Siêu âm chẩn đoán hình ảnh bộ máy tiết niệu
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (9.33 MB, 94 trang )
BS. Phạm Quốc Thành
BM Chẩn đoán hình ảnh - ĐHY HP
Các kỹ thuật thăm dò
hệ tiết niệu
1.Các kỹ thuật cơ bản:
Chụp hệ tiết niệu không chuẩn bị
(ASP)
Chụp cắt lớp thường
Siêu âm cắt lớp và Doppler
Chơp thËn thc (UIV = urographie
intraveineuse)
Chơp c¾t líp vi tÝnh (Chơp C.T Scanner)
Chơp céng hëng tõ h¹t nhân (CHT hoặc
MRI)
2.Các kỹ thuật thăm dò trực tiếp đư
ờng tiết niệu
a. Thăm dò phần cao bộ máy tiết niệu:
Chụp bể thận ngược dòng
Chụp bể thận niệu quản ngược dòng
(UPR)
Chụp các nang thận
Chụp bơm hơi sau phúc mạc.
b.Thăm dò phần thấp hệ tiết niệu:
Chụp bàng quang ngược dòng
Chụp niệu đạo bàng quang ngược
dòng
Chụp bàng quang niệu đạo qua
da (trên khớp mu)
3. Kỹ thuật chụp mạch máu:
Chụp mạch số hoá
Chụp động mạch thận
Chụp tĩnh mạch thận
4. Các kỹ thuật can thiệp
ã
ã
ã
ã
ã
ã
ã
Nút mạch
Tạo hình mạch thận
Chọc dò có hướng dẫn (Siêu âm,
CLVT)
Dẫn lưu qua da, dẫn lưu sau phúc
mạc
Nong niệu quản, tạo hình niệu quản
Tán sỏi, lÊy sái qua da
Hủ nang thËn b»ng rỵu
Chụp Tomo thường
Thấy rõ hình ảnh bờ thận
Chấn thương
niệu đạo
Chụp hệ tiết niệu không
chuẩn bị (ASP)
1. Chuẩn bị bệnh nhân:
Bệnh nhân được ăn chế độ ít rau trước khi
chụp khoảng 2 ngày
Không được sử dụng những thuốc cản
quang khác trước ít nhất 6 ngày (Thụt
Baryte, uống Baryte)
Thụt phân hôm trước và thụt lần 2 khoảng 2
giờ trước khi chụp
Không uống nước trước khi chụp khoảng 3
giờ
Trong trường hợp cấp cứu : không cần
chuẩn bị
2. Đánh giá phim chụp:
Hệ xương: Thấy được 2 xương sườn cuối,
các đốt sống, các gai sau, xương chậu, xư
ơng cùng, khớp mu ....
Thấy rõ được bóng cơ đái chậu chạy
chếch theo hình chữ V ngược từ D12, L1
xuống tiểu khung, nếu thấy rõ vòm
hoành càng tốt.
Gan -Lách: bóng lách và bóng gan
Các hình cản quang: tất cả các vôi hoá, sỏi
cản quang thuộc các cơ quan trong ổ bụng:
sỏi túi mật, đường mật, vôi hoá ở tuỵ, sỏi
tuỵ, vôi hoá ở tuyến thượng thận, các mạch
máu, sỏi ruột thừa, cơ quan sinh dục nữ,
tiền liệt tuyến và hệ tiết niệu....
Những hình cản quang này nằm trước cột
sống (phim nghiêng) thường thuộc các
tạng và mạch máu trong ổ bụng
Hình c¶n quang thc hƯ tiÕt niƯu thêng
trïng víi cét sèng (phim nghiªng)
Phim bụng tiết niệu
không chuẩn bị chuẩn
Chụp thận thuốc (UIV)
1. Đại cương
Ngày nay có nhiều phương pháp thăm
khám hệ tiết niệu: Siêu âm, CT, MRI.
UIV là một kỹ thuật đầu tay trong thăm
khám hệ tiết niệu.
UIV là phương pháp không thể thiếu
trong chẩn ®o¸n bƯnh lý hƯ tiÕt niƯu
2. Chỉ định
Tất cả những tổn thương nghi ngờ bệnh
lý của đường tiết niệu: sỏi, viêm nhiễm,
dị dạng
Đái máu chưa rõ nguyên nhân
Những bệnh lý có liên quan đến hệ tiết
niệu: các bệnh lý tiểu khung, bẩm sinh
Để chẩn đoán phân biệt u trong ổ bụng
và u sau phóc m¹c.
3. Chống chỉ định
Trong suy thận nặng
Không dung nạp Iode
Suy tim, suy gan nặng
Đa u tuỷ : do các ống thận bị tắc khi Protein
Bence-Jones tiếp xúc víi thc c¶n quang
Thai nghÐn: NÕu nhÊt thiÕt ph¶i chụp UIV
nên chụp tối thiểu số phim đủ để chẩn đoán
và không ép.
Nhìn chung UIV không có chống chỉ ®Þnh
tut ®èi
4. Kỹ thuật
Chuẩn bị bệnh nhân:
Bệnh nhân được ăn chế độ ít rau trước khi chụp
khoảng 2 ngày
Không được sử dụng những thuốc cản quang
khác trước ít nhất 6 ngày (Thụt Baryte, uống
Baryte)
Thụt phân hôm trước và thụt lần 2 khoảng 2 giờ
trước khi chụp
Không uống nước trước khi chụp khoảng 3 giờ
Trong trường hợp cấp cứu : không cần chuÈn bÞ
Đường vào:
Dùng thuốc cản quang là Iode tan
trong nước để đưa vào cơ thể qua đường
tĩnh mạch.
Liều lượng thuốc: khoảng 1-1,5ml/kg.
Có thể pha thuốc trong huyết thanh
ngọt để truyền nhỏ giọt tĩnh mạch (cho
bệnh nhân thận yếu)
Luôn phải chụp phim hệ tiết niệu không
chuẩn bị
Các bước
Chụp phim sau tiêm 1 đến 3 phút, có thể
chụp toàn bộ hoặc khu trú vùng thận.
Chụp phim toàn bé sau 5 phót
–TiÕn hµnh Ðp sau 5 phót (nÕu cần)
Chụp phim sau ép 5 phút
Chụp hình ảnh hệ thống ®µi bĨ thËn sau 5
phót, 10 phót, cã thĨ chơp chếch theo hư
ớng đài và bàng quang đầy thuốc ở giai
đoạn sớm
Giá trị của chụp ép bóng
Thấy rõ hình ảnh các ®µi
Sau 15 phút có thể tháo ép. Chụp phim
toàn thể ngay sau tháo ép.
Có thể chụp thêm ở các tư thế chếch,
nằm sấp, đứng, chụp chậm
Chụp bàng quang đầy thuốc (thẳng,
chếch, nằm sấp) và chụp bàng quang
sau khi bài tiết.
Có thĨ chơp mn sau 24 giê
Ngấm thuốc không cân đối
