Thiên tr
Thiên tr
ờng vãn vọng
ờng vãn vọng
* Gợi ý các ý chính cần cảm nhận trong văn bản
* Gợi ý các ý chính cần cảm nhận trong văn bản
a. Bức tranh buổi chiều ở phủ Thiên Tr
a. Bức tranh buổi chiều ở phủ Thiên Tr
ờng:
ờng:
- Hai câu đầu là bức tranh thôn dã lúc chiều tàvới những xóm làng đang mờ dần trong màn s
- Hai câu đầu là bức tranh thôn dã lúc chiều tàvới những xóm làng đang mờ dần trong màn s
ơng bạc:
ơng bạc:
Trích thơ
Trích thơ
- Vận dụng trí t
- Vận dụng trí t
ởng t
ởng t
ợng để miêu tả
ợng để miêu tả
- Cái màn s
- Cái màn s
ơng bạc nh
ơng bạc nh
có nh
có nh
không , bình đạm ,nhẹ nhàng bao bọc và lan toả khiến ng
không , bình đạm ,nhẹ nhàng bao bọc và lan toả khiến ng
ời ngắm cảnh cảm nhận sâu sắc cái

ời ngắm cảnh cảm nhận sâu sắc cái
êm đềm ,man mác của cảnh quê vốn đã gắn bó từ thời thơ ấu. Rõ ràng ngoại cảnh và tâm cảnh đã hoà làm một rất nhẹ
êm đềm ,man mác của cảnh quê vốn đã gắn bó từ thời thơ ấu. Rõ ràng ngoại cảnh và tâm cảnh đã hoà làm một rất nhẹ
nhàng , tự nhiên.
nhàng , tự nhiên.
Cảnh chiều buông man mác buồn chầm chậm trôi trong tâm trí tác giả gợi lên một cuộc sống làng
Cảnh chiều buông man mác buồn chầm chậm trôi trong tâm trí tác giả gợi lên một cuộc sống làng
quêyên bình , vắng vẻ mà k đìu hiu bởi trong bức tranh ấy vẫn có sự xuất hiện của con ng
quêyên bình , vắng vẻ mà k đìu hiu bởi trong bức tranh ấy vẫn có sự xuất hiện của con ng
ời:
ời:
Trích thơ
Trích thơ
- T
- T
ởng t
ởng t
ợng rồi miêu tả.
ợng rồi miêu tả.
- Thật tài tình , chỉ bằng vài nét chấm phá mà cả miền quê rộng lớn đã đ
- Thật tài tình , chỉ bằng vài nét chấm phá mà cả miền quê rộng lớn đã đ
ợc thu lại trong 4 dòng thơ ngắn gọn . Cảnh vốn
ợc thu lại trong 4 dòng thơ ngắn gọn . Cảnh vốn
đẹp qua lăng kính tâm trạng và cái nhìn đầy yêu mến của tác giả lại càng đẹp hơn. Qua đó, một tình cảm chân thành , ấm
đẹp qua lăng kính tâm trạng và cái nhìn đầy yêu mến của tác giả lại càng đẹp hơn. Qua đó, một tình cảm chân thành , ấm
áp với quê h
áp với quê h
ơng đ
ơng đ
ợc bộc lộ rõ nét.

ợc bộc lộ rõ nét.
b. Tâm hồn tác giả
b. Tâm hồn tác giả
- Điều đó cũng chứng tỏ , tuy tác giả là một ông vua có địa vị tối ca
- Điều đó cũng chứng tỏ , tuy tác giả là một ông vua có địa vị tối ca
o thế
o thế
mà vẫn hành h
mà vẫn hành h
ơng về nơi thôn dã để ngắm
ơng về nơi thôn dã để ngắm
cảnh chiều bình yên, suy t
cảnh chiều bình yên, suy t
ngẫm ngợi, điều này góp phần hé lộ tâm hồn của nhà vua anh minh -
ngẫm ngợi, điều này góp phần hé lộ tâm hồn của nhà vua anh minh -
một tâm hồn gắn bó máu
một tâm hồn gắn bó máu
thịt với quê h
thịt với quê h
ơng thật đáng trân trọng và noi theo!
ơng thật đáng trân trọng và noi theo!
-
-
Qua bài thơ ta còn cảm nhận bóng dáng đất n
Qua bài thơ ta còn cảm nhận bóng dáng đất n
ớc Đại Việt thời nhà Trần thanh bình, nhân dân ấm no hạnh phúc.
ớc Đại Việt thời nhà Trần thanh bình, nhân dân ấm no hạnh phúc.
Bài thơ đã góp thêm một vầng sáng nữa vào hào khí Đông A thời nhà TRần.
Bài thơ đã góp thêm một vầng sáng nữa vào hào khí Đông A thời nhà TRần.
Côn Sơn ca

Côn Sơn ca
1. Nội dung văn bản:
1. Nội dung văn bản:
Với hình ảnh nhân vật ta giữa cảnh Côn Sơn nên thơ hấp dẫn, đoạn thơ cho thấy sự giao hoà trọn vẹn giữa con ng
Với hình ảnh nhân vật ta giữa cảnh Côn Sơn nên thơ hấp dẫn, đoạn thơ cho thấy sự giao hoà trọn vẹn giữa con ng
ời
ời
và thiên nhiên bắt nguồn từ nhân cách thanh cao, tâm hồn thi sĩ của chính Nguyễn Trãi.
và thiên nhiên bắt nguồn từ nhân cách thanh cao, tâm hồn thi sĩ của chính Nguyễn Trãi.
BT 1 : So sánh cách tả tiếng suối trong 2 bài thơ:
BT 1 : So sánh cách tả tiếng suối trong 2 bài thơ:




Côn Sơntai ( Côn sơn ca )
Côn Sơntai ( Côn sơn ca )


Tiếng suối .xa ( Cảnh khuya Hồ chí Minh )
Tiếng suối .xa ( Cảnh khuya Hồ chí Minh )
* Gợi ý:
* Gợi ý:
- Giống nhau:
- Giống nhau:


Đều so sánh tiếng suối với tiếng đàn, hát- âm thanh do con ng
Đều so sánh tiếng suối với tiếng đàn, hát- âm thanh do con ng
ời tạo ra, thể hiện tình yêu thiên nhiên , tâm hồn hoà hợp

ời tạo ra, thể hiện tình yêu thiên nhiên , tâm hồn hoà hợp
với thiên nhiên
với thiên nhiên
- Khác:
- Khác:
Bài ca Côn sơn:
Bài ca Côn sơn:
So sánh tiếng suối với tiếng đàn cầm : Lấy sự vật làm trung tâm mang đặc điểm của thi pháp trung
So sánh tiếng suối với tiếng đàn cầm : Lấy sự vật làm trung tâm mang đặc điểm của thi pháp trung
đại đó là màu sắc cổ điển.
đại đó là màu sắc cổ điển.
Cảnh khuya:
Cảnh khuya:
So sánh tiếng suối với tiếng hát : Lấy con ng
So sánh tiếng suối với tiếng hát : Lấy con ng
ời làm trung tâm mang đặc điểm của thi pháp hiện đại,
ời làm trung tâm mang đặc điểm của thi pháp hiện đại,
màu sắc hiện đại.
màu sắc hiện đại.
Bài tập 2:
Bài tập 2:
Trình bày cảm nhận của em về văn bản Bài ca Côn sơn.
Trình bày cảm nhận của em về văn bản Bài ca Côn sơn.
* Gợi ý các ý chính cần cảm nhận trong văn bản
* Gợi ý các ý chính cần cảm nhận trong văn bản
a. Mở bài:
a. Mở bài:
- Nguyễn Trãi là một nhân vật lịch sử toàn tài lỗi lạc hiếm có., một danh nhân văn hoá thế giới. Không chỉ có công lớn
- Nguyễn Trãi là một nhân vật lịch sử toàn tài lỗi lạc hiếm có., một danh nhân văn hoá thế giới. Không chỉ có công lớn
trong việc giúp vua Lê xây dựng cơ đồ, ông còn là một nhà văn , nhà thơ lớn với một sự nghiệp văn ch

trong việc giúp vua Lê xây dựng cơ đồ, ông còn là một nhà văn , nhà thơ lớn với một sự nghiệp văn ch
ơng đồ sộ.
ơng đồ sộ.
- Bài thơ đ
- Bài thơ đ
ợc sáng tác trong thời gian ông cáo quan về ở ẩn ở Côn sơn , một vùng đất có nhiều kỉ niệm gắn bó sâu sắc với
ợc sáng tác trong thời gian ông cáo quan về ở ẩn ở Côn sơn , một vùng đất có nhiều kỉ niệm gắn bó sâu sắc với
nhà thơ.
nhà thơ.
- Với hình ảnh nhân vật
- Với hình ảnh nhân vật
ta
ta
, giữa cảnh Côn Sơn nên thơ hấp dẫn, đoạn thơ cho thấy sự giao hoà trọn vẹn giữa con ng
, giữa cảnh Côn Sơn nên thơ hấp dẫn, đoạn thơ cho thấy sự giao hoà trọn vẹn giữa con ng
ời và
ời và
thiên nhiên bắt nguồn từ nhân cách thanh cao, tâm hồn thi sĩ của chính Nguyễn Trãi.
thiên nhiên bắt nguồn từ nhân cách thanh cao, tâm hồn thi sĩ của chính Nguyễn Trãi.
b. Thân bài:
b. Thân bài:
*
*
Bức tranh thiên nhiên Côn Sơn:
Bức tranh thiên nhiên Côn Sơn:
- Có thể nói bức tranh thiên nhiên Côn Sơn đ
- Có thể nói bức tranh thiên nhiên Côn Sơn đ
ợc ngòi bút thơ tài hoa của NT dệt lên bằng tất cả tình yêu th
ợc ngòi bút thơ tài hoa của NT dệt lên bằng tất cả tình yêu th
ơng sâu nặng,

ơng sâu nặng,
da diết của tác giả với một vùng đất vốn gắn bó với nhà thơ bằng nhiều kỉ niệm sâu sắc
da diết của tác giả với một vùng đất vốn gắn bó với nhà thơ bằng nhiều kỉ niệm sâu sắc
- Cảnh rừng thông núi đá d
- Cảnh rừng thông núi đá d
ới ngòi bút thơ của NT hiện lên đẹp thanh khiết nh
ới ngòi bút thơ của NT hiện lên đẹp thanh khiết nh
chốn thần tiên:
chốn thần tiên:
Côn sơn suối chảy rì rầm
Côn sơn suối chảy rì rầm
Ta nghe nh
Ta nghe nh
tiếng đàn cầm bên tai.
tiếng đàn cầm bên tai.
- Trí t
- Trí t
ởng t
ởng t
ợng và nghệ thuật so sánh của NT thật tài hoa. Tạo vật tự nhiên bỗng hoá thành những vật dụng của con ng
ợng và nghệ thuật so sánh của NT thật tài hoa. Tạo vật tự nhiên bỗng hoá thành những vật dụng của con ng
ời,
ời,
gần gũi và thân thiết
gần gũi và thân thiết


Côn Sơn là một cảnh trí thiên nhiên khoáng đạt , thuần khiết, hoang sơ , thanh tịnh.
Côn Sơn là một cảnh trí thiên nhiên khoáng đạt , thuần khiết, hoang sơ , thanh tịnh.
*

*
Tâm hồn nhà thơ:
Tâm hồn nhà thơ:


-
-
Tình yêu thiên nhiên tha thiết, sâu sắc, những rung cảm tinh tế tr
Tình yêu thiên nhiên tha thiết, sâu sắc, những rung cảm tinh tế tr
ớc thiên nhiên .
ớc thiên nhiên .


+ Đôi tai nhạy cảm của thi sĩ đã thổi hồn vào tiếng suối khiến cho nó vốn đơn điệu trở thành cây đàn đa thanh cuốn hút.
+ Đôi tai nhạy cảm của thi sĩ đã thổi hồn vào tiếng suối khiến cho nó vốn đơn điệu trở thành cây đàn đa thanh cuốn hút.
Xúc giác tinh tế của nhà thơ đã hoá thân cho mặt đất vốn khô cằn thành mặt chiếu dịu êm.:
Xúc giác tinh tế của nhà thơ đã hoá thân cho mặt đất vốn khô cằn thành mặt chiếu dịu êm.:
Côn Sơn suối chảy rì rầm.
Côn Sơn suối chảy rì rầm.


Ta ngồi trên đá nh
Ta ngồi trên đá nh
ngồi chiếu êm.
ngồi chiếu êm.


Rõ ràng phải có một tình yêu thiên nhiên sâu sắc, một tâm hồn nhạy cảm giao hoà với thiên nhiên nhà thơ mới có
Rõ ràng phải có một tình yêu thiên nhiên sâu sắc, một tâm hồn nhạy cảm giao hoà với thiên nhiên nhà thơ mới có
thể viết lên những vần thơ hay đến vậy!

thể viết lên những vần thơ hay đến vậy!
-
-
Nhân cách thanh cao.
Nhân cách thanh cao.
Trong màu xanh mát ta ngâm thơ nhàn.
Trong màu xanh mát ta ngâm thơ nhàn.
+ Chữ
+ Chữ
nhàn
nhàn
chính là tâm trạng Nguyễn Trãi lúc này. Dù đã xa chốn quan tr
chính là tâm trạng Nguyễn Trãi lúc này. Dù đã xa chốn quan tr
ờng nh
ờng nh
ng Nguyễn Trãi vẫn đau đáu một niềm
ng Nguyễn Trãi vẫn đau đáu một niềm
tin , nỗi lo và thấp thoáng hi vọng có ngày trở lại chính tr
tin , nỗi lo và thấp thoáng hi vọng có ngày trở lại chính tr
ờng đem tài sức để phò vua giúp n
ờng đem tài sức để phò vua giúp n
ớcChữ nhàn ấy vẫn mang
ớcChữ nhàn ấy vẫn mang
tính tính cực chứ không hề bất lực, buông xuôi
tính tính cực chứ không hề bất lực, buông xuôi
Rõ ràng, từ trong bản chất tâm hồn, Nguyễn Trãi vốn có sự giao hoà tự nhiên giữa thiên nhiên và con ng
Rõ ràng, từ trong bản chất tâm hồn, Nguyễn Trãi vốn có sự giao hoà tự nhiên giữa thiên nhiên và con ng
ời thể hiện nhân
ời thể hiện nhân
cách thanh cao và phẩm chất thi sĩ, nghệ sĩ lớn

cách thanh cao và phẩm chất thi sĩ, nghệ sĩ lớn
lao, thật đáng trân trọng:
lao, thật đáng trân trọng:
- Liên hệ với các bài thơ khác của ông:
- Liên hệ với các bài thơ khác của ông:
Bui một tấm lòng
Bui một tấm lòng
u ái cũ
u ái cũ
Mài chăng khuyết , nhuộm chăng đen.
Mài chăng khuyết , nhuộm chăng đen.


c. Kết bài:
c. Kết bài:
- Bài thơ đã khép lại song hình ảnh con ng
- Bài thơ đã khép lại song hình ảnh con ng
ời nhàn tản đang nằm ngâm thơ vẫn in đậm trong tâm trí em
ời nhàn tản đang nằm ngâm thơ vẫn in đậm trong tâm trí em


********************************************
********************************************
Nói tới các bài thơ trung đại Việt Nam có ý kiến cho rằng:
Các bài thơ trung đại đã thể hiện tinh thần yêu nớc chống xâm lăng, lòng tự hào dân tộc và tình yêu cuộc sống
thanh bình
Bằng các bài thơ Sông núi nớc Nam, Phò giá về kinh, Buổi chiều đứng ở phủ Thiên Trờng trông ra. Hãy
làm sáng tỏ nhận định trên.
Gợi ý:
A. Mở bài:

Dẫn dắt và trích đợc nhận định.
B. Thân bài:
1. Tình yêu nớc chống xâm lăng và lòng tự hào dân tộc.
- Lòng tự hào dân tộc:
Sông núi nớc Nam vua Nam ở
Vằng vặc sách trời chia sứ sở
- Tinh thần chống xâm lăng:
Giặc giữu cớ sao xâm phạm đến đây
Chúng mày nhất định phải tan vỡ
Chơng Dơng cớp giáo giặc
Hàm tử bắt quân thù
2. Tình yêu cuộc sống thanh bình:
- Thể hiện khát vọng thái bình thịnh trị:
Thái bình nên gắng sức
Non nớc ấy ngàn thu
- Cảnh làng quê thanh bình:
TTVV
C. Kết bài:
- Khẳng định lại tinh thần yêu nớc, lòng tự hào dân tộc và tình yêu cuộc sống hoà bình.
- Liên hệ bản thân.
SAU PHúT chia li
SAU PHúT chia li
*
*
Gợi ý thân bài:
Gợi ý thân bài:
a. Khúc ngâm thứ nhất:
a. Khúc ngâm thứ nhất:
Là nỗi nhớ nhung sầu khổ triền miên của ng
Là nỗi nhớ nhung sầu khổ triền miên của ng

ời phụ nữ phong l
ời phụ nữ phong l
u có chồng theo lệnh vua phải đi chinh chiến nơi xa
u có chồng theo lệnh vua phải đi chinh chiến nơi xa
xôi mịt mù đầy nguy hiểm:
xôi mịt mù đầy nguy hiểm:


- Cách x
- Cách x
ng hô:
ng hô:
chàng - thiếp
chàng - thiếp
chứng tỏ cuộc sống vợ chồng hạnh phúc, êm ấm
chứng tỏ cuộc sống vợ chồng hạnh phúc, êm ấm
- Nghệ thuật đối lập
- Nghệ thuật đối lập
chàng đi- thiếp về
chàng đi- thiếp về
khắc sâu sự xa cách của hai vợ chồng ở hai ph
khắc sâu sự xa cách của hai vợ chồng ở hai ph
ơng trời đối nghịch.
ơng trời đối nghịch.


Ng
Ng
ời vợ th
ời vợ th

ơng chồng vì phải dấn thân vào chốn hiểm nguy ko hẹn ngày trở về. D
ơng chồng vì phải dấn thân vào chốn hiểm nguy ko hẹn ngày trở về. D
ờng nh
ờng nh
nàng dự cảm
nàng dự cảm
Ng
Ng
ời vợ cũng th
ời vợ cũng th
ơng mình phải chôn vùi tuổi xuân trong căn phòng chật hẹp với đồ đạc cũ kĩ mà hơn nữa còn thiếu đi
ơng mình phải chôn vùi tuổi xuân trong căn phòng chật hẹp với đồ đạc cũ kĩ mà hơn nữa còn thiếu đi
bóng dáng , hơi ấm của chồng
bóng dáng , hơi ấm của chồng
Liên hệ với các bài thơ khác :
Liên hệ với các bài thơ khác :
Tống biệt hành- Thâm tâm
Tống biệt hành- Thâm tâm
Đất n
Đất n
ớc - NĐT
ớc - NĐT
- Trong con mắt chia li vời vợi , nàng chỉ thấy:
- Trong con mắt chia li vời vợi , nàng chỉ thấy:


- Nỗi buồn d
- Nỗi buồn d
ờng nh
ờng nh

bao phủ cảnh vật , thấm đẫm núi ngàn . Một ko gian rộng lớn , trống trả xa lạ khiến con ng
bao phủ cảnh vật , thấm đẫm núi ngàn . Một ko gian rộng lớn , trống trả xa lạ khiến con ng
ời cảm
ời cảm
thấy cô đơn.
thấy cô đơn.
b. Khúc ngâm thứ hai:
b. Khúc ngâm thứ hai:
Nỗi buồn chia li tăng dần trở thành nỗi sầu muộn tràn ngập cả cõi lòng kẻ ở , ng
Nỗi buồn chia li tăng dần trở thành nỗi sầu muộn tràn ngập cả cõi lòng kẻ ở , ng
ời đi:
ời đi:


- Điệp ngữ hoàn vòng cùng với hình ảnh
- Điệp ngữ hoàn vòng cùng với hình ảnh
ớc lệ t
ớc lệ t
ợng tr
ợng tr
ng cây , bến khắc sâu sự xa cách của hai vợ chồng. Dù xa dần
ng cây , bến khắc sâu sự xa cách của hai vợ chồng. Dù xa dần
họ vẫn h
họ vẫn h
ớng về nhau, dõi theo nhau vàmong tìm thấy nhau. Nh
ớng về nhau, dõi theo nhau vàmong tìm thấy nhau. Nh
ng càng trông ngóng thì ko gian , thời gian càng đẩy họ xa
ng càng trông ngóng thì ko gian , thời gian càng đẩy họ xa
nhau ,xa mãi.
nhau ,xa mãi.

Rõ ràng ko gian địa lí đã trở thành ko gian nghệ thuật , ngoại cảnh đã trở thành tâm cảnh.
Rõ ràng ko gian địa lí đã trở thành ko gian nghệ thuật , ngoại cảnh đã trở thành tâm cảnh.
c. Khúc ngâm thứ ba:
c. Khúc ngâm thứ ba:
Nỗi sầu muộn vô bờ bến đã kết lại thành khối, thấm đẫm cảnh vật, một nỗi buồn cô đơn ,hoang vắng , lạnh lẽo trong
Nỗi sầu muộn vô bờ bến đã kết lại thành khối, thấm đẫm cảnh vật, một nỗi buồn cô đơn ,hoang vắng , lạnh lẽo trong
tâm hồn.
tâm hồn.


- NT điệp ngữ Bình chi tiết màu xanh
- NT điệp ngữ Bình chi tiết màu xanh
- D
- D
ờng nh
ờng nh
nỗi đau đớn đang dày vò tâm can ng
nỗi đau đớn đang dày vò tâm can ng
ời chinh phụ khiến nàng phải thốt lên:
ời chinh phụ khiến nàng phải thốt lên:


-Câu hỏi t
-Câu hỏi t
từ với điệp từ ai vang lên nh
từ với điệp từ ai vang lên nh
một tiếng thở dài ngao ngán của ng
một tiếng thở dài ngao ngán của ng
ời chinh phụ. Nàng đang gặm nhấm nỗi cô
ời chinh phụ. Nàng đang gặm nhấm nỗi cô

đơn của chính mình. Đến đây, nỗi buồn ko chỉ lan toả mà còn kết lại thành khối- một nỗi sầu nghìn cân đè nặng lên trái
đơn của chính mình. Đến đây, nỗi buồn ko chỉ lan toả mà còn kết lại thành khối- một nỗi sầu nghìn cân đè nặng lên trái
tim mỏnh manh của ng
tim mỏnh manh của ng
ời CP.
ời CP.
- Do đâu Liên hệ vơí thời kì chống Pháp, chống Mĩ ở VN
- Do đâu Liên hệ vơí thời kì chống Pháp, chống Mĩ ở VN
- Bài thơ ko chỉ mà còn là lời tố cáo chíên tranh phi nghĩa làm li tán hạnh phúc, tuổi xuân, đồng thời thể hiện
- Bài thơ ko chỉ mà còn là lời tố cáo chíên tranh phi nghĩa làm li tán hạnh phúc, tuổi xuân, đồng thời thể hiện
niềm khao khát hạnh phúc lứa đôi, khát vọng hoà bình.
niềm khao khát hạnh phúc lứa đôi, khát vọng hoà bình.
CPNK là cái đẹp chứa chan tinh thần nhân đạo, phản ánhmột thời kì loạn lạc, đau th
CPNK là cái đẹp chứa chan tinh thần nhân đạo, phản ánhmột thời kì loạn lạc, đau th
ơng đã để lại bao xúc động
ơng đã để lại bao xúc động
trong lòng ng
trong lòng ng
ời đọc bao thế kỉ nay.
ời đọc bao thế kỉ nay.
***********************************
***********************************
Đề bài:
Thơ Hồ Xuân Hơng và Bà Huyện Thanh Quan thực chất đều là những tiếng nói thiết tha của tâm hồn ngời phụ
nữ Việi Nam dới chế độ phong kiến hà khắc . Nhng ở mỗi tác giả , điều đó lại đợc thể hiện dới một vẻ riêng . Qua một
số bài thơ đã đợc học và đọc thêm của hai nhà thơ nói trên , em hãy làm sáng tỏ những nét riêng đó .
Đáp án
I . Yêu cầu về nội dung .
1. Mở bài :
- Giới thiệu về Hồ Xuân Hơng và Bà Huyện Thanh Quan .

- Trích nhận định .
2. Thân bài :
a) Thơ Hồ Xuân Hơng và Bà Huỵên Thanh Quan đều là tiếng nói thiết tha của những tâm hồn phụ nữ gắn bó với thiên
nhiên , đất nớc, con ngời với những tình cảm đời thờng giản dị . Nhng trong khi thể hiện vấn đề đó mỗi nhà thơ lại có
một nét riêng .
b) Vẻ riêng trong cách thể hiện cảm xúc
- Hồ Xuân Hơng có cách phô diễn tình cảm mạnh bạo , có khi táo tợn rất gần với cách phô diễn tình cảm mang màu
sắc dân dã, trực tiếp của quần chúng lao động . ( dẫn chứng )
Khi cần thiết tỏ thái độ trớc một vấn đề cụ thể thì Hồ Xuân Hơng thờng sôi nổi , mãnh liệt , có phần ngang tàng đầy
bản lĩnh và bao giờ cũng muốn đối thoại với cuộc đời bên ngoài , khi xem thờng , mỉa mai , khinh bỉ , khi tự bênh vực
một cách mạnh mẽ .( dẫn chứng )
- Bà Huỵên Thanh Quan lại có cách thể hiện tình cảm kín đáo , mực thớc , có phần sang trọng , quý phái . Muốn hiểu
đợc tâm trạng cảm xúc của nhà thơ , ngời đọc phải dò tìm qua cảnh vật .( dẫn chứng )
Nếu cần phải bộc lộ thái độ một cách trực tiếp thì nhà thơ hớng vào những xao xuyến của đời sống bên trong . (dãn
chứng )
Đó cũng là hai nét cá tính tiêu biểu của ngời phụ nữ Việt Nam từ xa đén nay .
c) Vẻ riêng trong cách sử dụng hình ảnh
-Hồ Xuân Hơng thờng sử dụng các hình ảnh gây ấn tợng mạnh nh : vừa trắng , vừa tròn , bảy nổi ba chìm , nớc ,
non , ghé mắt . trông ngang
-Bà Huyện Thanh Quan thờng chọn những hình ảnh trang nhã gắn với các điển tích ,mang dấu ấn văn hoá : ngàn
mai , dặm liễu Ngay cả khi các hình ảnh mang tính dân dã nh : lá , đá , hoa hay các đông từ : chen , nhớ (nớc ) , th-
ơng (nhà) đợc đa vào thơ bà thì mục đích chính vẫn là để kí thác tâm sự nhiều hơn là để miêu tả đời sống .
d)Vẻ riêng trong sử dụng ngôn từ .
- Ngôn từ của Hồ Xuân Hơng mang màu sắc dân dã thờng ánh lên chút tinh quái , nghịch ngợm : thân em , rắn nát ,
ghé mắt , trông ngang
- Ngôn từ trong thơ Bà Huyện Thanh Quan trang nhã , hoa lệ : ngàn mai , dặm liễu
3 . Kết bài .
- Đánh giá chung về hai nhà thơ .
- Khẳng định nhận xét trên là đúng .
II . Yêu cầu về hình thức

Bài viết đúng thể loại văn chứng minh , có bố cục 3 phần rõ ràng , biết xây dựng luận điểm , các luận điểm liên kết
với nhau chặt chẽ lô gíc . Lời văn trong sáng , diễn đạt lu loát , không sai lỗi chính tả , dùng từ . Chữ viết đẹp , trình bày
sạch sẽ .
*********************************
*********************************
cảnh khuya - Rằm tháng giêng
cảnh khuya - Rằm tháng giêng
Hai bài thơ Cảnh khuya và Rằm tháng giêng đã thể hiện tình yêu thiên nhiên , lòng yêu n
Hai bài thơ Cảnh khuya và Rằm tháng giêng đã thể hiện tình yêu thiên nhiên , lòng yêu n
ớc sâu sắc và tinh thần
ớc sâu sắc và tinh thần
lạc quan cách mạng của Bác Hồ.
lạc quan cách mạng của Bác Hồ.
Hãy làm sáng tỏ nhận định trên.
Hãy làm sáng tỏ nhận định trên.
* Gợi ý:
* Gợi ý:
a. Mở bài:
a. Mở bài:
-
-
Giới thiệu khái quát về Hồ Chí Minh:
Giới thiệu khái quát về Hồ Chí Minh:


vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc việt Nam, ng
vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc việt Nam, ng
ời đã lãnh đạo nhân dân ta đấu tranh
ời đã lãnh đạo nhân dân ta đấu tranh
giành độc lập dân tộc. Vốn có một tâm hồn nghệ sĩ, dù Ng

giành độc lập dân tộc. Vốn có một tâm hồn nghệ sĩ, dù Ng
ời từng viết
ời từng viết
: Ngâm thơ ta vốn không ham.
: Ngâm thơ ta vốn không ham.
Hồi đầu kháng
Hồi đầu kháng
chiến chống thực dân Pháp, ở chiến khu Việt Bắc, bận trăm công nghìn việc nh
chiến chống thực dân Pháp, ở chiến khu Việt Bắc, bận trăm công nghìn việc nh
ng có khi giữa đôi phút trong đêm khuya
ng có khi giữa đôi phút trong đêm khuya
thanh vắng, nơi rừng sâu núi thẳm, tình cờ bắt gặp một cảnh đẹp, vẳng nghe một tiếng hát, dõi theo một mảnh trăng xa,
thanh vắng, nơi rừng sâu núi thẳm, tình cờ bắt gặp một cảnh đẹp, vẳng nghe một tiếng hát, dõi theo một mảnh trăng xa,
Ng
Ng
ời lại làm thơ.
ời lại làm thơ.
-
-
Hai bài thơ Cảnh khuya và Rằm tháng giêng đã thể hiện tình yêu thiên nhiên , lòng yêu n
Hai bài thơ Cảnh khuya và Rằm tháng giêng đã thể hiện tình yêu thiên nhiên , lòng yêu n
ớc sâu sắc và tinh thần lạc
ớc sâu sắc và tinh thần lạc
quan cách mạng của Bác Hồ.
quan cách mạng của Bác Hồ.
b. Thân bài:
b. Thân bài:
* Tình yêu thiên nhiên trong thơ Bác gắn liền với tình yêu n
* Tình yêu thiên nhiên trong thơ Bác gắn liền với tình yêu n
ớc sâu sắc.

ớc sâu sắc.
- Hai bài thơ đều miêu tả cảnh trăng ở chiến khu VB, hình ảnh thiên nhiên hiện lên thật đẹp, thật nên thơ với âm
- Hai bài thơ đều miêu tả cảnh trăng ở chiến khu VB, hình ảnh thiên nhiên hiện lên thật đẹp, thật nên thơ với âm
thanh, hình ảnh trong trẻo:
thanh, hình ảnh trong trẻo:


Tiếng suối lồng hoa.
Tiếng suối lồng hoa.
- Nếu nh
- Nếu nh
ở câu đầu ta thấy nổi lên vẻ đẹp của âm thanh- những âm thanh trong trẻo, t
ở câu đầu ta thấy nổi lên vẻ đẹp của âm thanh- những âm thanh trong trẻo, t
ơi vui, gợi niềm vui sống cho con
ơi vui, gợi niềm vui sống cho con
ng
ng
ời thì ở câu thứ hai ta lại choáng ngợp bởi vẻ đẹp của hình ảnh. Một bức tranh nhiều đ
ời thì ở câu thứ hai ta lại choáng ngợp bởi vẻ đẹp của hình ảnh. Một bức tranh nhiều đ
ờng nét, hình khối với những
ờng nét, hình khối với những
mảng sáng tối, đậm nhạt khác nhau. Có dáng hình v
mảng sáng tối, đậm nhạt khác nhau. Có dáng hình v
ơn cao toả rộng của vòm cổ thụ lấp loáng ánh trăng, có bóng lá, bóng
ơn cao toả rộng của vòm cổ thụ lấp loáng ánh trăng, có bóng lá, bóng
cây, bóng trăng hoà lẫn vào nhau trên mặt đất tạo nên hình bông hoa lung linh, chập chờn, huyền ảo
cây, bóng trăng hoà lẫn vào nhau trên mặt đất tạo nên hình bông hoa lung linh, chập chờn, huyền ảo
Rõ ràng, ở câu 1 là
Rõ ràng, ở câu 1 là
thi trung hữu nhạc

thi trung hữu nhạc
, còn câu thứ hai là
, còn câu thứ hai là
thi trung hữu hoạ !
thi trung hữu hoạ !
-
-
Tình yêu thiên nhiên của Bác còn thể hiện trong bức tranh đêm rằm tháng giêng cao rộng, bát ngát , tràn đầy ánh
Tình yêu thiên nhiên của Bác còn thể hiện trong bức tranh đêm rằm tháng giêng cao rộng, bát ngát , tràn đầy ánh
sáng và sức sống đêm rằng tháng giêng
sáng và sức sống đêm rằng tháng giêng
:
:
Rằm xuân thêm xuân
Rằm xuân thêm xuân
- Hai câu thơ mở ra một không gian cao rộng, mênh mông, tràn đầy ánh sáng và sức sống trong đêm rằm với vầng trăng
- Hai câu thơ mở ra một không gian cao rộng, mênh mông, tràn đầy ánh sáng và sức sống trong đêm rằm với vầng trăng
tròn đầy toả sáng nơi nơi. Bầu trời và vầng trăng nh
tròn đầy toả sáng nơi nơi. Bầu trời và vầng trăng nh
không có giới hạn, dòng sông và mặt n
không có giới hạn, dòng sông và mặt n
ớc tiếp lẫn với trời. Đây là
ớc tiếp lẫn với trời. Đây là
sông mùa xuân, n
sông mùa xuân, n
ớc mùa xuân, trời mùa xuân, t
ớc mùa xuân, trời mùa xuân, t
ơi đẹp , trong sáng nh
ơi đẹp , trong sáng nh
ng cũng là dòng sông tuổi trẻ, sức trẻ tràn ngập đất

ng cũng là dòng sông tuổi trẻ, sức trẻ tràn ngập đất
n
n
ớc
ớc
- Một bức tranh thiên nhiên tuyệt mĩ đ
- Một bức tranh thiên nhiên tuyệt mĩ đ
ợc vẽ lên bởi Phải có một tình yêu thiên nhiên sâu sắc Ng
ợc vẽ lên bởi Phải có một tình yêu thiên nhiên sâu sắc Ng
ời mới có thể viết
ời mới có thể viết
lên những vần thơ hay, đẹp đến vậy!
lên những vần thơ hay, đẹp đến vậy!
* Hai bài thơ thể hiện tình yêu thiên nhiên tha thiết của tâm hồn nghệ sĩ, đó cũng chính là những biểu hiện cụ thể
* Hai bài thơ thể hiện tình yêu thiên nhiên tha thiết của tâm hồn nghệ sĩ, đó cũng chính là những biểu hiện cụ thể
và sinh động nhất của lòng yêu n
và sinh động nhất của lòng yêu n
ớc, của cốt cách ng
ớc, của cốt cách ng
ời chiến sĩ ở Bác.
ời chiến sĩ ở Bác.
-
-
Giữa khung cảnh thiên nhiên đêm rừng VB trong trẻo và t
Giữa khung cảnh thiên nhiên đêm rừng VB trong trẻo và t
ơi sáng ấy, chiều sâu tâm hồn nhà thơ đ
ơi sáng ấy, chiều sâu tâm hồn nhà thơ đ
ợc bộc lộ rõ nét hơn
ợc bộc lộ rõ nét hơn
bao giờ hết:

bao giờ hết:


Bác luôn lo lắng cho vận dân , vận n
Bác luôn lo lắng cho vận dân , vận n
ớc:
ớc:
Cảnh khuya nỗi n
Cảnh khuya nỗi n
ớc nhà.
ớc nhà.
Và:
Và:
Giữa việc quân
Giữa việc quân
( liên hệ: Một canh mộng hồn quanh Không ngủ đ
( liên hệ: Một canh mộng hồn quanh Không ngủ đ
ợc
ợc
Trong tù nhà thơ - Ngắm trăng)
Trong tù nhà thơ - Ngắm trăng)
* Tâm hồn nhạy cảm, phong thái ung dung , tinh thần lạc quan cách mạng của Bác Hồ:
* Tâm hồn nhạy cảm, phong thái ung dung , tinh thần lạc quan cách mạng của Bác Hồ:
-
-
V
V
ợt lên trên hoàn cảnh khó khăn , gian khổ của cuộc kháng chiến, Bác vẫn bình tĩnh , chủ động , lạc quan. Phong thái
ợt lên trên hoàn cảnh khó khăn , gian khổ của cuộc kháng chiến, Bác vẫn bình tĩnh , chủ động , lạc quan. Phong thái
ấy toát ra từ những rung cảm tinh tế tr

ấy toát ra từ những rung cảm tinh tế tr
ớc thiên nhiên đất n
ớc thiên nhiên đất n
ớc . Bác đã thổi vào cảnh rừng đêm VB một linh hồn để dựng
ớc . Bác đã thổi vào cảnh rừng đêm VB một linh hồn để dựng
lên một bức tranh lung linh, sống động ( qua âm thanh, hình ảnh, cảnh sắc thiên nhiên )
lên một bức tranh lung linh, sống động ( qua âm thanh, hình ảnh, cảnh sắc thiên nhiên )
- Mặc dù phải ngày đêm lo nghĩ việc n
- Mặc dù phải ngày đêm lo nghĩ việc n
ớc, nhiều đêm không ngủ đ
ớc, nhiều đêm không ngủ đ
ợc, những không phải vì thế mà tâm hồn ng
ợc, những không phải vì thế mà tâm hồn ng
ời quê rung
ời quê rung
cảm tr
cảm tr
ớc vẻ đẹp của một đêm trăng rừng, một tiếng suối hay cảnh trời
ớc vẻ đẹp của một đêm trăng rừng, một tiếng suối hay cảnh trời
- Phong thái ung dung lạc quan còn thể hiện ở hình ảnh con thuyền chở đầy ánh trăng giữa không gian bao la :
- Phong thái ung dung lạc quan còn thể hiện ở hình ảnh con thuyền chở đầy ánh trăng giữa không gian bao la :
Khuya về đầy thuyền.
Khuya về đầy thuyền.
-
-
Không còn bóng dáng của ng
Không còn bóng dáng của ng
ời bàn việc quân, chỉ có ánh trăng tràn ngập con thuyền. Con thuyền lúc này trở thành
ời bàn việc quân, chỉ có ánh trăng tràn ngập con thuyền. Con thuyền lúc này trở thành
một con thuyền thơ chở đầy trăng và ng

một con thuyền thơ chở đầy trăng và ng
ời nghệ sĩ. Tất cả ánh trăng rằm trên bầu trời tổ quốc , con thuyền trên dòng
ời nghệ sĩ. Tất cả ánh trăng rằm trên bầu trời tổ quốc , con thuyền trên dòng
sông quê h
sông quê h
ơng và những t
ơng và những t
ớng lĩnh của cuộc kháng chiến, tiêu biểu nhất là HCM đã hoà hợp với nhau, cùng toả sáng cho
ớng lĩnh của cuộc kháng chiến, tiêu biểu nhất là HCM đã hoà hợp với nhau, cùng toả sáng cho
nhau trong sức sống đêm rằm, trong niềm lạc quan và niềm tin chiến thắng.
nhau trong sức sống đêm rằm, trong niềm lạc quan và niềm tin chiến thắng.
- Bài thơ làm cho mỗi ng
- Bài thơ làm cho mỗi ng
ời đọc xúc động và càng thêm kính yêu Bác: thể hện sự hoà hợp thống nhất của nhà thơ
ời đọc xúc động và càng thêm kính yêu Bác: thể hện sự hoà hợp thống nhất của nhà thơ
và chiến sĩ, chất nghệ sĩ lồng vào trong chiến sĩ.
và chiến sĩ, chất nghệ sĩ lồng vào trong chiến sĩ.
Có thể nói, nếu bài Cảnh khuya thể hiện tình yêu thiên nhiên , yêu n
Có thể nói, nếu bài Cảnh khuya thể hiện tình yêu thiên nhiên , yêu n
ớc tha thiết thì bài Nguyên tiêu vừa nối tiếp vừa
ớc tha thiết thì bài Nguyên tiêu vừa nối tiếp vừa
nâng cao những cảm hứng chủ đạo ấy, đồng thời thể hiện rõ hơn tinh thần chủ động, phong thái ung dung lạc quan,
nâng cao những cảm hứng chủ đạo ấy, đồng thời thể hiện rõ hơn tinh thần chủ động, phong thái ung dung lạc quan,
niềm tin vững chắc ở sự nghiệp cách mạng của vị lãnh tụ , ng
niềm tin vững chắc ở sự nghiệp cách mạng của vị lãnh tụ , ng
ời chiến sĩ cách mạng HCM.
ời chiến sĩ cách mạng HCM.
c. Kết bài:
c. Kết bài:
- Khẳng định lại

- Khẳng định lại
- Liên hệ:
- Liên hệ:
- Rút ra bài học cho bản thân: Ngày nay ,Đảng và toàn dân đang thi đua thực hiện tốt cuộc vận động
- Rút ra bài học cho bản thân: Ngày nay ,Đảng và toàn dân đang thi đua thực hiện tốt cuộc vận động
Học
Học
Văn bản
Văn bản
đã bồi đắp cho em
đã bồi đắp cho em
tình yêu thiên nhiên, niềm vui sống chan hoà giữa thiên nhiên, là lòng yêu n
tình yêu thiên nhiên, niềm vui sống chan hoà giữa thiên nhiên, là lòng yêu n
ớc sâu sắc , tinh
ớc sâu sắc , tinh
thần v
thần v
ợt khó, lạc quan cách mạng
ợt khó, lạc quan cách mạng
*********************************
*********************************
tiếng gà tra
Chỏu chin u hụm nay
Vỡ lũng yờu T quc
Vỡ xúm lng thõn thuc
B i cng vỡ b
Vỡ ting g cc tỏc
trng hng tui th.
(Ting g tra, Xuõn Qunh, Ng vn 7, tp 1)
a. Ch ra v nờu c im ca cỏc bin phỏp tu t c s dng trong on th.

b. Vit on vn trỡnh by cm nhn ca em v hiu qu ngh thut ca cỏc phộp tu t ú trong vic th hin
ni dung.
* Gợi ý:
a. Ch ra v nờu c im ca cỏc bin phỏp tu t c tỏc gi s dng trong on th:
- ip ng: vỡ . c im: ip ng cỏch quóng.
- Lit kờ: Vỡ lũng yờu T quc/ Vỡ xúm lng thõn thuc/ B i cng vỡ b/ Vỡ ting g cc tỏc/ trng hng tui th.
c im: trỡnh by t khỏi quỏt n c th.
b. Vit on vn cm nhn: Nhng ý chớnh cn th hin:
- Xỏc nh c v trớ, ni dung chớnh ca on th: Sau nhng k nim v b hin lờn trong hi tng, ngi chin s
tr v vi hin ti v bc l cm xỳc, suy ngh v mc ớch chin u.
- Điệp ngữ cách quãng “nghe” lặp lại bốn lần ở bốn dòng thơ liên tiếp gây chú ý cho người đọc, nhấn mạnh nguyên
nhân chiến đấu của người chiến sĩ
- Trở về hiện tại, người chiến sĩ nghĩ nhớ ngay đến nhiệm vụ chiến đấu và mục đích cao cả của nhiệm vụ đó. Phép liệt
kê theo trình tự từ khái quát đến cụ thể đã giúp tác giả đưa ra một loạt hình ảnh gợi cảm và có hệ thống: Tổ quốc, xóm
làng, bà, tiếng gà, ổ trứng. Hệ thống đó nằm trong một tập hợp mà hình ảnh sau là “tập hợp con” của hình ảnh trước.
Nhờ phép liệt kê, tình cảm của tác giả vừa được thể hiện ở diện rộng vừa có chiều sâu.
- Điệp ngữ vì kết hợp phép liệt kê trên đây một cách nhuần nhuyễn không chỉ nhấn mạnh được mục đích chiến đấu mà
còn lí giải một cách cảm động ngọn nguồn của lòng yêu nước, làm sáng lên một chân lí phổ biến. Liên hệ: “Lòng yêu
nhà, yêu làng xóm, yêu miền quê trẻ nên lòng yêu Tổ quốc”(I. Ê-ren-bua). Tiếng gà đã đồng vọng với tiếng của quê
hương, gia đình, đất nước.
- Đoạn thơ ngắn, diễn đạt tự nhiên với việc kết hợp hai phép tu từ đã hoàn thiện mạch cảm xúc của bài thơ, l àm sâu sắc
thêm tình yêu quê hương đất nước của nhân vật trữ tình.
*Lưu ý: Thí sinh có thể trình bày theo trình tự khác, miễn là khai thác hiệu quả các phép tu từ để khám phá các giá
trị của đoạn thơ, làm chủ được ngòi bút. Khuyến khích liên hệ mở rộng hợp lí, giàu cảm xúc.
***************************
sèng chÕt mÆc bay - Nh÷ng trß lè
§Ò bµi:
Bản chất xấu xa của bọn phong kiến, thực dân dưới chế độ cũ (những năm đầu thế kỉ XX) qua hai văn bản
Sống chết mặc bay của Phạm Duy Tốn và Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu của Nguyễn Ái Quốc.
Gîi ý:

1. Mở bài:
- Lịch sử dân tộc bao phen phải chịu sự quấy nhiễu của thù trong giặc ngoài - bọn xâm lược và bọn tay sai bợ đỡ.
Những năm đầu thế kỉ XX là thời điểm như thế.
- Bộ mặt xấu xa tàn bạo của bọn phong kiến, thực dân đã được các nhà văn ghi lại bằng ngòi bút sắc sảo của mình.
Hai văn bản Sống chất mặc bay và Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu đã phần nào thể hiện rõ vấn đề nêu
trên.
2. Thân bài:
a. Bản chất xấu xa của giai cấp phong kiến:
- Dưới thời phong kiến, quan lại có trách nhiệm chăm lo cho dân như cha mẹ đối với con cái. Nhưng thực tế “Cướp
đêm là giặc, cướp ngày là quan”(Ca dao).
- Truyện ngắn Sống chết mặc bay, qua hình tượng nhân vật “quan phụ mẫu” và bọn tuỳ tùng, đã chứng minh điều đó.
Tóm tắt ngắn gọn sự việc: Nhà nước cử quan đến làng X. để giúp dân hộ đê…
- Công cuộc hộ đê:
+ Đi hộ đê mà không xuống chỗ xung yếu để hướng dẫn, chỉ huy dân, lại ở nơi cao ráo an toàn…
+ Giúp dân hộ đê mà đồ dùng thức đựng, kẻ hầu người hạ như đi hội.
+ Giúp dân mà không quan tâm gì đến đê điều. Hơn thế, lại say tổ tôm
+ Thái độ vô trách nhiệm đến vô nhân đạo, phi nhân tính:
-> Trong khi quan say chơi bài trong đình bao nhiêu thì bên ngoài tính mạng nhân dân mỗi lúc một nguy cấp bấy
nhiêu.
-> Hai lần có người bẩm báo tình hình nguy cấp của khúc đê, quan không những thờ ơ mà còn gắt, quát, doạ bỏ tù…
-> Sung sướng, hạnh phúc với cú ù “chi chi nảy” trong khi bên ngoài đê vỡ…
=> Quan phụ mẫu là hình ảnh tiêu biểu cho hệ thống quan lại vô trách nhiệm đến vô nhân đạo, cho toàn bộ chế độ
phong kiến tàn nhẫn, thối nát thời đó.
b. Bản chất trơ tráo, bỉ ổi của bọn thực dân xâm lược
- Bọn xâm lược đứng trên bọn quan lại phong kiến. Với trí tưởng tượng phong phú và ngòi bút sắc sảo, qua truyện
Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu, Nguyễn Ái Quốc bóc trần bộ mặt thực dân giả dối của tên Toàn quyền
Va-ren. Sự việc: rêu rao lừa phỉnh dư luận sang Đông Dương để trao tự do cho Phan Bội Châu. - Hành trình vòng
vo, giả dối của Va-ren:
+ Chỉ cần một mệnh lệnh từ Pháp sang Hà Nội là đủ, nếu thật sự muốn chăm sóc Phan Bội Châu.
+ Hắn đi vòng vo… “Trong khi đó, Phan Bội Châu vẫn nằm tù”.

=> Mục đích ngao du, hưởng lạc. Đi dể được tiếp rước, đón mời, cung phụng…
- Cuộc chạm trán Va-ren với Phan Bội Châu:
+ Tác giả bình luận “Thật là một tấn kịch! ”
+ Va-ren ba hoa liên tục trong khi cụ Phan im lặng, dửng dưng.
+ Cách “đem lại tự do” rất bỉ ổi: dụ dỗ, mua chuộc trắng trợn…
+ Lời của hai nhân chứng nói về phản ứng của Phan Bội Châu với Va-ren cho thấy thái độ cứng rắn bất khuất của
nhà cách mạng trước kẻ thù. Và, qua đó Va-ren hiện rõ hơn, thật hơn bản chất đáng bị khinh bỉ.
=> Va-ren l nhõn vt i din cho b mt, bn cht ca bn thc dõn n cp nc ta. Tt c nhng gỡ hn núi v
lm u l trũ l - trũ ci l bch.
c. Ngh thut:
- Sng cht mc bay s dng bỳt phỏp t s kt hp biu cm, c bit l s dng hai bin phỏp tng phn v tng cp
khc ho b mt quan li phong kin.
- Nhng trũ l hay l Va-ren v Phan Bi Chõu s dng bỳt phỏp t s chõm bim, trong ú phộp tng phn cng
rt hiu qu trong vic búc trn bn cht bn thc dõn.
3. Kt bi: - C hai tỏc gi u thnh cụng trong vic
xõy dng nhng hỡnh tng in hỡnh xu xa ca bn phong kin, thc dõn Vit Nam nhng nm u th k XX. ú l
hỡnh nh i lp vi nhng ngi dõn yờu ho bỡnh, gan gúc chng chi vi thiờn nhiờn nhng ang au kh, l loi, yu
t; i lp vi nhng chin s cỏch mng yờu nc kiờn cng
- úng gúp ca hai tỏc phm.
**************************************
Trong bài thơi Quê hơng của Đỗ Trung Quân có đoạn:
Quê hơng là cánh diều biếc
Tuổi thơ con thả trên đồng
Quê hơng là con đò nhỏ
Êm đềm khua nớc ven sông .
Hãy nêu cảm nhận của em về đoạn thơ trên.
Đáp án
Yên cầu:
Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau, có thể có những phát hiện và cảm thụ riêng nhng cần nêu đ-
ợc một số ý cơ bản sau:

- Đoạn thơ cho ta thấy tác giả đã bộc lệ những suy nghĩ về quê hơng thông qua những hình ảnh rất cụ thể. Quê h-
ơng yêu dấu gắn liền với những hoại niệm của tuổi thơ. Cánh diều biếc thả trên cáh đồng từng mang đấu ấn của tuổi
thơ đẹp. Đó là cánh diều thả sau mùa gặt. Chữ biếcgợi tả cánh diều tuyện đẹp.
- Âm thanh của con đò nhỏ khua nớc trên dòng sông quê hơng êm đềm mà lắng đọng. Âm thanh mộc mạc, giải
dị nhng rất đỗi thân thiết không thể nào quên. Tiếng mái chèo khua nớc ấy là kỷ niệm của thổi thơ với quê hơng yêu dấu.
Có thể nói những kỷ niệm đơn sơ, giải dị của quê hơng luôn có sự gắn bó bằng tình cảm của con ngời gần nh là
máu thịt. Nghĩ về quê hơng nh vậy, ta thấy tình cảm của nhà thơ đối với quê hơng thật đẹp đẽ va sâu sắc.
Nghệ thuật so sánh tạo nên hình ảnh đẹp đầy sáng tạo, đặc sắc và độc đáo đã gợi tả một không gian nghệ thuật có
chiều cao, sắc biếc của bầu trời, có chiều rộng của cánh đồng quê, có chiều dài của năm tháng, có âm thanh thân thuộc
của mái chèo trên dòng sông quê. Nhà thơ đã nói lên một cách đằm thắm, thiết tha một tình yêu quê hơng.
********************************
Trình bày suy nghĩ, cảm nhận của em về bài ca dao:
Trình bày suy nghĩ, cảm nhận của em về bài ca dao:


Rủ nhau xem cảnh Kiếm Hồ,
Rủ nhau xem cảnh Kiếm Hồ,
Xem cầu Thê Húc, xem chùa Ngọc Sơn,
Xem cầu Thê Húc, xem chùa Ngọc Sơn,
Đài Nghiên, Tháp Bút ch
Đài Nghiên, Tháp Bút ch
a mòn,
a mòn,
Hỏi ai gây dựng nên non n
Hỏi ai gây dựng nên non n
ớc này?
ớc này?
* Gợi ý:
* Gợi ý:





Học sinh cảm nhận đ
Học sinh cảm nhận đ
ợc:
ợc:
Bài ca dao gợi tả cảnh trí Kiếm Hồ, gợi tình yêu, niềm tự hào về Thăng Long, về đất n
Bài ca dao gợi tả cảnh trí Kiếm Hồ, gợi tình yêu, niềm tự hào về Thăng Long, về đất n
ớc.
ớc.
- Bài ca gợi nhiều hơn tả và chỉ tả bằng cách nhắc đến các địa danh: Kiếm Hồ, cầu Thê Húc, đền Ngọc Sơn, Đài
- Bài ca gợi nhiều hơn tả và chỉ tả bằng cách nhắc đến các địa danh: Kiếm Hồ, cầu Thê Húc, đền Ngọc Sơn, Đài
Nghiên, Tháp Bút, những địa danh, những cảnh trí tiêu biểu nhất của hồ Hoàn Kiếm
Nghiên, Tháp Bút, những địa danh, những cảnh trí tiêu biểu nhất của hồ Hoàn Kiếm
- Địa danh và cảnh trí trong bài ca dao gợi một vẻ đẹp của Hồ G
- Địa danh và cảnh trí trong bài ca dao gợi một vẻ đẹp của Hồ G
ơm, của Thăng Long giàu truyền thống lịch sử và văn
ơm, của Thăng Long giàu truyền thống lịch sử và văn
hoá.
hoá.
- Cảnh phong phú đa dạng gợi vẻ đẹp thơ mộng, thiêng liêng; gợi tình yêu, niềm tự hào về cảnh đẹp của Hà Nội, của
- Cảnh phong phú đa dạng gợi vẻ đẹp thơ mộng, thiêng liêng; gợi tình yêu, niềm tự hào về cảnh đẹp của Hà Nội, của
quê h
quê h
ơng, đất n
ơng, đất n
ớc.
ớc.
-

-


Hỏi ai gây dụng nên non n
Hỏi ai gây dụng nên non n
ớc này?
ớc này?


, câu hỏi tự nhiên nh
, câu hỏi tự nhiên nh
lời nhắn nhủ, tâm tình làm xúc động ng
lời nhắn nhủ, tâm tình làm xúc động ng
ời đọc, ng
ời đọc, ng
ời nghe.
ời nghe.
- Khẳng định, nhắc nhở về công lao xây dựng non n
- Khẳng định, nhắc nhở về công lao xây dựng non n
ớc của ông cha nhiều thế hệ; cảnh Kiếm Hồ, cảnh Hồ G
ớc của ông cha nhiều thế hệ; cảnh Kiếm Hồ, cảnh Hồ G
ơm đ
ơm đ
ợc
ợc
nâng lên tầm non n
nâng lên tầm non n
ớc.
ớc.
- Đồng thời nhắc nhở các thế hệ con cháu phải biết tiếp tục giữ gìn xây dựng non n

- Đồng thời nhắc nhở các thế hệ con cháu phải biết tiếp tục giữ gìn xây dựng non n
ớc xứng với truyền thống lịch sử văn
ớc xứng với truyền thống lịch sử văn
hóa của dân tộc.
hóa của dân tộc.
*******************************
*******************************
Ch ca trớch on chốo
Ch ca trớch on chốo
Ni oan hi chng
Ni oan hi chng
l gỡ? Em hiu nh th no v thnh ng
l gỡ? Em hiu nh th no v thnh ng
Oan Th Kớnh
Oan Th Kớnh
?
?
GY:
- on trớch
- on trớch
Ni oan hi chng
Ni oan hi chng
th hin sõu sc
th hin sõu sc
mõu thun giai cp thụng qua xung t hụn nhõn, gia ỡnh m nn nhõn
mõu thun giai cp thụng qua xung t hụn nhõn, gia ỡnh m nn nhõn
trc tip ca mõu thun y l ngi ph n
trc tip ca mõu thun y l ngi ph n
- nhng con ngi cú phm cht tt p nhng li phi gỏnh chu bit bao
- nhng con ngi cú phm cht tt p nhng li phi gỏnh chu bit bao

kh cc, oan trỏi. õy l hỡnh tng in hỡnh cho thõn phn ngỡ ph n trong xó hi phong kin thi nỏt.
kh cc, oan trỏi. õy l hỡnh tng in hỡnh cho thõn phn ngỡ ph n trong xó hi phong kin thi nỏt.
- Gii thớch thnh ng
- Gii thớch thnh ng
Oan Th Kớnh
Oan Th Kớnh
:
:
+ Thị Kính là con gái nhà nghèo, về làm dâu nhà giàu, chỉ vì vô tình mà mang tiếng giết chồng - một nỗi oan không
+ Thị Kính là con gái nhà nghèo, về làm dâu nhà giàu, chỉ vì vô tình mà mang tiếng giết chồng - một nỗi oan không
thể gột rửa, không thể thanh minh - cuối cùng đành xuống tóc đi tu mà vẫn không thoát khỏi
thể gột rửa, không thể thanh minh - cuối cùng đành xuống tóc đi tu mà vẫn không thoát khỏi
số phận oan nghiệt
số phận oan nghiệt
. Chỉ là
. Chỉ là
nam nhi
nam nhi
giả dạng
giả dạng
mà lại bị khép vào án hoang thai.
mà lại bị khép vào án hoang thai.
+ Tích truyện Quan Âm Thị Kính từ xưa đã được phổ biến rộng rãi trong dân gian. Những oan trái Thị Kính mắc phải
+ Tích truyện Quan Âm Thị Kính từ xưa đã được phổ biến rộng rãi trong dân gian. Những oan trái Thị Kính mắc phải
được
được
nhân dân ta đồng cảm
nhân dân ta đồng cảm
nên thành ngữ
nên thành ngữ

Oan Thị Kính
Oan Thị Kính
(hay
(hay
Oan như oan Thị Kính
Oan như oan Thị Kính
) được
) được
dùng để chỉ những nỗi oan
dùng để chỉ những nỗi oan
ức quá mức, cùng cực, không thể giãi bày
ức quá mức, cùng cực, không thể giãi bày
.
.
******************************
Nhà thơ Tố Hữu có đoạn thơ sau:
Nhà thơ Tố Hữu có đoạn thơ sau:
“ Ôi lòng Bác vậy cứ thương ta
“ Ôi lòng Bác vậy cứ thương ta
Thương cuộc đời chung, thương cỏ hoa
Thương cuộc đời chung, thương cỏ hoa
Chỉ biết quên mình cho hết thảy
Chỉ biết quên mình cho hết thảy
Như dòng sông chảy nặng phù sa”
Như dòng sông chảy nặng phù sa”
Em hãy làm rõ nội dung của đoạn thơ trên qua 3 tác phẩm sau đây:
Em hãy làm rõ nội dung của đoạn thơ trên qua 3 tác phẩm sau đây:
“Đêm nay Bác không ngủ”_Minh Huệ ; “Cảnh khuya” và” Rằm tháng riêng”_ Hồ Chí Minh
“Đêm nay Bác không ngủ”_Minh Huệ ; “Cảnh khuya” và” Rằm tháng riêng”_ Hồ Chí Minh



I.Yêu cầu chung:
I.Yêu cầu chung:
1.Kiến thức: học sinh nắm được nội dung chính của đoạn thơ và biết làm rõ nội dung ấy qua 3 bài thơ đã học.
1.Kiến thức: học sinh nắm được nội dung chính của đoạn thơ và biết làm rõ nội dung ấy qua 3 bài thơ đã học.
2.Kĩ năng : học sinh biết cách vận dụng văn biều cảm về tác phẩm văn học, bước đầu biết vận dụng văn nghị luận vào để
2.Kĩ năng : học sinh biết cách vận dụng văn biều cảm về tác phẩm văn học, bước đầu biết vận dụng văn nghị luận vào để
làm bài, diễn đạt dễ hiểu
làm bài, diễn đạt dễ hiểu
A.Mở bài
A.Mở bài
: Giới thiệu tác giả Tố Hữu hoặc đề tài về Bác
: Giới thiệu tác giả Tố Hữu hoặc đề tài về Bác
Trích dẫn đoạn thơ.
Trích dẫn đoạn thơ.
B.Thân bài
B.Thân bài
1.Làm rõ nội dung đoạn thơ
1.Làm rõ nội dung đoạn thơ
Học sinh bám vào các từ ngữ trong đoạn thơ để làm rõ nội dung của bài thơ:
Học sinh bám vào các từ ngữ trong đoạn thơ để làm rõ nội dung của bài thơ:
“thương”: tình cảm yêu thương tha thiết thể hiện ở sự quan tâm chăm sóc.
“thương”: tình cảm yêu thương tha thiết thể hiện ở sự quan tâm chăm sóc.
“Thương cuộc đời chung”: cảnh dân tộc và người dân Việt Nam trong vòng nô lệ, chịu nhiều khó khăn, vất vả.
“Thương cuộc đời chung”: cảnh dân tộc và người dân Việt Nam trong vòng nô lệ, chịu nhiều khó khăn, vất vả.
“thương cỏ hoa”: tình yêu dành cho những cảnh vật thiên nhiên(yêu trăng….)
“thương cỏ hoa”: tình yêu dành cho những cảnh vật thiên nhiên(yêu trăng….)
“như dòng sông chảy nặng phù sa”: nghệ thuật so sánh gợi lên sự cống hiến suốt đời âm thầm, lặng lẽ.
“như dòng sông chảy nặng phù sa”: nghệ thuật so sánh gợi lên sự cống hiến suốt đời âm thầm, lặng lẽ.
=>Đoạn thơ thể hiện tình cảm lo lắng cho dân,cho nước và tình yêu thiên nhiên tha thiết của Bác.

=>Đoạn thơ thể hiện tình cảm lo lắng cho dân,cho nước và tình yêu thiên nhiên tha thiết của Bác.
2.Làm rõ nội dung đoạn thơ qua 3 tác phẩm::
2.Làm rõ nội dung đoạn thơ qua 3 tác phẩm::
học sinh biết cách vận dụng văn chứng minh và phát biểu cảm về tác
học sinh biết cách vận dụng văn chứng minh và phát biểu cảm về tác
phẩm văn học để làm bài.
phẩm văn học để làm bài.
a,Tâm trạng lo lắng trăn trở cho vận mệnh đất nước, cho cuộc sống của người dân
a,Tâm trạng lo lắng trăn trở cho vận mệnh đất nước, cho cuộc sống của người dân
- Nhiều đêm không ngủ để suy nghĩ việc nước:
- Nhiều đêm không ngủ để suy nghĩ việc nước:
“Lặng yên bên bếp lửa
“Lặng yên bên bếp lửa
Vẻ mặt Bác trầm ngâm”
Vẻ mặt Bác trầm ngâm”
“Bác vẫn ngồi đinh ninh
“Bác vẫn ngồi đinh ninh
Chòm râu im phăng phắc”
Chòm râu im phăng phắc”
=>Các từ láy gợi lên hình ảnh Bác trong đêm khuya ngồi một mình đang lặng lẽ tập trung cao độ để suy nghĩ về việc
=>Các từ láy gợi lên hình ảnh Bác trong đêm khuya ngồi một mình đang lặng lẽ tập trung cao độ để suy nghĩ về việc
nước.
nước.
“ Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ
“ Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà”
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà”
=>Nghệ thuật so sánh khắc hoạ hình ảnh Bác nhiều đêm trằn trọc không ngủ vì vận mệnh của nước nhà.
=>Nghệ thuật so sánh khắc hoạ hình ảnh Bác nhiều đêm trằn trọc không ngủ vì vận mệnh của nước nhà.
“Giữa dòng bàn bạc việc quân”

“Giữa dòng bàn bạc việc quân”
=>Hình ảnh thơ vừa đẹp, lãng mạn khắc hoạ hình ảnh Bác vừa mang tâm hồn thi sĩ, vừa mang cốt cách chiến sĩ.Giữa
=>Hình ảnh thơ vừa đẹp, lãng mạn khắc hoạ hình ảnh Bác vừa mang tâm hồn thi sĩ, vừa mang cốt cách chiến sĩ.Giữa
bức tranh nên thơ đầy ắp ánh trăng Bác và các cán bộ đang bàn việc nước. Câu thơ toát lên một phong thái ung dung lạc
bức tranh nên thơ đầy ắp ánh trăng Bác và các cán bộ đang bàn việc nước. Câu thơ toát lên một phong thái ung dung lạc
quan của Bác.
quan của Bác.
- Lo lắng cho cuộc sống của người dân:
- Lo lắng cho cuộc sống của người dân:
“ Bác thương đoàn dân công
“ Bác thương đoàn dân công


Làm sao cho khỏi ướt.”
Làm sao cho khỏi ướt.”
“Người cha mái tóc bạc
“Người cha mái tóc bạc


Bác nhón chân nhẹ nhàng.”
Bác nhón chân nhẹ nhàng.”
=>Hình ảnh Bác hiện lên lo lắng cho từng giấc ngủ của đoàn dân công, đi dém chăn cho từng chiến sĩ…Những câu thơ
=>Hình ảnh Bác hiện lên lo lắng cho từng giấc ngủ của đoàn dân công, đi dém chăn cho từng chiến sĩ…Những câu thơ
mang tính hiện thực gợi lên hình ảnh Bác cao cả với tấm lòng yêu thương mênh mông, gần gũi như người cha.
mang tính hiện thực gợi lên hình ảnh Bác cao cả với tấm lòng yêu thương mênh mông, gần gũi như người cha.
B, Tình yêu thiên nhiên tha thiết:
B, Tình yêu thiên nhiên tha thiết:
Tình yêu trăng:
Tình yêu trăng:
Ting sui trong nh ting hỏt xa

Ting sui trong nh ting hỏt xa
Trng lng c th búng lng hoa
Trng lng c th búng lng hoa
Hai cõu th nh mt bc tranh qu ỳng tht l thi trung hu ho. ỏnh trng lng vo lỏ c th to nờn nhng
Hai cõu th nh mt bc tranh qu ỳng tht l thi trung hu ho. ỏnh trng lng vo lỏ c th to nờn nhng
mng ti m nht, en, trng gi nờn cnh chp chựng nhiu tng lp, ng nột, hỡnh khi. Ngh thut ip t to
mng ti m nht, en, trng gi nờn cnh chp chựng nhiu tng lp, ng nột, hỡnh khi. Ngh thut ip t to
nờn mt bc tranh ho hp, qun quýt, m ỏp.
nờn mt bc tranh ho hp, qun quýt, m ỏp.


=>vi nhng chi tit, hỡnh nh chn lc, c bit vic s dng ba t xuõn trong mt cõu th tỏc gi ó cho ta thy mt
=>vi nhng chi tit, hỡnh nh chn lc, c bit vic s dng ba t xuõn trong mt cõu th tỏc gi ó cho ta thy mt
bc tranh thiờn nhiờn y sc xuõn lung linh, huyn o, trn ngp ỏnh sỏngDự bn trm cụng ngn vic song lỳc no
bc tranh thiờn nhiờn y sc xuõn lung linh, huyn o, trn ngp ỏnh sỏngDự bn trm cụng ngn vic song lỳc no
Bỏc vn dnh cho trng mt tỡnh cm m sõu tha thit. Cỏc cõu th giỳp ta hiu thờm nhng rung ng nhy cm, tinh
Bỏc vn dnh cho trng mt tỡnh cm m sõu tha thit. Cỏc cõu th giỳp ta hiu thờm nhng rung ng nhy cm, tinh
t trc cỏi p v tõm hn thanh cao trong sỏng ca Bỏc.
t trc cỏi p v tõm hn thanh cao trong sỏng ca Bỏc.
C.Kt bi:
C.Kt bi:
- ỏnh giỏ on th.
- ỏnh giỏ on th.
- Cm ngh chung v hỡnh nh Bỏc H.
- Cm ngh chung v hỡnh nh Bỏc H.
*********************************


Nói về lòng yêu n
Nói về lòng yêu n

ớc, nhà văn I. Ê-ren-bua có câu nói nổi tiếng:
ớc, nhà văn I. Ê-ren-bua có câu nói nổi tiếng:
"Dòng suối đổ vào sông, sông đổ vào đại tr
"Dòng suối đổ vào sông, sông đổ vào đại tr
ờng giang Vôn-ga, con sông Vôn-ga đi ra biển.
ờng giang Vôn-ga, con sông Vôn-ga đi ra biển.
Lòng yêu nhà, yêu
Lòng yêu nhà, yêu
làng xóm, yêu miền quê trở nên lòng yêu tổ quốc."
làng xóm, yêu miền quê trở nên lòng yêu tổ quốc."
Em hiểu câu nói trên nh
Em hiểu câu nói trên nh
thế nào? Hãy phát biểu những suy nghĩ của em về quê h
thế nào? Hãy phát biểu những suy nghĩ của em về quê h
ơng đất n
ơng đất n
ớc.
ớc.
*
*
Dàn ý tham khảo:
Dàn ý tham khảo:
I. Mở bài:
I. Mở bài:
- Dẫn dắt vấn đề: Truyền thống yêu n
- Dẫn dắt vấn đề: Truyền thống yêu n
ớc của dân tộc.
ớc của dân tộc.
- Nêu vấn đề:
- Nêu vấn đề:

+ Lòng yêu n
+ Lòng yêu n
ớc đ
ớc đ
ợc hình thành từ những biểu hiện cụ thể hàng ngày.
ợc hình thành từ những biểu hiện cụ thể hàng ngày.
+ Trích câu nói của nhà văn I. Ê-ren-bua.
+ Trích câu nói của nhà văn I. Ê-ren-bua.
II. Thân bài:
II. Thân bài:


1. Giải thích câu nói của nhà văn I. Ê-ren-bua:
1. Giải thích câu nói của nhà văn I. Ê-ren-bua:
- Lòng yêu n
- Lòng yêu n
ớc vốn là một khái niệm trừu t
ớc vốn là một khái niệm trừu t
ợng, nh
ợng, nh
ng nó đ
ng nó đ
ợc thể hiện qua những việc làm cụ thể, bình th
ợc thể hiện qua những việc làm cụ thể, bình th
ờng hàng
ờng hàng
ngày. Câu nói của I. Ê-ren-bua đã diễn tả tình yêu tổ quốc một cách đơn giản, sinh động và dễ hiểu bằng hình ảnh so
ngày. Câu nói của I. Ê-ren-bua đã diễn tả tình yêu tổ quốc một cách đơn giản, sinh động và dễ hiểu bằng hình ảnh so
sánh:
sánh:

"Lòng yêu nhà, yêu làng xóm, yêu miền quê trở nên lòng yêu tổ quốc"
"Lòng yêu nhà, yêu làng xóm, yêu miền quê trở nên lòng yêu tổ quốc"
cũng giống nh
cũng giống nh


"dòng suối đổ vào sông,
"dòng suối đổ vào sông,
sông đổ vào đại tr
sông đổ vào đại tr
ờng giang Vôn-ga, con sông Vôn-ga đi ra biển"
ờng giang Vôn-ga, con sông Vôn-ga đi ra biển"
.
.
-
-
Tại sao I. Ê-ren-bua có thể nói nh
Tại sao I. Ê-ren-bua có thể nói nh
vậy?
vậy?
+ Mỗi con ng
+ Mỗi con ng
ời sinh ra, lớn lên đều gắn bó với một ngôi nhà, một ngõ xóm, một đ
ời sinh ra, lớn lên đều gắn bó với một ngôi nhà, một ngõ xóm, một đ
ờng phố hay một làng quê, với
ờng phố hay một làng quê, với
những ng
những ng
ời thân thiết nh
ời thân thiết nh

cha mẹ, vợ chồng, con cái, bạn bè,
cha mẹ, vợ chồng, con cái, bạn bè,
+ Chính đời sống thân thuộc, bình th
+ Chính đời sống thân thuộc, bình th
ờng ấy làm nên tình yêu mến của con ng
ờng ấy làm nên tình yêu mến của con ng
ời đối với quê h
ời đối với quê h
ơg
ơg
+ Tình yêu Tổ quốc đ
+ Tình yêu Tổ quốc đ
ợc bắt đầu từ chính tình yêu những điều nhỏ bé, đơn sơ, giản dị ấy.
ợc bắt đầu từ chính tình yêu những điều nhỏ bé, đơn sơ, giản dị ấy.
2. Những suy nghĩ của bản thân về quê h
2. Những suy nghĩ của bản thân về quê h
ơng đất n
ơng đất n
ớc:
ớc:
- Đất n
- Đất n
ớc Việt Nam còn nghèo nàn vag lạc hậu, nh
ớc Việt Nam còn nghèo nàn vag lạc hậu, nh
ng không vì vậy mà chúng ta không yêu Tổ quốc.
ng không vì vậy mà chúng ta không yêu Tổ quốc.
- Suốt mấy chục năm xây dựng CNXH, chúng ta đa thu đ
- Suốt mấy chục năm xây dựng CNXH, chúng ta đa thu đ
ợc những thành tựu đáng kể nh
ợc những thành tựu đáng kể nh

ng cuộc sống ng
ng cuộc sống ng
ời dân vẫn còn
ời dân vẫn còn
nhiều thiếu thốn. Vì vậy, mỗi ng
nhiều thiếu thốn. Vì vậy, mỗi ng
ời cần cố gắng góp sức mình để xây dựng đất n
ời cần cố gắng góp sức mình để xây dựng đất n
ớc giàu mạnh.
ớc giàu mạnh.
- N
- N
ớc ta đang trong thời kì hội nhập và phát triển, nên ng
ớc ta đang trong thời kì hội nhập và phát triển, nên ng
ời dân Việt Nam cần phát huy tinh thần yêu n
ời dân Việt Nam cần phát huy tinh thần yêu n
ớc, tự hào, tin t
ớc, tự hào, tin t
ởng
ởng
và quyết tâm đ
và quyết tâm đ
a đất n
a đất n
ớc vững b
ớc vững b
ớc đi lên
ớc đi lên



3. Cách thể hiện lòng yêu n
3. Cách thể hiện lòng yêu n
ớc của thế hệ học sinh:
ớc của thế hệ học sinh:
- Yêu n
- Yêu n
ớc nghĩa là yêu th
ớc nghĩa là yêu th
ơng những ng
ơng những ng
ời thân thuộc nhất, nh
ời thân thuộc nhất, nh
: ông bà, cha mẹ, thầy cô, bè bạn,
: ông bà, cha mẹ, thầy cô, bè bạn,
- Yêu n
- Yêu n
ớc cũng có nghĩa là yêu quý, nâng niu, bảo vệ những gì bình th
ớc cũng có nghĩa là yêu quý, nâng niu, bảo vệ những gì bình th
ờng, gần gũi, nh
ờng, gần gũi, nh
: ngôi nhà, mái tr
: ngôi nhà, mái tr
ờng, môi tr
ờng, môi tr
ờng
ờng
sống xung quanh,
sống xung quanh,
- Lòng yêu n
- Lòng yêu n

ớc của lứa tuổi học sinh còn phải đ
ớc của lứa tuổi học sinh còn phải đ
ợc biểu hiện bằng những hành động thiết thực cụ thể, nh
ợc biểu hiện bằng những hành động thiết thực cụ thể, nh
: chăm học, chăm
: chăm học, chăm
làm, tích cực rèn luyện tu d
làm, tích cực rèn luyện tu d
ỡng để trở thành ng
ỡng để trở thành ng
ời có ích cho xã hội
ời có ích cho xã hội
III. Kết bài:
III. Kết bài:
- Khẳng định tình yêu n
- Khẳng định tình yêu n
ớc là thiêng liêng, cần thiết.
ớc là thiêng liêng, cần thiết.
- Liên hệ, rút ra suy nghĩ của bản thân.
- Liên hệ, rút ra suy nghĩ của bản thân.
*****************************
*****************************
Cõu 1:
Cõu 1:




Ma xuõn. Khụng phi ma. ú l s bõng khuõng gieo ht xung mt t nng m, mt t lỳc no cng
Ma xuõn. Khụng phi ma. ú l s bõng khuõng gieo ht xung mt t nng m, mt t lỳc no cng

php phng, nh mun th di vỡ bi hi, xn xang Hoa xoan rc nh nhung xung c non t m. i t
php phng, nh mun th di vỡ bi hi, xn xang Hoa xoan rc nh nhung xung c non t m. i t
lm tm mt thm hoa tru trng.
lm tm mt thm hoa tru trng.


(V Tỳ Nam)
(V Tỳ Nam)
Xỏc nh, phõn tớch giỏ tr cỏc t lỏy v bin phỏp tu t cú trong on vn trờn thy c nhng cm nhn ca nh
Xỏc nh, phõn tớch giỏ tr cỏc t lỏy v bin phỏp tu t cú trong on vn trờn thy c nhng cm nhn ca nh
vn V Tỳ Nam v ma xuõn.
vn V Tỳ Nam v ma xuõn.
Cõu 2:
Cõu 2:


ỏnh giỏ v ca dao, cú ý kin cho rng:
ỏnh giỏ v ca dao, cú ý kin cho rng:
Ca ngi tỡnh cm gia ỡnh m thm, tỡnh yờu quờ hng t nc thit tha l mt ni dung c sc ca ca dao.
Ca ngi tỡnh cm gia ỡnh m thm, tỡnh yờu quờ hng t nc thit tha l mt ni dung c sc ca ca dao.
Qua cỏc bi ca dao ó hc v nhng hiu bit ca em v ca dao, hóy lm sỏng t ý kin trờn.
Qua cỏc bi ca dao ó hc v nhng hiu bit ca em v ca dao, hóy lm sỏng t ý kin trờn.
H
H


ớng dẫn chấm
ớng dẫn chấm
Cõu 1:
Cõu 1:



- Xác định được các từ láy và biện pháp tu từ có trong đoạn văn:
- Xác định được các từ láy và biện pháp tu từ có trong đoạn văn:
+ Từ láy: bâng khuâng, phập phồng, bổi hổi, xốn xang, nhớ nhung, lấm tấm.
+ Từ láy: bâng khuâng, phập phồng, bổi hổi, xốn xang, nhớ nhung, lấm tấm.
+ Biện pháp tu từ:
+ Biện pháp tu từ:
Nhân hóa: mưa xuân bâng khuâng gieo hạt; mặt đất phập phồng, bổi hổi, xốn xang; hoa xoan nhớ nhung.
Nhân hóa: mưa xuân bâng khuâng gieo hạt; mặt đất phập phồng, bổi hổi, xốn xang; hoa xoan nhớ nhung.
So sánh: mặt đất như muốn thở dài.
So sánh: mặt đất như muốn thở dài.
- Phân tích:
- Phân tích:
+ Mưa được cảm nhận như là sự bâng khuâng gieo hạt, những hạt mưa xuân từ bầu trời xuống mặt đất một cách nhẹ
+ Mưa được cảm nhận như là sự bâng khuâng gieo hạt, những hạt mưa xuân từ bầu trời xuống mặt đất một cách nhẹ
nhàng, đem đến cho đất trời một sự nồng ấm.
nhàng, đem đến cho đất trời một sự nồng ấm.
+ Mặt đất đón mưa được cảm nhận trong cái phập phồng, chờ đợi. Có lẽ sự chờ đón đó rất lâu rồi nên mặt đất thở
+ Mặt đất đón mưa được cảm nhận trong cái phập phồng, chờ đợi. Có lẽ sự chờ đón đó rất lâu rồi nên mặt đất thở
dài, xốn xang, bổi hổi.
dài, xốn xang, bổi hổi.
+ Hoa xoan rụng được cảm nhận như cây đang rắc nhớ nhung.
+ Hoa xoan rụng được cảm nhận như cây đang rắc nhớ nhung.
⇒
⇒
Một loạt từ láy nói về tâm trạng, cảm xúc con người kết hợp biện pháp tu từ so sánh, nhân hóa để diễn tả cảnh vật,
Một loạt từ láy nói về tâm trạng, cảm xúc con người kết hợp biện pháp tu từ so sánh, nhân hóa để diễn tả cảnh vật,
thiên nhiên đất trời lúc mưa xuân: làn mưa xuân nhẹ, mỏng, đáng yêu, đem đến hơi thở, sự sống cho thiên nhiên đất trời
thiên nhiên đất trời lúc mưa xuân: làn mưa xuân nhẹ, mỏng, đáng yêu, đem đến hơi thở, sự sống cho thiên nhiên đất trời

của mùa xuân. Mưa xuân được cảm nhận hết sức tinh tế qua tâm hồn nhạy cảm và tình yêu thiên nhiên của nhà văn Vũ
của mùa xuân. Mưa xuân được cảm nhận hết sức tinh tế qua tâm hồn nhạy cảm và tình yêu thiên nhiên của nhà văn Vũ
Tú Nam.
Tú Nam.
•
•
Lưu ý:
Lưu ý:
- Học sinh có thể kết việc chỉ ra các từ láy và biện pháp tu từ trong quá trình phân tích những cảm nhận của tác giả
- Học sinh có thể kết việc chỉ ra các từ láy và biện pháp tu từ trong quá trình phân tích những cảm nhận của tác giả
Vũ Tú Nam về mưa xuân, không nhất thiết phải tách riêng phần xác định các từ láy và biện pháp tu từ.
Vũ Tú Nam về mưa xuân, không nhất thiết phải tách riêng phần xác định các từ láy và biện pháp tu từ.
- Khuyến khích những bài làm có khả năng phân tích, cảm nhận tốt, giám khảo có thể cân đối cho điểm phù hợp.
- Khuyến khích những bài làm có khả năng phân tích, cảm nhận tốt, giám khảo có thể cân đối cho điểm phù hợp.
Câu 2:
Câu 2:


1) Yêu cầu:
1) Yêu cầu:
a/ Về hình thức: Học sinh hiểu đúng yêu cầu của đề bài, biết cách làm bài văn nghị luận văn học, bố cục rõ ràng, kết
a/ Về hình thức: Học sinh hiểu đúng yêu cầu của đề bài, biết cách làm bài văn nghị luận văn học, bố cục rõ ràng, kết
cấu hợp lí, diễn đạt tốt, trôi chảy, có cảm xúc.
cấu hợp lí, diễn đạt tốt, trôi chảy, có cảm xúc.
b/ Về nội dung:
b/ Về nội dung:
Học sinh trình bày trên cơ sở hiểu biết về ý nghĩa của ca dao, làm nổi bật được: “Tình cảm gia đình đằm thắm, tình
Học sinh trình bày trên cơ sở hiểu biết về ý nghĩa của ca dao, làm nổi bật được: “Tình cảm gia đình đằm thắm, tình
yêu quê hương đất nước” trong ca dao.
yêu quê hương đất nước” trong ca dao.

•
•
Giải thích
Giải thích
:
:
Nước ta có một nền văn hóa nước lâu đời. Cuộc sống của nhân dân luôn gắn liền với làng quê, cây đa, bến nước, con
Nước ta có một nền văn hóa nước lâu đời. Cuộc sống của nhân dân luôn gắn liền với làng quê, cây đa, bến nước, con
đò và đồng quê thẳng cánh cò bay. Từ khi cất tiếng khóc chào đời người nông dân xưa đã gắn bó với làng quê và với
đò và đồng quê thẳng cánh cò bay. Từ khi cất tiếng khóc chào đời người nông dân xưa đã gắn bó với làng quê và với
họ ca dao là những câu hát dân gian phản ánh tâm tư, tình cảm trong đời sống , trong lao động, là “ bài ca sinh ra từ
họ ca dao là những câu hát dân gian phản ánh tâm tư, tình cảm trong đời sống , trong lao động, là “ bài ca sinh ra từ
trái tim.” Qua ca dao, họ gửi trọn tình yêu cho những người thân ruột thịt của mình, cho ruộng đồng, lũy tre, cho quê
trái tim.” Qua ca dao, họ gửi trọn tình yêu cho những người thân ruột thịt của mình, cho ruộng đồng, lũy tre, cho quê
hương, đất nước.
hương, đất nước.
•
•
Chứng minh tình cảm trong ca dao được thể hiện
Chứng minh tình cảm trong ca dao được thể hiện
:
:
-
-
Tình cảm gia đình đằm thắm được ca dao thể hiện qua:
Tình cảm gia đình đằm thắm được ca dao thể hiện qua:
+ Lòng kính yêu với ông bà, cha mẹ. (dẫn chứng – phân tích)
+ Lòng kính yêu với ông bà, cha mẹ. (dẫn chứng – phân tích)
+ Tình cảm anh em, tình nghĩa vợ chồng. (dẫn chứng – phân tích)
+ Tình cảm anh em, tình nghĩa vợ chồng. (dẫn chứng – phân tích)

-
-
Tình yêu quê hương đất nước được ca dao thể hiện qua:
Tình yêu quê hương đất nước được ca dao thể hiện qua:
+ Lòng tự hào yêu mến, gắn bó với xóm làng thân thuộc, với cảnh vật tươi đẹp của quê hương, đất nước. (dẫn chứng
+ Lòng tự hào yêu mến, gắn bó với xóm làng thân thuộc, với cảnh vật tươi đẹp của quê hương, đất nước. (dẫn chứng
– phân tích)
– phân tích)
+ Niềm tự hào, yêu mến, gắn bó với nếp sống, phong tục, tập quán tốt đẹp và những địa danh nổi tiếng của đất nước.
+ Niềm tự hào, yêu mến, gắn bó với nếp sống, phong tục, tập quán tốt đẹp và những địa danh nổi tiếng của đất nước.
(dẫn chứng – phân tích)
(dẫn chứng – phân tích)
⇒
⇒
Đánh giá: Tình cảm gia đình đằm thắm và tình yêu quê hương đất nước được nhân dân ta thể hiện trong ca dao rất
Đánh giá: Tình cảm gia đình đằm thắm và tình yêu quê hương đất nước được nhân dân ta thể hiện trong ca dao rất
phong phú và đa dạng. Nó được thể hiện ở nhiều phương diên, nhiều cung bậc tình cảm khác nhau. Đọc ca dao ta không
phong phú và đa dạng. Nó được thể hiện ở nhiều phương diên, nhiều cung bậc tình cảm khác nhau. Đọc ca dao ta không
chỉ hiểu, yêu mến, tự hào về phong tục, tập quán tốt đẹp của dân tộc mình, về cảnh đẹp làng quê, non sông đất nước
chỉ hiểu, yêu mến, tự hào về phong tục, tập quán tốt đẹp của dân tộc mình, về cảnh đẹp làng quê, non sông đất nước
mình mà còn cảm phục, trân trọng tình nghĩa sâu nặng, cao đẹp của người dân lao động.
mình mà còn cảm phục, trân trọng tình nghĩa sâu nặng, cao đẹp của người dân lao động.
(
(
Lưu ý:
Lưu ý:


Học sinh phải biết lựa chọn và phân tích dẫn chứng phù hợp với luận điểm. Việc phân tích mỗi dẫn chứng
Học sinh phải biết lựa chọn và phân tích dẫn chứng phù hợp với luận điểm. Việc phân tích mỗi dẫn chứng

phải thể hiện được các ý nhỏ trong luận điểm và thể hiện được khả năng cảm nhận văn học)
phải thể hiện được các ý nhỏ trong luận điểm và thể hiện được khả năng cảm nhận văn học)
…………………………Hết………………………………
…………………………Hết………………………………