I HC QUI
KHOA LUT
O TH HNG NHUNG
Hoạt động của Trung tâm Trợ giúp pháp lý -
qua thực tiễn ở Thành phố Hải Phòng
Chuyờn ngnh: Lý v lun v lch s nh nc v phỏp lut
Mó s: 60 38 01 01
LUN VN THC S LUT HC
Cỏn b hng dn khoa hc: GS. TS. HONG TH KIM QU
H NI - 2014
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Đa
̀
o Thi
̣
Hô
̀
ng Nhung
MỤC LỤC
Trang
Trang ph
L
Mc lc
Danh mc t vit tt
Danh mc bng
MỞ ĐẦU 1
Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TRỢ GIÚP PHÁP LÝ 9
1.1. Khái niệm, đă
̣
c điê
̉
m, đối tƣợng và hình thức về trợ giúp pháp lý 9
1.1.1. m tr 9
1.1.2. tr 11
1.1.3. ng ca Tr 14
1.1.4. c Tr 16
1.2. Cơ sở pháp lý về hoạt động trợ giúp pháp lý tại Việt Nam 19
1.3. Vai tro
̀
cu
̉
a trơ
̣
giu
́
p pha
́
p ly
́
25
1.4. Các điều kiện đảm bảo trợ giúp pháp lý 32
1.4.1.
33
1.4.2. n l 35
1.4.3. ,
, 37
1.4.4.
,
38
1.4.5. N
tr
39
1.5. Hoạt động trợ giúp pháp lý theo kinh nghiê
̣
m ơ
̉
mô
̣
t sô
́
nƣơ
́
c 40
1.5.1.
tr 40
1.5.2. Tr ISRAEL 43
1.5.3. Kinh nghim Tr AILEN 47
1.5.4.
49
Chƣơng 2: THỰC TRẠNG CỦA HOẠT ĐỘNG TRỢ GIÚP PHÁP
LÝ TẠI HẢI PHÒNG 52
2.1. Thực trạng về hệ thống văn bản quy phạm pháp luật Trợ
giúp pháp lý ở Hải Phòng 52
2.1.1. H thn quy pht v Tr g
Vit Nam 52
2.1.2. H thn quy ph t v tr
H 61
2.2. Thực trạng về tổ chức, bộ máy trợ giúp pháp lý ở Hải Phòng 66
2.2.1. T ch
r H 66
2.2.2.
t ng ca tr
i Hg 69
2.3. Đánh giá chung về quản lý, tổ chức và hoạt động trợ giúp
pháp lý ở Hải Phòng 78
2.3.1. Mt thun li 78
2.3.2. n ch 79
2.3.3. 83
Chƣơng 3: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO CHẤT LƢỢNG
HIỆU QUẢ, HOẠT ĐỘNG TRỢ GIÚP PHÁP LÝ 87
3.1. Quan điểm về đa
̉
m ba
̉
o ch ất lƣợng hiê
̣
u qua
̉
ho ạt động trợ
giúp pháp lý (định hƣớng, đƣờng lối nhằm đa
̉
m ba
̉
o ch ất
lƣợng trợ giúp pháp lý đảm bảo quyền con ngƣời) 87
3.1.1. m v
ng tr
87
3.1.2.
ng v vic tr 94
3.2. Giải pháp để đảm bảo chất lƣợng, hiệu quả hoạt động trợ
giúp pháp lý ở Hải Phòng 97
3.2.1. t v tr 97
3.2.2. c ngh nghip c i thc hin tr
97
3.2.3. c tr
98
3.2.4. 102
3.2.5. P
104
3.2.6.
105
3.2.7. ng mi quan h gia tr
ch 106
3.2.8.
107
3.2.9. Gi 109
KÊ
́
T LUÂ
̣
N 114
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 115
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
H
Ngh nh
TGPL
Tr
TT
UBND
U
DANH MỤC BẢNG
Số hiệu bảng
Tên bảng
Trang
Bng 2.1:
ch
, c
74
Bng 2.2:
Ttr
76
1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
vi
2
.
-2010
-
-2010.
g
giảm nghèo về pháp luật.
3
n, h thng TGPL Vi
ng ln mnh v nh v t chc vi n
ngn v s c ngh
nghi c nhng kt qu c,
trong viu bit, bo v quyn
c thiu s
v c bi liu
thn khai thc hin Lut TGPL c chc thc
hi chc thc hin TGPL trong c
vit, tham gia t
ti di t [15].
Tr c th hin s quan
4
a hom bi
bi yu thu kin cho h
tip cn dch v t.
hong cTGPL c t ti Vit Nam
vt v cn ph nhi
thia u thc t - thc hic s mnh ca
ng ng c u th v mt nt
ng. Xu Hoạt
động của Trung tâm trợ giúp pháp lý - qua thực tiễn ở thành phố Hải Phòng
n thit c v n thc tin.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Tr t nhim v mi c th hin s
c ci vng
t, bo v quy
t bc cm Vit
v mt vt chn, tu kin cho
i chu thing tip cn v
bt s u ti
p B
v c tin TGPL mi
- Luu cht v TGPL Viu
kii mca ti Th
- Lut v i thc hin TGPL
Vi ng Tuyn;
- Lu c tip c t ca
Vin hi gi
5
- Lun TGPL ng Th Loan;
- Lum quy Phan Th
- Lung TGPL cnh Bc
Nguyc trc;
- Luc hit v
Vi
- Lu m
- u cp B ch hong TGPL,
ng thc hiu kin hin c khoa
hc ting v vic
t, B , s
-ng v vi
th u qu nht v /TS. T Minh
u l c hng
v viu t n chng v vic
t, B 1/2008, tr.22-
ving v vi Nguyn Hi Anh, T
ch t s ng v vic
ca Cc TGPL, B
ng cung ng dch v
/ PGS.TS Nguyn Hu Hc vi
T chc s ng cung
ng dch v nh Cao Bng,
ngun: sach/xa-hoi-hoa-va-chat-luong-cung-
ung-dich-vu-ng dch v, s th
6
t H Nguyn
Th Mai Trang, khoa kinh t-HCM, Tn KH-CN, Tp
9, s 10-2006; The importance of Quality in Legal Aid/Helaine M.Barnett,
February, 2009
Trong phm vi lu ng tng k
ng th TGPL vch v c cung cp. V
Hoạt động của Trung tâm TGPL – qua thực tiễn ở Hải Phòng s
n ho
c c tin ti
khoa hng TGPL trong thi gian ti gn vt,
m bo tt nht cho quy
c thiu s c bi
n XHCN.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
Ma Luu m thng
nhng v c tin v ng
m, mm, thc trng hong ca
trong trong thi
xut mt s ging hiu qu
hong cn bo v quyp
c thing yu th
i.
Thc hin m m v:
- thc tin v hong ca
- c trng hong TGPL
c nhm, hn chng mc, bt
7
ca nhng hn chng mc, bt c
ng c
H trong thi gian qua.
- xun ngh u qu hong ca
H trong thi gian ti.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
Luu v nhng v v hot
ng TGPL Vit Nam.
- Thc tin hong c H.
- Gii m b u qu ho ng c
TGPL trong thi gian ti ti H.
5. Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu
- n ca Ch Lenin,
ng H m, ch
t cc v v bm quyn con ngi,
quy
Luu dn ca ch t
bin chng, duy vt lch s, lut h tng hp, logic- lch s, so
i ching th d
dliu thc ti c; kt
qu kh
6. Ý nghĩa của Luận văn
- Lunu m th
c tin v hong ca
.
- Lun khnh s ca
c v mng lng
8
yu th c thiu s t
cng th ng c
u v mc tii vi v hong
ci gian ti.
- Lut s kin ngh, gin bo m
chng TGPL trong thi gian ti.
7. Bố cục Luận văn
n m u, kt lun, danh mu tham kh
c kt c
Chương 1: C n v tr
Chương 2: Thc trng ca hong tr i Hi P
Chương 3: Qm bo chng hiu qu hot
ng tr
9
Chƣơng 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TRỢ GIÚP PHÁP LÝ
1.1. Khái niệm, đă
̣
c điê
̉
m, đối tƣợng và hình thức về trợ giúp pháp lý
1.1.1. Khái niệm Trợ giúp pháp lý
Thut ng c s dng ph bin t gia th k 20,
xu ti bic
hi“tiền lấy từ quỹ công để trả chi phí cho việc cố vấn hoặc làm đại diện
pháp lý” [25, tr.998]. m t
“bảo trợ tư pháp” [25]t s tr
tr tr
i t n ting vit Nguyt b
“sự giúp đỡ, bảo trợ, hỗ trợ, giúp cho ai việc
gì, đem cho ai cái gì đang lúc khó khăn, đang cần đến” [58]. T n t
ng Vit b H
c hoc n cho mi hot vi
y ti
t nhi v thut
ng m t i dung s
, bo tr, h trXu bn chc hong
“Legal aid” gic tin ho Vit Nam trong thi
gian qua, thut ng Legal aidc d“Trợ giúp pháp lc s
d Vit Nam hin nay.
gii, hong tr
i yu th bi s n
ci ct
trong nhmg o v quyi cn. Vic
10
p t chc tr Vi
nhc Hinh ch quyn thuc v u
n cht ca Nhn c
chng tr gii rt phong
ng, ph thuu kin kinh ti ca mi
qum chung, thng nht v tr
i nhng quan ni
v ng, ph gii,
mi
nhi m cu th
hia hong tr
o th hin ch
p cn vi dch v
ca hong tr hin ch ng gii quyt
, vit (lut nc ).
kinh t o mt s c) quan
nim tr mt phn ho ng
i
din ho [18].
t c
cho nh cho
vin, h tr i di [18].
o lut v i di
ging tr nh
dch v [18u 2].
ma hong tr
cho rng tr cho m
11
u ki c tip cn vt, to
ra s ng khi tip cn vt [18].
Vit Nam, thut ng c vit t
c s du t u
hong tr Vi996,
thut ng c s d u khoa hc
cp B chng tr ng thc
hiu kin hia Viu khoa h
t ng c s dng trong Quynh s 734/TTg
a Th v vip t chc TGPL cho
nh
c v m TGPL:
c cung cp dch v mii
nh ca Luc TGPL bo
v quyn, lu bi
thc ph bin,
t bo v o
nga, hn ch tranh cht [43, u 3].
1.1.2. Đc đim ca trợ giúp pháp lý
Tr t loch v
nha dch v t trong
nhng chi cm ci
i yu th u kin tip cn vi
i dch v n, c tr
ng TGPL ch ym.
12
Tr t loch v
am hit thc hin:
.
.
Thc hin tr s t nhng nhu c
t cc tham gia t
ti di t thc hi
n th ti quyt khiu n t
loch v c thc hi
ch v t ng,
phc tr chi thc hin hc thc hin
c thc hi, th tc lu
t, th tc cung cp dch v chc
hii th i tr bt k mt kho
Tr t loch v
c, bi m ng t ng phc v ng
c bit cn ph
, h tr (
13
.
S h tr m bt nh ng yu
thn to s ng trong tip c
: h
Tr hi c hot
ng ti ca TGPL th hin
ch
cuc sng bc phm t i
nh c thc hin, s d trong cuc
s t bo v quyp phc bic
thc hin vic qui bi quy
u cn ph
hiu bit tr ht.
Tr hi - nh
m cc gi t, thuc ch
i cc nhn khc phc s bng trong tip
cn v n thit lp
s , bo v ch
c m tin c t
trong nhu qu c gii quyi quan h
i bt n, gi ng, bm nh trt t
i.
14
1.1.3. Đối tượng ca trợ giúp pháp lý
nh c t v i
thuc m
i thuc chunh ct.
Chu nh trong t
hp vn kinh t - i cc. Chun
c thc hin theo Quynh s -v
vin h cn 2011-2015.
ng bao gi hong
c Tng kh Vit Nam anh hung; Anh
hung li
i hon
b nhim chi hon gic,
bo v t qu quc t ng,
gm: Nc tng K ni quc B
c tng
n hoi trong gia
c t n ho n
nh v cha, m,
chng ca li 18 tung li
u cng hin v sc l
ng ca m nghip gio
v t qu quc t trong thi chi
m quynh c
lut. Phn ln nhp nhing cuc sng do b
ng ct, suy gim sc kh
binh, b t ch da
15
ch mt b phn nh trong s h
thu nhp nh. Vc ch
yu th hin s bii vi nhng
cng hin ca h ch u kin thu nhp.
i t 60 tui tr
ng mng.
Tr i 16 tu
hoc b kim sng hong
v th cht hoc tinh th u kin thc hin quy
p vng.
c thiu s ng u kin
kinh t nh c ng
nh s -TTg ban hc
thc hin mt s ch
n kinh t - i, bm an ninh quc
m ci thii sng vt ch
thm s ch v n so v
c thiu s sinh sng tt c n
cp trung phn ln mi
lp v mu kiin v h t ch v
hn. Thu nhp c y sn xup, ph
thuc nhit s t b
mc si Hoa (sng H -
me (sng ng bng song C ng mt s tnh
Nam Trung B c thiu s
p. Hu h vi
quc ng. Lut tc (t t quan tri
16
sng cng cc thiu sn mc ng
x cu chi quan h i trong cng, gn
t cu kin tip c
t c nhn thc, hiu bit
cc thiu s n ch.
- i b khim khuyt mt hay nhiu b phn c
th hoc chu hii nhng dng tm
kh ng, khing, sinh hot, hc tp gp nhi
i b nhim chc, b nhim HIV honh
a.
- m: Ph na bo l
n t sng hoc b
dc; ph n n b th tc k n
ng mi b hi, b can, b ng thi
n i khuyt tt
ho nh hi n ng b sa th
t hoc n lo trong quan h ng, trong quan h
c b t.
nh tc quc t
Ci ch n Vip
Nga, Trung Quc
ng TGPL miu h vit Nam.
1.1.4. Hình thức Trợ giúp pháp lý
nh ca Luc thc hi
t, tham gia t ti di t
th
17
- t:
t loch v
hiu bin c mt v c th
lt. Nht bt
bung chn phi thc hic hin
bi nhng lnh ct.
c TGPL. Lut TGPL
Trợ giúp viên pháp lý, cộng tác viên, Luật sư, Tư vấn viên
pháp luật thực hiện tư vấn pháp luật cho người được TGPL bằng việc hướng
dẫn, giải đáp, đưa ra ý kiến, cung cấp thông tin pháp luật, giúp soạn thảo văn
bản liên quan đến vụ việc TGPL [43u 28]y, hon
i thc hin TGPL thc hin bao gm: git,
ng dn son thn quyn
cng dn nhng th tc cn thit, cung ca
ch m quyn gii quyt v vic, cung cp nh
ng l nhng v
ng dng ng x p vt nh
c hiu bi h thc hi
bo v quyn, l
n, ph bi
lut mc chuyn t n
t mi, b ng ca hot dt t chc
hoc m th; ni dung hon mt v
vic c th u ct,
n, ph bin pc tin v
vic c th ng. Ho
vn hin cht v
18
quy c thc hing x p vt,
a vi pht.
c thc hin ti tr s s.
Tai tr s, t chc thc hin TGPL tip nhn trc tip hoc
n thoi, fax hoi
ch s c thc hi n
ng, sinh ho t, sinh hoc b
i vi nhng v vi
gii thc hin TGPL s phn i vi nhng v vic phc
tp, c vic thiu nhng giy
tn thit cho vii thc hin TGPL s
vit phiu hn hou b sung.
- Tham gia t tng.
Tr t a cho
i b tm gi, b can, b bo v quyn li
ci b h, b ,
n l n v .
Tr t, t t
bo v quyn, lc TGPL trong v vic
, v
c ho
nhim c i tham gia t tng. Khi tham gia t tng, tr
luy chng nhn tham gia t tng, th Tr
hoc th lu nh ct
t tc s d nh trong lut t t bo v
quyn, lc TGPL.