có gì khác khi hai đứa trẻ gây nhau, một đứa 11 và đứa kia 4 tuổi. Đừng nói với
trẻ 11 tuổi rằng, “Em con còn bé lắm, chẳng lẽ con không chịu đưcọ một lần em con chọc
hay sao?” Điều này chỉ tạo cơ hội cho trẻ 4 tuổi chọc anh lần nữa.Thử tưởng tượng 1 giây
xem khi đứa trẻ 11 tuổi đến bên bạn và hỏi, “Con muốn hỏi mẹ một chuyện”.Bạn nói
“Con nói đi”.“Tại sao con lúc nào cũng bị phạt 11 phút còn em con ở đằng kia chỉ có 5
phút?“Bởi vì đó là quy tắc của nhà chúng ta, “bạn nói, “một phút bị phạt cho 1 tuổi.”“ĐÓ

×