Chẩn đoán hình ảnh gan-
Chẩn đoán hình ảnh gan-
mật-tụy
mật-tụy
Th.S Bùi Hoàng Tú
ĐH Y Hải Phòng
Gan-mật
Bệnh lý gan mật hay gặp
Bệnh lý gan mật hay gặp
Tr'ớc kia chẩn đoán dựa vào lâm sàng và
Tr'ớc kia chẩn đoán dựa vào lâm sàng và
sinh hoá, một số ph'ơng pháp X quang
sinh hoá, một số ph'ơng pháp X quang
th'ờng quy
th'ờng quy
Có nhiều ph'ơng pháp chẩn đoán hình
Có nhiều ph'ơng pháp chẩn đoán hình
ảnh
ảnh
Hiện đang phát triển các kỹ thuật can
Hiện đang phát triển các kỹ thuật can
thiệp thông qua các ph'ơng pháp CĐHA
thiệp thông qua các ph'ơng pháp CĐHA
Các ph'ơng pháp cđha
Siêu âm
Siêu âm
Ưu điểm
Ưu điểm
Là ph'ơng pháp tốt
Là ph'ơng pháp tốt
Dễ làm
Dễ làm
Rẻ tiền
Rẻ tiền
Có thể lặp lại thăm khám nhiều lần
Có thể lặp lại thăm khám nhiều lần
Có độ nhạy cao trong việc phát hiện tổn th'ơng
Có độ nhạy cao trong việc phát hiện tổn th'ơng
Kết hợp với thăm khám tạng khác
Kết hợp với thăm khám tạng khác
Các ph'ơng pháp cđha
Nh'ợc điểm
Nh'ợc điểm
Độ đặc hiệu không cao
Độ đặc hiệu không cao
Phụ thuộc ng'ời làm
Phụ thuộc ng'ời làm
Bệnh nhân béo, v'ớng hơi, sẹo thành bụng
Bệnh nhân béo, v'ớng hơi, sẹo thành bụng
Tổn th'ơng nhỏ, sát hoành
Tổn th'ơng nhỏ, sát hoành
Triệu chứng học :
Triệu chứng học :
dựa vào sự thay đổi mật
dựa vào sự thay đổi mật
độ âm vang của tổ chức, thay đổi vị trí các
độ âm vang của tổ chức, thay đổi vị trí các
cấu trúc lân cận
cấu trúc lân cận
Các ph'ơng pháp cđha
Siêu âm can thiệp
Siêu âm can thiệp
Định vị chọc dò, sinh thiết, tiêm cồn
Định vị chọc dò, sinh thiết, tiêm cồn
Định vị trong dẫn l'u đ'ờng mật
Định vị trong dẫn l'u đ'ờng mật
Siêu âm Doppler
Siêu âm Doppler
Đánh giá dòng chảy của gan : TMC, động mạch
Đánh giá dòng chảy của gan : TMC, động mạch
gan
gan
Đánh giá tuần hoàn bàng hệ
Đánh giá tuần hoàn bàng hệ
Siêu âm có tiêm bọt khí
Siêu âm có tiêm bọt khí
Siêu âm nội soi đánh giá đoạn thấp OMC
Siêu âm nội soi đánh giá đoạn thấp OMC
Các ph'ơng pháp cđha
Chụp cắt lớp vi tính (CT Scanner)
Chụp cắt lớp vi tính (CT Scanner)
Ưu điểm
Ưu điểm
Có giá trị cao trong chẩn đoán bệnh lý
Có giá trị cao trong chẩn đoán bệnh lý
Phát hiện cả những tổn th'ơng nhỏ
Phát hiện cả những tổn th'ơng nhỏ
Đánh giá động học của khối u thông qua sự ngấm
Đánh giá động học của khối u thông qua sự ngấm
thuốc cản quang
thuốc cản quang
Không bị hạn chế bởi hơi, sẹo thành bụng, béo
Không bị hạn chế bởi hơi, sẹo thành bụng, béo
Sự tiến bộ trong kỹ thuật: multislides
Sự tiến bộ trong kỹ thuật: multislides
Các ph'ơng pháp cđha
Nh'ợc điểm
Nh'ợc điểm
Đắt tiền
Đắt tiền
Xâm nhiễm (sử dụng tia X)
Xâm nhiễm (sử dụng tia X)
Máy móc phức tạp
Máy móc phức tạp
Không thăm khám đ'ợc nhiều lần
Không thăm khám đ'ợc nhiều lần
Sử dụng thuốc cản quang (có thể xảy ra tai biến)
Sử dụng thuốc cản quang (có thể xảy ra tai biến)
Các ph'ơng pháp cđha
Đánh giá dựa vào sự thay đổi tỷ trọng của tổ
Đánh giá dựa vào sự thay đổi tỷ trọng của tổ
chức
chức
Đánh giá động học của khối u, tổn th'ơng,
Đánh giá động học của khối u, tổn th'ơng,
tĩnh mạch cửa thông qua tiêm thuốc cản
tĩnh mạch cửa thông qua tiêm thuốc cản
quang
quang
Tỷ trọng nhu mô gan bình th'ờng khoảng 40-
Tỷ trọng nhu mô gan bình th'ờng khoảng 40-
70HU
70HU
Các ph'ơng pháp cđha
Cộng h'ởng từ (MRI)
Cộng h'ởng từ (MRI)
Ưu điểm
Ưu điểm
Là ph'ơng pháp hiện đại
Là ph'ơng pháp hiện đại
Đánh giá tốt một số tổn th'ơng
Đánh giá tốt một số tổn th'ơng
Chẩn đoán tốt trong bệnh lý đ'ờng mật
Chẩn đoán tốt trong bệnh lý đ'ờng mật
Có thể đánh giá theo không gian ba chiều
Có thể đánh giá theo không gian ba chiều
Không xâm nhiễm
Không xâm nhiễm
Các ph'ơng pháp cđha
Nh'ợc điểm
Nh'ợc điểm
Rất đắt tiền
Rất đắt tiền
Máy móc đắt tiền và phức tạp
Máy móc đắt tiền và phức tạp
Có chống chỉ định với những bệnh nhân có kim
Có chống chỉ định với những bệnh nhân có kim
loại, máy tạo nhịp
loại, máy tạo nhịp
Tiến hành một lần chụp chậm (không làm trong
Tiến hành một lần chụp chậm (không làm trong
cấp cứu)
cấp cứu)
Không phân biệt đ'ợc hơi hay vôi
Không phân biệt đ'ợc hơi hay vôi
Chẩn đoán:
Chẩn đoán:
dựa vào sự thay đổi tín hiệu và sự
dựa vào sự thay đổi tín hiệu và sự
ngấm thuốc đối quang từ
ngấm thuốc đối quang từ
Các ph'ơng pháp cđha
Chụp động mạch gan
Chụp động mạch gan
Ph'ơng pháp Seldinger
Ph'ơng pháp Seldinger
Mục đích đánh giá tình trạng t'ới máu gan
Mục đích đánh giá tình trạng t'ới máu gan
Xác định một số tổn th'ơng
Xác định một số tổn th'ơng
Mục đích can thiệp
Mục đích can thiệp
Là ph'ơng pháp xâm nhiễm, dùng thuốc cản
Là ph'ơng pháp xâm nhiễm, dùng thuốc cản
quang
quang
Các ph'ơng pháp cđha
Chụp nhấp nháy phóng xạ (Scintigraphy)
Chụp nhấp nháy phóng xạ (Scintigraphy)
Dùng đồng vị phóng xạ tiêm vào cơ thể
Dùng đồng vị phóng xạ tiêm vào cơ thể
Đánh giá sự ngấm phóng xạ của khối u
Đánh giá sự ngấm phóng xạ của khối u
Chẩn đoán một số bệnh
Chẩn đoán một số bệnh
Không phổ biến và ít giá trị
Không phổ biến và ít giá trị
Kết hợp với điều trị bằng điện quang can thiệp
Kết hợp với điều trị bằng điện quang can thiệp
Các ph'ơng pháp cđha
X quang th'ờng quy
X quang th'ờng quy
Không dùng để thăm khám gan
Không dùng để thăm khám gan
Thăm dò đ'ờng mật : Chụp đ'ờng mật qua
Thăm dò đ'ờng mật : Chụp đ'ờng mật qua
Kehr, chụp đ'ờng mật qua da, chụp mật tuỵ
Kehr, chụp đ'ờng mật qua da, chụp mật tuỵ
ng'ợc dòng (ERCP), phát hiện một số vôi hoá,
ng'ợc dòng (ERCP), phát hiện một số vôi hoá,
khí bất th'ờng
khí bất th'ờng
Chụp ERCP th'ờng dùng với can thiệp lấy sỏi
Chụp ERCP th'ờng dùng với can thiệp lấy sỏi
đ'ờng mật. đặt Stent
đ'ờng mật. đặt Stent